Katalog źródeł

Arcybiskup lwowski Jan Dymitr Solikowski wraz z kapitułą katedralną ustanawia i funduje na nowo urząd wójta w miasteczku Dunajów, powierzając go szlachcicowi Marcinowi Żabce i jego sukcesorom. Dokument nadaje wójtowi jurysdykcję wedle prawa magdeburskiego oraz uposażenie obejmujące dwa łany gruntu z łąkami, parcelę pod dwór wójtowski, trzeci grosz z kar sądowych oraz prawo warzenia piwa i połowu ryb.

Król Zygmunt III Waza potwierdza dokument starosty lwowskiego Mikołaja Herborta z Fulsztyna wydany dla Jakuba Czarnowskiego i jego żony Doroty Todkowieckiej, zezwalający na usypanie grobli, założenie stawu rybnego oraz wzniesienie młyna na rzece Rokitnej wraz z nadaniem przyległych ról i łąk. Przywilej precyzuje wysokość opłacanego do zamku lwowskiego czynszu, podział zysków ze spuszczenia stawu oraz pomoc okolicznych poddanych przy naprawach.

Jacob Koller potwierdza Peterowi Forbesowi odbiór 550 florenów w ortach doręczonych przez Thomasa Taylora oraz przesyła rachunek za towary wysłane do Jarosławia. Prosi o uregulowanie brakującej kwoty na ręce Jacoba Thonarta i wspomina o przychylności pisarza celnego.

Jacob Koller relacjonuje Peterowi Forbesowi odprawę celną i rewizję transportu sukna w Toruniu, przedstawiając szczegółowe rozliczenie opłat i doszacowań dokonanych przez pisarza celnego. Informuje o pomyślnym przepuszczeniu części ładunku bez cła oraz przesyła przekaz pieniężny na 390 złotych i 24 grosze.

Król Zygmunt III Waza potwierdza wyrok arcybiskupa Jana Dymitra Solikowskiego oraz ugodę zawartą między kapitułą metropolitalną lwowską a magistratem miasta Lwowa w sporze o patronat nad prepozyturą szpitala św. Ducha. Na mocy zatwierdzonego układu rajcy lwowscy zachowują prawo prezenty na prepozyturę, wybierając kandydata z grona kanoników, a kapituła zobowiązuje się poprzeć nadanie magistratowi prawa prezenty na drugą kanonię dla wykształconego duchownego.

Król Zygmunt III Waza zatwierdza i transumuje akt komisji rewizorów królewskich z 1592 roku, ustalający przebieg granic i usypanie kopców granicznych między królewską wsią Sokolniki należącą do starostwa lwowskiego a miejskimi dobrami Lwowa zwanymi Kulparków.

Hetman Stanisław Koniecpolski interweniuje u władz Lwowa w obronie swojego lekarza Jakuba, któremu przedwcześnie nakazano opuszczenie dzierżawionego folwarku zamarstynowskiego. Żąda pozostawienia doktora przy dzierżawie, argumentując to poniesionymi przez niego nakładami na gospodarstwo oraz gotowością wpłacenia do kasy miejskiej sumy równej ofercie konkurenta.

Król Zygmunt III Waza potwierdza przywileje cechu krajaczy sukna we Lwowie, transumując dyplom Stefana Batorego z 1578 r. (zawierający przywilej Zygmunta I z 1541 r. o wyłączności na handel suknem na łokcie) oraz akt rady miejskiej Lwowa z 1594 r. powołujący bractwo sukienników.

Arcybiskup lwowski Jan Zamoyski zatwierdza nową fundację prebendy szóstego mansjonarza przy katedrze lwowskiej, ustanowioną przez aptekarza Macieja Jaslikowskiego i jego żonę Martę z Pajączków. Uposażenie mansjonarza zabezpieczono na połowie kamienicy Pajączkowskiej we Lwowie kwotą 400 złotych polskich z rocznym czynszem wyderkafowym w wysokości 24 złotych.

Dokument ustanawia fundację stypendialną kanonika lwowskiego Adama Wawrzyńca Łoieckiego, ufundowaną na rocznym czynszu wyderkafowym 119 florenów zabezpieczonym na dochodach miasta Lwowa, z przeznaczeniem na kształcenie w Akademii Krakowskiej dwóch ubogich młodzieńców pochodzących ze Lwowa. Określa ona wysokość wypłat dla studentów i ich uniwersyteckiego preceptora, nakłada na stypendystów obowiązki modlitewne oraz wyznacza prowizorów czuwających nad wieczystym funkcjonowaniem zapisu.

Rajca lwowski Jerzy Boim wraz z żoną Jadwigą i rodziną przeznacza sumę 2100 florenów ulokowaną na kamienicach lwowskich na uposażenie ufundowanej przez siebie kaplicy Trójcy Świętej i Męki Pańskiej przy cmentarzu katedralnym we Lwowie. Dokument określa prawo patronatu, zasady zarządzania funduszem, obowiązki czterech kapłanów z seniorem na czele, porządek nabożeństw oraz prawo pochówku.

Król Zygmunt III Waza nadaje miastu Lwowowi całe wójtostwo wraz z przynależnościami oraz dwie trzecie części dochodów z kar sądowych z wielkich spraw, dotąd zastrzeżonych dla monarchy. Przywilej ten zapewnia miastu i jego mieszkańcom wieczyste, niezakłócone posiadanie tych praw.

Król Zygmunt III Waza potwierdza i zatwierdza pisemne zobowiązanie starosty lwowskiego Stanisława Bonifacego Mniszka złożone miastu Lwowu. Na mocy tego dokumentu starosta pod rygorem kary finansowej zobowiązał się do likwidacji targu podzamkowego oraz usunięcia rzemieślników nienależących do cechów (partaczy), zgodnie z wcześniejszymi dekretami królewskimi.

Rajcy miasta Lwowa zatwierdzają zreformowane artykuły i ustrój cechu słodowników, piwowarów oraz miodowarów, regulujące prawa i obowiązki mistrzów, czeladzi oraz uczniów. Dokument określa zasady prowadzenia wspólnej gospody, ordynacji cechowej, opłat wpisowych oraz wspólnych nabożeństw religijnych.

Król Zygmunt III Waza zezwala władzom i wspólnocie miasta Lwowa na pobieranie przez okres dwudziestu lat opłaty zwanej sztukowym od towarów przywożonych i wywożonych z miasta, z przeznaczeniem dochodów na odbudowę zniszczonych dóbr miejskich i wynagrodzenie magistratu.

Król Zygmunt III Waza zatwierdza ugodę zawartą przed komisarzami królewskimi między magistratem a pospólstwem trzech nacji miasta Lwowa w sprawie spłaty miejskich długów. Dokument ustala podział obciążeń finansowych na kwotę ponad 35 tysięcy florenów oraz terminy płatności poszczególnych rat z dochodów i majątku miasta.

Rajcy miasta Lwowa wpisują do swoich akt miejskich dokument prepozyta szpitala bełskiego ks. Marcina Strykowskiego ustanawiający prebendę przy kościele szpitalnym w Bełzie, uposażoną m.in. na lwowskich kamienicach i dobrach pod Bełzem. Fundator przekazuje prawo patronatu nad tą prebendą po swojej śmierci magistratowi lwowskiemu.

Kapituła metropolitalna lwowska oraz władze miejskie Lwowa zatwierdzają sprzedaż dotychczasowej siedziby prepozyta szpitala św. Ducha jezuitom pod budowę kolegium i nabycie nowej kamienicy od Kosmy Salwago przy ulicy Szewskiej za kwotę 10 800 florenów polskich. Nowo zakupiony budynek przeniesiono pod immunitet kościelny, zastrzegając nienaruszalność praw patronackich miasta i kapituły oraz zakaz prowadzenia w nim szynku i rzemiosła.

Dokument potwierdza ugodę pomiędzy kapitułą metropolitalną a radą miasta Lwowa dotyczącą zakupu kamienicy Kosmy Salvago na mieszkanie prepozyta szpitala Świętego Ducha w zamian za dom sprzedany jezuitom, wraz z wyłączeniem nowej posesji spod jurysdykcji miejskiej i objęciem jej immunitetem kościelnym. Akt precyzuje warunki dysponowania tą nieruchomością oraz zasady zachowania praw patronackich i ewentualnej przyszłej zamiany budynku.

Nuncjusz apostolski Giovanni Battista Lancellotti, na mocy upoważnienia papieża Urbana VIII, zatwierdza prawa patronatu, fundację oraz zarząd rajców miasta Lwowa nad szpitalem Świętego Ducha. Potwierdzenie oparto na dawnych przywilejach królewskich, arcybiskupich oraz bullach papieskich.

Leonard, syn zmarłego Mikołaja de Mattia Tranraque, sprzedaje z prawem wykupu w ciągu trzech lat działkę ornej ziemi notariuszowi Jakubowi Gleriemu w celu uregulowania długu w wysokości dwustu lirów. Jednocześnie nabywca wydzierżawia tę działkę dłużnikowi na trzy lata w zamian za coroczną opłatę w życie lub gotówce.

Król Zygmunt III Waza nadaje miastu Lwowowi na wieczne czasy prawo poboru opłat od towarów (tzw. sztukowego lub węzłowego), a także od zbóż, piwa i miodu. Dochody z tych opłat zostają podzielone: dwie trzecie przeznaczono na potrzeby i fortyfikacje miejskie, a jedną trzecią na wynagrodzenie trudów urzędu radzieckiego.

Dokument poświadcza sprzedaż dwóch działek ziemi w miejscowości Sianta przez Walentyna di Menia na rzecz Franciszka Glerii za łączną kwotę 298 lirów. Sprzedawca kwituje odbiór zapłaty, zrzeka się praw do nieruchomości i przekazuje kupującemu pełnię uprawnień do objęcia ich w wieczyste posiadanie.

Król Władysław IV potwierdza kontrakt prawa emfiteutycznego zawarty w 1632 roku pomiędzy radą miejską Lwowa a starszym tamtejszej gminy żydowskiej Efraimem Gombrychtem. Umowa dotyczy wieczystej dzierżawy dwóch podupadłych nieruchomości miejskich – dawnej stajni (Masztarni) oraz woskobojni (Kapnicy) – w zamian za coroczny czynsz w wysokości 600 florenów polskich płacony na rzecz miasta.

Rada miasta Lwowa, pod przewodnictwem burmistrza Erazma Syxta, zatwierdza i odnawia zbiór czternastu artykułów porządkowych dla cechu szewców lwowskich, opierając się na dawnych przywilejach królewskich i prawie krakowskim. Statut reguluje m.in. wymogi mistrzowskie, zakaz partactwa, relacje z garbarzami i kordybanikami, kwestie jatek oraz obowiązki religijno-cechowe braci cechowych.

Król Władysław IV rozpatruje spór o niespłacony dług między gdańszczaninem Maciejem Fikiem a lwowskim Ormianinem Gabrielem Bernatowiczem i potwierdza przywilej Zygmunta Augusta zwalniający Ormian od odpowiadania przed sądami komisarskimi. Na tej podstawie monarcha przekazuje sprawę do rozpatrzenia właściwemu sądowi ormiańskiemu we Lwowie.

Dokument króla Władysława IV potwierdza artykuły statutowe cechu blacharzy miasta Lwowa, ustanowione uprzednio przez lwowską radę miejską.

Król Władysław IV zatwierdza posiadaczom łanów na lwowskim przedmieściu Kleparów ich dotychczasowe prawa, koncesje oraz nabyte grunta. W zamian nakłada na nich obowiązek uiszczania dawnych czynszów na rzecz lonżerii miejskiej, odbywania szarwarku w wymiarze jednego dnia w miesiącu, zwożenia materiałów na naprawę murów oraz opłacania żołnierszczyzny.

Antoni, syn Mikołaja de Quando, sprzedaje Jakubowi Gleriusowi działkę ziemi ornej w Santo Stefano na pokrycie 200 lirów długu. Umowa przewiduje sześcioletni termin na wykup nieruchomości pod warunkiem regularnego uiszczania rocznego czynszu.

Arcybiskup lwowski Stanisław Grochowski zatwierdza fundację nowej prałatury scholastyka przy katedrze metropolitalnej we Lwowie, dokonaną przez sekretarza królewskiego Jana Karola Czołhańskiego i uposażoną dobrami Czołhany, Bełejów, Wełdzisz oraz innymi w powiecie żydaczowskim. Akt określa prawo patronatu rodu Czołhańskich herbu Sas, uposażenie scholastyka, obowiązki mszalne oraz fundusze na kapitulnego deputata trybunalskiego i nabożeństwo rocznicowe.

Król Władysław IV Waza zatwierdza akt fundacji i uposażenia scholasterii przy katedrze metropolitalnej we Lwowie, dokonanej przez księdza Jana Karola Czołhańskiego z dóbr w powiecie żydaczowskim, oraz potwierdzonej przez arcybiskupa Stanisława Grochowskiego i kapitułę lwowską. Monarcha włącza nadane wsie do immunitetu kościelnego na wieczne czasy.

Król Władysław IV Waza zatwierdza magistratowi miasta Lwowa prawo do wieczystego pobierania odwiecznej opłaty targowej zwanej półmiarkowym. Dochód z tego podatku przeznaczony jest na naprawę i budowę murów obronnych miasta.

Dokument poświadcza dokonanie urzędowego pomiaru i oszacowania wartości ogrodu w Padoli w Comelico przez wyznaczonych rzeczoznawców na potrzeby egzekucji wyroku pomiędzy rodzinami Glerio i de Martino (Quaioto). Wartość gruntu o powierzchni 112,5 kroku ustalono pod przysięgą na 106 lirów i 17½ solda.

Jan Lamprecht potwierdza Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu przekazanie korespondencji królewicza Jakuba Sobieskiego oraz wysłanie listów kasztelana krakowskiego do Rzymu. Wyjaśnia także powody wcześniejszego opóźnienia w korespondencji, spowodowane odejściem poczty lwowskiej.

Jan Lamprecht powiadamia wojewodę Jana Stanisława Jabłonowskiego o wysłaniu jego listu do Oławy i obiecuje rychłe przekazanie odpowiedzi. Informuje również o odłożeniu narady u kardynała Michała Radziejowskiego oraz odesłaniu po szczegółowe nowiny do starosty czerkaskiego.

Rada miejska Lwowa nadaje swojemu koledze, rajcy Andrzejowi Wachlowiczowi, na piętnaście lat spustoszoną pasiekę w miejskiej wsi Zubrza wraz z prawem wykupu zastawionych gruntów chłopskich. Dokument zwalnia odbiorcę na sześć lat z opłat w zamian za odbudowę gospodarstwa, nakazując po tym czasie uiszczanie rocznego czynszu w wysokości sześciu złotych.

Hetman Stanisław Lanckoroński zapowiada swój przyjazd do Lwowa w celu narady nad pilną budową miejskich umocnień obronnych. Nakazuje rajcom przygotowanie materiałów, odszukanie zatwierdzonych przez króla planów oraz zatrudnienie inżyniera Delaqua.

Król Jan Kazimierz na sejmie koronacyjnym potwierdza konwentowi dominikanów przy kościele Bożego Ciała we Lwowie przywilej króla Władysława IV, transumujący wcześniejsze nadania Zygmunta I, Kazimierza Jagiellończyka, Władysława Jagiełły oraz księcia Władysława Opolczyka dotyczące dóbr ziemskich, placu klasztornego, jurysdykcji i ceł.

Król Jan Kazimierz zatwierdza przywilej swego brata Władysława IV transumujący statut nadany w 1621 roku przez władze miejskie Lwowa cechowi słodowników, piwowarów i miodowarów. Dokument reguluje organizację bractwa, zasady rzemiosła, kary porządkowe, powinności obronne wobec miasta oraz obowiązki religijne członków cechu.

Stanisław Małachowski ubolewa nad rozłąką z adresatem oraz wspomina o skąpych wieściach z sejmiku halickiego, licząc na jego diariusz. Informuje także o oczekiwaniu na dokument ewikcji wieziony przez wojewodę bracławskiego.

Król Jan Kazimierz zatwierdza wpis z ksiąg radzieckich miasta Lwowa zawierający zreformowane artykuły cechowe połączonego cechu tokarzy i powroźników oraz dodatkowe punkty uchwalone przez radę miejską dotyczące sitarzy i grzebieniarzy.

Jakub Murray, żałując porzucenia kupiectwa na rzecz rujnującej służby wojskowej, prosi Artura Forbesa o wstawiennictwo u szwagra Frencha i pana Franklena. Liczy na wsparcie, które pozwoli mu powrócić do dawnego zajęcia, zarobić na chleb i spłacić wierzycieli.

Arcybiskup lwowski Jan Tarnowski zatwierdza fundację Aleksandra Zborowskiego i kanonicznie eryguje kościół oraz klasztor św. Marcina karmelitów dawnej obserwancji wraz ze szpitalem dla chorych żołnierzy szlacheckich na Przedmieściu Krakowskim we Lwowie. Zabezpiecza przy tym dochody i uposażenie zakonu oraz nienaruszalność praw miejscowej parafii.

Jan Massari informuje przebywającego w Warszawie Marcina Rozwajera o sprawach majątkowych po zmarłym Kampianie. Prosi go także o interwencję u kanclerza koronnego w celu odroczenia wyroku w sporze o zapłatę za sukno na pogrzeb Prokopa Sieniawskiego.

Arcybiskup lwowski Mikołaj Krosnowski eryguje przy katedrze lwowskiej nową kanonię ponadliczbową („od stołu”), łącząc ją prowizorycznie z prepozyturą Bractwa Najświętszego Sakramentu. Akt wystawiony w 1650 roku został zatwierdzony przez kapitułę metropolitalną w 1651 roku.

Arcybiskup lwowski Jan Tarnowski zatwierdza fundację sędziego ziemskiego halickiego Stanisława z Głowna Głowińskiego, erygując prałaturę kantora oraz kanonikat Głowińskiego przy katedrze metropolitalnej we Lwowie. Nowe beneficja zostają uposażone dobrami wsi Młyniszcze i Zabłotowce w ziemi żydaczowskiej wraz z określeniem obowiązków liturgicznych i prawa patronatu.

Król Jan Kazimierz w uznaniu wierności i ofiarności Lwowa podczas wojen zrównuje miasto oraz jego obywateli w prawach, wolnościach i przywilejach szlacheckich z Krakowem i Wilnem. Mieszczanie lwowscy otrzymują prawo udziału w elekcjach królewskich, obecności na sejmach oraz swobodnego nabywania i posiadania dóbr ziemskich.

Robert Maitland donosi Arthurowi Forbesowi o deklaracji Żyda Oszera w kwestii spłaty 150 talarów na dzień św. Jakuba oraz o poprawie jego stanu zdrowia. Zapowiada również podjęcie rozmów z drugim dłużnikiem, Moszkiem, zaraz po jego powrocie z jarmarków.

Notariusz Stolicy Apostolskiej Innocenty de Laurentiis dokonuje urzędowego transumptu bulli papieża Aleksandra VII z 1663 roku, zezwalającej elektowi nikopolskiemu Jerzemu Giedzińskiemu na sprawowanie posługi sufragana lwowskiego oraz zachowanie godności kanclerza tamtejszej katedry.

Arcybiskup lwowski Jan Tarnowski zatwierdza zapisy fundacyjne braci Marcina i Macieja Rzechowskich oraz uroczyście eryguje i uposaża prebendę przy kościele i szpitalu św. Barbary na przedmieściu Rohatyna. Dokument szczegółowo reguluje obowiązki liturgiczne prebendarza, zarząd funduszami ubogich oraz prawo patronatu przysługujące fundatorom, ich katolickim sukcesorom w dobrach Kutcze i magistratowi rohatyńskiemu.