Translation / modern text
[Polish; translation pending] Zygmunt III, z Bożej łaski król Polski, wielki książę Litwy, Rusi, Prus, Mazowsza, Żmudzi i Inflant oraz dziedziczny król Szwedów, Gotów i Wandalów.
Dostojni i sławetni, nasi wierni i umiłowani!
Rozesłaliśmy do wszystkich grodów koronnych surowe uniwersały, aby pohamować nieposkromioną zuchwałość ludzi chciwych nieuczciwych zysków i aby urzędy stosowały wobec nich surowość dawnych i nowych praw. W tej sprawie kierujemy także do Was niniejsze pismo.
Nakazujemy, abyście zgodnie z obowiązkami swojego urzędu i naszymi uniwersałami, których kopię otrzymacie z naszej kancelarii, pilnie dopilnowali następujących rzeczy. Ludzie wszelkiego stanu w naszym mieście Lwowie, zwłaszcza zwyczajowo trudniący się obrotem pieniędzmi, jak Żydzi, Szkoci i inni podobnie działający, nie mogą wbrew opisanym ustawom i prawom zbywać ani wymieniać czerwonych złotych i talarów, przyjmować ich za towary ani skupować z przeznaczeniem na wywóz z naszych państw.
Nikt nie może pod żadnym pozorem przywozić do Korony ani do naszego miasta obcej monety wymienionej i opisanej w naszych uniwersałach ani jej tutaj zbywać. Jeśli znajdzie się ktoś naruszający nasz zakaz, Wasz urząd ma, wprowadzając prawa w życie, ukarać go zgodnie z uniwersałami, bez zwłoki i wymówek.
Jeżeli dopuścicie się zaniedbania, będziecie tolerować takie naruszenia albo okażecie się niedbali, rozkażemy naszemu instygatorowi wszcząć postępowanie przeciw Wam. Jeśli zostanie stwierdzona Wasza wina, będziecie podlegać surowej karze. Dopilnujcie zatem, aby nasza wola i rozkaz zostały w całości i skutecznie wykonane.
Dano w Warszawie, 18 maja 1626 roku, w trzydziestym dziewiątym roku naszego panowania w Polsce i trzydziestym trzecim w Szwecji [tak zapisano].
Zygmunt, król.
Adres: Do dostojnych i sławetnych burmistrza, rajców i całego magistratu naszego miasta Lwowa, naszych wiernych i umiłowanych.
Original wording — transcription
Sigismundus III Dei gr[atia] Rex Poloniae, Magnus Dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Livoniaeq[ue], nec non Suecorum, Gottorum, Vandalorumq[ue] haereditarius Rex.
Sp[ectabi]les et Famati fid[eles] nob[is] dil[ecti].
Rozesłaliśmy do Grodow wszystkich Koronnych Universały nasze surowe, aby śmiałości ludzi chciwych na nieprzystoine zyski, wyuzdana hamowana y nad nimi praw dawnych y świeżych ostrość przez Urzędy była wykonana. W czym y do Wiern[ości] W[aszych] dajemy teraźniejsze pisanie, rozkazuiąc, abyście z powinności Urzędu swego stosuiąc się do Universałow naszych, ktorych copia Wiern[ościom] W[aszym] z Cancellaryi naszey będzie posłana, z pilnością wszelaką tego przestrzegali, aby w mieście naszym Lwowie iakieykolwiek condicyi ludzie, więc ci, ktorzy pieniądzmi zwykli handlować, iako Żydzi, Szoci y inni im podobni, nie ważyli się nad opisane Constitutie y prawa, czerwonych złotych ani talarow udawać, odmieniać, albo za towary brać, także onych, aby z Państw naszych były wywożone, skupować. Do tego, żeby nikt Cudzoziemskiey monety, ktora w Universałach naszych iest mianowana y opisana, nie śmiał pod żadnym pretextem do Korony y miasta naszego przywozić, ani oney zdawać. A gdzieby się kto takowy znalazł, ktoryby przeciwko zakazaniu naszemu wykraczał, tego aby Urząd W. W. bez wszelakich zwłok y wymowek, przywodząc prawa do executiy, wedle Universałow naszych karał. W czym ieśli W. W. albo pomności swey wystąpią, albo iakiey conniventij zajdą [grafia tego członu miejscowo niepewna], albo niedbałymi się stawią, przeciwko W. W. Instigatorowi naszemu postąpić rozkażemy. A ieżeli się wina przy Wiern[ościach] W[aszych] znajdzie, karaniu surowemu podlegać będziecie. Starać się przeto Wiern[ości] W[asze] będą, żeby wola y rozkazanie we wszystkim doskonałe y skuteczne zostawało.
Dan w Warszawie dnia XVIII M[iesiąca] Maia Roku Pańskiego M.D.C.XXVI, Panowania naszego Polskiego XXXIX, Szwedzkiego XXXIII Roku.
[Podpis:] Sigismundus Rex.
[Adres, s.3:] Spectabilibus et Famatis Proconsuli, Consulibus totiq[ue] Magistratui Civitatis n[ost]rae Leopoliensi, fidel[ibus] nobis dilectis.
[Późniejsza adnotacja:] Zygmunt III. Warszawa 18/V 1626.
[Późniejszy odpis s.4–5:] Powtarza całą treść i adres; na s.4 rok w nagłówku poprawiany, na s.5 zakończenie datownika i podpis z m.p.
Reading notes
[Polish; translation pending] Przejrzano wszystkie pięć stron; s.4–5 to późniejszy odpis jednego listu. Datę XVIII Maia MDCXXVI potwierdza adnotacja 18/V 1626 na odwrociu. Rok panowania szwedzkiego w datowniku zapisany XXXIII; zachowano zapis, nie korygowano go według chronologii. Czerwone złote oddano jako historyczne złote monety, talary pozostawiono bez przeliczenia. List odsyła do wcześniejszych konstytucji i uniwersałów, których wykazu oraz treści nie dopisano. Nie zakazuje bezwarunkowo każdej transakcji monetą: zakazy dotyczą działania ponad opisane prawa i wskazanej obcej monety. Nie nazwano tej monety automatycznie fałszywą, gdyż w liście mowa o monetach cudzoziemskich określonych w uniwersałach. Wymienienie Żydów i Szkotów należy do treści źródła. »Conniventia« oznacza tolerowanie naruszenia lub przymykanie oczu; grafia słowa i sąsiedniego zwrotu w oryginale jest miejscowo niepewna. Instygator to nazwany w źródle urzędnik mający wszcząć postępowanie. Pieczęć i późniejsze oznaczenia nie należą do tekstu listu. Pisownia i interpunkcja transkrypcji częściowo uporządkowane; nie jest to ścisła edycja dyplomatyczna.
Lokalizacja w skanie: 132/1/50, PDF s.2: list, datownik i podpis; s.3: adres, pieczęć i adnotacje; s.4–5: późniejszy odpis; s.1: okładka archiwalna.
Uwagi do przekładu (przeniesione z tekstu): grafia tego fragmentu miejscowo niepewna.