Nakaz ustanowienia opieki nad sierotami, zwłaszcza Teresą po Zimorowiczu

Jan III, z łaski Bożej król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, kijowski, wołyński, podolski, podlaski, inflancki, smoleński, siewierski i czernihowski, i tak dalej. Szlachetnym i szanownym burmistrzowi, wójtowi i pozostałym rajcom naszego miasta Lwowa, wiernym nam i miłym, przesyłamy naszą łaskę królewską. Szlachetni i szanowni, wierni nam i mili! Nie bez głębokiego poruszenia naszego królewskiego serca, jako najwyższy pan w królestwie i najwyższy opiekun sierot, przyjęliśmy wiadomość od pewnych naszych doradców: po śmierci licznych obywateli i mieszkańców Lwowa, którzy zmarli bez rozporządzenia ostatniej woli, wskutek waszego zaniedbania często nie zabezpieczono w porę ani małoletnich sierot, ani pozostawionych im majątków. Nie ustanowiliście opiekunów, chociaż zobowiązują was do tego urząd, przysięga i przepisy prawa pomocniczego. Wskutek tego ruchomości i nieruchomości pozostawione po rodzicach, niespisane w urzędowym inwentarzu, niszczeją i są rozpraszane. Sieroty pozbawione opiekunów, zdane na samowolę źle postępujących matek i powinowatych, tracą należne im z natury dziedzictwo; zaniedbuje się też ich uczciwe wychowanie w dobrych obyczajach aż do wieku rozeznania. Naganny przykład tego waszego zaniedbania ujawnił się zarówno w wielu innych sprawach sierot, jak niedawno po beztestamentowej śmierci szlachetnego i szanownego Bartłomieja Zimorowicza, waszego kolegi rajcy, wielce zasłużonego dla piśmiennictwa. Dotychczas lekkomyślnie zaniechaliście ustanowienia opiekunów, do czego zobowiązuje was urząd, ze szkodą dla sierocego majątku. Naraziliście się przez to na ciężkie kary przewidziane dla urzędników zaniedbujących obowiązki. Aby zapobiec coraz większej szkodzie sierot, postanowiliśmy surowo upomnieć was naszą władzą królewską i niniejszym upominamy: po zobaczeniu i otrzymaniu tego mandatu udzielcie pomocy wszystkim innym sierotom podległym waszej jurysdykcji, jak wymaga godność waszego urzędu radzieckiego. Dla małoletniej Teresy, pozostającej po wspomnianym zmarłym rajcy Bartłomieju Zimorowiczu, wybierzcie jak najprędzej i bez zwłoki opiekunów z urzędu: dwóch członków rady oraz dwóch najbliższych krewnych zmarłego Zimorowicza. Niech dopilnują sporządzenia urzędowego inwentarza całego majątku, potwierdzonego osobistą przysięgą przez osobę prawnie do tego zobowiązaną. Niech starannie zbadają wszystkie dokumenty, rachunki, obliczenia i rejestry wszelkich przychodów oraz wydatków, a szczególnie uposażenia seminarium fundacji [nazwa niepewna]. Niech słusznie i sprawiedliwie spłacą wszystkim wierzycielom długi wykazane prawnie. Niech zachowają i zarządzają nieruchomościami oraz ruchomościami w mieście i poza nim aż do osiągnięcia pełnoletności, bez przeprowadzania podziału między współspadkobierców. Z dochodów i czynszów tego majątku mają zapewniać wspomnianej dziewczynce wyżywienie, odzież i uczciwe wychowanie. Niech wreszcie spełniają i wykonują wszystkie obowiązki opiekunów działających w dobrej wierze. Nie postępujcie inaczej, bez względu na jakiekolwiek przeciwne reskrypty i pisma, już wydane lub mające wyjść z naszej kancelarii wskutek błędnych informacji przekazanych nam w tej sprawie. Grozi za to nasz ciężki gniew królewski i kary, które na żądanie naszego instygatora zostaną wymierzone naruszającym ten reskrypt i przypadną naszemu skarbowi. Dano w Jaworowie 17 lipca 1678 roku, w piątym roku naszego panowania. Jan, król. Adam Sarnowski [tytuł częściowo nieczytelny]. [Dopisek s. 3:] Reskrypt do magistratu lwowskiego, aby ustanowili [opiekunów] sierotom Zimorowicza [zakończenie niepewne]. [Regest s. 5:] Reskrypt Jego Królewskiej Mości w sprawie ustanowienia opiekunów sierotom po obywatelach zmarłych bez rozporządzenia ostatniej woli oraz małoletniej po niegdyś szlachetnym Bartłomieju Zimorowiczu. W urzędzie radzieckim, w środę, w wigilię święta świętej Anny, matki Najświętszej Marii Panny, 1678 roku.

Joannes III Dei Gratia Rex Poloniae Magnus Dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Mazoviae, Samogitiae, Kioviae, Volhyniae, Podoliae, Podlachiae, Livoniae, Smolensciae, Severiae, Czerniechoviaeque &c. Vobis Nobilibus et Spectabilibus Proconsuli, Advocato, caeterisque Consulibus Civitatis Nostrae Leopoliensis fideliter Nobis dilectis Gratiam Nostram Regiam. Nobiles et Spectabiles fideliter Nobis dilecti. Non sine gravi commotione Animi Nostri Regii uti Supremi in Regno Domini summique pupillorum Tutoris, delatum Nobis est per certos Consiliarios Nostros quod post fata plerorumque Civium et Incolarum Civitatis Nostrae Leopoliensis absque ulla dispositione Ultimae Voluntatis suae vita functorum, tam pupillis minorennibus quam bonis eorundem derelictis, per negligentiam FF.VV., ob non additos sibi Tutores pro Officiis et fide Vestra iurata de iuris praescripto Legis Subsidiariae in tempore non sit praestitum multoties, exindeque bona mobilia et immobilia post mortem Parentum Suorum derelicta nec per Inventarium Officiosum connotata pessum eant et dilapidentur; pupillique orbati Tutoribus ad libitum male moratarum Matrum et Affinium Suorum Successione sua naturali priventur et in bonis moribus ad annos discretionis honeste educari negligantur. Huius negligentiae FF.VV. cum in multis circa pupillos tum non ita pridem post obitum intestati Nobilis et Spectabilis Bartholomaei Zimorowicz Collegae Vestri Consularis de re literaria [wyraz skrócony niepewny] optime meriti detestatum enituit exemplum; quibus hucusque FF.VV. pro Officiis Vestris Tutores providere cum dispendio bonorum pupillarium temere neglexistis, poenasque exinde negligentium Officialium graves incurristis. Proinde obviando maiori in dies indemnitati [sic?] pupillari FF.VV. auctoritate Nostra Regia serio monendas esse duximus, prout et praesentibus monemus quatenus visis et acceptis praesentis Mandati Nostri Literis, tam quibusvis aliis pupillis iurisdictioni Vestrae subiectis de nobilitate Officii Vestri Consularis succurratis, quam post obitum memorati olim Nobilis et Spectabilis Bartholomaei Zimorowicz Collegae Vestri Consularis praedefuncti pupillae Teresiae minorenni Tutores Dativos duos de medio Collegii Consularis una cum duobus propioribus Sanguine praedicti defuncti Zimorowicz quamprimum et indilate eligatis; qui Inventarium Bonorum omnium Officiosum iuramento corporali comprobandum per quem de iure censebitur et connotari curent; munimenta omnia, rationes, calculos et Regestra Perceptuum et Expensarum quarumvis, praecipue autem Provisionis Seminarii Fundationis [Kislikianae?] diligenter et accurate inquirant et percontentur; debita quibusvis Creditoribus Iure evicta ex aequo et iusto persolvant; bona stantia et mobilia intra et extra Urbem existentia inter coheredes exdivisione exclusa ad statum perfectae aetatis conservent et administrent; ex emolumentis atque censibus eorundem victum et amictum ac honestam educationem dictae pupillae procurent; denique omnia munia ac officia bonae fidei Tutorum praestent et exequantur. Secus non facturae FF.VV. non obstantibus quibusvis Rescriptis et Literis in contrarium ad malam informationem Nostram ex Cancellaria Nostra emanatis et emanandis sub gravi indignatione Nostra Regia et poenis ad instantiam Instigatoris Nostri adversus contraventores Rescriptum Nostrum decernendis ac Fisco Nostro applicandis. Datum Javoroviae Die 17 Mensis Julii Anno Domini MDCLXXVIII Regni Nostri Quinto. Joannes Rex. Adamus Sarnowski [skrót tytułu nie w pełni czytelny]. [Dopisek u dołu s. 3:] Rescript[um] ad Magistr[atum] Leop[oliensem] ut Pupillis Zimorowicz assignent [koniec?]. [Regest na s. 5:] Rescriptum S. R. Mttis ratione addendorum Tutorum Pupillis post fata Civium absque dispositione demortuorum atque pupillae Nobilis olim Bartholomaei Zimorowicz. In Officio Consulari, Feria Quarta in vigilia festi S. Annae Matris Beatissimae Virginis MARIAE 1678.