Katalog źródeł

Książę Władysław Opolczyk nadaje Juszkowi ze Skornic w lenno wieś Bybel oraz sołectwo z dworzyszczem we wsi Dobra Woda w ziemi halickiej. W zamian odbiorca zostaje zobowiązany do służby wojskowej z jedną kopią i jednym łucznikiem oraz uiszczania podatku w wysokości dwóch groszy praskich z dymu co cztery lata.

Dokument stanowi instrument notarialny sporządzony przez notariusza Alberta z Padwi na polecenie arcybiskupa lwowskiego Jana z Rzeszowa na prośbę altarysty Augustyna Kamenera. Zawiera transumpt przywileju rajców miasta Lwowa z 1399 roku fundującego i uposażającego ołtarz Dziesięciu Tysięcy Męczenników oraz świętych dziewic w katedrze lwowskiej.

Król Władysław Jagiełło darowuje miastu Lwowu zniszczoną łaźnię królewską z placem w zamian za coroczny czynsz w wysokości 20 grzywien. Ponadto zezwala rajcom i miastu na wznoszenie kolejnych łaźni na prawie własności bez obowiązku uiszczania z nich żadnych opłat na rzecz monarchy.

Król Władysław Warneńczyk zezwala władzom i pospólstwu miasta Lwowa na wzniesienie nowej szkoły w obrębie murów miejskich przy szpitalu kościoła Świętego Ducha. Ponadto przyznaje rajcom wyłączne prawo obsadzania i odwoływania nauczycieli oraz sprawowania zarządu nad szkołą.

Arcybiskup metropolita lwowski Bernard Wilczek potwierdza odbiór przez wikariuszy katedralnych kwoty 200 florenów od wykonawców testamentu zmarłego Stanisława Vitelliusa z Przedborza. W zamian za przekazany legat wikariusze zobowiązali się do wieczystego odprawiania cotygodniowych nabożeństw rocznicowych i mszy requiem za duszę zmarłego proboszcza.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek poświadcza odbiór 100 grzywien przez wikariuszy katedry lwowskiej od wykonawców testamentu Mikołaja Wagleńskiego na zakup czynszu wieczystego. W zamian za otrzymane fundusze wikariusze zobowiązali się do wieczystego odprawiania cotygodniowej mszy za zmarłego oraz corocznych nabożeństw żałobnych w rocznicę jego pochówku.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek poświadcza, że wikariusze katedry lwowskiej otrzymali 100 grzywien od wykonawców testamentu zmarłego Mikołaja Wagleńskiego na zakup czynszu. W zamian duchowni zobowiązali się do odprawiania cotygodniowej mszy oraz dorocznych wigilii z mszą śpiewaną za duszę zmarłego i jego żony.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek poświadcza odebranie przez wikariuszy katedry lwowskiej kwoty 100 grzywien od wykonawców testamentu Mikołaja Wagleńskiego z przeznaczeniem na zakup czynszu wyderkafowego. W zamian za legat duchowni zobowiązali się do odprawiania cotygodniowych mszy oraz dorocznych wigilii żałobnych za duszę testatora i jego małżonki.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek potwierdza i transumuje dokument sądu ziemskiego lwowskiego dotyczący sprzedaży przez wojewodę podolskiego Marcina Kamienieckiego i jego żonę Jadwigę rocznego czynszu z ceł i rybołówstwa w Załoźcach i Olesku. Arcybiskup przeznacza i funduje ten dochód na utrzymanie wiecznej lampy przed Najświętszym Sakramentem w katedrze lwowskiej, msze św. oraz uposażenie służby kościelnej.

Król Zygmunt I zatwierdza zakup placu we Lwowie dokonany przez lwowską kapitułę metropolitalną od księdza Antoniego Kłopota. Monarcha nadaje nabytej nieruchomości immunitet kościelny i zwalnia ją z wszelkich podatków oraz ciężarów świeckich.

Mikołaj i Wawrzyniec Lanza oddają na poczet spłaty sześciu talarów długu izbę w swoim domu w Carzano braciom Janowi Chrzcicielowi i Piotrowi Buffa. Transakcja została zawarta z zastrzeżeniem wieczystego czynszu w ziarnie oraz prawa do wykupu nieruchomości.

Dokument poświadcza sprzedaż parceli ziemi ornej oraz winnicy w miejscowości Carzano przez Jana, syna młynarza Szymona, na rzecz Jana Chrzciciela Buffy za kwotę dwunastu i pół florena w złocie. Sprzedawca kwituje odbiór całej zapłaty, przekazuje prawa posiadania i zobowiązuje się do prawnej obrony transakcji przed ewentualnymi roszczeniami osób trzecich.

Dokument notarialny poświadcza sprzedaż działki ziemi (sadu/ogrodu) w Carzano przez Jana Chrzciciela de Molinariis zwanego Arganus na rzecz Jana Chrzciciela Buffy z Teglio Dolnego. Sprzedawca pokwitował odbiór zapłaty w gotówce oraz zobowiązał się do zabezpieczenia transakcji i ochrony kupującego przed ewikcją.

Giovanni Rambaldo sprzedaje Battiście Buffie i jego bratu Pietro roczny czynsz w zbożu z gruntu w Carzano za sumę 27 reńskich. Ze względu na swój wiek sprzedający składa uroczystą przysięgę potwierdzającą ważność zbycia praw.

Paula, Urszula i Katarzyna, córki zm. Gaspara Caprariusa, sprzedają za 8 florenów reńskich działkę ziemi w Telve di Sotto Gasparowi Buffie, aby spłacić dług wynikający z wyroku arbitrażowego. Transakcję zawarto w obecności męża Pauli oraz kuratora małoletnich sióstr i poświadczono notarialnie.

Dokument poświadcza umowę zamiany parceli łąkowej na działkę sadowniczą w Telve Inferiore, zawartą między Piotrem Buffą, występującym także w imieniu brata Giovanniego Battisty, a Giovannim de Zanzotto. Kontrakt reguluje przeniesienie własności obu nieruchomości wraz z cesją i subrogacją ciążących na nich czynszów oraz rent pieniężnych i zbożowych.

Młynarz Mateusz i jego syn Hieronim przekazują Janowi Chrzcicielowi i Piotrowi braciom de Buffis młyn, folusz i dobra w Telve Inferiore tytułem zaspokojenia roszczeń dłużnych (datio in solutum). Jednocześnie wierzyciele oddają im te dobra w dziewięcioletnią dzierżawę z prawem wykupu po spłacie długu i zaległych czynszów.

Antoni, syn Mikołaja z Carzano, sprzedaje Janowi Chrzcicielowi Buffie z Telve di Sotto ogród oraz łąkę położone w Carzano. Transakcja zostaje opłacona i poświadczona notarialnie w obecności świadków.

Król Zygmunt III Waza potwierdza dokument starosty lwowskiego Mikołaja Herburta z Fulsztyna z 1586 roku, nadający szlachcicowi Zygmuntowi Poradowskiemu bagnisty grunt na Przedmieściu Krakowskim we Lwowie. Nadanie obejmuje prawo własności i dziedziczenia z sześcioletnią wolnizną, po której upływie posiadacz zobowiązany jest do uiszczania rocznego czynszu w wysokości 30 groszy.

Antoni, syn Mikołaja de Quando, sprzedaje Jakubowi Gleriusowi działkę ziemi ornej w Santo Stefano na pokrycie 200 lirów długu. Umowa przewiduje sześcioletni termin na wykup nieruchomości pod warunkiem regularnego uiszczania rocznego czynszu.

Papież Urban VIII zwalnia prezbitera krakowskiego Andrzeja Śrzedzińskiego z wszelkich potencjalnych cenzur i kar kościelnych. Klauzula ta ma zagwarantować pełną ważność kanoniczną jego jednoczesnej nominacji na biskupa nikopolskiego.

Król Jan Kazimierz zatwierdza statut lwowskiego cechu iglarzy i nożowników, nadany i opieczętowany przez radę miejską Lwowa w 1649 roku. Przywilej zawiera artykuły regulujące organizację bractwa, wybór cechmistrzów, prawa mistrzów oraz zasady szkolenia czeladników i uczniów.

Król Jan Kazimierz w uznaniu wierności i ofiarności Lwowa podczas wojen zrównuje miasto oraz jego obywateli w prawach, wolnościach i przywilejach szlacheckich z Krakowem i Wilnem. Mieszczanie lwowscy otrzymują prawo udziału w elekcjach królewskich, obecności na sejmach oraz swobodnego nabywania i posiadania dóbr ziemskich.

Biskup przemyski Antoni Winnicki eryguje i zatwierdza bractwo młodzieńcze (parobackie) przy cerkwi św. Mikołaja w Starym Samborze. Dokument nakazuje członkom bractwa trwanie w miłości chrześcijańskiej, pobożności i posłuszeństwie władzy cerkiewnej pod groźbą klątwy kościelnej.

Arcybiskup lwowski Jan Tarnowski na prośbę miejscowego proboszcza eryguje i zatwierdza Bractwo Najświętszego Ciała Chrystusowego przy kościele parafialnym w Komarnie. Dokument określa odpusty papieskie oraz ustawy i obowiązki członków bractwa wzorowane na regułach rzymskich i lwowskich.

Arcybiskup lwowski Jan Tarnowski zatwierdza zapisy fundacyjne braci Marcina i Macieja Rzechowskich oraz uroczyście eryguje i uposaża prebendę przy kościele i szpitalu św. Barbary na przedmieściu Rohatyna. Dokument szczegółowo reguluje obowiązki liturgiczne prebendarza, zarząd funduszami ubogich oraz prawo patronatu przysługujące fundatorom, ich katolickim sukcesorom w dobrach Kutcze i magistratowi rohatyńskiemu.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza dokument króla Jana Kazimierza aprobujący darowiznę folwarku na Podzamczu lwowskim, uczynioną przez mieszczanina Szymona Onufryjewicza. Zapis ten przeznaczony został na wzniesienie cerkwi i monasteru św. Jana Ewangelisty obrządku wschodniego wraz z drukarnią.

Dokument upamiętnia przywrócenie na wieżę lwowskiego ratusza blaszanego wiatrowskazu w postaci lwa, herbu miasta, zrzuconego podczas burzy w okresie wojennych zawieruch. Przedstawia zarys dramatycznych oblężeń i klęsk Lwowa, dziękczynienie za ocalenie oraz szczegółowy spis ówczesnych władz miejskich, cechów i duchowieństwa.

Król Jan III Sobieski zachowuje i umacnia prawa Iwana i Maksyma Szurminów, Iwana Paszenicowego oraz Iwana Borkowego do łanu wybranieckiego we wsi Hubicze w starostwie drohobyckim. Dokument zwalnia ich z uciążliwych powinności, nakładając zarazem obowiązek wystawiania i ekwipowania jednego żołnierza piechoty wybranieckiej.

Król Jan III Sobieski mianuje lwowskiego mieszczanina Alberta Mielczewskiego typografem królewskim, przyznając mu prawo do prowadzenia drukarni oraz swobodnej sprzedaży książek łacińskich i ruskich w całej Rzeczypospolitej. Dokument nadaje mu przywileje równe drukarzom krakowskim, wileńskim i gdańskim, zwalniając ponadto jego drukarnię z miejskich podatków, a dom z kwaterunku wojskowego.

Dokument potwierdza przyłączenie lwowskiego bractwa Najświętszej Trójcy do rzymskiego Arcybractwa Najświętszej Trójcy Pielgrzymów i Rekonwalescentów oraz udziela mu związanych z tym odpustów i przywilejów papieskich. Warunkiem ważności agregacji jest przyjęcie czerwonego habitu, realizacja określonych dzieł miłosierdzia i uzupełnienie wezwania bractwa.

Władze miejskie Lwowa, duchowieństwo oraz kapituła sporządzają pamiątkowy memoriał upamiętniający klęski wojenne, pożary, zarazy i nawałnice nękające miasto w latach 1672–1708. Dokument poświadcza gruntowną renowację hełmu wieży ratuszowej i figury lwa, przeprowadzoną pod kierunkiem rajcy Tomasza Gordona, zawierając spis ówczesnych urzędników i modlitwę o ocalenie Lwowa.

Arcybiskup Jan Skarbek zatwierdza zapis kwoty 6000 złotych polskich na dobrach Miłoszewice, dokonany przez cześnika Stanisława Wieniawskiego na rzecz fundacji ks. Antoniego Gomolińskiego, oraz eryguje nowy kanonikat ponadliczbowy przy katedrze lwowskiej. Ustala ponadto prawa patronatu dla fundatora, a po jego śmierci naprzemiennie dla arcybiskupów i kapituły, z pierwszeństwem dla członków rodu Gomolińskich.

Dokument potwierdza nadanie polskiemu szlachcicowi Janowi Stetkiewiczowi stopnia doktora filozofii i medycyny przez wielkiego kanclerza Uniwersytetu Bolońskiego Aleksandra Formaliariego po pomyślnym zdaniu rygorystycznego egzaminu i złożeniu wyznania wiary. Nadaje promowanemu pełne prawa do nauczania, leczenia i używania tytułu doktorskiego oraz opisuje uroczystość wręczenia insygniów akademickich.

Rajcy lwowscy, po zatwierdzeniu rachunków zarządu szpitalem św. Ducha przez zmarłego rajcę Jana Meconiego i w uznaniu wyłożonych przezeń znacznych środków własnych, ustanawiają dwa wieczyste nabożeństwa rocznicowe za spokój jego duszy, zobowiązując prowizorów szpitala do ich stałego odprawiania.

Król August III zatwierdza Bractwu Strzeleckiemu miasta Lwowa dawne przywileje i immunitety, nadane i potwierdzone przez jego poprzedników: Zygmunta Augusta, Henryka Walezego, Zygmunta III, Jana Kazimierza, Michała Korybuta, Jana III Sobieskiego oraz Augusta II. Potwierdzenie obejmuje m.in. pobór opłaty zwanej szpaszne, udział w dochodach celnych, przywileje i zwolnienia podatkowe dla króla kurkowego, porządek ćwiczeń strzeleckich oraz zwrot zajętej strzelnicy (celstatu).

Papież Benedykt XIV nadaje Józefowi Dąbrowskiemu prowizję na wakujący kanonikat oraz prebendę we Lwowie. Dokument potwierdza powierzenie beneficjum z uwzględnieniem cnót i zasług nominata.

Papież Benedykt XIV poleca komisarzom apostolskim wprowadzenie Jana Alojzego z Witoldów Aleksandrowicza w posiadanie kanclerstwa i kanonikatu katedry lwowskiej. Nakazuje zapewnić nowemu kanclerzowi pobieranie wszelkich przynależnych godności dochodów oraz oddalić ewentualnych nieprawnych posiadaczy.

Król August III potwierdza i odnawia ogół praw miejskich, swobód handlowych, immunitetów oraz przywilejów miasta Kamionka Strumiłowa, transumując i aprobując wcześniejsze nadania królów polskich od Zygmunta I po Jana III Sobieskiego.

Audytor Kamery Apostolskiej Jan Konstanty Caracciolo rozstrzyga spór między lwowskimi zakonami a kapitułą metropolitalną, nakazując utrzymanie w mocy i egzekwowanie świadczeń zasiłku charytatywnego ustalonego na mocy traktatu warszawskiego z 1717 roku. Wyrok zarządza ściągnięcie należnych rat kontrybucji nieopłaconych od 1 kwietnia 1743 roku.

Audytor apostolski Mikołaj Serra nakazuje aktuariuszowi i archiwiście kurii lwowskiej bezwzględne wydanie zapieczętowanych akt procesowych w sporze magistratu Lwowa z kapitułą metropolitalną. Wyznacza ostateczny, czterodniowy termin na przekazanie dokumentów pod groźbą kar kościelnych lub konieczności osobistego stawiennictwa w Rzymie.

Kardynał Ferdynand Maria de Rossi zezwala miastu Lwowu na dochodzenie praw przed Kongregacją Soboru w sprawie sporu o reskrypt z maja 1762 roku. Równocześnie nakazuje wstrzymanie przeniesienia obrazu Matki Boskiej z kaplicy Domagaliczów oraz zawieszenie likwidacji samej kaplicy.

Mikołaj Serra nakazuje promotorowi fiskalnemu arcybiskupa lwowskiego nienaruszanie praw magistratu Lwowa do zarządu szpitalem św. Antoniego oraz przestrzeganie ugody z 1514 roku pod rygorem kar pieniężnych, ekskomuniki i pozwu do Rzymu. Wprowadza inhibicję dalszych oszczerstw i nakazuje konsystorzowi lwowskiemu wydanie odnośnych akt obrońcom miasta.

Dokument króla Stanisława Augusta Poniatowskiego zatwierdza odłączenie zegarmistrzów lwowskich od cechu ślusarzy oraz nadaje im status odrębnego cechu. Transumowany statut miejski reguluje w siedemnastu artykułach kwestie terminowania uczniów, wędrówki czeladników, wykonywania majstersztyków, opłat brackich oraz zwalczania partaczy.

Król Stanisław August Poniatowski potwierdza przywilej Zygmunta III Wazy z 1602 roku, aprobujący statut nadany lwowskiemu cechowi mularzy i kamieniarzy przez radę miejską w 1582 roku wraz z artykułami regulującymi organizację czeladników i przyjmowanie rzemieślników.

Marszałek szlachty i deputaci powiatowi guberni wołyńskiej potwierdzają szlachectwo Józefa, Bartłomieja i Michała Zbrożków oraz synów Józefa herbu Rola. Dokument poświadcza wpisanie rodziny do szóstej części księgi genealogicznej szlachty wołyńskiej na mocy przywileju cesarzowej Katarzyny II z 1785 roku.

Papież Pius IX nakazuje wyznaczonym komisarzom apostolskim uroczyste wprowadzenie Karola Mosinga w posiadanie godności prepozyta lwowskiej kapituły metropolitalnej obrządku łacińskiego po odebraniu przepisanej przysięgi wierności. Dokument zobowiązuje do przekazania nominatowi wszelkich przysługujących tej godności praw, jurysdykcji oraz beneficjalnych dochodów pod rygorem kar kościelnych wobec opornych.

Papież Pius XI, przychylając się do prośby arcybiskupa Józefa Bilczewskiego, nadaje prałatom i kanonikom Kapituły Metropolitalnej Lwowskiej obrządku łacińskiego prawo do noszenia stroju prałackiego z rubinowymi dystynkcjami, fioletowego manteletu oraz pierścienia poza celebracją mszy świętej.

Zachowane karty pergaminowe z liturgicznego rękopisu muzycznego (antyfonarza) zawierają teksty i nuty chorałowe oficjów brewiarzowych na uroczystości m.in. św. Piotra Męczennika, św. Filipa i Jakuba Apostołów, św. Antonina z Florencji, Znalezienia Krzyża Świętego oraz św. Katarzyny Sieneńskiej.

Jadwiga z Tarłów Sieniawska nadaje mieszczanom miasteczka Hieronimowa grunty orne i łąki w określonych granicach, przedłużając wolniznę o kolejne sześć lat. Przyznaje im ponadto prawo pędzenia gorzałki, cotygodniowy targ w czwartki, zbyt piwa do okolicznych wiejskich karczem oraz wolny wypas bydła.