Katalog źródeł

Król Kazimierz IV Jagiellończyk potwierdza na prośbę dziekana Jana Czochrańskiego dawne przywileje królewskie i urzędnicze z lat 1415–1478 dla poddanych dziekanatu kościoła św. Jana we Lwowie. Dokument sankcjonuje przeniesienie tamtejszych Ormian i innych mieszkańców na prawo ormiańskie oraz całkowicie uwalnia ich od jurysdykcji urzędników grodzkich i wszelkich robocizn zamkowych.

Dokument zawiera ostatnią wolę ciężko chorej szlachcianki Anny Kulikowskiej, która przekazuje konwentowi dominikanów we Lwowie 60 grzywien oraz dwie zagrody kmiece we wsi Przedrzymiechy. Zapis ten został przeznaczony na wieczyste msze oraz nabożeństwo rocznicowe za duszę testatorki i jej zmarłego męża.

Król Jan Olbracht zwalnia mieszczan lwowskich na cztery lata od wszelkich podatków królewskich, ceł oraz podwód wojennych z uwagi na ponoszone przez nich koszty fortyfikacji miasta. Potwierdza zarazem wcześniejsze wolności nadane Lwowowi przez swego ojca, króla Kazimierza IV Jagiellończyka.

Król Jan Olbracht na sejmie walnym w Piotrkowie zatwierdza stanom Królestwa Polskiego, w tym szlachcie i mieszkańcom ziemi ruskiej, wszelkie przywileje i wolności nadane przez swoich poprzedników, królów Władysława Jagiełłę i Kazimierza Jagiellończyka.

Król Jan Olbracht potwierdza, że nadzwyczajne podatki uchwalone dobrowolnie na sejmie w Piotrkowie przez mieszkańców ziemi lwowskiej na potrzeby obrony państwa mają charakter jednorazowy. Zobowiązuje się słowem królewskim, iż świadczenia te nie stworzą precedensu i nie będą w przyszłości ściągane jako stała powinność.

Król Jan Olbracht zwalnia pogorzelców lwowskich na 15 lat, a pozostałych mieszkańców na 10 lat, od nowo ustanowionego podatku miejskiego oraz wszelkich innych opłat. Ulga ma umożliwić podźwignięcie się ze szkód po pożarze oraz odbudowę domów, baszt i umocnień obronnych miasta.

Arcybiskup lwowski Andrzej Boryszewski zatwierdza fundację i uposażenie ołtarza Narodzenia Najświętszej Maryi Panny i św. Stanisława w katedrze lwowskiej sumą 20 grzywien rocznego czynszu zabezpieczoną przez Annę z Buczacza na dobrach Litwinów i przyległościach. Dokument określa prawo patronatu Buczackich oraz nakłada na altarystę obowiązek odprawiania trzech mszy tygodniowo.

Rajcy lwowscy poświadczają, że Stanisław Maldzik wraz z żoną Małgorzatą przekazali jej rodzonemu bratu Piotrowi Nymantowi prawa do folwarku Zindrzychowskiego na przedmieściu Lwowa. Transakcję opatrzono klauzulą wzajemnego przeżycia, regulującą ewentualny powrót dóbr do darczyńców lub ich wieczyste przejście na rzecz obdarowanego.

Król Jan Olbracht zezwala kolegium wikariuszy wieczystych katedry lwowskiej na zakupienie domu wraz z parcelą we Lwowie na ich wspólną siedzibę. Równocześnie wyjmuje ową nieruchomość i jej mieszkańców spod jurysdykcji miejskiej oraz wszelkich podatków i ciężarów, przenosząc ją pod jurysdykcję i immunitet kościelny.

Król Jan Olbracht wydzierżawia rajcom miasta Lwowa cło lwowskie na okres jednego roku za kwotę trzystu czterdziestu grzywien. Dokument nadaje im również prawo konfiskaty przemycanych towarów oraz nakazuje urzędnikom królewskim udzielanie rajcom wszelkiej pomocy.

Jakub zwany Zawisza wraz z rodzoną siostrą Katarzyną, spadkobiercy zmarłego Marcina Ważnego, sprzedają Marcinowi Tłustemu i jego żonie Małgorzacie dziedziczny młyn przed bramą halicką we Lwowie za sumę trzystu grzywien. Transakcja oraz warunki spłaty ratalnej zostają zatwierdzone i wpisane do akt przez starostę generalnego ruskiego Piotra Myszkowskiego.

Król Jan Olbracht wydzierżawia rajcom lwowskim cło we Lwowie na okres jednego roku za kwotę 350 grzywien monety polskiej. Dokument przyznaje im także pełne prawo do konfiskowania przemycanych towarów i zatrzymywania połowy z nich.

Barbara Mitulczyna zeznaje przed sądem grodzkim lwowskim, że kwituje odbiór 90 grzywien i odstępuje królewski młyn przed Bramą Halicką we Lwowie na rzecz Marcina Tłustego i jego żony Małgorzaty pod wadium 300 grzywien. Transakcję poświadcza starosta generalny ruski i podolski Stanisław z Chodcza wraz ze świadkami.

Stanisław z Chodcza, kasztelan lwowski i starosta generalny ruski, poświadcza sprzedaż oraz rezygnację z królewskiego młyna przed bramą Halicką we Lwowie przez Jakuba Zawiszę i Annę Ważną na rzecz Marcina Tłustego i jego żony Małgorzaty za kwotę trzystu grzywien. Zbywcy przekazują młyn wraz z dawnym przywilejem oraz zobowiązują się do obrony i uwolnienia kupujących od wszelkich roszczeń osób trzecich.

Król Aleksander Jagiellończyk nakazuje urzędnikom ruskim i podolskim, w tym staroście lwowskiemu, udzielanie pomocy mieszczanom lwowskim w egzekwowaniu prawa składu poprzez aresztowanie kupców omijających Lwów i konfiskatę ich towarów na rzecz skarbu królewskiego.

Król Aleksander Jagiellończyk zwalnia poddanych wsi Honiatycze, należącej do kapituły lwowskiej, na 15 lat od wszelkich robocizn i stacji na rzecz zamku lwowskiego z powodu zniszczeń poczynionych przez Turków i Tatarów. Nakazuje staroście lwowskiemu Stanisławowi z Chodcza oraz jego następcom bezwzględne przestrzeganie tej ulgi.

Król Aleksander Jagiellończyk, na prośbę rajców i mieszczan lwowskich, znosi doroczny jarmark przypadający na święto św. Agnieszki. Decyzję motywowano zniszczeniem ziem ruskich przez najazdy wrogów oraz faktem, że zgromadzenia kupieckie przynosiły wówczas miastu więcej szkód i zagrożeń niż pożytku.

Prepozyt szpitala Świętego Ducha Jan Myszkowski oraz burmistrz i rajcy lwocscy oddają spór o zarząd szpitalem i jego majątkiem pod rozstrzygnięcie kanoników lwowskich jako arbitrów. Strony zobowiązują się w dobrej wierze poddać polubownemu orzeczeniu pod rygorem kary 200 florenów.

Dokument stanowi wyrok sądu polubownego wydany przez lwowskich kanoników i dekana w sporze między radą miejską Lwowa a rektorem Janem Myszkowskim. Arbitrzy ustalili zasady zarządu lwowskim szpitalem Świętego Ducha oraz kwestie rozporządzania zapisami testamentowymi.

Dokument sądu ziemskiego lwowskiego poświadcza wieczysty i dobrowolny podział dóbr dziedzicznych oraz zastawnych w Zimnej Wodzie po zmarłym ojcu między rodzonymi siostrami Barbarą a Małgorzatą. Akt szczegółowo rozgranicza przypadające obu siostrom łany kmiece, pustki, dwór, stawy, łąki oraz określa zasady wspólnego użytkowania lasów i pastwisk.

Król Aleksander Jagiellończyk nakazuje, aby przez okres dwóch lat obcy kupcy nie nabywali towarów we Lwowie od innych przyjezdnych handlarzy przed miejscowymi mieszczanami. Złamanie tego zakazu skutkuje konfiskatą towarów, które mają zostać przeznaczone na budowę i naprawę fortyfikacji miejskich.

Dokument potwierdza i inkorporuje zapis mieszczanina lwowskiego Piotra Strzyżka, który przekazał swój dom na uposażenie polskiego kaznodziei przy katedrze metropolitalnej we Lwowie. Kaznodzieja został równocześnie zobowiązany do odprawiania dwóch cotygodniowych mszy w ufundowanej przez darczyńcę kaplicy nad bramą katedralną.

Król Aleksander Jagiellończyk nadaje kanonikowi kamienieckiemu i notariuszowi królewskiemu Sewerynowi Herburtowi z Felsztyna plac czyli dworzysko we wsi Nahorce w powiecie lwowskim. Nadanie zostaje zwolnione z ciężarów zamkowych i przeniesione na prawo ziemskie.

Stanisław z Chodcza, starosta generalny ziem ruskich, poświadcza wpis z lwowskich akt grodzkich, w którym Jan Rzeszowski kwituje rajców lwowskich z odbioru 130 grzywien za opuszczoną kamienicę przy ulicy Żydowskiej we Lwowie. Rzeszowski zrzeka się wszelkich praw do tej nieruchomości, unieważnia dotychczasowe zapisy i zobowiązuje się do obrony miasta przed roszczeniami swoich krewnych.

Papież Juliusz II powiadamia sufraganów kościoła lwowskiego o prekonizacji Bernarda na urząd arcybiskupa lwowskiego po przeniesieniu dotychczasowego metropolity Andrzeja na stolicę gnieźnieńską. Nakazuje im okazywanie nowemu arcybiskupowi należnego posłuszeństwa i czci.

Papież Juliusz II informuje króla Aleksandra Jagiellończyka o mianowaniu Bernarda Wilczka arcybiskupem lwowskim na miejsce przeniesionego do Gniezna arcybiskupa Andrzeja. Wzywa monarchę do otoczenia nowego pasterza i jego archidiecezji królewską opieką oraz życzliwym wsparciem.

Król Aleksander Jagiellończyk zezwala kapitule metropolitalnej we Lwowie na wykupienie królewskiej wsi Czerkasy z rąk dotychczasowych tenutariuszy i nadaje jej tę wieś na własność z immunitetem. Ponadto król przyznaje wolny brzeg w granicach wsi Mszana pod budowę stawu rybnego.

Król Aleksander Jagiellończyk nadaje kapitule metropolitalnej we Lwowie trzecią miarę dochodów z młyna królewskiego przed Bramą Halicką na przedmieściu lwowskim z prawem jej wykupu. Nadane pożytki mają posłużyć uposażeniu nowo fundowanych wikariuszy wieczystych przy katedrze lwowskiej.

Król Aleksander Jagiellończyk zwalnia obywateli i mieszkańców Lwowa ze wszelkich ceł oraz opłat przewozowych, mostowych i grobelnych w całym Królestwie Polskim, zrównując ich uprawnienia z prawami mieszczan krakowskich. Przywilej nadano w nagrodę za ofiarność lwowian przy wznoszeniu miejskich fortyfikacji obronnych chroniących kraj przed najazdami.

Król Aleksander Jagiellończyk pozostawia lwowskiego mieszczanina Marcina Tłustego i jego żonę Małgorzatę w posiadaniu i użytkowaniu młyna przed Bramą Halicką na okres pięciu lat. Monarcha nakazuje jednocześnie staroście lwowskiemu ochronę ich praw i unieważnia wszelkie wcześniejsze przeciwne zezwolenia.

Król Aleksander Jagiellończyk eryguje w katedrze lwowskiej kanonikat i prebendę przeznaczoną dla stałego kaznodziei w celu krzewienia wiary i głoszenia słowa Bożego. Prawo patronatu oraz wyboru odpowiedniego kapłana na to stanowisko monarcha przekazuje wieczcancel arcybiskupowi Bernardowi i kapitule lwowskiej.

Król Aleksander Jagiellończyk potwierdza kapitułom metropolitalnym we Lwowie przywilej Władysława Jagiełły z 1432 roku. Nadaje on dziesięciu kanonikom nowej fundacji prawo do corocznego odbioru czterech wozów soli z żup drohobyckich.

Król Aleksander Jagiellończyk nadaje burmistrzowi, radzie i miastu Lwów prawo wieczystego poboru mostowego w wysokości jednego grosza polskiego od każdego obładowanego wozu wjeżdżającego do miasta. Uzyskane dochody mieszczanie zobowiązani są w całości przeznaczać na naprawę okolicznych dróg publicznych oraz miejskich fortyfikacji.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek zatwierdza nadanie kanonii i prebendy kaznodziejskiej mistrzowi Stanisławowi z Krakowa oraz włącza do jej uposażenia 300 florenów z zapisu mieszczanina Piotra Stryczka. Akt szczegółowo reguluje obowiązki kaznodziejskie, warunki egzaminowania i rezydencji oraz zakazuje zamiany tego beneficjum na inne.

Zapiski urzędowe kancelarii galicyjskiej z lat 1794–1795 potwierdzające uiszczenie taksy stemplowej oraz przeprowadzenie kolacjonowania stron księgi przez urzędników sądowych.

Fragmenty wpisów oraz formuł datacyjnych z ksiąg sądu grodzkiego lub ziemskiego przemyskiego z lat 1480–1482, rejestrujące sprawy szlachty z ziemi przemyskiej.

Król Zygmunt I zwalnia władze i mieszczan Lwowa na sześć kolejnych lat od wszelkich podatków miejskich, kontrybucji oraz czopowego w celu wsparcia budowy i dokończenia miejskich fortyfikacji. Władca nakazuje wszystkim urzędnikom i poborcom bezwzględne respektowanie nadanej wolności podatkowej.

Wojewoda i hospodar mołdawski Bogdan III potwierdza nadanie dóbr ziemskich obejmujących wsie oraz studnię nad rzeką Łargą wraz z wszelkimi dochodami. Nadanie to ma przysługiwać obdarowanym oraz ich potomkom na wieczne czasy pod groźbą klątwy.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek eryguje w katedrze metropolitalnej we Lwowie ołtarz św. Bartłomieja Apostoła, ufundowany przez Elżbietę, wdowę po kasztelanie lwowskim Jerzym Strumille z Dmoszyna. Fundacja zostaje uposażona dochodami z łaźni ormiańskiej na mocy transumowanych przywilejów króla Jana Olbrachta z lat 1494 i 1497.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek potwierdza erekcję i uposażenie ołtarza w katedrze lwowskiej dokonane przez dziekana Jana Krowickiego. Uposażenie stanowi roczny czynsz w wysokości 22 florenów wykupiony od władz Lwowa na dobrach wsi Dworzyska, transumowany w treści dokumentu.

Król Zygmunt I Stary potwierdza nadanie dóbr Żydatycze i Maleczkowice na rzecz kapituły katedralnej we Lwowie, dokonane przez zmarłego Jana z Maleczkowic. Ze względu na prawa spadkobierców darczyńcy król ogranicza zatwierdzaną darowiznę do jednej trzeciej części majątku, nakładając na kapitułę obowiązek powinności wojskowych i ciężarów publicznych.

C. k. Galicyjska Tabula Krajowa we Lwowie poświadcza wpisanie dokumentu do księgi tabularnej oraz intabulację lwowskiej kapituły metropolitalnej obrządku łacińskiego jako właściciela dóbr Żydatycze.

Sędziowie polubowni z wojewodą podolskim Pawłem Kołą i marszałkiem Stanisławem z Chodcza na czele rozstrzygają spór dotyczący gwałtu i zranień między szlachcicem Hieronimem Dobrostańskim a rajcami i pospólstwem Lwowa.

Jan z Dawidowa, podsędek lwowski i patron kościoła parafialnego w Dawidowie, prezentuje arcybiskupowi lwowskiemu Bernardowi Wilczkowi kleryka Jerzego ze Lwowa na wakujące po śmierci Gotarda probostwo. Prosi o nadanie mu inwestytury kanonicznej oraz powierzenie zarządu duchowego i doczesnego w tej parafii.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek oddaje lwowskiemu cechowi kuśnierzy ołtarz Wszystkich Świętych w katedrze metropolitalnej we Lwowie. W zamian bractwo kuśnierskie przyjmuje na siebie obowiązek jego stałego utrzymania oraz zabezpieczenia posługi kapłana i odprawiania mszy rocznicowych.

Król Zygmunt I Stary na prośbę arcybiskupa Bernarda Wilczka potwierdza przywilej króla Władysława Jagiełły z 1430 roku. Dokument zwalnia dobra arcybiskupstwa lwowskiego od wszelkich ciężarów, danin i posług państwowych oraz zrównuje jego immunitety z prawami arcybiskupstwa gnieźnieńskiego.

Król Zygmunt I Stary nadaje Stanisławowi z Chodcza, marszałkowi Królestwa Polskiego, działy we wsiach Żydatycze i Maleczkowice, skonfiskowane kanonikom lwowskim za niewypełnienie obowiązku wyprawy wojennej przeciw hospodarowi wołoskiemu. Nadanie stanowi nagrodę za zasługi wojskowe marszałka wyświadczone w tejże wyprawie.

Król Zygmunt I Stary zezwala kapitule metropolitalnej we Lwowie na wykupienie trzeciej części młyna przed Bramą Halicką z rąk Małgorzaty, wdowy po młynarzu Marcinie Tłustym, i jej dzieci. Dochody z młyna mają służyć zaspokajaniu potrzeb kapituły i wikariuszy z zachowaniem praw królewskich.

Król Zygmunt I zezwala kapitule katedralnej we Lwowie na zakup na prawie wyderkafu rocznego czynszu o wartości do czterystu grzywien z dóbr ziemskich lub miejskich na wsparcie duchowieństwa. Nabyty w ten sposób majątek zostaje wieczyście zwolniony z obowiązku wszelkich wypraw wojennych.

Król Zygmunt I rozstrzyga spór między radą miejską Lwowa a starostą Stanisławem z Chodcza, zakazując prowadzenia karczem na przedmieściach i ograniczając dozwoloną liczbę rzemieślników na Przedmieściu Krakowskim do dwóch krawców, dwóch szewców, dwóch kowali oraz garbarzy.