Translation / modern text
[Polish; translation pending] Szanowni i sławetni Panowie, nasi wielce poważani Przyjaciele i Sąsiedzi!
Wasz list z30 października informuje nas, że tamtejszy podwojewodzi zamierza uchybić powszechnemu prawu Królestwa i odnowieniu konstytucji z 1633 roku [odczyt czasownika praeiudicare roboczy], dążąc do wyłączenia Was ze wspólnego rozważania i ustalania cen rzeczy. Donosimy zatem, jaki zwyczaj obowiązuje u nas w Krakowie przy ustalaniu cen żywności.
W ratuszu krakowskim dwa razy do roku zasiadają trzy urzędy: wojewodziński, grodzki i rady miejskiej. Najpierw my, wszyscy obecni wówczas rajcy, przedstawiamy osobno swoje opinie i głosy. Po nas wypowiada się krakowski sędzia grodzki. Jako trzeci podwojewodzi, wysłuchawszy przedstawionych powodów i uzasadnień, formułuje rozstrzygnięcie. W ten sposób ustala się ceny żywności i sprzętów, pod karą wojewodzińską czternastu grzywien, ustanowioną we wspomnianej konstytucji przeciw naruszającym przepisy.
W ratuszu znajduje się specjalna księga, do której wpisuje się ustaloną taryfę. Na żądanie wydaje się z tych akt odpis podpisany przez naszego sekretarza i pisarza, pod pieczęcią miasta. Podwojewodzi ani sędzia grodzki nie podpisują go. Nikt też nie wnosi taryfy do akt grodzkich: wystarcza wypis miejski. Podwojewodzi bierze również taki wypis z naszej kancelarii dla innych powiatów całego województwa [jeden wyraz określający jego czynność niepewny].
Po zakończeniu ustalania cen, w izbie sądowej rady miejskiej, gdzie zasiadają wymienione trzy urzędy, pisarz od razu spisuje taryfę w ich obecności i podaje ją do wiadomości ludzi zgromadzonych w tej sprawie.
Następnie, w najbliższy dzień targowy, woźny miejski ogłasza przy dźwięku trąby zwięźle zebraną taryfę żywności i sprzętów na rynku, w miejscach zwykle przeznaczonych do publicznych ogłoszeń, podając ją do wiadomości ludzi wszelkiego stanu [krótki zwrot w tym zdaniu niepewny].
Poza opisanymi okolicznościami nic więcej się nie dzieje. Wszystko to zachowuje się zgodnie z dawnym zwyczajem, od ustanowienia owego prawa. Przedstawiwszy to Wam wiernie i zgodnie z prawdą na Waszą prośbę, pozostajemy w pełnej braterskiej przyjaźni i życzliwości,
Wasi przyjaciele i sąsiedzi, gotowi do usług,
burmistrz i rajcy Krakowa, metropolii Królestwa Polskiego.
Kraków,17 listopada 1726 roku.
Postscriptum: Dodajemy, że na wniosek podkolektora urzędu wojewodzińskiego osoby naruszające takie przepisy wojewodzińskie są pozywane przed nasz urząd i karane naszym wyrokiem. Ważenie chleba i próbowanie piwa odbywa się w ratuszu przez nasz urząd, w obecności podkolektora wojewodzińskiego.
[Późniejsze noty kancelaryjne:] We wtorek po wielkopostnej niedzieli Reminiscere, roku 1727. Niniejszy list przedłożono do akt [szczegóły urzędu i formuły niepewne], przyjęto i wpisano. Na odwrocie również nota urzędowa związana ze Lwowem i datą po niedzieli Reminiscere1727roku [fragmentaryczny odczyt].
Adres: Do szanownych i sławetnych panów burmistrza, rajców i całego magistratu Lwowa, metropolii ziem ruskich, naszych wielce poważanych Przyjaciół i Sąsiadów. We Lwowie.
Original wording — transcription
Nobiles ac Spectabiles Domini, Domini Amici et Vicini Observandissimi.
List WMM Panow, datowany 30. praeterlapsi Octobris, informuie nas iako Wielmożny JM Pan Podwoiewodzy tameczny intendit praeiudicare [?] publicae Legi Regni, renovationi Constitutionis Anni1633, praetendendo excludere WMM PP. a communi consilio et sensu circa Pretia Rerum. U Nas w Krakowie circa Taxam Victualium iaki się znayduie zwyczay, donosimy. W Ratuszu Krakowskim bis in Anno zasiadaią trina Officia, to iest Woiewodzy, Grodzki y Radziecki. Naprzód My quotquot na ten czas adsumus Consules daiemy distinctos Sensus et Vota Nostra; po Nas Wielmożny JM Pan Sędzia Grodzki Krakowski wotuie; pro tertio Wielmożny JM Pan Podwoiewodzy, praemissis motivis et Rationibus exauditis konkluduie y tak się Stanowią Pretia Victualium et Utensilium cum Poena Palatinali quatuordecem Marcarum, in Eadem Constitutione adversus Contravenientes interposita.
Y iest od tego osobliwa Xięga na Ratuszu, w ktorą Taxa odprawiona inseritur; et cuius requirenti ex iisdem Actis z podpisem P. Sekretarza y Pisarza Naszego sub Civitatis Sigillo Extraditur. Wielmożny JM Pan Podwoiewodzy ani JM Pan Sędzia Grodzki nie podpisuią się y nikt tego nie podaie ad Acta Castrensia, przestaiąc na Extrakcie Mieyskim; y toż samo JM Pan Podwoiewodzy, powinności [?] per Extractum z Kancellaryi Naszey do inszych Powiatow na całe Woiewodztwo bierze. Po zakonczeniu Taxie, w Izbie Sądowey Radzieckiey pomienione trzy Urzędy zasiadaią, in praesentia tychże Urzędow zaraz opisana zostaie przez P. Pisarza, Ludziom do Taxi zgromadzonym publikuiąc. A potym w dzień targowy następujący Woźny Mieyski przy Trąbie w Rynku po Mieyscach do publikacyi zwyczaynych compendiose zebraną takową Taxę Victualium et Utensilium, zwyczaynych Dochodow [odczyt niepewny] odprawioną do wiadomości wszelkiego Stanu Ludzi podaiąc publicuie.
Nad te okoliczności wyżey opisane nic więcey się nie znayduie y to się wszystko według zwyczaiu dawnego od postanowienia tego Prawa zachowuie. Co ad requisitionem et Affectationem WMM Panow fideliter et genuine wypisawszy, zostawamy in pleno fraterno affectu et benevolentia.
Nobilium ac Spectabilium Dominationum Vestrarum Amici et Vicini ad Officia paratissimi.
Proconsul et Consules Urbis Cracoviae Metropolis Regni Poloniae.
D.17.9bris1726. Cracoviae.
P.S. Przyłączamy to iż Contravenientes na Instantią JM Pana Subkolektora Officii Palatinalis ad Nostrum Officium pro Contraventione eiusmodi Constitutionibus Palatinalibus conveniuntur et Iudicio Nostro puniuntur. Waga Chleba y kosztowanie Piwa w Ratuszu per Officium Nostrum in praesentia Nobilis Subcollectoris Palatinalis expediuntur.
[Późniejsza nota:] Feria Tertia post Dominicam Reminiscere Quadragesimalem A.D.1727. Literae praesentes ad Acta Officii [dalsza klauzula o przedłożeniu i wpisie niepewna] oblatae [...] susceptae et ingrossatae.
[Odwrocie, nota:] In Officio [skrót niepewny] Leopoli [...] post Dominicam Reminiscere Quadragesimae A.D.1727.
[Adres:] Nobilibus ac Spectabilibus Dominis, Dominis Proconsuli Consulibus totoque Magistratui Civitatis Leopoliensis Metropolis Terrarum Russiae, Dominis Amicis et Vicinis Nostris Observandissimis. Leopoli.
Reading notes
[Polish; translation pending] List odpowiada na spór kompetencyjny relacjonowany przez Lwów, a opis szczegółowej procedury dotyczy Krakowa. Nie przeniesiono go automatycznie na praktykę Lwowa. Dwa posiedzenia rocznie, kolejność głosów, księga taryf i ogłoszenie przez woźnego są wyraźne. Nie podano rzeczywistych cen produktów. Liczebnik quatuordecem, czyli 14, potwierdzono w niezależnym drugim odczycie. Rok 1633 oznacza datę przywołanej konstytucji; nie sprawdzano tu jej tekstu poza listem. Późniejsze noty z 1727 roku nie są datą wysłania listu: datownik to 17 XI 1726. Zapis 9bris oznacza listopad. Postscriptum dotyczy kompetencji magistratu i kontroli chleba oraz piwa, nie zawiera wyników konkretnej kontroli.
Lokalizacja w skanie: 132/1/167, PDF s.2–3: list i postscriptum; s.3–4: późniejsze noty; s.4: adres.
Lokalizacja w skanie: 132/1/167, PDF s.2–3: list i postscriptum; s.3–4: późniejsze noty; s.4: adres.
