Katalog źródeł

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza sołtysowi Piotrowi Pilewiczowi oraz innym wybrańcom ze wsi Hubicze dożywotnie posiadanie łanu wybranieckiego i dwóch działek pola. Zwalnia ich przy tym z podymnego oraz innych ciężarów, przyznając prawo do korzystania z gruntów i wyrobu trunków na własne potrzeby.

Podkanclerzy koronny Andrzej Stanisław Młodziejowski przesyła magistratowi lwowskiemu skargę kupca Piotra Gautiera, któremu władze miejskie zabroniły handlu z powodu zatrudniania protestanckiego czeladnika. Nakazuje urzędnikom zmianę nieprzychylnej decyzji i zachęcanie cudzoziemców do osiedlania się, zamiast zniechęcania ich do działalności handlowej.

Biskup Andrzej Młodziejowski poleca władzom Lwowa Piotra Harta, wysłannika dyrektora nowo powołanej loterii państwowej. Prosi o udzielenie mu wszelkiej pomocy, w szczególności przy wyznaczaniu zaufanych osób na stanowiska kolektorów.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki zatwierdza Bractwu Strzeleckiemu (Kurkowemu) we Lwowie pięć wcześniejszych przywilejów królewskich (m.in. Jana Kazimierza, Henryka Walezego i Zygmunta III). Dokumenty te gwarantują bractwu m.in. pobór opłaty zwanej „spaszne” od pędzonego bydła, dochód z Baszty Samostrzelniczej, grunt na przedmieściu halickim pod strzelnicę oraz zwolnienia podatkowe.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza na prośbę seniorów nacji ormiańskiej przywilej Jana Kazimierza z 1661 roku, który zrównał miasto Lwów oraz jego obywateli obrządków rzymskokatolickiego, ormiańskiego i greckiego w prawach i prerogatywach z Krakowem i Wilnem. Mieszczanie lwowscy uzyskują i zachowują uprawnienia szlacheckie, w tym prawo do udziału w elekcjach królewskich, nabywania dóbr ziemskich oraz reprezentacji sejmowej.

Dokument upamiętnia przywrócenie na wieżę lwowskiego ratusza blaszanego wiatrowskazu w postaci lwa, herbu miasta, zrzuconego podczas burzy w okresie wojennych zawieruch. Przedstawia zarys dramatycznych oblężeń i klęsk Lwowa, dziękczynienie za ocalenie oraz szczegółowy spis ówczesnych władz miejskich, cechów i duchowieństwa.

Król Jan III Sobieski zatwierdza przywilej Zygmunta Augusta z 1572 roku (transumowany przez królów Jana Kazimierza i Michała Korybuta Wiśniowieckiego), który zrównał mieszczan i przedmieszczan lwowskich obrządku greckiego w prawach miejskich, cechowych oraz handlowych z mieszczanami wyznania rzymskokatolickiego. W dokumencie zagwarantowano im m.in. dostęp do urzędów miejskich, swobodę rzemiosła, handlu i nabywania nieruchomości we Lwowie.

Wojciech Miaskowski przesyła rajcom lwowskim sumę 1043 czerwonych złotych i drobne monety należące do podkanclerzego koronnego z prośbą o wystawienie kwitu. Zwraca się o pilne przekazanie tych pieniędzy wraz z korespondencją do rąk ks. Trzebińskiego w Warszawie.

Papież Innocenty XI nadaje kapitule i kanonikom kapitulnym kościoła metropolitalnego we Lwowie indult zezwalający na stałe noszenie fioletowej cappa magna z trenem i kapturem oraz rokiety podczas wszelkich publicznych i prywatnych funkcji liturgicznych oraz kapitulnych. Dokument został wpisany do akt kapitulnych za aprobatą arcybiskupa lwowskiego Konstantego Lipskiego.

Dokument potwierdza przyłączenie lwowskiego bractwa Najświętszej Trójcy do rzymskiego Arcybractwa Najświętszej Trójcy Pielgrzymów i Rekonwalescentów oraz udziela mu związanych z tym odpustów i przywilejów papieskich. Warunkiem ważności agregacji jest przyjęcie czerwonego habitu, realizacja określonych dzieł miłosierdzia i uzupełnienie wezwania bractwa.

Konstanty Mrozowicki, administrator sede vacante archidiecezji lwowskiej, zatwierdza donację wsi Wołosów i Cucyłów dokonaną przez Aleksandra i Kazimierza Kuropatwów na rzecz kapituły metropolitalnej. Na uposażeniu tych dóbr eryguje nowy kanonikat fundacji Kuropatwów herbu Jastrzębiec, określając obowiązki mszalne kanonika oraz prawo patronatu dla rodziny fundatorów.

Podskarbi wielki koronny Karol Siedlnicki zwraca się do władz Lwowa z prośbą o wydanie komisarzowi Dziołowskiemu grupy Żydów uwięzionych na miejskim ratuszu pod zarzutem bicia fałszywych tynfów w Olesku. Aresztanci mają zostać przekazani pod eskortę i przewiezieni na wyznaczone miejsce odosobnienia.

Piotr Ożga przypomina rajcom lwowskim o obowiązku poboru czopowego od trunków za okres od stycznia do czerwca 1649 roku oraz o konieczności przekazania rejestrów i funduszy arendarzowi. Wspomina także o trudnościach podatkowych i szkodach wynikających z toczącej się wojny.

Piotr Ożga przesyła władzom Lwowa projekt protestacji przeciw zwołaniu sejmiku w czasie zagrożenia tatarskiego wraz z nieopieczętowanymi listami do kanclerza i regenta do wglądu. Zapowiada także swój wyjazd na spotkanie z hetmanem w Podhajcach i odsyła do ustnych ustaleń z panem Kątskim.

Piotr Ożga wyraża radość z możliwości obrony przywilejów miejskich i radzi rajcom lwowskim w sprawie wyboru dogodnego terminu oraz procedury ogłoszenia uniwersału w sądzie grodzkim lwowskim i żydaczowskim. Zapowiada także wysłanie listów do sędziego i podsędka lwowskiego w celu skoordynowania działań.

Władze miejskie Lwowa, duchowieństwo oraz kapituła sporządzają pamiątkowy memoriał upamiętniający klęski wojenne, pożary, zarazy i nawałnice nękające miasto w latach 1672–1708. Dokument poświadcza gruntowną renowację hełmu wieży ratuszowej i figury lwa, przeprowadzoną pod kierunkiem rajcy Tomasza Gordona, zawierając spis ówczesnych urzędników i modlitwę o ocalenie Lwowa.

Starszyzna cechu krawców w Krakowie poświadcza, że Szymon Kubiszowski z Żabna ukończył czteroletnią naukę krawiectwa u krakowskiego mistrza Tomasza Rybalskiego i zadośćuczynił wszystkim obowiązkom cechowym. Wystawcy polecają go innym mistrzom i cechom jako wyuczonego i prawego rzemieślnika.

Papież Klemens XI powiadamia duchowieństwo diecezji lwowskiej o przeniesieniu biskupa Jana Skarbka na wakującą po zgonie Mikołaja Popławskiego stolicę arcybiskupią we Lwowie. Wzywa kler do uległości, szacunku oraz posłuszeństwa wobec nowego pasterza.

Król August II potwierdza i ratyfikuje na prośbę starszyzny i cechu piekarzy miasta Lwowa przywileje oraz artykuły cechowe nadane przez poprzednich królów polskich (m.in. Michała Korybuta Wiśniowieckiego, Jana III Sobieskiego, Jana Kazimierza, Władysława IV, Zygmunta III, Stefana Batorego, Zygmunta Augusta, Zygmunta I i Kazimierza Jagiellończyka) wraz z uchwałami rady miejskiej Lwowa, regulującymi m.in. zasady wypieku, skupu zboża i wyłączności sprzedaży chleba.

Rajcy miasta Lwowa zatwierdzają i wpisują do ksiąg miejskich dziesięć artykułów porządkowych cechu rzeźnickiego, regulujących m.in. zwoływanie sesji suchedniowych, wyzwalanie uczniów, dyscyplinę i zwyczaje czeladzi oraz fundacje mszalne. Dokument rezerwuje dla władz miejskich jurysdykcję apelacyjną oraz wyłączne prawo do dokonywania przyszłych zmian w ustawie cechowej.

Jędrzej Osiecki wyjaśnia Janowi Tyszkowskiemu kwestie pretensji finansowych wysuwanych przez towarzyszy chorągwi oraz instruuje go w sprawie podziału funduszy z hiberny i rozliczenia asygnacji. Pismo uzupełniają późniejsze pokwitowania wypłaty należnych sum na ręce pana Szeptyckiego.

Król August II potwierdza Bractwu Strzeleckiemu (Kurkowemu) we Lwowie dawne przywileje monarchów polskich, regulujące dochody bractwa, zwolnienia podatkowe Króla Kurkowego oraz organizację ćwiczeń strzeleckich. Nakazuje także zwrot zajętego przez artylerię koronną terenu strzelnicy (Celstatu) oraz ustanawia coroczny porządek ćwiczeń z rusznic, hakownic i dział.

Rajcy lwowscy, po zatwierdzeniu rachunków zarządu szpitalem św. Ducha przez zmarłego rajcę Jana Meconiego i w uznaniu wyłożonych przezeń znacznych środków własnych, ustanawiają dwa wieczyste nabożeństwa rocznicowe za spokój jego duszy, zobowiązując prowizorów szpitala do ich stałego odprawiania.

Król August III zatwierdza Bractwu Strzeleckiemu miasta Lwowa dawne przywileje i immunitety, nadane i potwierdzone przez jego poprzedników: Zygmunta Augusta, Henryka Walezego, Zygmunta III, Jana Kazimierza, Michała Korybuta, Jana III Sobieskiego oraz Augusta II. Potwierdzenie obejmuje m.in. pobór opłaty zwanej szpaszne, udział w dochodach celnych, przywileje i zwolnienia podatkowe dla króla kurkowego, porządek ćwiczeń strzeleckich oraz zwrot zajętej strzelnicy (celstatu).

Dokument reguluje spór między władzami Lwowa a kolegium wikariuszy katedry lwowskiej, ustalając zasady i wymiar corocznego uiszczania mesznego w ziarnie przez podmiejskie wsie miejskie oraz w pieniądzu z gruntów lonherii, a także spłatę zaległości. Ugoda została zatwierdzona przez arcybiskupa lwowskiego Mikołaja Ignacego Wyżyckiego.

Papież Benedykt XIV nadaje Józefowi Dąbrowskiemu prowizję na wakujący kanonikat oraz prebendę we Lwowie. Dokument potwierdza powierzenie beneficjum z uwzględnieniem cnót i zasług nominata.

Arcybiskup marcjanopolitański Petar Parčević prosi magistrat i rajców Lwowa o udzielenie mu wsparcia finansowego lub wypłatę asygnowanych funduszy na pokrycie naglących potrzeb. Duchowny opisuje skrajne ubóstwo i uciążliwości, jakich doznał podczas ośmiomiesięcznej misji pokojowej do Bohdana Chmielnickiego, podjętej z polecenia cesarza Ferdynanda III na rzecz Rzeczypospolitej.

Król August III potwierdza i odnawia ogół praw miejskich, swobód handlowych, immunitetów oraz przywilejów miasta Kamionka Strumiłowa, transumując i aprobując wcześniejsze nadania królów polskich od Zygmunta I po Jana III Sobieskiego.

Charles Paip informuje Arthura Forbesa o trudnościach ze ściągnięciem należności od żydowskich dłużników we Lwowie oraz o przygotowaniu i przekazaniu dla niego sumy 2500 monet obiegowych przez posłańca. Donosi także o potrąceniu wydatków i zapowiada swój rychły wyjazd do Gdańska.

Arcybiskup lwowski Wacław Hieronim Sierakowski utrzymuje prawo kanoników do wyboru dóbr kapitulnych, nakazując odprowadzanie jednej trzeciej, a z majętności Uniatycze, Pikulowice i Żydatycze połowy dochodów do wspólnej masy kapituły. Jednocześnie zwalnia z tego obowiązku uboższe uposażenia oraz daruje kapitule wszelkie narosłe dotychczas zaległości.

Król Stanisław August Poniatowski zatwierdza ogół dawnych praw, swobód i przywilejów nadanych miastu Kamionka Strumiłowa przez swoich poprzedników. Potwierdza również dawne rozgraniczenie miejskich gruntów z sąsiednimi wsiami Horpin i Monasterz na podstawie wpisu z Metryki Koronnej.

Rektor Akademii Krakowskiej Sebastian Piskorski dziękuje władzom Lwowa za powierzanie krakowskiej uczelni edukacji miejskiej młodzieży oraz za życzliwość wobec uniwersytetu. Z okazji powrotu do rodzinnego miasta poleca również dalszej opiece rajców lwowskich profesora filozofii Jana Mościckiego.

Papież Klemens XIII nadaje odpusty zupełne i cząstkowe członkom Bractwa Najświętszej Maryi Panny Łaskawej przy kościele metropolitalnym we Lwowie za wstąpienie do konfraterni, w godzinę śmierci, w wyznaczone święta oraz za pełnienie określonych dzieł pobożnych i miłosiernych. Odpusty te mogą być również ofiarowane za dusze w czyśćcu na sposób wstawiennictwa.

Grzegorz Jan Piotrowski zwraca się do burmistrza i rady miasta Lwowa o objęcie protekcją gruntu i chałupy na Bogdanówce. Informuje, że mimo wcześniejszej niepełnej sprzedaży nieruchomości kobiecie, prawo do niej rości sobie rodzina, która po zaspokojeniu kupującej powinna odzyskać posiadłość.

Papież Klemens XIII nadaje na okres dziesięciu lat przywilej odpustu za dusze zmarłych członków Bractwa Najświętszej Maryi Panny Łaskawej przy ołtarzu bractwa w katedrze lwowskiej. Arcybiskup Wacław Sierakowski zatwierdza papieskie brewe i wyznacza sobotę jako stały dzień odprawiania mszy uprzywilejowanych.

Król Stanisław August Poniatowski zatwierdza prawa, przywileje i ordynacje cechu piekarzy miasta Lwowa na prośbę starszych cechowych. Dokument transumuje wcześniejszy przywilej konfirmacyjny Jana III Sobieskiego z 1690 roku wraz z zawartymi w nim aktami dawniejszych królów i dekretami miejskimi.

Papież Pius VI udziela odpustu zupełnego wiernym nawiedzającym kościół metropolitalny we Lwowie w ósmą niedzielę po Bożym Ciele oraz w dniu wskazanym przez ordynariusza. Arcybiskup Kajetan Kicki promulgował dokument papieski, wyznaczając ów dodatkowy termin odpustu na uroczystość Świętych Apostołów Piotra i Pawła.

Dokument stanowi urzędowy wypis z Metryki Stanów Galicji i Lodomerii, poświadczający dekret Sądu Szlacheckiego we Lwowie o udowodnionym i niewątpliwym szlachectwie Hrehora, Piotra, Bazylego i Jana Strutyńskich Kowalewiczów. Potwierdza ich prawa szlacheckie oraz dziedziczne osiadanie w cyrkule stanisławowskim.

Papież Pius VII powiadamia kapitułę metropolitalną we Lwowie o mianowaniu Andrzeja Alojzego Ankwicza arcybiskupem lwowskim po śmierci Kajetana Kickiego. Nakazuje kapitule okazanie nowemu pasterzowi należnego posłuszeństwa i podporządkowanie się jego zarządzeniom.

Papież Pius IX informuje kapitułę metropolitalną lwowską obrządku łacińskiego o powołaniu Łukasza Baranieckiego na urząd arcybiskupa lwowskiego. Nakazuje kanonikom okazanie nowemu ordynariuszowi należnego posłuszeństwa i czci pod rygorem zatwierdzenia kar kościelnych.

Papież Pius IX na prośbę arcybiskupa lwowskiego rozszerza przywilej używania odznak pontyfikalnych przez prepozyta i dziekana lwowskiej kapituły metropolitalnej obrządku łacińskiego. Dokument pozwala im na korzystanie z pontyfikaliów za każdą zgodą arcybiskupa, a nie tylko trzy razy do roku, jak ustalił wcześniej papież Grzegorz XVI.

Papież Pius IX informuje kapitułę metropolitalną lwowską obrządku łacińskiego o przeniesieniu biskupa przemyskiego Franciszka Ksawerego Wierzchleyskiego na stolicę arcybiskupią we Lwowie. Nakazuje kanonikom uległość, szacunek i posłuszeństwo wobec nowego pasterza pod rygorem zatwierdzenia kar nałożonych na opornych.

Papież Pius IX nakazuje wyznaczonym komisarzom apostolskim uroczyste wprowadzenie Karola Mosinga w posiadanie godności prepozyta lwowskiej kapituły metropolitalnej obrządku łacińskiego po odebraniu przepisanej przysięgi wierności. Dokument zobowiązuje do przekazania nominatowi wszelkich przysługujących tej godności praw, jurysdykcji oraz beneficjalnych dochodów pod rygorem kar kościelnych wobec opornych.

Papież Pius IX nadaje swojemu tajnemu szambelanowi i dotychczasowemu dziekanowi kapituły metropolitalnej we Lwowie, ks. Karolowi Mosingowi, wakującą prepozyturę tejże kapituły. Dokument zwalnia beneficjata z wymogu posiadania określonych stopni naukowych, nakazując mu uprzednie złożenie wyznania wiary.

Papież Pius IX mianuje prepozyta lwowskiej kapituły katedralnej Karola Mössinga prałatem domowym Jego Świątobliwości, przyznając mu prawo noszenia fioletowych szat i rokiety oraz wszelkie przynależne temu urzędowi przywileje. Dokument został potwierdzony i przesłany adresatowi przez arcybiskupa lwowskiego Franciszka Ksawerego Wierzchleyskiego.

Dokument zawiera rotę przysięgi wierności i posłuszeństwa papieżowi Piusowi IX oraz Stolicy Apostolskiej, złożoną przez prepozyta lwowskiego kościoła metropolitalnego Karola Mosinga. Zobowiązuje się on w niej m.in. do posłuszeństwa kanonicznego, obrony praw i godności papiestwa oraz nienaruszania dóbr powierzonego mu beneficjum.

Papież Leon XIII informuje kapitułę metropolitalną obrządku łacińskiego we Lwowie o mianowaniu Seweryna Morawskiego nowym arcybiskupem lwowskim. Nakazuje kanonikom okazanie hierarsze należnego posłuszeństwa i szacunku pod rygorem zatwierdzenia kar kanonicznych nałożonych na opornych.

Papież Leon XIII powiadamia o nadaniu Feliksowi Zabłockiemu prepozytury kościoła metropolitalnego we Lwowie. Nakazuje wyznaczonym wykonawcom odebranie przysięgi wierności oraz wprowadzenie nominata w posiadanie urzędu wraz ze wszystkimi prawami i beneficjami.

Papież Leon XIII mianuje ks. Feliksa Zabłockiego, dotychczasowego dziekana, prepozytem kapituły metropolitalnej obrządku łacińskiego we Lwowie, wakującej po śmierci ks. Ludwika Czechowskiego. Dokument nakłada na beneficjata obowiązek złożenia wyznania wiary oraz przysięgi na zachowanie statutów kapituły.

Dokument zawiera tekst roty przysięgi wierności Stolicy Apostolskiej i papieżowi Leonowi XIII, złożonej przez Józefa Webera w związku z objęciem funkcji biskupa sufragana lwowskiego. Zobowiązuje się on w niej do obrony praw Kościoła rzymskiego, posłuszeństwa papieżowi oraz osobistego odbywania wizyt ad limina Apostolorum.