Armand omawia małżeństwo pana Staniroffskiego i wiadomości dworskie

Wasza Dostojność! Otrzymałem Twój list z 4 grudnia, z [miejsce nieodczytane], w którym zechciałeś okazać mi swą życzliwość. Jest ona dla mnie tak cenna, że ośmielam się prosić o jej dalsze udzielanie jako o dobro wyjątkowe i największe. Możesz być pewien, że nigdy nie stanę się jej niegodny dzięki gorliwości i szczeremu przywiązaniu, które przyrzekłem Ci na całe życie. Po przekazaniu Twoich pozdrowień Jej Królewskiej Mości i Jej Ekscelencji, pani [żonie adresata], w dość spokojnej chwili zdałem królowej sprawę z tego, co poleciłeś mi powiedzieć o panu Staniroffskim [?]. Jej Królewska Mość okazała się przekonana o jego gorliwości we wszystkim, co jej dotyczy, oraz poruszona trudnościami i przeszkodami, które może napotkać w związku ze swoim małżeństwem. Napisała w jego sprawie do pani Kazmirienskiej [?], aby uczyniła i pomogła mu we wszystkim, co będzie mogła. Wiadomości z Rosji i Litwy dotyczące dóbr królowej są równie niepomyślne. W połączeniu z wieloma innymi sprawami, niewiele przyjemniejszymi, możesz sobie wyobrazić, że Jej Królewska Mość ma wiele trudnych chwil. Wiadomości z Paryża datowane 17 listopada przyniosły we wtorek listy książąt, którzy dopiero co tam przybyli. Dlatego pisali raczej o honorach i przyjęciu, jakie przygotowali im gubernatorzy miejsc, przez które przejeżdżali, i z których wyjechali bardzo zadowoleni, niż o przyjęciu w samym Paryżu [miejscami składnia autora jest niejasna]. Zapomniałem powiedzieć, że królowa wydawała się bardzo zadowolona z pozdrowień Twoich i Twojej małżonki. Poleciła mi przekazać swoje Tobie i Jej Ekscelencji. Wyraźnie interesuje się sprawą pana Staniroffskiego [?], z którego jest całkowicie zadowolona. Twój list do księcia Aleksandra wyjedzie jutro. List zaadresowany do mnie kilka dni temu także prześlę przy pierwszej i najbliższej sposobności. Początkowo trudno mi było odgadnąć, od kogo pochodził, ponieważ odcisk pieczęci był słaby, a do rozpoznania miałem tylko kopertę [kilka słów nieodczytanych]. Sądzę, że teraz, po przybyciu do Paryża, książęta odpowiedzą na wszystkie listy otrzymane od swego wyjazdu z [miejsce nieodczytane]. Obawiałem się, że Twoja małżonka może być niedysponowana, ale ponieważ nic o tym nie piszesz, mam nadzieję, że jest w doskonałym zdrowiu, co mnie bardzo cieszy. Pozwól mi zapewnić ją o najpokorniejszym szacunku, a Twoją drogą córkę o mojej wdzięczności i głębokim szacunku, z którym pozostaję Waszej Dostojności bardzo pokornym i bardzo posłusznym sługą, Armand. Warszawa, 13 grudnia 1696 roku [datownik odczytany z niewielkim zastrzeżeniem]. [Dopisek:] Nie wątpię, że oprócz pozdrowień, które Jej Królewska Mość poleciła mi przekazać, otrzymacie je także w liście, który królowa właśnie napisała do pana kasztelana i oddała panu Gontoskiemu [?] do niezwłocznego przekazania. [Adres:] Jego Ekscelencji, panu wojewodzie wołyńskiemu, we Lwowie.

Monseigneur, J'ay receu l'honneur de Votre lettre du 4. Decemb. de [lieu non lu], par laquelle Votre Excellence me veut bien donner des marques de ses bontés que j'estime si pretieuses pour moy que j'ose vous supplier, Monseigneur, de me les vouloir continuer comme un bien unique et souverain, et dont Votre Excellence peut estre asseurée que je ne seray jamais indigne par le zelle et l'attachement tres sincere que je luy ay voué pour toute ma vie. Apres avoir fait vos compliments, Monseigneur, à Sa Majesté et à S.E. Madame, je luy ay rendu compte dans un moment assez tranquil de ce que vous m'aviez ordonné de luy dire au sujet de Monsieur Staniroffsky [?]; et Sa Majesté m'a paru aussi persuadée de son zelle pour tout ce qui la touche quoy qu'Elle a paru fort sensible, aussi bien qu'aux differentes et traverses que peut trouver Monsieur Staniroffsky dans son mariage; et Sa Majesté en écrit à Madame Kazmirienska [?] en sa faveur, afin qu'elle fasse et luy ayde dans tout ce qu'elle pourra dans cette affaire. Les Nouvelles de Russie et de Lithuanie pour les biens de la Reyne estant egallement mauvaises avec tant d'autres affaires gueres moins agréables, vous pourrez bien croire, Monseigneur, que Sa Majesté a bien de mauvais moments à passer. Les Nouvelles de Paris du 17. de Novemb. apporterent mardy dernier des lettres de Messieurs les Princes où ils ne faisoient que d'arriver; c'est pourquoy elles marquoient plutost les honneurs que les Gouverneurs des places par où ils avoient passé leur avoient faits, et dont ils sont partis tres contents, que de celles qu'ils avoient receues dans cette Ville. J'ay oublié de vous dire, Monseigneur, que la Reyne m'a paru fort contente de vos compliments et de ceux de Madame, et m'a bien chargé, Monseigneur, de vous faire les siens, et à S.E. Madame aussi, et paroist s'interesser entierement à Monsieur Staniroffsky dont Sa Majesté est parfaitement contente. Votre lettre, Monseigneur, pour Monseigneur le Prince Alexandre partira demain; et celle que vous m'avez addressée il y a quelques jours, et que veritablement je ne pouvois bien deviner de qui elle me venoit, le cachet estant assez peu marqué, et n'y ayant que l'enveloppe [quelques mots non déchiffrés], partiront aussi par la premiere et plus prochaine occasion; et je crois que presentement que Messieurs les Princes sont arrivés à Paris, ils repondront à toutes les lettres qu'ils ont receues depuis leur sortie de [lieu non lu]. Je craignois que S.E. Madame ne fust indisposée, mais comme Votre Excellence, Monseigneur, ne m'en dit rien, je me flatte que S.E. sera en parfaite santé, dont je suis tres resjouy. Permettez moy que je l'asseure icy, Monseigneur, de mes tres humbles respects et Votre chere damoiselle de ma parfaite reconnoissance et du profond respect avec laquelle je suis, Monseigneur, de Votre Excellence le tres humble et tres obeissant serviteur, Armand. à Varsovie le 13. Decemb. 1696 [lecture de la date un peu incertaine]. [Post-scriptum, PDF s. 12:] Je ne doute point qu'outre les compliments que Sa Majesté m'a ordonné de vous faire, Monseigneur, que Vos Excellences n'en recoivent encore dans celle que la Reyne vient d'escrire à Monseigneur le Kastelan, et qu'Elle a donné à Mr Gontoski [?] pour tout presentement. [Adresse:] A Son Excellence, Monseigneur le Palatin de Volhinie, à Leopol.