Approval of the coppersmiths' guild statute by the City Council of Lviv

The Councilors of the City of Lviv. We make it known by the content of this document to all and sundry whom it concerns or may in any way concern in the future, and who shall read this letter. Since nothing can be decent, beautiful, and useful in matters without order and proper regulation, as order is the ornament of nature, adding charm and utility to things. We, therefore, seeing that [...] will bring benefit to our city and to those who practice crafts and trade, have decided to enter the articles written below for our coppersmiths, the order and wording of which are as follows: To the honor and glory of the Lord God in the Trinity One, it is our intention that we maintain a priest who would celebrate Holy Mass every Sunday and on holidays, and who would be present at our funeral for two masses, that is, one for the soul and the second for the visitation, for which everyone would give according to their means, just as we would give for one mass every Sunday from the common box. And if any brother were not at mass with a sermon without a just cause, then he is to pay a pound of wax, and whoever does not come to the funeral without a just cause – and at that time all brothers and journeymen are to have time off – he is to give a fine to the box. I. Article about the boxes, fines, and the seal, which are to rest in houses as needed, so that they may gather on Thursday every four weeks for the quarter, having submitted the contributions collected by the guild elder; also on Coppersmiths' Day a meeting of the brothers is to be held at this elder's house and there the money from the box is to be deposited; and if any master elder did not want to return the box, then he is to [give ...] pounds of wax to the box. II. Article about the boxes, fines, and the seal: [...] the boxes are to be found at the elder brother's, and that from the chest is to be at the elder brother's, while the key to the box is to be with the second brother; otherwise, the master ought to give a 'kopa' of groschen. And when the elder says: "this must be allowed," then all brothers are to show obedience [...] and it depends on the master's dignity. Whoever does not come upon summons, ought to give two groschen. And if one elder called, and the other did not [...] it should be in the elder's hand. When any master or his son is not present at the lesson, then he ought to give a pound of wax and one groschen for the hospital. III. Article about brotherly duties, what is due to the brothers: that no brother [...] should allow harm to a brother, but rather protect him, and this for the common and public peace. Whoever says to another brother: "you have insulted the craft," and does not prove it against the brother, he is to be punished on the spot with the loss of guild rights; and if he spoke untruth about a brother, let him be punished according to the law, as the brothers shall judge, and for that he is to go to prison. The Lord Mayor and the Lord Councilors have full authority over all brothers, not allowing the violation of the privilege that the Lord Councilors shall grant. And whoever does not keep his word, as the brothers shall judge, and for that he is to be subject to guild rules, to which the brothers are not obligated, nor would anyone go to the guild, but all are to observe the law at meetings – they are to be punished by imprisonment in the town hall. Payments for the priest, [so that] he may celebrate for the brothers there where the burghers hold tribunal meetings. Regarding craft matters, let them announce them in accordance with guild regulations. IIII. Article about the duties of the journeymen of the coppersmith craft: the journeymen of the craft are to avoid quarrels, and no journeyman at this time is to entice a journeyman away from another master, unless by the order of the elders within the year, remembering the principle: do not do to others what you do not wish for yourself. IV. Article about coppersmith journeymen: no master, when doing foreign work, is to bypass the craft seal, and the craft journeyman is to move to another master according to the order. Both should give a groschen each, and until the next quarter, the journeyman cannot leave the master. The journeyman who leaves his master before the time, [...] to such the master retains the right, even if [...] the sworn masters of the craft; also he must join the guild. The master ought to give the journeyman [...] if he wanted to leave before the deadline; and if the master beat the journeyman, the matter is to go [...] to the city officials and then he is to be punished for the fault. V. Article about apprentices of the coppersmith craft: [...] they are to give the master twenty-four zlotys for the training, and after completing the years of training [...] the boy is to host a feast for the brothers, according to custom. If the master wished to register the boy, he is to give six zlotys to the hands of another master brother [...]; if the master died, and the boy did not finish the training, then the second brother ought to pay the widow of the master what he did not give to the deceased master [...] and to the guild one must give a fee of thirty-two groschen; even if the boy did not finish the years of training, he must settle accounts before the guild. VI. Article furthermore: Polish boys [...] let them be free from all obstacles. If someone was not liberated in the art nor showed a masterpiece, but learned as it is practiced in Krakow and as journeymen prove themselves in other cities, then after being entered into the guild books and giving the groschen [...] or by the power of a tribunal letter let the companion be entered, and for entry into the guild he is to have a quarter of a year's time [...] entry into the council books, so that it is known where one came from. He is to submit the due fees in half to the guild, and the brothers are to proceed according to city law. VII. Article about master arts, how brothers should take the exam for mastership: whoever wants to be a brother, ought to perform a master art according to the law; a master's son at his own father's is to give a Hungarian florin, but the son of a stranger or a newcomer is to give eight Hungarian florins. Whoever did not come from the city is to submit sixteen zlotys. The masters are to view the art according to the order: the master with whom the candidate studied has the right to issue a certificate before the guild regarding his conduct as a journeyman. All journeymen ought to present masterpieces according to the guild's rules, in accordance with custom, to become a master. VIII. Article: a journeyman who marries a master's widow, let him give half the fee to the box; if he were to take a maiden, he is to pay the full fee to the guild, and this for the support of widows. IX. Article about coppersmith servants: if any coppersmith companion in service falls ill or suffers from the royal disease [epilepsy], he is to be accepted into the guild, and for brotherly support he is to receive help; for this he is to lay down two zlotys [...] from the noble ones he is to submit one zloty, and before the old merchants he is to have guaranteed protection under the penalties of city laws. X. In the matter of buying copper: the nobleman recommended every coppersmith to buy copper for the benefit of the work; whoever, however, bought copper and peddled it secretly, for such there is no place in the guild. XI. If any nobleman ordered a coppersmith to make a cauldron in the underground or in the villages, the councilor lords are to extend protection over the craft; whoever of the masters dared to work secretly in the villages, he will pay a fine to the office. XII. No copper products of the coppersmith craft outside the city, that is, serf-related, is anyone to make from their own raw material, but only that which they are given from the manor for work – so he is to proceed under the threat of city penalties. XIII. That no merchant or unlicensed craftsman dare to re-forge stolen copper on city ground or sell stolen goods under the penalty provided for theft. XIV. A coppersmith who would repair vessels for peasants at the market on carts according to custom, is to have the freedom to perform repairs, however, for the making of new things he is to pay the guild. [...] We, therefore, the aforementioned councilors... the submitted orders, resolutions, and articles described above... approve, ratify, and confirm... Done and given in Lviv in the council town hall... on Friday after the feast of the Assumption of the Blessed Virgin Mary, in the Year of Our Lord one thousand six hundred and sixteen [August 20, 1616].

CONSVLES CIVITATIS LEOPOLIENSIS. N[otum facimus tenore praesentium universis et singulis quorum interest vel interesse poterit quomodolibet in futurum] praesentium notitiam habituris. Cum nihil absque ordine et iusta dispositione in Rebus honestum, pulchrum, et utile esse queat, quippe ordo est decus naturarum, venustatem et commoditatem rebus praestans. Videntes nos [...] Civitati nostrae, ac qui artem mercaturamque exercent, profuturum, proinde Caldeatoribus nostris hos articulos infra scriptos inserendos decrevimus, quorum series et tenor talis est: [tekst artykułów w języku polskim:] Cześć na chwałę Panu Bogu w Trójcy Jedynemu, to nássą intencyą iest, abyśmy chowali kapłaná, ktoryby odprawował mszę świętą na każdą niedzielę i na świętá, á ktoryby ná nassym pogrzebie ná dwu mszách był, to iest ná iedney zá dussę, á drugą zá dwiédze, ktorąby kazdy wedle możności dał, iákobysmy ná iedne mszę nákażdą niedzielę dali z puszkiej. A gdyby ktory brat niebył ná náukiéy mszy bez słusznéy przyczyny, tedy ma zapłacić funt wosku, a ktoryby nie przyszedł ná pogrzeb bez słuszney przyczyny, á ná ten czas maią bydź wolny brácia wszytka i czeladź ná ów czas, á ktoryby nie poszedł, tedy ma dać grzywnę do skrzynki. I. Artykuł o pusskach, ktore tez winy i pieczęć w domach maią leżeć wedle potrzeby, áby byli we czwártek iuż ze cztery niedzielę ná kwartał, złożywszy zebraná od starszego rzemiosła, iakoż w Dzien Kotlárski ma być w brácie u tego starszego, y tamże maią być złożone z puszki, á gdyby ktory starszy mistrz nie chciał puszki oddać, tedy ma [...] funtów wosku do puszki. II. Artykuł o puszkách, ktore tez winy i pieczęć w [...] puszki maią być u brata starszego, a to od skrzynki ma być u bracie starszego, a to od puszki u brata drugiego, tedy powinnien dać mistrz kopę, á gdy starszy rzecze: potrzeba to dopuścić, tedy maią bracia wszytcy posłuszeństwo oddać, [...] a lechowa to pod mistrzostwa, á ktoryby nieprzyszedł zá wezwaniem, tedy winien dać groszy dwa. A gdyby starszy iedno zwołał, a drugi nie [...] to w ręku starszego być powinná, a gdy ktory mistrz ábo syn iego niebędzie na nauce, tedy powinien dać funt wosku i ieden grosz ná szpitál. III. Artykuł o powinnościach bráckich, co sie należy do bráciey, áby żaden brát [...] nie dopuścił zkázić brátá, ále owszem zachowáć, á to dla pokoiu pospolitego i wszytkich. A ktoryby rzekł do drugiego brátá: tyś zhańbił rzemiosło, a nie dowiódł tego ná bracie, tedy ma bydź karany ná mieyscu pod utrátą prawa, á gdyby rzecze nieprawdę ná bracie, tedy áby był kárány podług práwá, iako braciá náydą, y zá tym ma iść do więzienia. Pana Burmistrza y Panow Rádziec maią moc ná wszystkich bráciej mocą cáłą nie dopuściwszy tego, iákie Panowie Rádźie przywiley dádzą. A kto słowa nie dosiedzi, iáko bráciá náydą, y zá tym ná poddáć Cechowistom, co oni nie powinni, ani żáden do cechu nie chodził, ale tu ná wszystkim bráciej zachowywáć podług práwá ná sschadzki, tedy maia teg[o] bydź karáni iść ná wiezienie na Ratusz. Łasky na kapłana [dla] bráciey odprawo[w]ał tamże, y tamże miezceanie maią Mielcze Trybunnych schadzkę. A z rzemiosła opowiedzą y z rzemiosłem. IIII. Artykuł o powinnościach czeladzi rzemiosła kotlarskiego: czeladź rzemiosła swárłatow nie tak sam przed się iako y żaden czeladnik, ná wtenczas żaden z czeladzi nie ma odrywać czeladnika od drugiego mistrza, chybá żeby ná ten czas tego kázać korniciel[?] w roku, iako z tym, czego sobie nie życzysz, tego drugiemu nie czyń. IV. Artykuł o czeladzi kotlárskiey: zaden mistrz ná cudze roboty nie ma omijać pieczęci rzemiosła, a czeladnik rzemiosła ma iść do inszego mistrzá wedle porządku. Powinien dać obydwá grosz, á do drugiego kwartáłu aby czeladnik nie wyszedł od mistrzá, a czeladnik ktory od mistrza swego odejdzie przed czasem, [...] to ma mistrz prawo do niego, chociażby [...] rzemiosła przysięgli mistrzowie, także ma wstąpić do cechu. Mistrz przy dać czeladnikowi [...] ten mistrz ná stanowisku, jakby on przed czasem chciał odejść, a gdyby mistrz czeladnika pobił, tedy ma [...] do mieyskich urzędników, także tedy ten ma bydź karány za winę. V. Artykuł o chłopcach rzemiosła kotlárskiego: [...] maią dać mistrzowi zá naukę złotych dwadzieścia i cztery, a po skończeniu lat [...] ma dać chłopiec o biesiadę bráciey, iako zwyczaj iest. A ieśliby pan mistrz zechciał mogł zapisać chłopcá, to zá tym ma oddáć mistrzowi bratu drugiemu do rąk złotych sześć [...] gdyby też mistrz zmarł, a chłopieć nie skończył nauki, tedy powinnien brat drugi do rąk mistrzowej dopłacić to, co panu mistrzowi zeszłemu nie oddał [...] a do cechu tedy ma inne wilky trzy grosze dwanaście, chociażby chłopiec nie skończył lat nauki, tedy winien przed cechem odprawić. VI. Artykuł k'temu: polscy chłopcy [...] niechaj będą wolni od wszelkich przeszkód. Nigdy niebył kunsztu wolnym, áni też abyśmy sztuki pokázali, ále iako w Krakowie sie zachowywá je pewny, iáko też w innych miástach czeládź sie popisuje: wpisanie do xiag do cechu i oddanie groszy [...] abo Trybunalnym pismem niechaj towarzy[sz] [w]pisze sie, tedy ma mieć do cechu ćwierć roku czasu [...] wpisanie do xiąg radzieckich, żeby wiedzieć, kto skąd wyszedł. Pokoie ná poły ma połowicę cechowi złożyć, tedy maią braciá złożyć podług prawá mieyskiego. VII. Artykuł o sztukách mistrzowskich, iáko sie powinni braciá popisać ná mistrzostwo: kto chce być brátem, to powinnien dać sztukę mistrzowską wedle prawá, a w tym ná mieyscu mistrza ma dać u swego własnego ojca węgrze ale obecego abo przychodnia syn ma dać węgrzynów ośm. A ktoryby nie był rodem mieyskim, tedy ma położyć złotych szesnaście. Mistrzowie zaś maią wedle porządku obejrzeć sztukę: ten mistrz, u którego sie uczył, ten ma mieć prawo dać zdanie przed mistrzem o zachowaniu jego w czeladzi. Wszyscy zaś czeladnicy winni dawać sztuki podług cechu, ále owszem czeladź powinni dawać sztuki wedle obyczaju, aby mistrzem został. VIII. Artykuł: czeladnik, ktory sie żeni z wdową po mistrzu, tedy niechaj da do puszki połowicę, á gdyby pannę pojął za małżonkę, to ma dać całą winę cechowi, á to dla wdowiego pożytku. IX. Artykuł o sługách kotlarskich: ieśliby ktory thowarzysz kotlarski w służbie zaniemogł albo krolewską chorobą zaniemogł, tedy teraz ma wstąpić do cechu, a o pożytek w tym ma dopuścić pobracka, a za to ma położyć złotych dwa [...] szlacheckich niechaj położy ieden złoty, a od inszych dawnych kupców ten ma mieć obronę pod karami praw mieyskich. X. Strony kupowania miedzi: szlachcic każdemu kotlarzowi kupić na pożytek kazał do roboty, á nie radzi by kto kupił miedź i kramował nią, tedy przed cechem nie ma mieć miejsca. XI. Jeśliby ktory szlachcic u kotlarskiego robił kocieł zá dołem abo ná wsiach, tedy panowie radzieccy maią mieć obronę nad rzemiosłem, á ktoryby mistrz poważył sie potajemnie robic na wsiach, tedy zapłaci karę urzędowi. XII. Zádnego miedzią rzemiesłá kotlarskiego ná mieyscach, recte na robie nie ma ani robić ze własney roboty, iedno to, co mu ze dworu dadzą do roboty tak sie zachowáć pod karami mieyskimi. XIII. Aby żaden łáwiarz ábo nie rzemieśnik nie ważył sie ná gruncie mieyskim kradzioney miedzi kować ábo rzemiosło kradzione przedawać pod karą złodziejską. XIV. Kotlarz, ktoryby naprawiał robie takim chłopom ná targu ná woziech podług zwyczaju, ten ma miec wolność naprawiać, wszakże od nowej roboty ma płacić cechowi. [...] [Końcowa formuła łacińska:] Nos itaque Consules praefati... praemissas ordinationes, laudes, articulos superius descriptos... approbamus, ratificamus et confirmamus... Actum et datum Leopoli in Praetorio consulari... feria sexta post festum Assumptionis Beatae Mariae Virginis Anno Domini Millesimo sexcentesimo decimo sexto [1616.08.20].