Katalog źródeł

J. Maitland informuje wojewodę Jana Stanisława Jabłonowskiego o dostępności tkanin, szpalerów i koni przed nadchodzącym jarmarkiem w Jarosławiu oraz o zjeździe szlachty na sejmik. Donosi również o doręczeniu korespondencji panu Huszowi i przesyła pozdrowienia dla wojewodziny.

Król Jan Kazimierz zatwierdza akt starosty lwowskiego Jana Mniszka potwierdzający zapis testamentowy mieszczanina Semena Onufrijowicza, który ofiarował folwark na Podzamczu we Lwowie na budowę cerkwi, monasteru św. Jana Ewangelisty oraz drukarni. Dokument zwalnia planowaną fundację z podatków i jurysdykcji miejskiej oraz powierza jej zarząd bazylianom pod zwierzchnictwem ojca Symeona Siemionowicza.

Król Jan Kazimierz zatwierdza klasztorowi dominikanów we Lwowie prawo do własnego wodociągu, transumując przywilej Zygmunta III z 1628 roku oraz dokument magistratu lwowskiego z 1613 roku. Monarcha podkreśla zasługi zakonników, którzy utrzymali ujęcie wody i zaopatrywali mieszkańców podczas najazdów nieprzyjacielskich.

Król Jan Kazimierz potwierdza mieszkańcom i dworowi wsi Malechów, stanowiącej uposażenie lwowskiego szpitala ubogich, przywilej Zygmunta III Wazy z 1590 roku zezwalający na pozyskiwanie drewna budulcowego i opałowego w lasach rokitniańskich. Wyrąb ma się odbywać bez niszczenia lasu oraz za wiedzą każdorazowego starosty lwowskiego.

Administrator sede vacante archidiecezji lwowskiej Adam Piaskowski potwierdza i włącza do majątku kościelnego zapisy oraz legaty pieniężne poczynione przez różnych ofiarodawców na rzecz kaplicy Najświętszej Maryi Panny przy katedrze we Lwowie. Dokument szczegółowo określa także obowiązki odprawiania mszy świętych nałożone z tego tytułu na prepozyta i kapelanów kaplicy.

Wojewoda podolski Mikołaj Mielecki pisze do rajców lwowskich w sprawie aresztu długów wołoskich zrealizowanego przez celnika Konstantego Korniakta, którego był poręczycielem. Radzi władzom Lwowa, jak odpowiedzieć nowemu hospodarowi wołoskiemu, i zaleca postępowanie zgodne z królewskim mandatem.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki zatwierdza konwentowi dominikanów we Lwowie dawniejszy przywilej Zygmunta III Wazy dotyczący nabycia gruntu zwanego Sykstowskim od doktora medycyny Erazma Syksta. Na dokumencie zachowały się podpisy wystawcy i notariusza oraz późniejsza nota wpisu do lwowskich ksiąg miejskich z 1790 roku.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza ogół praw, przywilejów i wolności nadanych miastu Lwowowi przez swoich poprzedników. W szczególności zatwierdza dyplom koronacyjny Jana Kazimierza z 1649 roku oraz przywilej zrównujący Lwów w prawach z Krakowem i Wilnem.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza Janowi Felicjanowi Kulikowskiemu i jego sukcesorom prawa, przywileje, dekrety oraz granice dotyczące dóbr wsi Skniłówek pod Lwowem, transumując wcześniejsze nadania monarchów polskich.

Dokument króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego rozstrzyga spory i zamieszki między chrześcijańskimi mieszkańcami a społecznością żydowską obydwu synagog we Lwowie. Ustanawia m.in. rotę przysięgi oczyszczającej składanej przed wyznaczonymi komisarzami królewskimi w związku z niedawnymi tumultami oraz ucieczką więźniów.

Marcin Milewski usprawiedliwia swą nieobecność pilnymi sprawami swej pani i udziela rajcom lwowskim porady procesowej w sporze o dobra z Hynkami z Ratyszcza. Doradza pozwanie pana Iwanickiego jako wspólnika strony pozwanej na ten sam termin, co umożliwi skuteczne wyegzekwowanie wyroku.

Marcin Milewski relacjonuje rajcom lwowskim przebieg spraw przed Trybunałem Koronnym w Lublinie, zwłaszcza sporu z Rachwałem oraz pozwu o uwolnienie Kindfleisza. Doradza podniesienie zarzutu niewłaściwości sądu ziemskiego wobec jurysdykcji miejskiej i informuje o zbliżającym się końcu kadencji trybunalskiej.

Arcybiskup lwowski Wojciech Koryciński zatwierdza przeniesienie zniszczonego w wyniku najazdów konwentu augustianów z Przedmieścia Halickiego na Przedmieście Krakowskie we Lwowie. Na mocy dokumentu kościół św. Anny zostaje wraz z gruntami inkorporowany do zakonu z pozwoleniem na budowę klasztoru, przy zachowaniu praw miejscowej parafii.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza ordynację kolegium sądu ławniczego miasta Lwowa, uchwaloną pierwotnie w 1618 roku i zatwierdzoną przez Jana Kazimierza w 1658 roku. Akt ten sankcjonuje wewnętrzne statuty, obowiązki liturgiczne i zwyczaje lwowskich ławników prawa magdeburskiego.

Maciej Mirowski zwraca się do wojewody Jana Stanisława Jabłonowskiego z błaganiem o wsparcie finansowe oraz wypłatę zaległych należności za wieloletnią służbę i wydatki na ogrodnika. Informuje także o problemach z panem Tetilim oraz wstawia się za nieopłacanym od dawna pracownikiem obsługującym karety.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza i transumuje przywilej Jana Kazimierza z 1650 roku oraz Władysława IV z 1633 roku, zatwierdzające wilkierz cechowy nadany w 1627 roku przez radę miasta Lwowa połączonym rzemiosłom słodowników, piwowarów i miodowarów.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza kapitule katedralnej lwowskiej prawo do poboru czterech wozów soli z żup w Drohobyczu, nadane pierwotnie przez Władysława Jagiełłę i potwierdzone przez króla Aleksandra.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza sołtysowi Piotrowi Pilewiczowi oraz innym wybrańcom ze wsi Hubicze dożywotnie posiadanie łanu wybranieckiego i dwóch działek pola. Zwalnia ich przy tym z podymnego oraz innych ciężarów, przyznając prawo do korzystania z gruntów i wyrobu trunków na własne potrzeby.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza statut i artykuły cechu szewców we Lwowie, transumując wcześniejsze przywileje królewskie. Regulacje dotyczą m.in. zasad rzemiosła, wspólnej kasy cechowej oraz praw rzemieślników polskich i ruskich.

Wojewoda wołyński Anastazy Miączyński zapewnia Jana Jaśkiewicza o podjętych krokach u podskarbiego oraz u burgrabiego łuckiego w celu obrony jego stanowiska superintendenta przed zakusami pana Zahorowskiego. Zwraca się także z prośbą o przesłanie rozliczeń dotyczących ceł i należnych zwrotów.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza miasteczku Podgrodzie transumowany przywilej lokacyjny króla Zygmunta Augusta na prawie magdeburskim. Zapewnia mieszczanom nienaruszalność ich dawnych praw i zwyczajów, w tym prawa do warzenia oraz szynkowania piwa, zabezpieczając ich przed uciskiem jurysdykcji starosty rohatyńskiego.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza dokument króla Jana Kazimierza aprobujący darowiznę folwarku na Podzamczu lwowskim, uczynioną przez mieszczanina Szymona Onufryjewicza. Zapis ten przeznaczony został na wzniesienie cerkwi i monasteru św. Jana Ewangelisty obrządku wschodniego wraz z drukarnią.

Biskup i kanclerz Andrzej Stanisław Młodziejowski upomina władze Lwowa za uciążliwe procesowanie cudzoziemca Kamery, co zniechęca obcych kupców do osiedlania się w mieście. Apeluje o łagodne potraktowanie suplikanta i polubowne załatwienie sprawy, informując o jego gotowości do wycofania apelacji.

Biskup Andrzej Młodziejowski przesyła magistratowi lwowskiemu wypisy z odpowiedzi wojewody ruskiego oraz biskupa unickiego, deklarujących opłacenie podatku brukowego ze swoich lwowskich posiadłości. Wyraża przy tym nadzieję, że ich postawa skłoni pozostałych właścicieli dworków oraz duchowieństwo obu obrządków do uregulowania tej należności.

Biskup poznański i kanclerz wielki koronny Andrzej Młodziejowski dziękuje magistratowi Lwowa za przesłane życzenia z okazji Bożego Narodzenia. Odwzajemnia je, życząc rajcom i całemu miastu pomyślności oraz wszelkich dóbr w nowo rozpoczętym roku.

Biskup i kanclerz wielki koronny Andrzej Młodziejowski napomina magistrat lwowski za nałożenie nowej, nadzwyczajnej składki na Żydów lwowskich wbrew ich dotychczasowym ciężarom. Wzywa władze miejskie do umiaru i sprawiedliwości oraz radzi porozumieć się ze starostą, wskazując na silną protekcję, jaką cieszy się gmina żydowska.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki zatwierdza Bractwu Strzeleckiemu (Kurkowemu) we Lwowie pięć wcześniejszych przywilejów królewskich (m.in. Jana Kazimierza, Henryka Walezego i Zygmunta III). Dokumenty te gwarantują bractwu m.in. pobór opłaty zwanej „spaszne” od pędzonego bydła, dochód z Baszty Samostrzelniczej, grunt na przedmieściu halickim pod strzelnicę oraz zwolnienia podatkowe.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza na prośbę seniorów nacji ormiańskiej przywilej Jana Kazimierza z 1661 roku, który zrównał miasto Lwów oraz jego obywateli obrządków rzymskokatolickiego, ormiańskiego i greckiego w prawach i prerogatywach z Krakowem i Wilnem. Mieszczanie lwowscy uzyskują i zachowują uprawnienia szlacheckie, w tym prawo do udziału w elekcjach królewskich, nabywania dóbr ziemskich oraz reprezentacji sejmowej.

Józef Mniszek, starosta sanocki, deklaruje posłuszeństwo wobec poleceń wojewody ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego i odnosi się do kwestii publikacji oraz terminu uniwersału sejmikowego. Do korespondencji dołącza wyrazy szacunku i braterskiej życzliwości.

Arcybiskup lwowski Wojciech Koryciński zatwierdza i eryguje fundację prałatury kanclerza oraz kanonii giedzińskiej przy katedrze lwowskiej, ustanowioną przez sufragana Jerzego Giedzińskiego. Beneficjum zostało uposażone rocznym czynszem zabezpieczonym na dobrach Bolechów, Zawadka i innych posiadłościach fundatora.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki zatwierdza konsens starosty lwowskiego Jana Mniszka, który reguluje status partaczy szewskich na jurysdykcji zamkowej i ich przynależność do miejskiego cechu szewskiego. Dokument zezwala na konfiskatę niecechowych wyrobów, nakazuje sprzedaż obuwia wyłącznie w jatkach miejskich oraz ustala warunki przyjmowania rzemieślników do cechu.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki zatwierdza statut i dotychczasowe prawa cechu stolarzy miasta Lwowa, transumując przywilej króla Stefana Batorego z 1585 roku. Akt umacnia organizację cechową oraz regulacje rzemieślnicze stolarzy lwowskich.

Dokument upamiętnia przywrócenie na wieżę lwowskiego ratusza blaszanego wiatrowskazu w postaci lwa, herbu miasta, zrzuconego podczas burzy w okresie wojennych zawieruch. Przedstawia zarys dramatycznych oblężeń i klęsk Lwowa, dziękczynienie za ocalenie oraz szczegółowy spis ówczesnych władz miejskich, cechów i duchowieństwa.

Król Jan III Sobieski zatwierdza przywilej Zygmunta Augusta z 1572 roku (transumowany przez królów Jana Kazimierza i Michała Korybuta Wiśniowieckiego), który zrównał mieszczan i przedmieszczan lwowskich obrządku greckiego w prawach miejskich, cechowych oraz handlowych z mieszczanami wyznania rzymskokatolickiego. W dokumencie zagwarantowano im m.in. dostęp do urzędów miejskich, swobodę rzemiosła, handlu i nabywania nieruchomości we Lwowie.

Podczas sejmu koronacyjnego w Krakowie król Jan III Sobieski uroczyście potwierdza i odnawia wszelkie dawne oraz nowe prawa, przywileje, immunitety i swobody miasta Lwowa, jego magistratu i mieszkańców wszystkich obrządków. Dokument w szczególności potwierdza m.in. zrównanie Lwowa z Krakowem i Wilnem, prawo składu, prawo kaduka, jurysdykcję nad kościołami i szpitalami oraz wyjęcie mieszczan spod sądów komisarskich i zamkowych.

Król Jan III Sobieski potwierdza konsens starosty lwowskiego Jana Mniszka z 1668 roku, przyznający Bazylemu i Helenie Ferensowiczom prawo do gruntu Sopronczowskiego na Przedmieściu Krakowskim we Lwowie. Dokument zezwala małżonkom na wzniesienie budynku i browaru w zamian za uiszczanie corocznego czynszu do skarbu zamkowego.

Stanisław Morsztyn donosi o nędzy oficerów i żołnierzy regimentu stacjonującego w Okopach Świętej Trójcy oraz o braku odpowiedzi monarchy na wcześniejszą suplikę. Zwraca się do Jana Stanisława Jabłonowskiego z gorącą prośbą o pożyczenie tysiąca złotych na ich ratowanie, zobowiązując się do punktualnego zwrotu długu w Warszawie.

Król Jan III Sobieski transumuje i zatwierdza wcześniejsze przywileje królów Jana Kazimierza i Władysława IV oraz wilkierz Rady Miasta Lwowa z 1621 roku regulujący ustrój wspólnego cechu piwowarów, słodowników i miodowarów lwowskich. Dokument wprowadza zarazem surowy zakaz niecechowego wyrobu piwa, słodu i miodu na przedmieściach oraz w jurysdykach otaczających Lwów pod rygorem konfiskaty i aresztu.

Król Jan III Sobieski zatwierdza i transumuje wcześniejsze przywileje królów polskich oraz właścicieli Jaworowa, braci Górków, regulujące ustrój, artykuły rzemieślnicze oraz organizację cechu kuśnierzy jaworowskich.

Król Jan III Sobieski zachowuje i umacnia prawa Iwana i Maksyma Szurminów, Iwana Paszenicowego oraz Iwana Borkowego do łanu wybranieckiego we wsi Hubicze w starostwie drohobyckim. Dokument zwalnia ich z uciążliwych powinności, nakładając zarazem obowiązek wystawiania i ekwipowania jednego żołnierza piechoty wybranieckiej.

Król Jan III Sobieski mianuje lwowskiego mieszczanina Alberta Mielczewskiego typografem królewskim, przyznając mu prawo do prowadzenia drukarni oraz swobodnej sprzedaży książek łacińskich i ruskich w całej Rzeczypospolitej. Dokument nadaje mu przywileje równe drukarzom krakowskim, wileńskim i gdańskim, zwalniając ponadto jego drukarnię z miejskich podatków, a dom z kwaterunku wojskowego.

Narajowski zapewnia wojewodę ruskiego o natychmiastowym wykonaniu jego poleceń oraz donosi o wyjeździe dworu do Radzynia i pana Pietrusza do Krakowa. Wspomina także o nastrojach sprzyjających ugodzie i deklaruje swą gotowość do dalszych usług.

Narajowski informuje hetmana i wojewodę ruskiego Stanisława Jana Jabłonowskiego o doniesieniach dotyczących rokoszu oraz o przygotowaniach do podróży. Zapowiada rychłe przybycie pocztą i prosi adresata o cierpliwe zaczekanie.

Król Jan III Sobieski obejmuje kupców greckich protekcją królewską, chroniąc ich przed uciskiem i bezprawnymi roszczeniami tłumacza lwowskiego Wartana Szymonowicza, który posługiwał się podstępnie uzyskanym przywilejem. Monarcha nakazuje wstrzymanie wszelkich uciążliwości wobec kupców na jarmarkach do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy przed sądem królewskim.

Adam Naramowski dziękuje Janowi Jabłonowskiemu za wstawiennictwo i nakazanie chorągwi husarskiej wypłaty zadośćuczynienia jego pokrzywdzonym poddanym. Wyraża wdzięczność i zapewnia wojewodę o gotowości do rewanżu przy nadarzających się okazjach.

Adam Naramowski prosi wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o protekcję oraz wstawiennictwo u hetmana w toczącej się sprawie przeciwko chorągwi husarskiej. Zwraca się w szczególności o to, aby osądzenie sporu nie było odraczane do obozu wojskowego i koła generalnego.

Król Jan III Sobieski potwierdza przywilej Władysława IV z 1638 roku, zabezpieczający uposażenie, granice posiadłości i wolności monasteru św. Mikołaja w Borze Domaszowskim. Dodatkowo monarcha przyznaje bazylianom prawo do corocznego, swobodnego wyboru ihumena na ruski Nowy Rok.

B. Nowosielecki dopomina się u wojewody ruskiego Jana Jabłonowskiego o wypłatę obiecanych pieniędzy za ustąpione i zastawione majętności. Informuje również o konsultacjach w sprawie inwentarza i prosi protektora, by nie dopuścił do jego ruiny majątkowej.

Król Jan III Sobieski zatwierdza przywilej Zygmunta III Wazy z 1612 roku, zawierający potwierdzenie statutu cechu chirurgów lwowskich z 1611 roku. Dokument reguluje kwestie przyjmowania i egzaminowania nowych mistrzów, praw wdów, obowiązków czeladników i uczniów oraz zakazu nieuprawnionej konkurencji ze strony partaczy.

Król Jan III Sobieski zatwierdza ordynację magistratu lwowskiego z 1687 roku dla miejscowego cechu chirurgów. Dokument określa zasady przyjmowania mistrzów, ustala ich stałą liczbę na szesnastu oraz zakazuje żydowskim chirurgom leczenia chrześcijan.