Katalog źródeł

Król Władysław IV potwierdza dokument władz miasta Lwowa z 1425 roku dotyczący wykarczowania gruntów leśnych, lokacji wsi Kulparków oraz nadania dwóch wolnych łanów Pawłowi Goltbergowi wraz z określeniem wolnizny i jurysdykcji sądowej.

Król Władysław IV Waza potwierdza i aprobuje dokument erekcji oraz nadania prawa patronatu nad szpitalem św. Łazarza na lwowskim przedmieściu, wystawiony przez prowizorów i starszych Bractwa Różańca Najświętszej Maryi Panny.

Król Władysław IV Waza zatwierdza i potwierdza artykuły oraz porządek cechu krawców miasta Lwowa na prośbę mistrzów cechowych.

Król Władysław IV zatwierdza posiadaczom łanów na lwowskim przedmieściu Kleparów ich dotychczasowe prawa, koncesje oraz nabyte grunta. W zamian nakłada na nich obowiązek uiszczania dawnych czynszów na rzecz lonżerii miejskiej, odbywania szarwarku w wymiarze jednego dnia w miesiącu, zwożenia materiałów na naprawę murów oraz opłacania żołnierszczyzny.

Król Władysław IV potwierdza mieszkańcom podlwowskich wsi i przedmieść Brzuchowice, Hołosko oraz Kleparów dawne prawa, nadania miejskie i dekret króla Zygmunta Augusta z 1559 roku. W zamian nakłada na nich obowiązek uiszczania tradycyjnych czynszów do kasy miejskiej, odrabiania szarwarku oraz świadczeń na naprawę murów miejskich i opłacania żołnierszczyzny.

Król Władysław IV potwierdza mieszkańcom podlwowskiego Biłohorszcza dawne prawa, nadania magistratu oraz dekret Zygmunta Augusta z 1559 roku gwarantujący spokojne posiadanie łanów. Dokument określa jednocześnie ich stałe powinności na rzecz miasta: opłacanie dawnych czynszów do lonherii, obowiązek jednodniowego szarwarku w miesiącu oraz ponoszenie ciężarów wojskowych.

Dokument poświadcza przyjęcie Mikołaja Bajdułowicza, Ormianina rodem z Suczawy, do prawa miejskiego Lwowa po złożeniu przysięgi wierności królowi i miastu. Rajcy miejscy zwracają się do urzędników celnych o respektowanie jego statusu mieszczańskiego oraz o zwolnienie go wraz z towarami ze wszelkich ceł, myt i opłat.

Król Władysław IV zezwala mieszkańcom Przedmieścia Halickiego we Lwowie na usypanie wałów i wzniesienie szańców według projektu Jana Bletnera oraz określa zasady nadzoru i finansowania prac. Na cel ten przeznacza dobra kadukowe, zezwala na wolny war piwa i miodu oraz zobowiązuje szlachtę i duchownych posiadających posesje na przedmieściu do udziału w kosztach budowy.

Książę Władysław Dominik na Ostrogu i Zasławiu zatwierdza statut oraz artykuły porządkowe wspólnego cechu szewców i garbarzy w Stepaniu. Dokument reguluje funkcjonowanie bractwa rzemieślniczego, kary finansowe oraz sprawy cechowe rozstrzygane w ratuszu.

Król Władysław IV wydaje autentyczny wypis dekretu z 1634 roku w sporze pomiędzy lwowskim magistratem a reprezentującym pospólstwo Kolegium Czterdziestu Mężów. Sprawa dotyczyła zaniechania składania sprawozdań finansowych z dochodów i wydatków miejskich oraz zaniedbania naprawy murów obronnych.

Król Władysław IV Waza zatwierdza listy ochronne wystawione przez hetmana Stanisława Koniecpolskiego, kanclerza Tomasza Zamoyskiego i wojewodę Janusza Tyszkiewicza dla ormiańskiego kapłana Krzysztofa Głuszkowicza. Ponadto monarcha przyjmuje go w poczet królewskich serwitorów, nadając mu swobody handlowe oraz wyłączenie spod jurysdykcji miejskiej.

Antoni, syn Mikołaja de Quando, sprzedaje Jakubowi Gleriusowi działkę ziemi ornej w Santo Stefano na pokrycie 200 lirów długu. Umowa przewiduje sześcioletni termin na wykup nieruchomości pod warunkiem regularnego uiszczania rocznego czynszu.

Król Władysław IV potwierdza konwentowi dominikanów Bożego Ciała we Lwowie przywilej poboru cła w dziedzicznej wsi Kościejów, ufundowany pierwotnie przez Kazimierza Jagiellończyka w zamian za odprawianie nabożeństw za królów polskich. Dokument podwyższa ponadto dotychczasową stawkę cła o pół grosza.

Arcybiskup lwowski Stanisław Grochowski zatwierdza fundację nowej prałatury scholastyka przy katedrze metropolitalnej we Lwowie, dokonaną przez sekretarza królewskiego Jana Karola Czołhańskiego i uposażoną dobrami Czołhany, Bełejów, Wełdzisz oraz innymi w powiecie żydaczowskim. Akt określa prawo patronatu rodu Czołhańskich herbu Sas, uposażenie scholastyka, obowiązki mszalne oraz fundusze na kapitulnego deputata trybunalskiego i nabożeństwo rocznicowe.

Król Władysław IV Waza zatwierdza fundację konwentu reformatów pod wezwaniem św. Rocha na przedmieściu Lwowa. Monarcha zwalnia posiadane przez zakonników grunty ze wszelkich ciężarów publicznych i miejskich, nadając im immunitet kościelny na wieczność.

Papież Urban VIII zwalnia prezbitera krakowskiego Andrzeja Śrzedzińskiego z wszelkich potencjalnych cenzur i kar kościelnych. Klauzula ta ma zagwarantować pełną ważność kanoniczną jego jednoczesnej nominacji na biskupa nikopolskiego.

Król Władysław IV Waza zatwierdza akt fundacji i uposażenia scholasterii przy katedrze metropolitalnej we Lwowie, dokonanej przez księdza Jana Karola Czołhańskiego z dóbr w powiecie żydaczowskim, oraz potwierdzonej przez arcybiskupa Stanisława Grochowskiego i kapitułę lwowską. Monarcha włącza nadane wsie do immunitetu kościelnego na wieczne czasy.

Król Władysław IV Waza zatwierdza magistratowi miasta Lwowa prawo do wieczystego pobierania odwiecznej opłaty targowej zwanej półmiarkowym. Dochód z tego podatku przeznaczony jest na naprawę i budowę murów obronnych miasta.

Król Władysław IV zwalnia Ormian mieszkających wewnątrz murów miasta Lwowa z wszelkich opłat celnych od towarów i pieniędzy wwożonych do Królestwa lub wywożonych poza jego granice. Wolność ta ma obowiązywać pod warunkiem spisywania przewożonych dóbr w rejestrach celnych do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy przez sejm walny.

Dokument poświadcza dokonanie urzędowego pomiaru i oszacowania wartości ogrodu w Padoli w Comelico przez wyznaczonych rzeczoznawców na potrzeby egzekucji wyroku pomiędzy rodzinami Glerio i de Martino (Quaioto). Wartość gruntu o powierzchni 112,5 kroku ustalono pod przysięgą na 106 lirów i 17½ solda.

Król Władysław IV nakazuje kupcom lwowskim uiszczanie cła granicznego od wwożonych towarów, znosząc ormiański ryczałt dwunastu kóp, jednocześnie uwalniając mieszczan od dotychczasowych zaległości i podtrzymując ich zwolnienie z ceł wewnętrznych.

Papież Urban VIII zleca kantorowi i kustoszowi przemyskiemu wyegzekwowanie prawomocnego wyroku drugiej instancji przyznającego kapitule katedralnej lwowskiej zarząd i prawa do szpitala św. Łazarza we Lwowie w sporze z lwowskimi dominikanami. Nakazuje wyznaczyć stronie przeciwnej ostateczny termin na wykazanie ewentualnej apelacji, a w razie jej braku przeprowadzić egzekucję orzeczenia i oszacować koszty procesowe.

Audytor Pałacu Apostolskiego Krzysztof Widman wydaje dekret w sporze pomiędzy kapitułą katedralną lwowską a zakonem dominikanów o zarząd nad majątkiem szpitala św. Łazarza we Lwowie. Akt formalnie notyfikuje stronom postanowienie o uchyleniu dotychczasowej inhibicji w oparciu o procedurę apelacyjną.

Dokument nakazuje dominikanom lwowskim i innym zakonom regularnym ścisłe przestrzeganie konstytucji papieża Grzegorza XV z 1621 roku w sprawie wyboru sędziów konserwatorów. Wobec zaniechania prawidłowego wyboru konserwatorów potwierdza pełną jurysdykcję arcybiskupa lwowskiego i jego oficjała nad zakonnikami, zakazując im uchylania się od sądu ordynariusza pod rygorem kar kościelnych i finansowych.

Papież Innocenty X zwalnia biskupa wendeńskiego Mikołaja Krosnowskiego z ewentualnych kar i cenzur kościelnych w związku z jego przeniesieniem na stolicę arcybiskupią we Lwowie. Akt zapewnia pełną ważność kanoniczną nominacji i powiązanych z nią listów apostolskich.

Papież Innocenty X informuje króla Władysława IV o translacji biskupa wendeńskiego Mikołaja na arcybiskupstwo lwowskie, osierocone po śmierci arcybiskupa Stanisława. Wzywa monarchę do otoczenia nowego metropolity oraz powierzonego mu Kościoła lwowskiego królewską życzliwością i opieką.

Papież Innocenty X przesyła nowo mianowanemu arcybiskupowi lwowskiemu Mikołajowi Krosnowskiemu paliusz metropolitalny. Zobowiązuje biskupów poznańskiego i kamienieckiego do uroczystego wręczenia insygnium oraz odebrania od arcybiskupa przysięgi wierności Stolicy Apostolskiej.

Papież Innocenty X poleca biskupom poznańskiemu i kamienieckiemu przekazanie paliusza nowemu arcybiskupowi lwowskiemu Mikołajowi Krosnowskiemu. Nakazuje również odebranie od metropolity przysięgi wierności Stolicy Apostolskiej i odesłanie jej tekstu do Rzymu.

Dokument zawiera tekst roty przysięgi wierności arcybiskupa lwowskiego Mikołaja Krosnowskiego wobec papieża Innocentego X i Stolicy Apostolskiej. Zobowiązuje ona hierarchę do obrony praw Kościoła rzymskiego, odbywania wizyt ad limina oraz zakazuje alienacji majątku arcybiskupstwa bez zgody papieża.

Rajcy miasta Lwowa zatwierdzają ugodę i ordynację zawartą za pośrednictwem delegatów radzieckich między mistrzami a towarzyszami lwowskiego cechu ciesielskiego, regulującą m.in. płace, warunki pracy, wspólne schadzki oraz opiekę nad ołtarzem w kościele farnym.

Dokument ustanawia wilkierz cechu krawieckiego we Lwowie, szczegółowo regulując zasady funkcjonowania gospody, składek, czasu i higieny pracy, dyscypliny oraz kasy zapomogowej dla towarzyszy i czeladników. Potwierdza pierwotne artykuły z lat 1491/1501 oraz ich oficjalne odnowienie przez starszych cechu w 1646 roku.

Rada miejska Lwowa nadaje swojemu koledze, rajcy Andrzejowi Wachlowiczowi, na piętnaście lat spustoszoną pasiekę w miejskiej wsi Zubrza wraz z prawem wykupu zastawionych gruntów chłopskich. Dokument zwalnia odbiorcę na sześć lat z opłat w zamian za odbudowę gospodarstwa, nakazując po tym czasie uiszczanie rocznego czynszu w wysokości sześciu złotych.

Rajcy miasta Lwowa potwierdzają przetłumaczony z języka niemieckiego na język polski statut czeladników cechu krawieckiego z 1491 roku, regulujący ich ustrój, regularne schadzki oraz składki do wspólnej puszki.

Król Władysław IV potwierdza przywilej króla Kazimierza Jagiellończyka z 1476 roku, nadający klasztorowi Bożego Ciała ojców dominikanów we Lwowie pobór cła od wozów kupieckich we wsi Kościejów w ziemi lwowskiej.

Król Jan Kazimierz na sejmie koronacyjnym potwierdza konwentowi dominikanów przy kościele Bożego Ciała we Lwowie przywilej króla Władysława IV, transumujący wcześniejsze nadania Zygmunta I, Kazimierza Jagiellończyka, Władysława Jagiełły oraz księcia Władysława Opolczyka dotyczące dóbr ziemskich, placu klasztornego, jurysdykcji i ceł.

Król Jan Kazimierz potwierdza ogół praw, wolności, immunitetów i nadań miasta Lwowa, transumując przywilej generalny króla Władysława IV z 1633 roku. Wystawca dokumentu nagradza w ten sposób wierność i poświęcenie mieszczan wykazane podczas niedawnego buntu kozackiego oraz najazdu tatarskiego pod mury miejskie.

Król Jan Kazimierz zatwierdza przywilej swego brata Władysława IV transumujący statut nadany w 1621 roku przez władze miejskie Lwowa cechowi słodowników, piwowarów i miodowarów. Dokument reguluje organizację bractwa, zasady rzemiosła, kary porządkowe, powinności obronne wobec miasta oraz obowiązki religijne członków cechu.

Król Jan Kazimierz zatwierdza artykuły ugody zawartej między mistrzami a towarzyszami cechu cieśli we Lwowie, wpisane do ksiąg i uwierzytelnione przez lwowski urząd radziecki. Dokument reguluje kwestie porządku, wzajemnych obowiązków, kar oraz dyscypliny pracy wewnątrz konfraterni.

Król Jan Kazimierz przyznaje społeczności Ormian lwowskich pełną swobodę prowadzenia handlu wszelkimi towarami, w tym suknem i korzeniami, oraz prawo do warzenia i szynkowania napojów alkoholowych na równi z innymi mieszkańcami miasta. Przywilej ten stanowi wynagrodzenie za wierność i ofiary poniesione przez lwowskich Ormian w czasie niedawnego oblężenia Lwowa przez wojska kozacko-tatarskie.

Król Jan Kazimierz rozszerza zasięg prawa lwowskiego bractwa kurkowego do pobierania opłaty paszowej od pędzonego bydła do odległości dwunastu mil od miasta oraz nadaje bractwu prawo do pobierania jednego grosza od każdych stu florenów wartości towarów kupieckich. Przywilej stanowi nagrodę za zasługi członków bractwa w odparciu niedawnego oblężenia Lwowa przez wojska kozackie.

Król Jan Kazimierz zatwierdza statut lwowskiego cechu iglarzy i nożowników, nadany i opieczętowany przez radę miejską Lwowa w 1649 roku. Przywilej zawiera artykuły regulujące organizację bractwa, wybór cechmistrzów, prawa mistrzów oraz zasady szkolenia czeladników i uczniów.

Król Jan Kazimierz zatwierdza wpis z ksiąg radzieckich miasta Lwowa zawierający zreformowane artykuły cechowe połączonego cechu tokarzy i powroźników oraz dodatkowe punkty uchwalone przez radę miejską dotyczące sitarzy i grzebieniarzy.

Król Jan Kazimierz potwierdza przywileje lokacyjne na prawie magdeburskim dla miasteczka Podgrodzie w starostwie rohatyńskim, transumując dyplom króla Władysława IV z 1633 roku.

Król Jan Kazimierz zezwala miastu Lwowowi na ściąganie ciężarów miejskich lub opłat pieniężnych od obcych kupców przebywających z towarami ponad czternaście dni. W wypadku oporu nakłada na winnych karę stu florenów węgierskich, płatną po połowie na rzecz skarbu królewskiego i kasy miejskiej.

Król Jan Kazimierz uwalnia mieszkańców jurydyki św. Jana we Lwowie od wszelkich stacji, leż zimowych, noclegów, podwód i innych świadczeń wojskowych za ich wierność oraz ofiarność podczas obrony miasta. Za złamanie zakazu kwaterunku wyznacza rygorystyczne kary wojskowe i nakaz potrącania odszkodowań z żołdu.

Król Jan Kazimierz potwierdza dyplom Władysława IV z 1644 roku dla ruskich prowizorów lwowskiej cerkwi Zwiastowania NMP na Przedmieściu Krakowskim. Akt gwarantuje im wyłączne prawo do zarządu cerkwią, szkołą, szpitalem oraz przynależnymi nieruchomościami bez narzucania dodatkowych ciężarów miejskich.

Król Jan Kazimierz potwierdza i zatwierdza statut oraz artykuły cechu kuśnierzy w Jaworowie. Dokument zawiera wcześniejsze konfirmacje królów Władysława IV, Zygmunta III Wazy i Stefana Batorego oraz pierwotny porządek cechowy nadany w 1554 roku przez starostę Łukasza Górnickiego.

Papież Innocenty X informuje duchowieństwo i lud diecezji lwowskiej o wyniesieniu Jana Tarnowskiego na urząd arcybiskupa metropolity po śmierci poprzednika. Nakazuje wiernym poddanie się jego władzy pasterskiej oraz okazywanie mu synowskiego szacunku i posłuszeństwa.

Prowincjał dominikanów Jacek Terrarius upoważnia przeora Jacka Rzeczkowskiego do erygowania i objęcia opieką bractwa różańcowego przy kościele w Zubrzy w archidiecezji lwowskiej. Dokument zawiera późniejsze zatwierdzenia arcybiskupów lwowskich Konstantego Lipskiego z 1687 roku oraz Jana Skarbka z 1724 roku.

Król Jan Kazimierz, w uznaniu zasług wojennych m.in. pod Zbarażem i Iwanogrodem, potwierdza wolności wybranickie sołtysowi Hryćkowi Popowiczowi ze wsi Zniesienie. Zwalnia go także z wszelkich robocizn, opłat i ciężarów na rzecz króla oraz dzierżawców starostwa lwowskiego.