[Polish; translation pending] Relacja o działaniach wojennych we Włoszech i w Katalonii

[Polish; translation pending] [Późniejszy dopisek: 1700.] Wielmożny Panie! Mam zaszczyt pisać do Waszej Ekscelencji w pośpiechu, ponieważ nie znajduję się u siebie. Z tego powodu nie będę mógł przesłać kopii wiadomości tak jak zwykle. Armia francuska zwinęła obóz dwunastego dnia [miesiąc niepodany]. Odbyło się to w tak wielkim porządku, że nieprzyjaciele nie odważyli się podejść. Ukazali się dopiero następnego dnia na wzgórzach. Dziewiątego [?], pomiędzy tymi wydarzeniami, pan de Catinat wysunął się z jednym tylko oficerem, aby ich rozpoznać, i został raniony wystrzałem z karabinu, który oddano w ich stronę. Rana jest lekka; pocisk dotknął ramienia i rozdarł kaftan na wysokości serca. Obóz zwinięto na żądanie Wenecjan, którzy pragnęli tego w porozumieniu z generałami obu armii. Na dowód tego Republika wysłała swojego kuriera do ambasadora w Wiedniu. Mówiono mu, że minister powinien poskarżyć się cesarzowi, iż choć armia francuska i hiszpańska opuściły jej państwo, wojsko Jego Cesarskiej Mości nie podejmuje żadnych działań, aby także wyjść. Republika ze zdumieniem dowiaduje się, że książę Eugeniusz zamierza ulokować się w okręgu Brescii, czemu jest zdecydowana przeciwstawić się wszystkimi siłami. Pan de Villeroy polecił przeprowadzić wyprawę po paszę do miejscowości zwanej Ciudad, bliższej obozowi nieprzyjaciela niż własnemu. Cesarscy nie podjęli najmniejszego działania, aby jej przeszkodzić, choć miała dla nich wielkie znaczenie. Oddziały wróciły do obozu z 2500 wiązkami siana i stu tysiącami worków ziarna, nie licząc innych zapasów znalezionych w Ciudad. Wcześniej zniszczono kilka magazynów cesarskich, co bardzo utrudniło życie ich obozowi. Pan de Vaudonne [?] kilkakrotnie pobił nieprzyjaciela, a pan de Pracontal niedawno rozbił niemiecki oddział. Utrzymuje się, że przeciwnicy są bardzo zakłopotani wyborem dalszych działań, a odejście Francuzów nie poprawiło położenia ich obozu. Nie mam czasu podać Waszej Ekscelencji szczegółów wszystkich działań, ale powinienem powiedzieć, że przeprawa przez Addę, która wywołała tutaj tyle rozgłosu, zakończyła się zdobyciem hiszpańskiego taboru i śmiercią trzech jeźdźców. Następnie pięciuset niemieckich jeźdźców wróciło do swojego obozu, gdyż Hiszpanie się wycofali. Pan de Tessé zajął wszystkie posterunki nienależące do ziem mantuańskich [?] i opanował Bozzolo, miejscowość należącą do udzielnego księcia tego samego imienia. Miała wielkie znaczenie, ponieważ nieprzyjaciele zamierzali ją zająć, aby odciąć Francuzom połączenie ziem mantuańskich z okręgiem Cremony, co bardzo by im zaszkodziło. Donosi się, że dziesięć tysięcy żołnierzy duńskich mogłoby tam przybyć dopiero pod koniec obecnego miesiąca; król arcychrześcijański wysyłał posiłki w liczbie dziesięciu tysięcy ludzi, a ponadto na granicy znajdowało się dwadzieścia tysięcy innych, gotowych w razie potrzeby wejść do Włoch. Jeden z generałów hiszpańskiej kawalerii, nazwiskiem Colmenero, stał właśnie na czele dwóch tysięcy mieszkańców Bergamo, którzy poprosili o jego pomoc i wiernie [niepewny zwrot o działaniach] przeciw cesarskim: wszystkie doliny od Bergamo do jeziora Como, most Świętego Piotra [?] i pierwsze zajmowane przez nich przyczółki [składnia fragmentu niepewna]. Książę Sesto znajduje się także nad Addą z dwoma tysiącami jeźdźców i piechotą, której mu się dostarcza jeszcze więcej. Galery, które zawiozły dwóch paziów królowej Hiszpanii do Barcelony, miały zaokrętować brygady do Neapolu. Wraz z oddziałami wysłanymi tam z Mediolanu, zaciągniętymi na miejscu i sprowadzonymi przez pana hrabiego d'Estrées tworzy się tam korpus ośmiu tysięcy piechoty i dwóch tysięcy jazdy. Oto, Wielmożny Panie, co czas pozwala mi przekazać Waszej Ekscelencji. Dodam, że marszałek de Villeroy powiedział, iż mimo zwinięcia obozu kampania jeszcze się nie zakończyła, a wojska cesarskie z Cremony [?] zbuntowały się. Palono ich rzeczy, które miano oddać w zastaw [dalszy nieczytelny fragment dotyczący sprzedaży i niepewnych następstw]. Z szacunkiem pozostaję najpokorniejszym i najposłuszniejszym sługą Waszej Ekscelencji. [Margines, odczyt częściowy:] Pan generał [...] pan de Villars przybył do Paryża [...] oraz ksiądz de Polignac [...]. [Adres:] Jego Ekscelencji wojewodzie i generałowi ruskiemu, we Lwowie.

[Dopisek: 1700.] Je me donne l'honneur, Monseigneur, d'escrire à vostre Excellence à la haste, ne me trouvant pas chez moy; cela sera cause que je ne pourray pas luy communiquer des coppies de nouvelles comme un ordinaire. L'armée de France a decampé le 12; cela s'est fait avec beaucoup d'ordre que les ennemis n'ont pas osé se presenter; ils n'ont paru que le lendemain sur des hauteurs. Le 9 [lecture incertaine], entre deux, Mr de Catinat s'avança seul avec un officier seulement pour les reconnoistre, et il fut blessé d'un coup de carabine qui fut tiré sur eux. La blessure est legere; elle a touché le bras et a deschiré le justeaucorps à l'endroit du cœur. Ce decampement a esté fait à la requisition des Venitiens, qui l'ont desiré avec les Generaux des deux armées, et pour preuve de cela la Republique a envoyé son courrier à son ambassadeur à Vienne. On luy disoit que ce ministre devoit se plaindre à l'empereur de ce que l'armée de France et d'Espagne estant sortie de ses Estats, celle de S.M.I. ne faisoit aucun mouvement pour en sortir aussy, et qu'elle apprenoit avec estonnement que Mr le P. Eugene avoit dessein de s'establir dans le Bressan, à quoy elle estoit resolue de s'opposer de tout son pouvoir. Mr de Villeroy a fait fourrager un lieu nommé Ciudad, plus proche du camp ennemy que du sien, sans que les Imperiaux ayent fait le moindre mouvement pour empescher cette affaire qui leur estoit d'une grande consequence. Et les fourrageurs sont rentrez dans leur camp avec 2500 trousses de foin et cent mille sacs de grain, sans compter beaucoup d'autre qu'on a trouvé dans ledit lieu de Ciudad. On avoit avant cela destruit plusieurs magazins Imperiaux, ce qui a beaucoup incommodé leur camp. Mr de Vaudonne [?] a battu l'ennemy plusieurs fois, et Mr de Pracontal avoit nouvellement battu un party allemand. On pretend qu'ils sont tres embarrassez du party qu'ils ont à prendre et que le decampement des françois n'a pas mis leur camp plus à son ayse. Je n'ay pas le temps de mander à V.E. les details de toutes les actions, mais je dois luy dire que celle du passage de l'Adda qui a fait tant de bruit icy s'est terminée à la prise d'un equipage espagnol et de la mort de trois cavaliers; apres quoy les 500 chevaux allemands sont retournez dans leur camp, les Espagnols s'estant retirez. Mr de Tessé a pris tous les postes qui n'estoient point de Mantouan et s'est saisy de Bozzolo, place appartenante à un prince souverain de même nom, et d'une grande importance puisque les ennemis avoient dessein de s'en saisir pour oster aux françois la communication du Mantouan avec le Cremonois, ce qui les auroit beaucoup incommodé. On marque que les troupes Danoises ne pouvoient y arriver que la fin du mois present, de 10000, et que le Roy F.C. faisoit marcher un renfort de 10000 hommes, et qu'il y en avoit outre cela 20000 autres sur la frontiere pour entrer en Italie en cas de besoin. Un des Generaux de la cavallerie espagnole nommé Colmenero se trouvoit actuellement à la teste de 2000 Bergamasques, qui ont demandé son assistance et font le gendar [?] fidellem[ent?] contre les Imperiaux, toutes les vallées depuis Bergame jusqu'au lac de Come, le pont de S.t Pierre [lecture incertaine] et les premieres testes qu'ils occupent. Le Duc de Sesto est d'ailleurs sur les bords de l'Adda avec 2000 chevaux et plus d'infanterie qu'on luy en fournit. Les galeres qui ont mené les deux pages de la Reyne d'Espagne à Barcelone devoient embarquer des brigades pour Naples, avec celles qu'on y a envoyées de Milan, celles qu'on y a levées, et ce que Mr le C. d'Estrées y a porté. L'on y met un corps de huit mille hommes de pied et de deux mille chevaux. Voilà, Monseigneur, ce que le temps me permet de dire à V.E., à quoy j'ajouteray que Mr le mareschal de Villeroy a dit que malgré le decampement la campagne n'estoit pas encore finie, et que les troupes Imperiales de Cremone [?] s'estoient revoltees; on brusloit leurs hardes qu'on alloit mettre en gage pour cela, et que la [mot illisible] en vente pourroit avoir de faux [mot illisible]. Je suis avec respect, Monseigneur, de V.E. le tres humble et tres obeissant serviteur. [Margine: lecture partielle:] Mr le General [...] Mr de Villars est arrivé à Paris [...] et Mr l'abbé de Polignac [...]. [Adresse:] A Son Excellence Monseigneur le Palatin et General de Russie, à Leopol.