Katalog źródeł

Król Jan III Sobieski zatwierdza ordynację magistratu lwowskiego z 1687 roku dla miejscowego cechu chirurgów. Dokument określa zasady przyjmowania mistrzów, ustala ich stałą liczbę na szesnastu oraz zakazuje żydowskim chirurgom leczenia chrześcijan.

Arcybiskup lwowski Konstanty Lipski eryguje i zatwierdza altarię przy kaplicy rajców (literatów) w archikatedrze lwowskiej, ufundowaną z zapisu testamentowego rajcy Stanisława Majdeszewicza w kwocie 10 000 złotych polskich zabezpieczonych na kamienicy Jelonkowskiej. Dokument określa obowiązki liturgiczne beneficjenta, rozliczenie rocznego czynszu oraz nadaje prawo patronatu Tomaszowi Belli i Michałowi Boimowi, a po nich radzie miejskiej Lwowa.

Król August II podczas sejmu koronacyjnego potwierdza i uroczyście odnawia wszelkie dawne oraz nowe prawa, przywileje, immunitety i posiadłości miasta Lwowa, nadane przez jego poprzedników. Zobowiązuje się również do obrony mieszczan i dóbr miejskich przed uciskiem urzędników oraz do nienaruszalności jurysdykcji miejskiej.

Król August II Mocny zatwierdza statuty, prawa i dawne przywileje nadane cechowi krawców lwowskich przez magistrat Lwowa oraz kolejnych monarchów polskich od Zygmunta I po Jana III Sobieskiego. Zobowiązuje ponadto władze grodzkie i miejskie Lwowa do ich ścisłego przestrzegania i ochrony.

Władze miejskie Lwowa, duchowieństwo oraz kapituła sporządzają pamiątkowy memoriał upamiętniający klęski wojenne, pożary, zarazy i nawałnice nękające miasto w latach 1672–1708. Dokument poświadcza gruntowną renowację hełmu wieży ratuszowej i figury lwa, przeprowadzoną pod kierunkiem rajcy Tomasza Gordona, zawierając spis ówczesnych urzędników i modlitwę o ocalenie Lwowa.

Podkanclerzy Andrzej Olszowski informuje magistrat lwowski o krokach podjętych przez króla w celu zabezpieczenia miasta, w tym o skierowaniu pułkownika Dobczyca z częścią oddziałów na załogę. Doradza również zaciąg miejscowych sił i zapowiada przybycie monarchy z pospolitym ruszeniem.

Król August II potwierdza i ratyfikuje na prośbę starszyzny i cechu piekarzy miasta Lwowa przywileje oraz artykuły cechowe nadane przez poprzednich królów polskich (m.in. Michała Korybuta Wiśniowieckiego, Jana III Sobieskiego, Jana Kazimierza, Władysława IV, Zygmunta III, Stefana Batorego, Zygmunta Augusta, Zygmunta I i Kazimierza Jagiellończyka) wraz z uchwałami rady miejskiej Lwowa, regulującymi m.in. zasady wypieku, skupu zboża i wyłączności sprzedaży chleba.

Rajcy miasta Lwowa zatwierdzają i wpisują do ksiąg miejskich dziesięć artykułów porządkowych cechu rzeźnickiego, regulujących m.in. zwoływanie sesji suchedniowych, wyzwalanie uczniów, dyscyplinę i zwyczaje czeladzi oraz fundacje mszalne. Dokument rezerwuje dla władz miejskich jurysdykcję apelacyjną oraz wyłączne prawo do dokonywania przyszłych zmian w ustawie cechowej.

Arcybiskup Jan Skarbek zatwierdza zapis kwoty 6000 złotych polskich na dobrach Miłoszewice, dokonany przez cześnika Stanisława Wieniawskiego na rzecz fundacji ks. Antoniego Gomolińskiego, oraz eryguje nowy kanonikat ponadliczbowy przy katedrze lwowskiej. Ustala ponadto prawa patronatu dla fundatora, a po jego śmierci naprzemiennie dla arcybiskupów i kapituły, z pierwszeństwem dla członków rodu Gomolińskich.

Król August II potwierdza Bractwu Strzeleckiemu (Kurkowemu) we Lwowie dawne przywileje monarchów polskich, regulujące dochody bractwa, zwolnienia podatkowe Króla Kurkowego oraz organizację ćwiczeń strzeleckich. Nakazuje także zwrot zajętego przez artylerię koronną terenu strzelnicy (Celstatu) oraz ustanawia coroczny porządek ćwiczeń z rusznic, hakownic i dział.

Król August III zatwierdza i ponawia ogół praw, immunitetów, przywilejów oraz zwyczajów nadanych społeczności ormiańskiej we Lwowie przez dawnych królów polskich. Dokument zawiera transsumpt łańcuchowy potwierdzeń wystawionych kolejno przez Jana III Sobieskiego, Michała Korybuta Wiśniowieckiego, Jana Kazimierza i Władysława IV.

Król August III zatwierdza Bractwu Strzeleckiemu miasta Lwowa dawne przywileje i immunitety, nadane i potwierdzone przez jego poprzedników: Zygmunta Augusta, Henryka Walezego, Zygmunta III, Jana Kazimierza, Michała Korybuta, Jana III Sobieskiego oraz Augusta II. Potwierdzenie obejmuje m.in. pobór opłaty zwanej szpaszne, udział w dochodach celnych, przywileje i zwolnienia podatkowe dla króla kurkowego, porządek ćwiczeń strzeleckich oraz zwrot zajętej strzelnicy (celstatu).

Król Stanisław August Poniatowski potwierdza przywilej Zygmunta III Wazy z 1602 roku, aprobujący statut nadany lwowskiemu cechowi mularzy i kamieniarzy przez radę miejską w 1582 roku wraz z artykułami regulującymi organizację czeladników i przyjmowanie rzemieślników.

Cesarz Franciszek II zezwala na organizowanie dwóch dorocznych jarmarków we wsi Malechów, stanowiącej własność lwowskiego Szpitala Świętego Ducha. Dochody z opłat targowych i placowych zostają przeznaczone na wsparcie tego szpitala oraz opiekę nad ubogimi i chorymi.

E. Willyamoz z żalem odrzuca zaproszenie księcia Józefa Poniatowskiego i hrabiego Zabiełły na wieczorne spotkanie w towarzystwie dam Czartoryskiej i Potockiej z powodu przeziębienia i kaszlu. Dziękuje za pamięć i prosi o wzniesienie w jego imieniu toastu za zdrowie obecnych dam.

Marszałek szlachty i deputaci powiatowi guberni wołyńskiej potwierdzają szlachectwo Józefa, Bartłomieja i Michała Zbrożków oraz synów Józefa herbu Rola. Dokument poświadcza wpisanie rodziny do szóstej części księgi genealogicznej szlachty wołyńskiej na mocy przywileju cesarzowej Katarzyny II z 1785 roku.

Dokument stanowi urzędowy wypis z Metryki Stanów Galicji i Lodomerii, poświadczający dekret Sądu Szlacheckiego we Lwowie o udowodnionym i niewątpliwym szlachectwie Hrehora, Piotra, Bazylego i Jana Strutyńskich Kowalewiczów. Potwierdza ich prawa szlacheckie oraz dziedziczne osiadanie w cyrkule stanisławowskim.

Michał Postępski usprawiedliwia swoją nieobecność na posiedzeniu władz miejskich pilnym zadaniem zleconym przez kasztelana lwowskiego i prosi o przychylność magistratu. Zapewnia o swoich dotychczasowych zasługach oraz wspomina o poniesionych w związku z nimi wydatkach.

Niewypełniony pergaminowy blankiet in blanco z adnotacją kancelaryjną oraz przywieszoną pieczęcią metropolity kijowskiego Michała Rahozy. Przygotowany dokument miał posłużyć do późniejszego spisania właściwego aktu.

Michał Potocki domaga się interwencji w sprawie niewydanych niewolników i Żyda wziętego na porękę, żądając przekazania ich, szpiega lub chłopa w zastępstwie. Informuje także, że szczegóły sprawy przedstawi doręczyciel listu.

Michał Potocki zwraca się do prezydenta Lwowa Rupińskiego z prośbą o pożyczenie 500 czerwonych złotych na pilne potrzeby publiczne, gwarantując ich rychły zwrot z dochodów Skarbu Koronnego. Zapowiada również przysłanie oddziału ludzi dla zabezpieczenia skarbu oraz zaopatrzenia ich w żywność.

Wojewoda wołyński Michał Potocki ostrzega władze Lwowa przed samowolnym prowadzeniem pertraktacji, korespondencji i płaceniem okupów nieprzyjacielowi bez porozumienia z polskim dowództwem. Nakazuje miastu natychmiastowe wycofanie się z tych działań pod groźbą nałożenia kilkukrotnie wyższych opłat za nieposłuszeństwo.

Michał Potocki, wojewoda wołyński, deklaruje solidarność z władzami Lwowa wobec krzywdzącego dekretu kanclerskiego, który narusza przywileje miasta i prawa koronne. Zapewnia magistrat o zamiarze osobistej interwencji u króla i kanclerza w celu skasowania niekorzystnego wyroku.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki zatwierdza dwa dokumenty króla Jana Kazimierza chroniące cech krawców we Lwowie przed nieuprawnioną konkurencją. Potwierdza zakaz szycia i handlu odzieżą oraz czapkami sukiennymi przez Żydów, Ormian, kuśnierzy i osoby spoza cechu.

Król August II potwierdza prawa i statuty cechu siodlarzy miasta Lwowa, transumując dyplom króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego z 1671 roku. Jednocześnie monarcha rozszerza uprawnienia cechowe, przyznając lwowskim rzemieślnikom wyłączne prawo do obijania kolasek oraz karet.

Biskup warmiński i podkanclerzy koronny Michał Radziejowski prosi władze Lwowa o życzliwe potraktowanie sklepu kupca Bandinellego po zakończeniu jarmarku i nieobejmowanie go restrykcjami nałożonymi na cudzoziemców. W zamian za przychylność wobec dawnego mieszkańca miasta autor listu deklaruje magistratowi swoją wdzięczność i wsparcie.

Michał Kazimierz Radziwiłł dziękuje rajcom miasta Lwowa za nadesłane powinszowania z okazji minionych świąt. W odpowiedzi odwzajemnia życzenia pomyślności oraz zdrowia, deklarując swą stałą przychylność i gotowość do pomocy.

Michał Kazimierz Radziwiłł dziękuje władzom miasta Lwowa za pamięć oraz nadesłane doroczne powinszowania. W odpowiedzi hetman odwzajemnia życzenia pomyślności i zapewnia rajców o swojej niezmiennej życzliwości.

Jerzy Rákóczi instruuje sekretarza, aby przygotował koncept odpowiedzi na pismo palatyna i sugeruje konsultacje z niemieckimi oficerami. Odnosi się także do doniesień dotyczących Michała Palki oraz nakazuje dyskrecję w prowadzonych sprawach.

Michał Rożycki uskarża się wojewodzie wołyńskiemu na podstarościego mościskiego i jego żonę, zarzucając im odmawianie drewna opałowego, niszczenie budynków oraz prześladowanie jego małżonki. Prosi adresata o pisemną dyscyplinującą interwencję wobec urzędnika.

Michał Sapieha wyraża radość z pomyślnego powrotu do zdrowia wojewody ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego i jego małżonki, przesyłając powinszowania oraz ukłony dla kasztelana/wojewody krakowskiego. Wspomina również o własnych uciążliwościach finansowych i nadszarpniętym zdrowiu.

Michał Sapieha pisze z Warszawy do wojewody ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego, prosząc o wywarcie wpływu na kasztelana krakowskiego. Zwraca przy tym uwagę na dramatyczne położenie Rzeczypospolitej, która znalazła się na skraju upadku.

Jan Benedykt Cacciolini opłakuje niespodziewaną śmierć pani Wolfowiczowej oraz dziękuje Maciejowi Haiderowi za opiekę nad chorym czeladnikiem we Lwowie. Donosi także o swoim bezpiecznym powrocie do Krakowa, weselu pana Petki, sprawach pana Klemensa oraz przesyła pozdrowienia od rodziny.

Wielki książę Świdrygiełło odpowiada na listy wielkiego mistrza i dostojników krzyżackich, omawiając skoordynowane uderzenia wojsk zakonnych, podolskich i tatarskich na ziemie polskie oraz litewskie. Zapewnia Pawła von Rusdorfa o wierności sojuszowi i deklaruje wzajemną pomoc militarną w walce ze wspólnym nieprzyjacielem.

Hetman polny litewski Józef Bogusław Słuszka gratuluje Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu powiększenia rodziny i opisuje narastający kryzys polityczno-wojskowy na Litwie, związany z obsadzeniem Wilna oraz uciążliwymi działaniami wojsk saskich. Z obawy przed politycznymi konsekwencjami autor usilnie prosi adresata o natychmiastowe spalenie listu.

Franciszek Smolka relacjonuje Aleksandrowi Morgenbessowi burzliwą reakcję prasy i posłów sejmowych na swój wniosek polityczny oraz skierowanie go do komisji mimo oporu przeciwników. Wspomina również o wezwaniu namiestnika Gołuchowskiego do Wiednia oraz o publikacji swojej biografii w „Tygodniku Lwowskim”.

Lwowski korzennik Michał Stryjski przesyła Arturowi Forbosowi 250 złotych spłaty długu oraz miednicę za pośrednictwem pana Lewka. Prosi jednocześnie o pilne przesłanie zamówionego szafranu dwóch gatunków przed planowanym wyjazdem na jarmark do Stryja.

John Taylor informuje Arthura Forbesa o powrocie z Lipska i zdaje relację z załatwiania jego spraw handlowych, w tym trudnych negocjacji cenowych i kwestii transportu towarów przez Wrocław. Przedstawia również cennik tkanin na jarmarku lipskim, odnotowując drożyznę oraz masowe wykupywanie towarów przez greckich kupców.

Walenty Urbanowski donosi hetmanowi o sprowadzeniu ze Śląska fajfra, cenach instrumentów i sukna w Lesznie oraz o kłopotach z ojcem, który przechwycił pański list. Dopisywane na marginesach instrukcje Jabłonowskiego nakazują wstrzymać się z zakupem instrumentów i kategorycznie odrzucić sukna od wojewody poznańskiego.

Stefan Urbanowski zdaje relację wojewodzie ruskiemu Janowi Jabłonowskiemu ze spraw skarbowych oraz burzliwego przebiegu sejmiku w Poznaniu. Donosi o protestacjach rokoszan, zablokowaniu odczytania listów magnatów i udaremnionym ataku szablą na wojewodę poznańskiego.

Michał Urbański donosi władzom Lwowa o pomyślnym załatwieniu powierzonych spraw trybunalskich oraz przestrzega przed udzielaniem pożyczek i towarów wojskowym. Porusza ponadto kwestię funduszy na naprawę dróg podmiejskich i murów, zapowiadając swój wyjazd na zjazd sądowy w Lutowiskach.

Johann Farquhar informuje Arthura Forbesa o wyjeździe pana Roberta na wizytację oraz przesyła nadeszłe ze Lwowa i Sambora listy. Przekazuje także prośbę pana Jarsarskiego o jak najszybsze odesłanie przesyłki do Lwowa.

Johann Farquhar informuje Arthura Forbesa o krakowskich rozliczeniach wekslowych, sprzedaży safianu oraz pomyślnym odbiorze przesyłki towarów lipskich. Wspomina również o interwencjach u boku króla w sprawie uwięzionego pana Nikołajewa oraz przekazuje prośby rezydenta szwedzkiego.

Michał Fredro interweniuje w imieniu koła rycerskiego u lwowskich rajców przeciwko nadmiernemu obciążaniu podatkami oraz uciążliwemu kwaterunkowi posłów u ubogich przedmieszczan halickich. Ostrzega władze miejskie przed zdzierstwem poborców i zapowiada podniesienie tej sprawy na najbliższym sejmiku.

Autor przekazuje wojewodzie ruskiemu suplikę pani podskarbiny w imieniu jej brata referendarza, który skarży się na niszczące stacjonowanie wojska i prosi o wstawiennictwo u kasztelana krakowskiego. Informuje również o przejeździe deputatów trybunalskich przez Zamość oraz o swoim oczekiwaniu na poprawę dróg i uspokojenie nastrojów przed wyruszeniem do Lwowa.

Kanclerz wielki litewski Michał Fryderyk Czartoryski informuje magistrat Lwowa o podjętej interwencji u kanclerza wielkiego koronnego. Zapewnia władze miejskie o obietnicy czuwania nad nienaruszalnością ich praw i przywilejów.

Kazimierz Czeczewicz zdaje relację rajcom lwowskim ze swoich zabiegów u kanclerza koronnego i innych dostojników w sprawach miejskich oraz w sporze z panem Chmieleckim. Informuje o konieczności pozostawienia syndyka w Warszawie i ponosi pilną prośbę o nadesłanie dodatkowych pieniędzy oraz dokumentów procesowych.

Jan Ciechowicz relacjonuje Franciszkowi Głogowskiemu przebieg krakowskiej koronacji Augusta II, rozdanie urzędów oraz opór stronników prymasa Radziejowskiego. Przekazuje także wiadomości o pogromie armii tureckiej pod Petrowaradynem i Zentą oraz o lokalnych potyczkach pod Kamieńcem.

Ksiądz W. Szoliburski informuje Michała Iwańskiego, że kwestia modyfikacji zapisów prawnych wymaga dłuższego namysłu oraz zasięgnięcia porady u prawników. Deklaruje zarazem chęć osobistego spotkania i ugodowego załatwienia sprawy w wolnym czasie w obecności cześnika liwskiego.

Joanna Jabłonowska zwraca się do Jana Stanisława Jabłonowskiego z prośbą o pilną pomoc w obliczu pozwów od wierzycieli oraz o wstawiennictwo u asystenta, dołączając podarunek. Druga strona zawiera notatki gospodarcze i zestawienie należności lub posesji różnych osób.