Katalog źródeł

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza sołtysowi Piotrowi Pilewiczowi oraz innym wybrańcom ze wsi Hubicze dożywotnie posiadanie łanu wybranieckiego i dwóch działek pola. Zwalnia ich przy tym z podymnego oraz innych ciężarów, przyznając prawo do korzystania z gruntów i wyrobu trunków na własne potrzeby.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza statut i artykuły cechu szewców we Lwowie, transumując wcześniejsze przywileje królewskie. Regulacje dotyczą m.in. zasad rzemiosła, wspólnej kasy cechowej oraz praw rzemieślników polskich i ruskich.

Wojewoda wołyński Anastazy Miączyński zapewnia Jana Jaśkiewicza o podjętych krokach u podskarbiego oraz u burgrabiego łuckiego w celu obrony jego stanowiska superintendenta przed zakusami pana Zahorowskiego. Zwraca się także z prośbą o przesłanie rozliczeń dotyczących ceł i należnych zwrotów.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza miasteczku Podgrodzie transumowany przywilej lokacyjny króla Zygmunta Augusta na prawie magdeburskim. Zapewnia mieszczanom nienaruszalność ich dawnych praw i zwyczajów, w tym prawa do warzenia oraz szynkowania piwa, zabezpieczając ich przed uciskiem jurysdykcji starosty rohatyńskiego.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza dokument króla Jana Kazimierza aprobujący darowiznę folwarku na Podzamczu lwowskim, uczynioną przez mieszczanina Szymona Onufryjewicza. Zapis ten przeznaczony został na wzniesienie cerkwi i monasteru św. Jana Ewangelisty obrządku wschodniego wraz z drukarnią.

Biskup i kanclerz Andrzej Stanisław Młodziejowski upomina władze Lwowa za uciążliwe procesowanie cudzoziemca Kamery, co zniechęca obcych kupców do osiedlania się w mieście. Apeluje o łagodne potraktowanie suplikanta i polubowne załatwienie sprawy, informując o jego gotowości do wycofania apelacji.

Biskup Andrzej Młodziejowski przesyła magistratowi lwowskiemu wypisy z odpowiedzi wojewody ruskiego oraz biskupa unickiego, deklarujących opłacenie podatku brukowego ze swoich lwowskich posiadłości. Wyraża przy tym nadzieję, że ich postawa skłoni pozostałych właścicieli dworków oraz duchowieństwo obu obrządków do uregulowania tej należności.

Biskup poznański i kanclerz wielki koronny Andrzej Młodziejowski dziękuje magistratowi Lwowa za przesłane życzenia z okazji Bożego Narodzenia. Odwzajemnia je, życząc rajcom i całemu miastu pomyślności oraz wszelkich dóbr w nowo rozpoczętym roku.

Biskup i kanclerz wielki koronny Andrzej Młodziejowski napomina magistrat lwowski za nałożenie nowej, nadzwyczajnej składki na Żydów lwowskich wbrew ich dotychczasowym ciężarom. Wzywa władze miejskie do umiaru i sprawiedliwości oraz radzi porozumieć się ze starostą, wskazując na silną protekcję, jaką cieszy się gmina żydowska.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki zatwierdza Bractwu Strzeleckiemu (Kurkowemu) we Lwowie pięć wcześniejszych przywilejów królewskich (m.in. Jana Kazimierza, Henryka Walezego i Zygmunta III). Dokumenty te gwarantują bractwu m.in. pobór opłaty zwanej „spaszne” od pędzonego bydła, dochód z Baszty Samostrzelniczej, grunt na przedmieściu halickim pod strzelnicę oraz zwolnienia podatkowe.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza na prośbę seniorów nacji ormiańskiej przywilej Jana Kazimierza z 1661 roku, który zrównał miasto Lwów oraz jego obywateli obrządków rzymskokatolickiego, ormiańskiego i greckiego w prawach i prerogatywach z Krakowem i Wilnem. Mieszczanie lwowscy uzyskują i zachowują uprawnienia szlacheckie, w tym prawo do udziału w elekcjach królewskich, nabywania dóbr ziemskich oraz reprezentacji sejmowej.

Józef Mniszek, starosta sanocki, deklaruje posłuszeństwo wobec poleceń wojewody ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego i odnosi się do kwestii publikacji oraz terminu uniwersału sejmikowego. Do korespondencji dołącza wyrazy szacunku i braterskiej życzliwości.

Arcybiskup lwowski Wojciech Koryciński zatwierdza i eryguje fundację prałatury kanclerza oraz kanonii giedzińskiej przy katedrze lwowskiej, ustanowioną przez sufragana Jerzego Giedzińskiego. Beneficjum zostało uposażone rocznym czynszem zabezpieczonym na dobrach Bolechów, Zawadka i innych posiadłościach fundatora.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki zatwierdza konsens starosty lwowskiego Jana Mniszka, który reguluje status partaczy szewskich na jurysdykcji zamkowej i ich przynależność do miejskiego cechu szewskiego. Dokument zezwala na konfiskatę niecechowych wyrobów, nakazuje sprzedaż obuwia wyłącznie w jatkach miejskich oraz ustala warunki przyjmowania rzemieślników do cechu.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki zatwierdza statut i dotychczasowe prawa cechu stolarzy miasta Lwowa, transumując przywilej króla Stefana Batorego z 1585 roku. Akt umacnia organizację cechową oraz regulacje rzemieślnicze stolarzy lwowskich.

Dokument upamiętnia przywrócenie na wieżę lwowskiego ratusza blaszanego wiatrowskazu w postaci lwa, herbu miasta, zrzuconego podczas burzy w okresie wojennych zawieruch. Przedstawia zarys dramatycznych oblężeń i klęsk Lwowa, dziękczynienie za ocalenie oraz szczegółowy spis ówczesnych władz miejskich, cechów i duchowieństwa.

Król Jan III Sobieski zatwierdza przywilej Zygmunta Augusta z 1572 roku (transumowany przez królów Jana Kazimierza i Michała Korybuta Wiśniowieckiego), który zrównał mieszczan i przedmieszczan lwowskich obrządku greckiego w prawach miejskich, cechowych oraz handlowych z mieszczanami wyznania rzymskokatolickiego. W dokumencie zagwarantowano im m.in. dostęp do urzędów miejskich, swobodę rzemiosła, handlu i nabywania nieruchomości we Lwowie.

Podczas sejmu koronacyjnego w Krakowie król Jan III Sobieski uroczyście potwierdza i odnawia wszelkie dawne oraz nowe prawa, przywileje, immunitety i swobody miasta Lwowa, jego magistratu i mieszkańców wszystkich obrządków. Dokument w szczególności potwierdza m.in. zrównanie Lwowa z Krakowem i Wilnem, prawo składu, prawo kaduka, jurysdykcję nad kościołami i szpitalami oraz wyjęcie mieszczan spod sądów komisarskich i zamkowych.

Król Jan III Sobieski potwierdza konsens starosty lwowskiego Jana Mniszka z 1668 roku, przyznający Bazylemu i Helenie Ferensowiczom prawo do gruntu Sopronczowskiego na Przedmieściu Krakowskim we Lwowie. Dokument zezwala małżonkom na wzniesienie budynku i browaru w zamian za uiszczanie corocznego czynszu do skarbu zamkowego.

Stanisław Morsztyn donosi o nędzy oficerów i żołnierzy regimentu stacjonującego w Okopach Świętej Trójcy oraz o braku odpowiedzi monarchy na wcześniejszą suplikę. Zwraca się do Jana Stanisława Jabłonowskiego z gorącą prośbą o pożyczenie tysiąca złotych na ich ratowanie, zobowiązując się do punktualnego zwrotu długu w Warszawie.

Król Jan III Sobieski transumuje i zatwierdza wcześniejsze przywileje królów Jana Kazimierza i Władysława IV oraz wilkierz Rady Miasta Lwowa z 1621 roku regulujący ustrój wspólnego cechu piwowarów, słodowników i miodowarów lwowskich. Dokument wprowadza zarazem surowy zakaz niecechowego wyrobu piwa, słodu i miodu na przedmieściach oraz w jurysdykach otaczających Lwów pod rygorem konfiskaty i aresztu.

Król Jan III Sobieski zatwierdza i transumuje wcześniejsze przywileje królów polskich oraz właścicieli Jaworowa, braci Górków, regulujące ustrój, artykuły rzemieślnicze oraz organizację cechu kuśnierzy jaworowskich.

Król Jan III Sobieski zachowuje i umacnia prawa Iwana i Maksyma Szurminów, Iwana Paszenicowego oraz Iwana Borkowego do łanu wybranieckiego we wsi Hubicze w starostwie drohobyckim. Dokument zwalnia ich z uciążliwych powinności, nakładając zarazem obowiązek wystawiania i ekwipowania jednego żołnierza piechoty wybranieckiej.

Król Jan III Sobieski mianuje lwowskiego mieszczanina Alberta Mielczewskiego typografem królewskim, przyznając mu prawo do prowadzenia drukarni oraz swobodnej sprzedaży książek łacińskich i ruskich w całej Rzeczypospolitej. Dokument nadaje mu przywileje równe drukarzom krakowskim, wileńskim i gdańskim, zwalniając ponadto jego drukarnię z miejskich podatków, a dom z kwaterunku wojskowego.

Narajowski zapewnia wojewodę ruskiego o natychmiastowym wykonaniu jego poleceń oraz donosi o wyjeździe dworu do Radzynia i pana Pietrusza do Krakowa. Wspomina także o nastrojach sprzyjających ugodzie i deklaruje swą gotowość do dalszych usług.

Narajowski informuje hetmana i wojewodę ruskiego Stanisława Jana Jabłonowskiego o doniesieniach dotyczących rokoszu oraz o przygotowaniach do podróży. Zapowiada rychłe przybycie pocztą i prosi adresata o cierpliwe zaczekanie.

Król Jan III Sobieski obejmuje kupców greckich protekcją królewską, chroniąc ich przed uciskiem i bezprawnymi roszczeniami tłumacza lwowskiego Wartana Szymonowicza, który posługiwał się podstępnie uzyskanym przywilejem. Monarcha nakazuje wstrzymanie wszelkich uciążliwości wobec kupców na jarmarkach do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy przed sądem królewskim.

Adam Naramowski dziękuje Janowi Jabłonowskiemu za wstawiennictwo i nakazanie chorągwi husarskiej wypłaty zadośćuczynienia jego pokrzywdzonym poddanym. Wyraża wdzięczność i zapewnia wojewodę o gotowości do rewanżu przy nadarzających się okazjach.

Adam Naramowski prosi wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o protekcję oraz wstawiennictwo u hetmana w toczącej się sprawie przeciwko chorągwi husarskiej. Zwraca się w szczególności o to, aby osądzenie sporu nie było odraczane do obozu wojskowego i koła generalnego.

Król Jan III Sobieski potwierdza przywilej Władysława IV z 1638 roku, zabezpieczający uposażenie, granice posiadłości i wolności monasteru św. Mikołaja w Borze Domaszowskim. Dodatkowo monarcha przyznaje bazylianom prawo do corocznego, swobodnego wyboru ihumena na ruski Nowy Rok.

B. Nowosielecki dopomina się u wojewody ruskiego Jana Jabłonowskiego o wypłatę obiecanych pieniędzy za ustąpione i zastawione majętności. Informuje również o konsultacjach w sprawie inwentarza i prosi protektora, by nie dopuścił do jego ruiny majątkowej.

Król Jan III Sobieski zatwierdza przywilej Zygmunta III Wazy z 1612 roku, zawierający potwierdzenie statutu cechu chirurgów lwowskich z 1611 roku. Dokument reguluje kwestie przyjmowania i egzaminowania nowych mistrzów, praw wdów, obowiązków czeladników i uczniów oraz zakazu nieuprawnionej konkurencji ze strony partaczy.

Król Jan III Sobieski zatwierdza ordynację magistratu lwowskiego z 1687 roku dla miejscowego cechu chirurgów. Dokument określa zasady przyjmowania mistrzów, ustala ich stałą liczbę na szesnastu oraz zakazuje żydowskim chirurgom leczenia chrześcijan.

Prezydent Lwowa Józef Kuszyński przedkłada rajcom prośbę komisarza ziemi lwowskiej o pożyczenie stu czerwonych złotych z podatku szelężnego na sprowadzenie pisarza radomskiego do egzekucji dekretu trybunalskiego. Lwowscy rajcy wyrażają swoje opinie, w większości opowiadając się za udzieleniem pożyczki pod warunkiem uzyskania stosownego poręczenia jej zwrotu.

Król August II podczas sejmu koronacyjnego potwierdza i uroczyście odnawia wszelkie dawne oraz nowe prawa, przywileje, immunitety i posiadłości miasta Lwowa, nadane przez jego poprzedników. Zobowiązuje się również do obrony mieszczan i dóbr miejskich przed uciskiem urzędników oraz do nienaruszalności jurysdykcji miejskiej.

Król August II potwierdza przywilej oraz artykuły cechowe nadane cechowi szewskiemu w Sokalu przez króla Jana Kazimierza w 1662 roku.

Samuel z Obodna Obodziński zwraca się do lwowskiego rajcy Macieja Hajdera z prośbą o pomoc w sprawach związanych ze złożeniem rekognicji przez Teodora Mirowickiego przed sądem we Lwowie. Powołując się na znaczną odległość dzielącą Białą Cerkiew od Lwowa, zabiega o dotrzymanie przewidzianych terminów prawnych i łaskawe załatwienie sprawy.

Konstanty Mrozowicki, administrator sede vacante archidiecezji lwowskiej, zatwierdza donację wsi Wołosów i Cucyłów dokonaną przez Aleksandra i Kazimierza Kuropatwów na rzecz kapituły metropolitalnej. Na uposażeniu tych dóbr eryguje nowy kanonikat fundacji Kuropatwów herbu Jastrzębiec, określając obowiązki mszalne kanonika oraz prawo patronatu dla rodziny fundatorów.

Król August II potwierdza statut lwowskiej konfraterni piwowarów i szynkarzy, określający zasady produkcji, kontroli i sprzedaży piwa oraz gorzałki. Dokument zakazuje ponadto rzemieślnikom innych cechów oraz mieszkańcom przedmieść nieuprawnionego wyrobu trunków i prowadzenia browarów.

Król August II potwierdza darowizny i zapisy nieruchomości m.in. popadii Tatiany oraz Maryny Sławkowskiej na rzecz bractwa przy cerkwi św. Paraskewy na lwowskim Podzamczu. W dokumencie przywołano wcześniejsze akty fundacyjne i transakcje z lat 1641 oraz 1645.

Król August II zatwierdza statut cechu krawców w Przemyślu, uchwalony w trzydziestu jeden artykułach i potwierdzony uprzednio przez władze miejskie. Regulacja określa zasady funkcjonowania bractwa, prawa i obowiązki mistrzów oraz uczniów obu wyznań – rzymskokatolickiego i greckiego – a także chroni cech przed obcą konkurencją.

Król August II Mocny zatwierdza statuty, prawa i dawne przywileje nadane cechowi krawców lwowskich przez magistrat Lwowa oraz kolejnych monarchów polskich od Zygmunta I po Jana III Sobieskiego. Zobowiązuje ponadto władze grodzkie i miejskie Lwowa do ich ścisłego przestrzegania i ochrony.

Franciszek Ożechowski prosi wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o roztoczenie opieki nad przemyską gminą żydowską. Zwraca uwagę na krzywdzące ją, ponowne procesy i nowe dekrety wydawane w sprawach już wcześniej rozstrzygniętych.

Podkanclerzy Andrzej Olszowski informuje magistrat lwowski o krokach podjętych przez króla w celu zabezpieczenia miasta, w tym o skierowaniu pułkownika Dobczyca z częścią oddziałów na załogę. Doradza również zaciąg miejscowych sił i zapowiada przybycie monarchy z pospolitym ruszeniem.

Podstarości kamionecki Stanisław Ordyniec zwraca się w imieniu pana krakowskiego do burmistrza i rajców lwowskich z prośbą o trzydniowe wypożyczenie kobierców i opon na zjazd znamienitych gości, w tym rodu Tęczyńskich. Autor listu obiecuje zwrócić pożyczone tkaniny w nienaruszonym stanie natychmiast po zakończeniu uroczystości.

Król August II potwierdza i ratyfikuje na prośbę starszyzny i cechu piekarzy miasta Lwowa przywileje oraz artykuły cechowe nadane przez poprzednich królów polskich (m.in. Michała Korybuta Wiśniowieckiego, Jana III Sobieskiego, Jana Kazimierza, Władysława IV, Zygmunta III, Stefana Batorego, Zygmunta Augusta, Zygmunta I i Kazimierza Jagiellończyka) wraz z uchwałami rady miejskiej Lwowa, regulującymi m.in. zasady wypieku, skupu zboża i wyłączności sprzedaży chleba.

Król August II potwierdza przywilej króla Jana III Sobieskiego z 1690 roku, transumujący dyplom Władysława IV z nadaniem gruntów, wolności i praw dla monasteru bazyliańskiego w Borze Domaszewskim. Zapewnia zakonnikom posiadanie majątku oraz prawo corocznego wyboru ihumena i wolnego handlu podczas świąt.

Arcybiskup Jan Skarbek zatwierdza zapis kwoty 6000 złotych polskich na dobrach Miłoszewice, dokonany przez cześnika Stanisława Wieniawskiego na rzecz fundacji ks. Antoniego Gomolińskiego, oraz eryguje nowy kanonikat ponadliczbowy przy katedrze lwowskiej. Ustala ponadto prawa patronatu dla fundatora, a po jego śmierci naprzemiennie dla arcybiskupów i kapituły, z pierwszeństwem dla członków rodu Gomolińskich.

Król August II potwierdza Bractwu Strzeleckiemu (Kurkowemu) we Lwowie dawne przywileje monarchów polskich, regulujące dochody bractwa, zwolnienia podatkowe Króla Kurkowego oraz organizację ćwiczeń strzeleckich. Nakazuje także zwrot zajętego przez artylerię koronną terenu strzelnicy (Celstatu) oraz ustanawia coroczny porządek ćwiczeń z rusznic, hakownic i dział.

Król August III zatwierdza i ponawia ogół praw, immunitetów, przywilejów oraz zwyczajów nadanych społeczności ormiańskiej we Lwowie przez dawnych królów polskich. Dokument zawiera transsumpt łańcuchowy potwierdzeń wystawionych kolejno przez Jana III Sobieskiego, Michała Korybuta Wiśniowieckiego, Jana Kazimierza i Władysława IV.