Katalog źródeł

Król Jan Kazimierz na sejmie koronacyjnym potwierdza konwentowi dominikanów przy kościele Bożego Ciała we Lwowie przywilej króla Władysława IV, transumujący wcześniejsze nadania Zygmunta I, Kazimierza Jagiellończyka, Władysława Jagiełły oraz księcia Władysława Opolczyka dotyczące dóbr ziemskich, placu klasztornego, jurysdykcji i ceł.

Teresa Madalińska, chorążyna wieluńska, zawiadamia wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o niespodziewanej śmierci męża. Prosi adresata i jego żonę o roztoczenie nad nią opieki oraz pamięć o niej w doznanym sieroctwie.

Król Jan Kazimierz potwierdza ogół praw, wolności, immunitetów i nadań miasta Lwowa, transumując przywilej generalny króla Władysława IV z 1633 roku. Wystawca dokumentu nagradza w ten sposób wierność i poświęcenie mieszczan wykazane podczas niedawnego buntu kozackiego oraz najazdu tatarskiego pod mury miejskie.

Król Jan Kazimierz zatwierdza przywilej swego brata Władysława IV transumujący statut nadany w 1621 roku przez władze miejskie Lwowa cechowi słodowników, piwowarów i miodowarów. Dokument reguluje organizację bractwa, zasady rzemiosła, kary porządkowe, powinności obronne wobec miasta oraz obowiązki religijne członków cechu.

Król Jan Kazimierz zatwierdza artykuły ugody zawartej między mistrzami a towarzyszami cechu cieśli we Lwowie, wpisane do ksiąg i uwierzytelnione przez lwowski urząd radziecki. Dokument reguluje kwestie porządku, wzajemnych obowiązków, kar oraz dyscypliny pracy wewnątrz konfraterni.

Król Jan Kazimierz przyznaje społeczności Ormian lwowskich pełną swobodę prowadzenia handlu wszelkimi towarami, w tym suknem i korzeniami, oraz prawo do warzenia i szynkowania napojów alkoholowych na równi z innymi mieszkańcami miasta. Przywilej ten stanowi wynagrodzenie za wierność i ofiary poniesione przez lwowskich Ormian w czasie niedawnego oblężenia Lwowa przez wojska kozacko-tatarskie.

Król Jan Kazimierz rozszerza zasięg prawa lwowskiego bractwa kurkowego do pobierania opłaty paszowej od pędzonego bydła do odległości dwunastu mil od miasta oraz nadaje bractwu prawo do pobierania jednego grosza od każdych stu florenów wartości towarów kupieckich. Przywilej stanowi nagrodę za zasługi członków bractwa w odparciu niedawnego oblężenia Lwowa przez wojska kozackie.

Stanisław Małachowski zapowiada spotkanie z wojewodą ruskim w Samborze oraz ostrzega przed chorągwiami dążącymi do starcia z oddziałami kasztelana krakowskiego wychodzącymi ze związku konfederackiego. Prosi również adresata o wstawiennictwo i pomoc w wyegzekwowaniu długu liczącego ponad dwa tysiące złotych.

Stanisław Małachowski tłumaczy przebieg negocjacji w Karłowicach oraz przyczyny, przez które opieszałość posłów weneckich i tureckich uniemożliwiła wcześniejsze uchronienie Pokucia przed tatarskim spustoszeniem. Odnosi się także do kłopotliwego postępku swego brata, dziękując adresatowi za powściągliwość i cierpliwość w tej kwestii.

Stanisław Małachowski relacjonuje trudności w rokowaniach pokojowych z Turcją, zabiegi wokół powstrzymania czambułów tatarskich oraz spory związane z traktatem. Porusza także kwestie rodzinno-majątkowe dotyczące starosty sądeckiego i wspomina o żałobie po nagłej śmierci starosty oszmiańskiego.

Król Jan Kazimierz zatwierdza statut lwowskiego cechu iglarzy i nożowników, nadany i opieczętowany przez radę miejską Lwowa w 1649 roku. Przywilej zawiera artykuły regulujące organizację bractwa, wybór cechmistrzów, prawa mistrzów oraz zasady szkolenia czeladników i uczniów.

Król Jan Kazimierz zatwierdza wpis z ksiąg radzieckich miasta Lwowa zawierający zreformowane artykuły cechowe połączonego cechu tokarzy i powroźników oraz dodatkowe punkty uchwalone przez radę miejską dotyczące sitarzy i grzebieniarzy.

Król Jan Kazimierz potwierdza przywileje lokacyjne na prawie magdeburskim dla miasteczka Podgrodzie w starostwie rohatyńskim, transumując dyplom króla Władysława IV z 1633 roku.

Kazimierz Markowski zdaje relację ze stanu zdrowia kulejącego konia oraz informuje o kłopotach z konowałem z powodu wyjazdu króla. Opisuje także koszty własnego leczenia po chorobie i usilnie prosi o przysłanie dodatkowych pieniędzy na pokrycie długów.

Król Jan Kazimierz uwalnia mieszkańców jurydyki św. Jana we Lwowie od wszelkich stacji, leż zimowych, noclegów, podwód i innych świadczeń wojskowych za ich wierność oraz ofiarność podczas obrony miasta. Za złamanie zakazu kwaterunku wyznacza rygorystyczne kary wojskowe i nakaz potrącania odszkodowań z żołdu.

Król Jan Kazimierz potwierdza dyplom Władysława IV z 1644 roku dla ruskich prowizorów lwowskiej cerkwi Zwiastowania NMP na Przedmieściu Krakowskim. Akt gwarantuje im wyłączne prawo do zarządu cerkwią, szkołą, szpitalem oraz przynależnymi nieruchomościami bez narzucania dodatkowych ciężarów miejskich.

Król Jan Kazimierz potwierdza i zatwierdza statut oraz artykuły cechu kuśnierzy w Jaworowie. Dokument zawiera wcześniejsze konfirmacje królów Władysława IV, Zygmunta III Wazy i Stefana Batorego oraz pierwotny porządek cechowy nadany w 1554 roku przez starostę Łukasza Górnickiego.

Król Jan Kazimierz, w uznaniu zasług wojennych m.in. pod Zbarażem i Iwanogrodem, potwierdza wolności wybranickie sołtysowi Hryćkowi Popowiczowi ze wsi Zniesienie. Zwalnia go także z wszelkich robocizn, opłat i ciężarów na rzecz króla oraz dzierżawców starostwa lwowskiego.

Król Jan Kazimierz zatwierdza wewnętrzną ordynację kolegium ławników lwowskich, normującą ich obowiązki sądownicze, obrzędowe, zarząd wspólną puszką oraz dyscyplinę członków pod rygorem kar pieniężnych i utraty prawa do awansu do rady miejskiej.

Arcybiskup lwowski Jan Tarnowski zatwierdza fundację Aleksandra Zborowskiego i kanonicznie eryguje kościół oraz klasztor św. Marcina karmelitów dawnej obserwancji wraz ze szpitalem dla chorych żołnierzy szlacheckich na Przedmieściu Krakowskim we Lwowie. Zabezpiecza przy tym dochody i uposażenie zakonu oraz nienaruszalność praw miejscowej parafii.

Arcybiskup lwowski Mikołaj Krosnowski eryguje przy katedrze lwowskiej nową kanonię ponadliczbową („od stołu”), łącząc ją prowizorycznie z prepozyturą Bractwa Najświętszego Sakramentu. Akt wystawiony w 1650 roku został zatwierdzony przez kapitułę metropolitalną w 1651 roku.

Arcybiskup lwowski Jan Tarnowski zatwierdza fundację sędziego ziemskiego halickiego Stanisława z Głowna Głowińskiego, erygując prałaturę kantora oraz kanonikat Głowińskiego przy katedrze metropolitalnej we Lwowie. Nowe beneficja zostają uposażone dobrami wsi Młyniszcze i Zabłotowce w ziemi żydaczowskiej wraz z określeniem obowiązków liturgicznych i prawa patronatu.

Król Jan Kazimierz potwierdza Piotrowi Pilewiczowi i jego trzem synom prawo dożywotniego posiadania łanu wybranieckiego we wsi Hubice w starostwie drohobyckim, zwalniając ich od ciężarów wojskowych. W zamian posiadacze łanu zobowiązani są do wystawiania należycie uzbrojonego piechura wybranieckiego na każdą wyprawę wojenną.

Wojewoda ruski Marek Matczyński odnosi się do kwestii naprawy dróg miejskich, zalecając czasowe oszczędzenie przemęczonego inwentarza poddanych po pracach wiosennych, oraz komentuje zarzuty wobec rotmistrza Truszkiewicza. Prosi ponadto władze miejskie o nakłonienie furmanów z dóbr miejskich do odpłatnego nawiezienia kamieni do jego posiadłości.

Wojewoda ruski Marek Matczyński interweniuje u władz Lwowa w imieniu Żyda Samuela, który poskarżył się królowi na opieszałość magistratu w egzekwowaniu wyroku w sprawie niespłaconego długu. Wzywa radnych do bezstronnego wymierzenia sprawiedliwości i odebrania od pozwanych przewidzianej wyrokiem przysięgi.

Wojewoda ruski Marek Matczyński informuje magistrat lwowski o niemożności pozyskania środków ze skarbu publicznego na potrzeby miasta z powodu wyczerpania funduszy Rzeczypospolitej. Zaleca mieszczanom lwowskim, aby polegali na własnych siłach i sami zatroszczyli się o obronę oraz bezpieczeństwo Lwowa.

Wojewoda ruski Marek Matczyński odpowiada na skargi władz Lwowa po pożarze przedmieść, odnosząc się do napaści pana Łowickiego na żołnierzy oraz podejrzanej działalności Tatarów wykupujących jeńców. Zapowiada także interwencję administratora starostwa żółkiewskiego w sprawie nadużyć osób podlegających jurysdykcji królewskiej.

Król Jan Kazimierz potwierdza dawne przywileje cechu krawców we Lwowie oraz zakazuje Żydom, kramarzom i kuśnierzom nieuprawnionego szycia i sprzedaży odzieży oraz czapek wełnianych pod rygorem konfiskaty towarów. Władca nakazuje władzom miejskim bezwzględne egzekwowanie cechowego monopolu krawieckiego.

Porucznik Medzycki relacjonuje wojewodzie przeprowadzenie tajnego śledztwa oraz kwestię asygnacji na rekrutów, która ma zostać wydana na św. Marcina. Informuje także o przekazaniu komendantowi funduszy oraz o prośbie kasztelana bełskiego dotyczącej pominięcia jego oficerów przy podziale pieniędzy.

Porucznik M. Medzycki informuje wojewodę Jana Stanisława Jabłonowskiego o planowanym spotkaniu z kasztelanicem przemyskim oraz o trudnościach z kwaterunkiem żołnierzy w Odyńcach i Woli. Donosi również o przyjęciu dwóch nowych rekrutów do regimentu pieszego i wypłaceniu im żołdu.

M. Medzycki skarży się Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu na ataki adwersarzy, wstrzymanie żołdu oraz zniewagę ze strony majora, odrzucając zarzuty o podburzanie bojarów. Zapewnia o dbałości o powierzone dobra i prosi o zwolnienie z urzędu po rozliczeniu się z rachunków.

Król Jan Kazimierz w uznaniu wierności i ofiarności Lwowa podczas wojen zrównuje miasto oraz jego obywateli w prawach, wolnościach i przywilejach szlacheckich z Krakowem i Wilnem. Mieszczanie lwowscy otrzymują prawo udziału w elekcjach królewskich, obecności na sejmach oraz swobodnego nabywania i posiadania dóbr ziemskich.

J. Maitland informuje wojewodę Jana Stanisława Jabłonowskiego o dostępności tkanin, szpalerów i koni przed nadchodzącym jarmarkiem w Jarosławiu oraz o zjeździe szlachty na sejmik. Donosi również o doręczeniu korespondencji panu Huszowi i przesyła pozdrowienia dla wojewodziny.

Król Jan Kazimierz zatwierdza akt starosty lwowskiego Jana Mniszka potwierdzający zapis testamentowy mieszczanina Semena Onufrijowicza, który ofiarował folwark na Podzamczu we Lwowie na budowę cerkwi, monasteru św. Jana Ewangelisty oraz drukarni. Dokument zwalnia planowaną fundację z podatków i jurysdykcji miejskiej oraz powierza jej zarząd bazylianom pod zwierzchnictwem ojca Symeona Siemionowicza.

Król Jan Kazimierz zatwierdza klasztorowi dominikanów we Lwowie prawo do własnego wodociągu, transumując przywilej Zygmunta III z 1628 roku oraz dokument magistratu lwowskiego z 1613 roku. Monarcha podkreśla zasługi zakonników, którzy utrzymali ujęcie wody i zaopatrywali mieszkańców podczas najazdów nieprzyjacielskich.

Król Jan Kazimierz potwierdza mieszkańcom i dworowi wsi Malechów, stanowiącej uposażenie lwowskiego szpitala ubogich, przywilej Zygmunta III Wazy z 1590 roku zezwalający na pozyskiwanie drewna budulcowego i opałowego w lasach rokitniańskich. Wyrąb ma się odbywać bez niszczenia lasu oraz za wiedzą każdorazowego starosty lwowskiego.

Arcybiskup lwowski Jan Tarnowski dokonuje erekcji, dotacji i prawnego zatwierdzenia prepozytury przy kaplicy Najświętszej Maryi Panny (Domagaliczowskiej) przy katedrze lwowskiej, scalając fundacje i legaty pieniężne na łączną kwotę 10 200 złotych polskich. Dokument określa obowiązki mszalne prepozyta i dwóch kapłanów, podział dochodów z czynszów oraz ustanawia naprzemienne prawo patronatu między arcybiskupem a magistratem lwowskim.

Administrator sede vacante archidiecezji lwowskiej Adam Piaskowski potwierdza i włącza do majątku kościelnego zapisy oraz legaty pieniężne poczynione przez różnych ofiarodawców na rzecz kaplicy Najświętszej Maryi Panny przy katedrze we Lwowie. Dokument szczegółowo określa także obowiązki odprawiania mszy świętych nałożone z tego tytułu na prepozyta i kapelanów kaplicy.

Wojewoda podolski Mikołaj Mielecki pisze do rajców lwowskich w sprawie aresztu długów wołoskich zrealizowanego przez celnika Konstantego Korniakta, którego był poręczycielem. Radzi władzom Lwowa, jak odpowiedzieć nowemu hospodarowi wołoskiemu, i zaleca postępowanie zgodne z królewskim mandatem.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki zatwierdza konwentowi dominikanów we Lwowie dawniejszy przywilej Zygmunta III Wazy dotyczący nabycia gruntu zwanego Sykstowskim od doktora medycyny Erazma Syksta. Na dokumencie zachowały się podpisy wystawcy i notariusza oraz późniejsza nota wpisu do lwowskich ksiąg miejskich z 1790 roku.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza ogół praw, przywilejów i wolności nadanych miastu Lwowowi przez swoich poprzedników. W szczególności zatwierdza dyplom koronacyjny Jana Kazimierza z 1649 roku oraz przywilej zrównujący Lwów w prawach z Krakowem i Wilnem.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza Janowi Felicjanowi Kulikowskiemu i jego sukcesorom prawa, przywileje, dekrety oraz granice dotyczące dóbr wsi Skniłówek pod Lwowem, transumując wcześniejsze nadania monarchów polskich.

Dokument króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego rozstrzyga spory i zamieszki między chrześcijańskimi mieszkańcami a społecznością żydowską obydwu synagog we Lwowie. Ustanawia m.in. rotę przysięgi oczyszczającej składanej przed wyznaczonymi komisarzami królewskimi w związku z niedawnymi tumultami oraz ucieczką więźniów.

Marcin Milewski usprawiedliwia swą nieobecność pilnymi sprawami swej pani i udziela rajcom lwowskim porady procesowej w sporze o dobra z Hynkami z Ratyszcza. Doradza pozwanie pana Iwanickiego jako wspólnika strony pozwanej na ten sam termin, co umożliwi skuteczne wyegzekwowanie wyroku.

Marcin Milewski relacjonuje rajcom lwowskim przebieg spraw przed Trybunałem Koronnym w Lublinie, zwłaszcza sporu z Rachwałem oraz pozwu o uwolnienie Kindfleisza. Doradza podniesienie zarzutu niewłaściwości sądu ziemskiego wobec jurysdykcji miejskiej i informuje o zbliżającym się końcu kadencji trybunalskiej.

Arcybiskup lwowski Wojciech Koryciński zatwierdza przeniesienie zniszczonego w wyniku najazdów konwentu augustianów z Przedmieścia Halickiego na Przedmieście Krakowskie we Lwowie. Na mocy dokumentu kościół św. Anny zostaje wraz z gruntami inkorporowany do zakonu z pozwoleniem na budowę klasztoru, przy zachowaniu praw miejscowej parafii.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza ordynację kolegium sądu ławniczego miasta Lwowa, uchwaloną pierwotnie w 1618 roku i zatwierdzoną przez Jana Kazimierza w 1658 roku. Akt ten sankcjonuje wewnętrzne statuty, obowiązki liturgiczne i zwyczaje lwowskich ławników prawa magdeburskiego.

Maciej Mirowski zwraca się do wojewody Jana Stanisława Jabłonowskiego z błaganiem o wsparcie finansowe oraz wypłatę zaległych należności za wieloletnią służbę i wydatki na ogrodnika. Informuje także o problemach z panem Tetilim oraz wstawia się za nieopłacanym od dawna pracownikiem obsługującym karety.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza i transumuje przywilej Jana Kazimierza z 1650 roku oraz Władysława IV z 1633 roku, zatwierdzające wilkierz cechowy nadany w 1627 roku przez radę miasta Lwowa połączonym rzemiosłom słodowników, piwowarów i miodowarów.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza kapitule katedralnej lwowskiej prawo do poboru czterech wozów soli z żup w Drohobyczu, nadane pierwotnie przez Władysława Jagiełłę i potwierdzone przez króla Aleksandra.