Digital SourcesAI-assisted archival digitisation project

132/1/55 · 55-02

Removal of unlawful burdens on Lwów from the lustration books

[Polish; translation pending] Zygmunt III Waza [Polish; translation pending] Lustratorzy wyznaczeni do ziem ruskich
[Polish; translation pending] 26 listopada 1629 · [Polish; translation pending] Warszawa

The King responds to a complaint from the burghers of Lwów regarding new obligations entered into the lustration. He orders that merchants and craftsmen not be burdened beyond the law and that such entries be removed, despite extracts having already been issued to the starosta.

AI-assisted edition. Readings must be checked against the original.

Translation / modern text

[Polish; translation pending] Zygmunt III, z łaski Bożej król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki i inflancki, a także dziedziczny król Szwedów, Gotów i Wandalów. Urodzeni, wierni nam i mili! Nasi urzędnicy przedstawili nam w imieniu mieszczan lwowskich skargę, jakobyście, przekraczając obowiązki urzędu lustratorskiego, poddali lustracji dochody i prawa tego miasta. Pod pozorem zwiększenia kwarty mieliście wpisać do lustracji wielkie obciążenia miasta i jego mieszkańców, nie zważając na ich obronę prawną ani nasze dekrety wydane przeciwko takiemu postępowaniu. Mieliście też opisać i wyznaczyć rzemieślnikom oraz kupcom nadzwyczajne świadczenia na rzecz zamku, sprzeczne z naszymi dekretami i dawnymi rozstrzygnięciami lustratorów. Jeżeli dawniej tego nie praktykowano i nie było to zgodne z prawami koronnymi, które poddały lustracji dobra naszych starostw i dzierżaw, a nie mieszczan oraz ich dochody, musiało nas to bardzo zaniepokoić. Nie chcąc, by na naszych mieszczanach pozostało jakiekolwiek nowe obciążenie, napominamy was i żądamy, abyście dokładnie rozpatrzyli sprawę. Nie wolno im czynić nic ponad prawo ani pod pozorem tej lustracji nakładać na nich świadczeń na rzecz zamku wbrew naszej woli i intencji prawa. Jeśli już uczyniliście coś takiego, usuńcie te wpisy z ksiąg lustratorskich, bez względu na wyciągi, które wydaliście już urodzonemu staroście lwowskiemu. Życzymy wam od Boga dobrego zdrowia. Dano w Warszawie 26 listopada 1629 roku, w 42. roku naszego panowania w Polsce, a 36. w Szwecji. Zygmunt, król. [Adres:] Urodzonym lustratorom wyznaczonym przez nas i Rzeczpospolitą do ziem ruskich, wiernym nam i miłym.

Original wording — transcription

Zygmunt III z Bożey łaski Krol Polski, Wielkie Xiążę Litewskie, Ruskie, Pruskie, Mazowieckie, Żmudzkie, Inflantskie y Szwedzki, Gotski, Wandalski dziedziczny Krol. Urodzeni Wier[ni] nam mili. Przełożono nam od Urzędników naszych imieniem Mieszczan Lwowskich, iakobyście Wier[ności] W[asze] nad powinność Urzędu swego Lustratorskiego, dochody y prawa Miasta pomienionego pod Lustratią zaciągaiąc, ciężary wielkie pod praetextem auctiey kwarty na Miasto pomienione y Obywatele iego, na żadne ich obrony prawne ani na Decreta nasze, ktore przeciwko temu postępkowi Wier. W. zaszły, nie dbaiąc, w Lustratią włożyliście, y Contributie niezwyczayne przeciwko Dekretom naszym y Lustratorskim dawnym na Rzemieśniki y Kupce do Zamku opisaliście y naznaczyli. Czego ieżeli przed tym nigdy nie bywało y nie zgadzało się z Prawami Coronnemi, ktore pod Lustratią dobra Starostw y dzierżaw naszych, a nie Mieyskie Obywatele y ich pożytki podali, obchodzić nas to niepomału musiało. Nie chcąc przeto, aby iaki nowy ciężar na pomienionych Mieszczanach naszych miał zostawać, napominamy y żądamy Wier. W., abyście w to pilnie weyrzeli, iakoby się im nic od Wier. W. nad prawo nie działo, y żadnych Contribuciy do Zamku nad wolą naszę et mentem legis pod praetextem tey Lustratiey abyście na nich nie zaciągali, y ieżelibyście co takowego w tey mierze uczynili, abyście, nie patrząc na te extracta, ktoreście iuż Urodzonemu Staroście Lwowskiemu wydali, z Ksiąg swych Lustratorskich eliminowali. Życzemy Wier. W. od Pana Boga dobrego zdrowia. Dan w Warszawie dnia XXVI Mca Listopada Roku Pańskiego MDCXXIX, Panowania Krolestw naszych Polskiego XXXXII, Szwedzkiego XXXVI Roku. Sigismundus Rex. [Adres:] Urodzonym Lustratorom od nas y Rzeczypospolitey do Kraiow Ruskich naznaczonym, Wier[nie] nam miłym.

Reading notes

[Polish; translation pending] „Auctia kwarty” to zwiększenie kwarty, nie aukcja. Król przytacza zarzuty ze skargi i zachowuje warunkowe sformułowanie dotyczące sprzeczności z prawem; przekład nie przedstawia wszystkich zarzutów jako niezależnie ustalonych faktów. „Do Zamku” oznacza tu świadczenia na rzecz zamku. Późniejszy odpis na s. 4 nie jest osobnym listem. Podstawą odczytu jest oryginał. Skróty częściowo rozwinięto, interpunkcję uporządkowano. Pominięto nietreściowe oznaczenia archiwalne. Jeden fizyczny list w jednostce.

Lokalizacja w skanie: 132/1/55, PDF s. 2: oryginalny list; s. 3: odwrocie z adresem; s. 4: późniejszy odpis tego samego listu.

Scope of the edition: [Polish; translation pending] pełna transkrypcja i przekład treści listu oraz adresu

ekstrakcja: 2026-10-13

Report a transcription error

Quote the passage and suggest a correction. Your report concerns this document.

Original scan

132/1/55 · preview starts at PDF page 2

If the preview does not load or is too small on your phone, open the PDF directly.