Katalog źródeł

Administrator sede vacante archidiecezji lwowskiej Adam Piaskowski potwierdza i włącza do majątku kościelnego zapisy oraz legaty pieniężne poczynione przez różnych ofiarodawców na rzecz kaplicy Najświętszej Maryi Panny przy katedrze we Lwowie. Dokument szczegółowo określa także obowiązki odprawiania mszy świętych nałożone z tego tytułu na prepozyta i kapelanów kaplicy.

Samuel Metzner donosi Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu, że podczas podróży do Francji z listami m.in. do księcia Contiego został aresztowany na terytorium nowego króla. Prosi wojewodę wołyńskiego o wstawiennictwo u monarchy i wyrobienie nakazu uwolnienia, który pozwoliłby mu powrócić do Polski.

Arcybiskup lwowski Jan Tarnowski potwierdza i aprobuje fundację Jana Sobieskiego zabezpieczoną na dobrach Błudów, erygując konwent oraz szpital bonifratrów przy kościele św. Wawrzyńca we Lwowie. Dokument inkorporuje kościół do uposażenia zakonników oraz reguluje kwestie immunitetu kościelnego i nienaruszalności praw miejscowej parafii.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki zatwierdza konwentowi dominikanów we Lwowie dawniejszy przywilej Zygmunta III Wazy dotyczący nabycia gruntu zwanego Sykstowskim od doktora medycyny Erazma Syksta. Na dokumencie zachowały się podpisy wystawcy i notariusza oraz późniejsza nota wpisu do lwowskich ksiąg miejskich z 1790 roku.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza ogół praw, przywilejów i wolności nadanych miastu Lwowowi przez swoich poprzedników. W szczególności zatwierdza dyplom koronacyjny Jana Kazimierza z 1649 roku oraz przywilej zrównujący Lwów w prawach z Krakowem i Wilnem.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza Janowi Felicjanowi Kulikowskiemu i jego sukcesorom prawa, przywileje, dekrety oraz granice dotyczące dóbr wsi Skniłówek pod Lwowem, transumując wcześniejsze nadania monarchów polskich.

Dokument króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego rozstrzyga spory i zamieszki między chrześcijańskimi mieszkańcami a społecznością żydowską obydwu synagog we Lwowie. Ustanawia m.in. rotę przysięgi oczyszczającej składanej przed wyznaczonymi komisarzami królewskimi w związku z niedawnymi tumultami oraz ucieczką więźniów.

Marcin Milewski usprawiedliwia swą nieobecność pilnymi sprawami swej pani i udziela rajcom lwowskim porady procesowej w sporze o dobra z Hynkami z Ratyszcza. Doradza pozwanie pana Iwanickiego jako wspólnika strony pozwanej na ten sam termin, co umożliwi skuteczne wyegzekwowanie wyroku.

Marcin Milewski relacjonuje rajcom lwowskim przebieg spraw przed Trybunałem Koronnym w Lublinie, zwłaszcza sporu z Rachwałem oraz pozwu o uwolnienie Kindfleisza. Doradza podniesienie zarzutu niewłaściwości sądu ziemskiego wobec jurysdykcji miejskiej i informuje o zbliżającym się końcu kadencji trybunalskiej.

Arcybiskup lwowski Wojciech Koryciński zatwierdza przeniesienie zniszczonego w wyniku najazdów konwentu augustianów z Przedmieścia Halickiego na Przedmieście Krakowskie we Lwowie. Na mocy dokumentu kościół św. Anny zostaje wraz z gruntami inkorporowany do zakonu z pozwoleniem na budowę klasztoru, przy zachowaniu praw miejscowej parafii.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza ordynację kolegium sądu ławniczego miasta Lwowa, uchwaloną pierwotnie w 1618 roku i zatwierdzoną przez Jana Kazimierza w 1658 roku. Akt ten sankcjonuje wewnętrzne statuty, obowiązki liturgiczne i zwyczaje lwowskich ławników prawa magdeburskiego.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza i transumuje przywilej Jana Kazimierza z 1650 roku oraz Władysława IV z 1633 roku, zatwierdzające wilkierz cechowy nadany w 1627 roku przez radę miasta Lwowa połączonym rzemiosłom słodowników, piwowarów i miodowarów.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza kapitule katedralnej lwowskiej prawo do poboru czterech wozów soli z żup w Drohobyczu, nadane pierwotnie przez Władysława Jagiełłę i potwierdzone przez króla Aleksandra.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza sołtysowi Piotrowi Pilewiczowi oraz innym wybrańcom ze wsi Hubicze dożywotnie posiadanie łanu wybranieckiego i dwóch działek pola. Zwalnia ich przy tym z podymnego oraz innych ciężarów, przyznając prawo do korzystania z gruntów i wyrobu trunków na własne potrzeby.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza statut i artykuły cechu szewców we Lwowie, transumując wcześniejsze przywileje królewskie. Regulacje dotyczą m.in. zasad rzemiosła, wspólnej kasy cechowej oraz praw rzemieślników polskich i ruskich.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza miasteczku Podgrodzie transumowany przywilej lokacyjny króla Zygmunta Augusta na prawie magdeburskim. Zapewnia mieszczanom nienaruszalność ich dawnych praw i zwyczajów, w tym prawa do warzenia oraz szynkowania piwa, zabezpieczając ich przed uciskiem jurysdykcji starosty rohatyńskiego.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza dokument króla Jana Kazimierza aprobujący darowiznę folwarku na Podzamczu lwowskim, uczynioną przez mieszczanina Szymona Onufryjewicza. Zapis ten przeznaczony został na wzniesienie cerkwi i monasteru św. Jana Ewangelisty obrządku wschodniego wraz z drukarnią.

Biskup Andrzej Młodziejowski przesyła magistratowi lwowskiemu kopię supliki ubogiego szlachcica Krasnopolskiego, domagającego się spłaty należności ze skarbu miejskiego. Zaleca władzom Lwowa rychłe załatwienie tej sprawy zgodnie ze sprawiedliwością, aby skarżący nie musiał ponownie udawać się z prośbami na dwór królewski.

Biskup Andrzej Młodziejowski ponagla magistrat lwowski do jak najszybszego rozsądzenia spraw Krasnopolskiego oraz do spowodowania zwrotu jego dokumentów przez plenipotenta Kudziorowicza. Przestrzega przy tym władze miejskie przed konsekwencjami dalszego przewlekania postępowania sądowego.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki zatwierdza Bractwu Strzeleckiemu (Kurkowemu) we Lwowie pięć wcześniejszych przywilejów królewskich (m.in. Jana Kazimierza, Henryka Walezego i Zygmunta III). Dokumenty te gwarantują bractwu m.in. pobór opłaty zwanej „spaszne” od pędzonego bydła, dochód z Baszty Samostrzelniczej, grunt na przedmieściu halickim pod strzelnicę oraz zwolnienia podatkowe.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza na prośbę seniorów nacji ormiańskiej przywilej Jana Kazimierza z 1661 roku, który zrównał miasto Lwów oraz jego obywateli obrządków rzymskokatolickiego, ormiańskiego i greckiego w prawach i prerogatywach z Krakowem i Wilnem. Mieszczanie lwowscy uzyskują i zachowują uprawnienia szlacheckie, w tym prawo do udziału w elekcjach królewskich, nabywania dóbr ziemskich oraz reprezentacji sejmowej.

Arcybiskup lwowski Wojciech Koryciński zatwierdza i eryguje fundację prałatury kanclerza oraz kanonii giedzińskiej przy katedrze lwowskiej, ustanowioną przez sufragana Jerzego Giedzińskiego. Beneficjum zostało uposażone rocznym czynszem zabezpieczonym na dobrach Bolechów, Zawadka i innych posiadłościach fundatora.

Pułkownik Andrzej Modrzewski zapewnia władze Lwowa, że wojewoda krakowski nakazał swojej chorągwi wołoskiej opuścić przedmieścia, gdyż nie zamierza dochodzić sprawiedliwości kosztem ubogich mieszkańców. Wyjaśnia zarazem, że sprawa zatargu i zniewag ze strony starosty lwowskiego oraz pana Samockiego została skierowana do rozstrzygnięcia przed komisją królewską.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki zatwierdza konsens starosty lwowskiego Jana Mniszka, który reguluje status partaczy szewskich na jurysdykcji zamkowej i ich przynależność do miejskiego cechu szewskiego. Dokument zezwala na konfiskatę niecechowych wyrobów, nakazuje sprzedaż obuwia wyłącznie w jatkach miejskich oraz ustala warunki przyjmowania rzemieślników do cechu.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki zatwierdza statut i dotychczasowe prawa cechu stolarzy miasta Lwowa, transumując przywilej króla Stefana Batorego z 1585 roku. Akt umacnia organizację cechową oraz regulacje rzemieślnicze stolarzy lwowskich.

Dokument upamiętnia przywrócenie na wieżę lwowskiego ratusza blaszanego wiatrowskazu w postaci lwa, herbu miasta, zrzuconego podczas burzy w okresie wojennych zawieruch. Przedstawia zarys dramatycznych oblężeń i klęsk Lwowa, dziękczynienie za ocalenie oraz szczegółowy spis ówczesnych władz miejskich, cechów i duchowieństwa.

Król Jan III Sobieski zatwierdza przywilej Zygmunta Augusta z 1572 roku (transumowany przez królów Jana Kazimierza i Michała Korybuta Wiśniowieckiego), który zrównał mieszczan i przedmieszczan lwowskich obrządku greckiego w prawach miejskich, cechowych oraz handlowych z mieszczanami wyznania rzymskokatolickiego. W dokumencie zagwarantowano im m.in. dostęp do urzędów miejskich, swobodę rzemiosła, handlu i nabywania nieruchomości we Lwowie.

Józef Mordoszowicz informuje Artura Forbesa o możliwości wyegzekwowania długu od kupców żydowskich z Leszna oraz o ciężkiej chorobie jednego z nich, Moszka. Przedstawia trudności ze spłatami i obrotem towarami oraz prosi o pilne przesłanie korespondencji handlowej do Jarosławia i Leszna.

Podczas sejmu koronacyjnego w Krakowie król Jan III Sobieski uroczyście potwierdza i odnawia wszelkie dawne oraz nowe prawa, przywileje, immunitety i swobody miasta Lwowa, jego magistratu i mieszkańców wszystkich obrządków. Dokument w szczególności potwierdza m.in. zrównanie Lwowa z Krakowem i Wilnem, prawo składu, prawo kaduka, jurysdykcję nad kościołami i szpitalami oraz wyjęcie mieszczan spod sądów komisarskich i zamkowych.

Kasztelan lwowski Antoni Morski dziękuje władzom Lwowa za pamięć i życzenia z okazji Nowego Roku. W odpowiedzi składa życzenia Bożego błogosławieństwa, zdrowia i pomyślności dla całego miasta oraz wszystkich członków magistratu.

Król Jan III Sobieski potwierdza konsens starosty lwowskiego Jana Mniszka z 1668 roku, przyznający Bazylemu i Helenie Ferensowiczom prawo do gruntu Sopronczowskiego na Przedmieściu Krakowskim we Lwowie. Dokument zezwala małżonkom na wzniesienie budynku i browaru w zamian za uiszczanie corocznego czynszu do skarbu zamkowego.

Administrator sede vacante archidiecezji lwowskiej Adam Piaskowski przysądził szpitalowi św. Stanisława na Przedmieściu Lwowskim sporny staw i grunt pod młyn na rzece Ostróżance koło Maleczkowic, zakazując Bernardowi Wieniawskiemu roszczeń i naruszania własności. Dokument zawiera także relację z komisarskiego wprowadzenia prowizora szpitala w posiadanie spornego stawu.

Stanisław Morsztyn donosi o nędzy oficerów i żołnierzy regimentu stacjonującego w Okopach Świętej Trójcy oraz o braku odpowiedzi monarchy na wcześniejszą suplikę. Zwraca się do Jana Stanisława Jabłonowskiego z gorącą prośbą o pożyczenie tysiąca złotych na ich ratowanie, zobowiązując się do punktualnego zwrotu długu w Warszawie.

Król Jan III Sobieski transumuje i zatwierdza wcześniejsze przywileje królów Jana Kazimierza i Władysława IV oraz wilkierz Rady Miasta Lwowa z 1621 roku regulujący ustrój wspólnego cechu piwowarów, słodowników i miodowarów lwowskich. Dokument wprowadza zarazem surowy zakaz niecechowego wyrobu piwa, słodu i miodu na przedmieściach oraz w jurysdykach otaczających Lwów pod rygorem konfiskaty i aresztu.

Król Jan III Sobieski zatwierdza i transumuje wcześniejsze przywileje królów polskich oraz właścicieli Jaworowa, braci Górków, regulujące ustrój, artykuły rzemieślnicze oraz organizację cechu kuśnierzy jaworowskich.

Król Jan III Sobieski zachowuje i umacnia prawa Iwana i Maksyma Szurminów, Iwana Paszenicowego oraz Iwana Borkowego do łanu wybranieckiego we wsi Hubicze w starostwie drohobyckim. Dokument zwalnia ich z uciążliwych powinności, nakładając zarazem obowiązek wystawiania i ekwipowania jednego żołnierza piechoty wybranieckiej.

Eligius von Münch-Bellinghausen odpowiada na pismo Carla Wilhelma Raspa z radą, jak formalnie złożyć rękopis w Cesarskiej Akademii Nauk w Wiedniu. Instruuje adresata, aby skierował podanie do Wydziału Filozoficzno-Historycznego Akademii.

Kapituła metropolitalna lwowska oddaje młynarzowi Józefowi Hryzlowi, jego żonie Ewie oraz jednemu wyznaczonemu potomkowi w dożywotnią dzierżawę młyn Stachirowski na Przedmieściu Krakowskim we Lwowie. W zamian dzierżawcy zobowiązują się do opłacania rocznego czynszu w wysokości 200 złotych polskich oraz bieżącego utrzymywania i naprawiania zabudowań i urządzeń młyńskich na własny koszt.

Arcybiskup lwowski Konstanty Lipski potwierdza i ponawia erekcję Bractwa Najświętszego Sakramentu przy katedrze lwowskiej, transumując aprobacyjny dokument nuncjusza apostolskiego Opicjusza Pallaviciniego z 1681 roku. Nadaje bractwu statuty, uprawnienia jurysdykcyjne dla jego spowiedników oraz czterdziestodniowy odpust za wypełnianie określonych praktyk pobożnych.

Król Jan III Sobieski mianuje lwowskiego mieszczanina Alberta Mielczewskiego typografem królewskim, przyznając mu prawo do prowadzenia drukarni oraz swobodnej sprzedaży książek łacińskich i ruskich w całej Rzeczypospolitej. Dokument nadaje mu przywileje równe drukarzom krakowskim, wileńskim i gdańskim, zwalniając ponadto jego drukarnię z miejskich podatków, a dom z kwaterunku wojskowego.

Król Jan III Sobieski obejmuje kupców greckich protekcją królewską, chroniąc ich przed uciskiem i bezprawnymi roszczeniami tłumacza lwowskiego Wartana Szymonowicza, który posługiwał się podstępnie uzyskanym przywilejem. Monarcha nakazuje wstrzymanie wszelkich uciążliwości wobec kupców na jarmarkach do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy przed sądem królewskim.

Adam Naramowski dziękuje Janowi Jabłonowskiemu za wstawiennictwo i nakazanie chorągwi husarskiej wypłaty zadośćuczynienia jego pokrzywdzonym poddanym. Wyraża wdzięczność i zapewnia wojewodę o gotowości do rewanżu przy nadarzających się okazjach.

Arcybiskup lwowski Konstanty Lipski potwierdza fundację Anny z Chodorowa Wiśniowieckiej, opiewającą na sumę 20 000 złotych polskich z rocznym czynszem wyderkowym, na utrzymanie prepozyta i czterech kapłanów odprawiających msze za duszę jej zmarłego męża Konstantego Wiśniowieckiego przy ołtarzu Trójcy Świętej w katedrze lwowskiej. Jednocześnie arcybiskup dokonuje kanonicznej erekcji tego beneficjum i instaluje ks. Stanisława Gołębiowskiego na urzędzie prepozyta.

Jerzy Gabriel Nieszporowski dziękuje rajcom lwowskim za okazaną mu za pośrednictwem pana Hreczyny przychylność i zapewnia, że jego wcześniejszy list nie wynikał z chciwości. Deklaruje przy tym swoje stałe oddanie, przyjaźń i gotowość do posług miastu.

Papież Innocenty XI nadaje kapitule i kanonikom kapitulnym kościoła metropolitalnego we Lwowie indult zezwalający na stałe noszenie fioletowej cappa magna z trenem i kapturem oraz rokiety podczas wszelkich publicznych i prywatnych funkcji liturgicznych oraz kapitulnych. Dokument został wpisany do akt kapitulnych za aprobatą arcybiskupa lwowskiego Konstantego Lipskiego.

Król Jan III Sobieski potwierdza przywilej Władysława IV z 1638 roku, zabezpieczający uposażenie, granice posiadłości i wolności monasteru św. Mikołaja w Borze Domaszowskim. Dodatkowo monarcha przyznaje bazylianom prawo do corocznego, swobodnego wyboru ihumena na ruski Nowy Rok.

Król Jan III Sobieski zatwierdza przywilej Zygmunta III Wazy z 1612 roku, zawierający potwierdzenie statutu cechu chirurgów lwowskich z 1611 roku. Dokument reguluje kwestie przyjmowania i egzaminowania nowych mistrzów, praw wdów, obowiązków czeladników i uczniów oraz zakazu nieuprawnionej konkurencji ze strony partaczy.

Król Jan III Sobieski zatwierdza ordynację magistratu lwowskiego z 1687 roku dla miejscowego cechu chirurgów. Dokument określa zasady przyjmowania mistrzów, ustala ich stałą liczbę na szesnastu oraz zakazuje żydowskim chirurgom leczenia chrześcijan.

Arcybiskup lwowski Konstanty Lipski eryguje i zatwierdza altarię przy kaplicy rajców (literatów) w archikatedrze lwowskiej, ufundowaną z zapisu testamentowego rajcy Stanisława Majdeszewicza w kwocie 10 000 złotych polskich zabezpieczonych na kamienicy Jelonkowskiej. Dokument określa obowiązki liturgiczne beneficjenta, rozliczenie rocznego czynszu oraz nadaje prawo patronatu Tomaszowi Belli i Michałowi Boimowi, a po nich radzie miejskiej Lwowa.

Arcybiskup lwowski Konstanty Lipski zatwierdza i eryguje fundację Zofii z Wydżgów Kłuńskiej w wysokości 10 000 złotych polskich, zabezpieczoną na dobrach Andrzeja Szymonowicza. Dochód z tego kapitału przeznaczono na odprawianie mszy o Męce Pańskiej z udziałem kapeli muzycznej oraz na oświetlenie ołtarza Świętej Trójcy i krucyfiksu w katedrze lwowskiej.