Translation / modern text
[In the upper left corner, a fiscal seal stamp with a coat of arms]
IN THE NAME OF GOD, AMEN.
Between the Venerable Fathers, the Vicars of the Lviv Archcathedral Church, represented by the Reverend Priests: Wawrzyniec Dąbrowski – senior, Stefan Mikulski – apostolic protonotary and penitentiary, and Kasper Dominik Rudołowski – procurator of the College of Lviv Vicars, on one side, and the Noble Magistrate, All Estates and Nations of the Capital City of His Royal Majesty Lviv, represented by the noble gentlemen Piotr Kupiński – senior, and Jan Wilczek – Lviv councilors, chosen and requested for the act of this agreement by public resolution of [...] May of the current year by all estates and nations, on the other side: a certain and forever unchangeable agreement and provision has been reached regarding the ongoing disputes concerning the 'meszne' and 'stołowe' due from the Noble Magistrate and the entire Capital City, burghers, suburbanites, villages, granges, subjects, and gardeners belonging to the city of Lviv, and owed to the Reverend Vicars of Lviv, as also confirmed and adjudicated by constant receipts and the last judgment of His Royal Majesty of March 15, 1738, as well as regarding legal costs, especially those incurred for the commission which was brought in at the expense of the Reverend Vicars in the year 1740, and which was recalled by the Noble Magistrate after filing lawsuits in the court of His Royal Majesty. From which appeals, lawsuits, and legal inquiries both aforementioned parties withdrawing, in the mentioned matters conclude the following agreement:
First of all, regarding the 'meszne': The Noble Magistrate, all estates and nations declare to pay this 'meszne' to the Reverend Vicars from year to year for all eternity in the following manner: from the entire 'łan' (hide), according to the compromise concluded on November 8, 1407 – which compromise reduced the 'kłoda' of rye and 'kłoda' of oats due from one 'łan' to half a 'kłoda' of rye and half a 'kłoda' of oats (a 'kłoda' comprises eight 'półmiarki', and a 'półkłoda' – four 'półmiarki') – and according to the last judgment of His Royal Majesty of the above-mentioned date and year, every subject settled on a 'łan' shall be annually obliged to pay half a 'kłoda' of rye and half a 'kłoda' of oats, that is four 'półmiarki' of rye and four of oats according to the current measure, containing thirty-two 'garnce'; from a half-'łan' – two [półmiarki] of rye and two of oats; from a quarter – half a 'półmiaror' of rye and half a 'półmiaror' of oats; from a half-quarter – a 'maca' of rye and a 'maca' of oats; or on whatever land a subject sits, from such he should pay the 'meszne' in grain. And avoiding the cost that both parties would have to bear in the event of a measurement of the 'łans' ordered by the judgment of His Royal Majesty – since such a measurement can be dispensed with, especially as it follows strictly from both old and current inventories of the mentioned villages, as well as from the registers of the Reverend Vicars, in which the mentioned villages, that is: Kleparów, Hołosko Wielkie, Hołosko Małe, Zamarstynów, Brzuchowice, Bithornyż, and Wolica are described in terms of location and the number of 'łans' on which the village is settled – therefore each village according to the description of the mentioned inventories and registers should pay such 'meszne' from cultivated and sown fields annually to the Reverend Vicars on Saint Martin's Day. In case of failure to pay such 'meszne' from the mentioned villages, in accordance with the judgments of the Most Serene Kings of the years 1597 and 1599 and many others, these subjects should be compelled by the Noble Magistrate by law, imprisonment, or other punishment to pay that 'meszne'. The Noble Magistrate reserves here for the mentioned subjects – from which may God preserve – years of calamity, such as significant crop failure, famine, plague, hail, war, etc., in which cases the Reverend Vicars should have consideration for those subjects, so that through the execution of such 'meszne' they would not be completely ruined in those times. And since in these above-mentioned villages there are cottagers using these same lands, from which 'meszne' is due to the Reverend Vicars, such cottagers shall be obliged to pay six 'grosze' annually from one cottage. The noble gentlemen economists, whether personally or through the possessors of the mentioned villages, declare to honestly make the inventories of the mentioned villages available to the Reverend Vicars before the feast of Saint Martin, Bishop and Confessor.
As for the 'łans' belonging to the 'lonheria', since the Noble Magistrate demanded from the Reverend Vicars that from those 'lonheria' 'łans' this 'meszne' be paid in a monetary amount, therefore the Reverend Vicars, striving for peace and for the sake of eternal mutual agreement, consented to this. From these 'łans' remaining in the actual possession of the 'lonheria', the mentioned 'lonheria' and the noble gentlemen economists or possessors of the mentioned villages and 'łans' shall pay two hundred and twenty Polish 'złoty' annually and by this agreement commit themselves to it. The possessors of 'łans' originally belonging to the 'lonheria', which they hold in emphyteusis, as well as private citizens, do not enter into this agreement, but for such 'łans' they shall be obliged to settle separately with the Reverend Vicars, each from their own possession. Thus, according to this agreement, the mentioned 'meszne' – both the villages in grain and the 'lonheria' in money – shall begin to be paid in the current year on the feast of Saint Martin, Bishop and Confessor, and shall be paid punctually every year.
As for the overdue 'meszne', which should be paid for five years since 1738 – not counting the current year – for it the Noble Magistrate from the 'lonheria', counting according to the old practice at eighty 'złoty' per year, shall pay four hundred 'złoty', which money they declare to pay on the feast of Saint Margaret, Virgin and Martyr, in the current year. The villages similarly should pay for the past five years according to the old custom, not counting the current year, for which they will pay the 'meszne' in grain. As for the costs which the Reverend Vicars incurred for the commission in the year 1740 and for bringing in a surveyor, the Noble Magistrate, compensating for this, will honestly calculate and pay three hundred and sixty 'złoty' for the same feast of Saint Margaret to the Reverend Vicars.
'Stołowe' according to the royal decree, the citizens of the Capital City of Lviv, according to their will and pleasure, shall give to the Reverend Vicars on Easter Holy Saturday [da...].
Which agreement in all points, clauses, conditions, and obligations both parties pledge with honor and faith and shall be obliged to keep, and sign this with their own hands under the seals of the Noble Magistrate and the College of Vicars, and for greater power, they register and strengthen this agreement both in the particular books of the Noble Magistrate and in the acts of the municipal court; the Reverend Vicars shall request the approval of this agreement from our Most Illustrious and Most Reverend Archpastor. Done in Lviv on the 23rd day of June in the year of our Lord one thousand seven hundred and forty-fourth.
[Archbishop's approval:]
Mikołaj Ignacy z Wyżyc Wyżycki, by the grace of God and the Apostolic See, Archbishop Metropolitan of Lviv.
To all together and to each one individually whom it concerns, by this our letter we notify and bring to certain knowledge: that We have recognized the above-written agreement concluded between the City of Lviv, represented by its delegates and plenipotentiaries on one side, and the Venerable Vicars of Our Cathedral Church on the other, on the 23rd day of June of the current year, on the occasion of the 'meszne', in all and individual points, clauses, and conditions as worthy of approval and confirmation, and we also approve, confirm, and ratify it by this our letter; we attach to it the power and value of eternal durability as well as all necessary sanction. In witness whereof, etc. Given in Lviv on the 3rd day of August in the year of our Lord 1744.
Mikołaj Ignacy z Wyżyc Wyżycki,
Archbishop Metropolitan of Lviv.
[Signatures on the left:]
Piotr Kupiński, senior councilor of the city of Lviv, as a delegate appointed to this agreement with the consent of all estates, I sign with my own hand.
Jan Wilczek, councilor deputy chosen for this agreement by the estates of the city, I sign with my own hand.
[Signatures on the right:]
Father Wawrzyniec Dąbrowski, senior of the College of Cathedral Vicars of Lviv, by my own hand.
Father Szczepan Mikulski, apostolic protonotary, penitentiary, and vicar of the Cathedral Church of Lviv, by my own hand.
Father Gaspar Dominik Rudołowski, procurator of the College of Vicars, by my own hand.
[Spine / Verso:]
Bundle 28, volume 4, Actual.
Item 14, volume 4.
Item 27, volume 4.
[Impression of a paper-wafer seal with a coat of arms]
This document, after prior judicial consent, was entered into the Lviv castle books of privileges, volume II, page 11, no. 4, and transcribed into the book of inheritances, volume LXVII, page 89, regarding the villages of Kleparów and Bersenkówka; into the same book, page 113, regarding the village of Bithornyż; into the same book, page 129, regarding the village of Brzuchowice; into the same book, page 146, regarding the village of Kleparów; into the same book, page 161, regarding the village of Hołosko Wielkie; into the same book, page 177, regarding the village of Hołosko Małe; into the same book, page 195, regarding the villages of Zamarstynów, Wolica, and Borycze; and into the book of inheritances, volume LVI, page 17, regarding the Wola Kamianowska grange. In Lviv, on the 4th day of November in the year of our Lord 1753.
Jerzy Kasztelan Leszanowski, by my own hand,
trabant of the episcopal court, ingrossator.
[On the margin of the spine:]
Vicars
Original wording — transcription
[W lewym górnym rogu stempel pieczętny skarbowy z herbem]
IN NOMINE DOMINI AMEN.
Między Wielebnemi OO: Wikaryußami Kościoła Archikathedralnego Lwowskiego przez Ichmmościow XX: Wawrzyńca Dą[brow]skiego Seniora, Stefana Mikulskiego Protonotaryußa Apostolskiego Penitencyarza, Kaspra Dominika Rudołowskiego Prokuratora Collegii Wikaryow Lwowskich z iedney, a Szlachetnym Magistratem, Wszystkiemi Stanami y Nacyami Stołecznego Miasta JKMci Lwowa przez Szlachetnych Immciow Panow Piotra Kupińskiego Seniora, Jana Wilczka Radźcow Lwowskich ad Actum præsentis Complanetionis per Laudum publicum de Data illius Die [brak?] Mensis Maij, Anno nunc currenti, ab omnibus Ordinibus et Nationibus obranych y uproszonych z drugiey strony: Stała się pewna y wiecznie w niczym nieodmienna ugoda y postanowienie, a to w zachodzących kontrowersyach, według Meßnego, y Stołowego od Szlachetnego Magistratu, y całego Stołecznego Miasta, Mieszczan, Przedmieszczan, Wsi, Folwarkow, Poddanych y Ogrodnikow do Miasta Lwowa należących y poddanych ImmXX: Wikaryom Lwowskim powinnych, iako tez przez ustawiczne Recepta, y ostatni JKMci Dekret de Data illius Die 15ta Mensis Martij, Anno D[omi]ni Millesimo Septingentesimo Trigesimo Octavo utwierdzonych y przysądzonych, tudzież według expens prawnych, osobliwie na Kommißyą wyłożonych; ktora sumptem Immxx: Wikaryow w Roku 1740 sprowadzona, a przez Szlachetny Magistrat za położeniem Mandatow post Curiam JRMttis ewokowana była: Od ktorych ewokacyi, proceßow y prosekucyi prawnych Obydwie wyżey pomienione Strony odstępuiąc, w wyrazonych kathegoryach takową czynią ugodę: A na sam przod co do Meßnego: To Meßne takowym sposobem rok od roku wiecznemi czasy oddawać deklaruie się Szlachetny Magistrat, wszytkie Stany y Nacye Imm xx: Wi[kar]yom: Z Łanu całego ad mentem Kompromißu in Anno 1407 Die 8va Mensis Novembris zawartego, ktory Kompromiß z iednego Łanu należącą kłodę Żyta y kłodę Owsa redukował na poł kłody Żyta, y poł kłody Owsa [: kłoda includit ośm połmiarkow, poł kłody, cztery połmiarki :] Tudzież ad mentem Dekretu ostatniego JKMći wyzey de die et anno, poł kłody Żyta a poł kłody Owsa, to iest czterey połmiarki żyta a cztery owsa miarą teraźnieyszą, ktora w sobie zawiera garcy trzydzieści y dwa poddany każdy na łanie siedzący quotannis oddawać będzie powinien, z poł łanu, dwa żyta, dwa Owsa, z ćwierci połmiarek żyta połmiarek owsa, z połćwierci macę żyta, macę owsa: Aliàs na iakim polu ktory poddany siedzi, z takiego dawać meszne in grano powinien; a unikając kosztu, ktoryby ponosić musiały obie Strony in casum subsequendæ dimensationis lancorum per Decretum SRMttis injunctæ, ponieważ bez takowey dymensuracyi obeyść się może, ile ze adæquatè constat tak z dawnych iako y teraźnieyszych Inwentarzow wsi pomienionych, tudzież z Regestrow Imm XX: Wikaryow, w ktorych pomienione Wsi, iako to: Kleparow, Hołowsko wielkie, Hołowsko małe, Zamarsztynow, Brzuchowica, Bithornyż, Wolica są opisane, na situ, łanach wieś ktora iest osadzona; Więc każda Wieś według opisania pomienionych Inwentarzow y Regestrow Imm xx Wikaryom takowe Meßne ex agris cultis et cœnseminatis quotannis oddawać powinni na Swięty Marcin. In casum zaś nieoddawania takowego meßnego z pomienionych Wiosek, według Dekretow Nayiasnieyszych Krolow Anni 1597 & 1599 y innych wielu, takowe powinni per Nobilem Magistratum powinni być przyciśnieni juremco, więzieniem, albo tez inną karą, do oddawania takowego meßnego. Salvat tu sobie Nobilis Magistratus dla pomienionych poddanych, czego uchoway Boże, annos calamitatis, iako to nieurodzaiu znacznego, głodu, powietrza, gradobicia, woyny &c gdzie wzgląd Immxx: Wikaryowie na takowych poddanych mieć będą powinni, a żeby przez exakcyą takowego Meßnego zupełnie wyciśnieni w takowe czasy nie byli. A że są w tychże Wsiach wyżey namienionych zagrodnicy, ktorzy tychże gruntow zażywsią, z ktorych męźne należy się Immxx: Wikaryom, takowi zagrodnicy z iedney Zagrody po groszy sześć quotannis płacić będą powinni. Inwentarze Wsi namienionych in ordine ad habendam informationem cizlachetni ImmPanowie Ekonomowie, czyli przez siebie samych, czyli przez poßeßorow pomienionych Wiosek ante Festum Sancti Martini E[pisco]pi & Confessoris Immxx: Wikaryom fideliter kommunikować deklaruią się. Co się zaś tycze łanow do Lonheryi należących, ponieważ Szlachetny Magistrat pretendował tego u Immxx: Wikaryow, a żeby z pomienionych Lonheryi łanow quotâ pecuniariâ takowe meszne płacone było; Immxx: Wikaryowie studendo paci, pretio perpetuæ concordiæ mutuæ, na to zezwolili: Z ktorych to łanow in actuali poßeßione Lonheryi zostaiących po Złotych Polskich Dwieście Dwadzieścia corocznie płacić pomieniona Lonherya y Szlachetni ImmPanowie Ekonomowie lub Poßeßorowie pomienionych Wiosęk y Łanow płacić powinni & præsenti Complanetione obligua[ntur]. Poßeßorowie zaś Łanow do Lonheryi originaliter należących, ktore per Emphiteusim trzymaią, tudzież privati Cives in Complanetionem præsentem nie wchodzą, ale seorsivè o takowe Łany z Immxx: Wikaryami komplanować się będą powinni każdy z swoiey poßeßyi. Takowym tedy sposobem według ninieyszey Komplanacyi pomienione Meßne tak Wioski in grano, iako y Lonherya pieniędzmi w Roku teraznieyszym pro Festo Sancti Martini E[pisco]pi et Conf: oddawać zaczną y punktualnie corocznie oddawać będą powinni. Co się tycze zatrzymanego Meßnego, ktore ab anno 1738 za lat pięć non includendo annum currentem powinno być oddane, za te Szlachetny Magistrat z Lonheryi juxta antiquam praxim na Rok po złotych ośmdziesiąt komputuiąc, uczyni złotych Czterysta, ktœre pro Festo Sanctæ Margaritæ Virg: & Martyr: oddać deklaruią się in anno præsenti: Wioski podobnie za przeszłych lat pięć według dawnego zwyczaiu zapłacić powinny non includendo præsentem annum za ktory in grano męźne oddadzą. Co zaś do expens, ktore Immé XX: Wikaryowie na kommißyą w Roku 1740 y sprowadzenie Geometry wydali, takowe Szlachetny Magistrat nagradzaiąc, Złotych Trzysta Sześćdziesiąt na toż Święto Świętey Małgorzaty Immxx: Wikaryom rzetelnie wyliczy y odda. Stołowe ad mentem Decreti R[egi]i Obywatel Stołecznego Miasta Lwowa według woli y upodobania swego Immxx: Wikaryom Sabbato Sancto Paschatis da... Ktorą to komplanacyą in omnibus punctis, clausulis, conditionibus ligamentis Obydwie Strony sub fide et honore obliguią się y będą powinny y tę rękami swoiemi przy pieczęciach Szlachetnego Magistratu & Collegii Vicarialis podpisuia, & in majus robur ninieyszą Komplanacye tam in Actis peculiaribus Nobilis Magistratus, quam in Actis Judicii Civilis oblatuią y roboruią; Imm XX: Wikaryowie approbacyą teyże Komplanacyi u Jaśnie Wielmożnego Nayprzewielebnieyszego Arcypasterza Naßego impetrount. Działo się we Lwowie Dnia 23. Czerwca, Roku Pańskiego Tysiącznego Siedmsetnego Czterdziestego Czwartego.
[Aprobata arcybiskupa:]
Nicolaus Ignatius in Wyzyce Wyzycki, Dei & Apostolicæ Sedis Gratiâ Archiepiscopus Metropolitanus Leopoliensis.
Universis et singulis quorum interest, præsentibus Literis Nostris significamus & ad indubitatam notitiam deducimus: Quin Nos suprascriptam Compositionem inter Civitatem Leopoliensem per Deputatos et Plenipotentiarios Ipsius ex una, et Venerabiles Vicarios Ecclesiæ Nostræ Cathedralis, sub Die 23. Mensis Junii, Anno præsenti, occasione Messalium factam, in omnibus et singulis, punctis, clausulis et conditionibus, approbandam et confirmandam esse duximus, uti quidem præsentibus Literis nostris approbamus, confirmamus et ratificamus; vim et robur perpetuæ firmitatis, et quodvis super necessarium ipsis apponimus. In quorum fidem &c: Datum Leopoli Die 3tia Mensis Augusti, Anno Domini 1744to.
Nicolaus Ignatius de Wyzyce Wyzycki
Archiepiscopus Metropolitanus Leopoliensis.
[Podpisy po lewej:]
Piotr Kupiński Senior Rayca Miasta Lwowa Jako do tey Komplanacyi przez Konsens Wszystkich Stanow Naznaczony Delegat podpisuię m[anu] p[ropria]
Jan Wilczek Rayca Deputat do tey Komplanacyi przez Stany Miasta obrany podpisuię się m[anu] p[ropria]
[Podpisy po prawej:]
X. Wawrzyniec Dąbrowski Senior Kollegii Wikar[yuszów] Kated[ralnych] Lwow[skich] m[anu] p[ropria]
X. Szczepan Mikulski Protonotariusz Apostolski Penitencyarz y Wikary Kosciola Kathedral[nego] Lwow[skiego] m[anu] p[ropria]
X. Gaspar Dominik Rudołowski Prokurator Coll[egii] Wikary[uszów] m[anu] p[ropria]
[Verso:]
Fasc: 28. vol: 4. Real:
Locat: 14. vol: 4.
Locat. 27. Vol. 4.
[Odcisk pieczęci papierowo-opłatkowej z herbem]
Præsens Instrumentum prævie judiciali consensu apud Leopoliense Tabulas C[astrenses] Privileg: Tom: II pag: 11. n. 4. ingrossatum, et Libro Hæreditatt: Tom: LXVII. pag. 89. super villa Kleparow et Bersenkowka Libro eodem pag 113. super villa Bitohornycz Libro eodem pag. 129. super villis Brzuchowica Libro eodem pag: 146. super villa Kleparow Libro eod[em] pag: 161. super villis Hołosko wielkie Libro eod[em] pag. 177. super villa Hołosko małe Libro eod[em] pag. 195. super villis Zamarstynow, Wolica et Borycze et Hæreditatt: Tom. LVI. pag. 17. super Prædio Wola Kamianowska translatum est Leopoli die 4. Novembris Anno D[omi]ni 1753.
Georgius Castell: Leßanowski m[anu] p[ropria]
Trab[ant] Cur[iae] Ep[iscopalis] Ingroßista.
[Na marginesie verso:]
Vicarii
