Katalog źródeł

Marszałek Królestwa Polskiego Jan z Oleśnicy rozstrzyga spór o dochody celne we wsi Werbiż, zatwierdzając uprawnienia lwowskiego celnika Wolczka i przywracając go w ich posiadanie. Nakazuje zarazem Teodorykowi Buczackiemu, jego krewnym oraz miejscowym kmieciom zaniechanie dalszych przeszkód w pobieraniu myta.

Michał z Buczacza, starosta śniatyński i kołomyjski, uposaża ufundowany przez siebie kościół parafialny w Michałczu nadaniem wsi Repużyńce w powiecie koropieckim wraz z młynem na Dniestrze, łanem ziemi i dziesięcinami snopowymi. Dochody te przekazuje na rzecz plebana i jego następców w zamian za wieczyste modlitwy za dusze fundatora, jego żony oraz potomków.

Piotr Odrowąż ze Sprowy, wojewoda lwowski, poświadcza, że szlachcic Jan Zubrski uiścił mieszczaninowi z Gródka Stefanowi sumę 50 grzywien za sołectwo we wsi Zubrza. Obie strony złożyły zgodne oświadczenia przed sądem ziemskim lwowskim.

Wojewoda ruski Andrzej Odrowąż i starosta śniatyński Michał Buczacki zakazują samowolnego tamowania przejazdu kupców wożących bydło i towary między Wołoszczyzną a Lwowem. Wszelkie spory i roszczenia o zajęte zwierzęta nakazano kierować do rozstrzygnięcia przed sąd rady miejskiej w Kołomyi.

Hospodar mołdawski Stefan Wielki potwierdza kupcom lwowskim oraz kupcom ziem ruskich i podolskich dawne swobody handlowe i ustala szczegółowe taryfy celne w komorach na terenie Mołdawii. Dokument przyznaje im także prawo do prowadzenia domu kupieckiego w Suczawie oraz gwarantuje ochronę towarów przed konfiskatą.

Dokument poświadcza oświadczenie arcybiskupa lwowskiego Grzegorza z Sanoka o nadaniu podsędkowi halickiemu Piotrowi z Dobiewa i jego żonie Helenie dożywotniego prawa do wsi Międzyhorce i Siemikowce. Po ich śmierci obie wsie mają w pełni powrócić pod zarząd arcybiskupa i kapituły lwowskiej.

Sąd ziemski lwowski rozstrzyga spór pomiędzy Mikołajem Przemirskim, występującym w imieniu dzieci zmarłego Świętosława Przemirskiego, a Janem Dziwuką z Pomorzan, reprezentującym Jana Świnkę z Żabinia. Wobec braku uprawnień królewskich nakłada na Świnkę wieczne milczenie i bezwzględny zakaz pobierania myta we wsiach Żabiń i Jarosławice.

Sąd królewski pod przewodnictwem Kazimierza Jagiellończyka, na skutek skargi prokuratora królewskiego Mikołaja Brzymuchy, zakazuje dziedzicom Kulikowa Janowi i Piotrowi Kulikowskim bezprawnego wybierania myta od kupców. Wystawcy dokumentu, sędziowie ziemscy lwowscy, poświadczają prawomocne nałożenie na pozwanych wieczystego milczenia w tej sprawie.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk zezwala Jakubowi z Buczacza, kasztelanowi halickiemu, na ufundowanie i uposażenie ołtarza w katedrze metropolitalnej we Lwowie czynszem od sumy 800 grzywien. Nadanie obejmuje również wyłączenie dóbr prebendy spod jurysdykcji sądów świeckich.

Król Jan Olbracht zezwala kolegium wikariuszy wieczystych katedry lwowskiej na zakupienie domu wraz z parcelą we Lwowie na ich wspólną siedzibę. Równocześnie wyjmuje ową nieruchomość i jej mieszkańców spod jurysdykcji miejskiej oraz wszelkich podatków i ciężarów, przenosząc ją pod jurysdykcję i immunitet kościelny.

Komisarze królewscy pod przewodnictwem arcybiskupa Bernarda Wilczka rozstrzygają wieloletnie spory między kapitułą metropolitalną a władzami miasta Lwowa, regulując kwestie kaznodziejów polskiego i niemieckiego, szkoły katedralnej oraz urzędu zakrystiana. Ugoda normuje również zarząd majątkiem i zapisami testamentowymi, funkcjonowanie młyna miejskiego oraz zaopatrzenie katedry w wodę.

Dokument stanowi wyrok arbitrażowy regulujący wieloletnie spory między lwowską kapitułą katedralną a magistratem miasta Lwowa m.in. w kwestiach kaznodziejów języka polskiego i niemieckiego, zarządu szkołą katedralną, depozytów i zapisów testamentowych oraz praw do młyna Olchowego i miejskich wodociągów. Pod rygorem kary dwóch tysięcy florenów węgierskich nakazuje stronom wieczyste przestrzeganie uzgodnionego porządku.

Król Zygmunt I zezwala władzom Lwowa na pobieranie opłaty w wysokości pół grosza od każdego wozu uchodźców chroniących się w mieście przed najazdami wroga. Uzyskane środki mają pokryć koszty oczyszczania miasta z błota i nieczystości oraz naprawy murów, wałów i fos miejskich.

Król Zygmunt I Stary zatwierdza na prośbę kapituły katedralnej lwowskiej dokument komisarzy królewskich z 1463 roku rozgraniczający wieś kapitulną Wierzbiąż oraz królewskie wsie Rożana i Rzeczyczów. Potwierdzenie przyznaje kapitule sporne grunty, lasy, zarośla i dochody wedle usypanych kopców granicznych.

Król Zygmunt I Stary potwierdza list komisarzy królewskich z 1533 roku ustalający szczegółowe rozgraniczenie wsi Wierbiąż, należącej do kapituły lwowskiej, od dóbr królewskich Demnia, Drohowyże i Uście, dzierżawionych przez Pawła Tarłę. Dokument opisuje przebieg granicy wyznaczonej 32 kopcami i znakami na drzewach oraz przysądza kapitule prawa do wód rzek Zubrzy, Szczerzca i Dniestru.

Król Zygmunt I Stary, zważywszy na położenie Lwowa na zagrożonym pograniczu oraz zasługi tamtejszych rzemieślników w obronie murów miejskich, wyłącza lwowskie cechy z ogólnego nakazu kasacji bractw w Koronie i uroczyście potwierdza wszystkie ich dotychczasowe prawa, statuty i przywileje.

Król Zygmunt I Stary zezwala władzom Lwowa na wzniesienie bielnika na gruntach miejskich z zastrzeżeniem, że dochody z niego będą przeznaczane wyłącznie na umacnianie i naprawę miejskich fortyfikacji. Monarcha gwarantuje miastu wyłączność na prowadzenie tego zakładu w okolicy, zakazując wznoszenia konkurencyjnych bielników.

M. Dzierżański zwraca się do prezydenta Lwowa Franciszka Wernera o pilne nadesłanie rejestru miejskich dworków szlacheckich i duchownych w celu przesłania go do Krasnegostawu. W dopisku Werner apeluje do radnych magistratu o pilną pisemną rezolucję lub osobiste stawiennictwo w ratuszu z uwagi na wagę sprawy.

Król Zygmunt III Waza potwierdza i nakazuje wpisać na trwały pergamin siedem ugód zawartych pomiędzy mieszczanami i rajcami lwowskimi a okoliczną szlachtą, dotyczących poboru ceł, myt i opłat za wypas bydła (spasnego). Na mocy tych porozumień szlachta zobowiązała się do respektowania królewskich immunitetów handlowych Lwowa i niepobierania nienależnych opłat.

Szczęsny Czacki informuje magistrat lwowski o udzieleniu pożyczki rajcy Stanisławowi Nuszczyńskiemu w zamian za cesję należnych mu od miasta sum przysądzonych dekretami. Zwraca się o wyznaczenie rychłego terminu zapłaty, zastrzegając, że w razie braku zaspokojenia roszczeń będzie dochodził należności wraz z odsetkami na drodze sądowej.

Szczęsny Czacki ponagla burmistrza i radnych Lwowa o zaspokojenie nabytego przezeń długu pana Nuszczyńskiego, powołując się na prawomocny wyrok egzekucyjny ciążący na magistracie. Autor zarzuca władzom miejskim bezpodstawne odwlekanie sprawy i grozi krokami sądowymi w razie dalszego braku spłaty.

Szczęsny Czacki powołuje się na opinię kanclerza wielkiego koronnego i konstytucję z 1550 roku, oddalając obiekcje władz Lwowa wobec nabycia przezeń gruntu szpitalnego na prawie czynszowym. Prosi magistrat o niezwłoczne nakazanie prowizorom szpitala sfinalizowania i podpisania kontraktu z jego plenipotentem.

Szczęsny Czacki ponawia prośbę do burmistrza i rajców o sfinalizowanie transakcji wieczystego ustąpienia mu placu. Informuje o upoważnieniu gubernatora kulikowskiego Dniestrzańskiego do zawarcia stosownego kontraktu.

Szczęsny Czacki interweniuje u adresata w sprawie utrudnień i krzywdzących warunków przy zakupie parceli we Lwowie, powołując się na prawo z 1550 roku oraz poparcie kanclerza koronnego. Prosi o przyjacielską pomoc w doprowadzeniu transakcji do skutku i zapowiada przybycie swojego pełnomocnika, pana Dniestrzańskiego.

Szczęsny Czacki zapewnia adresatów o gotowości do pomocy i informuje, że zamiast pisać list, uda się osobiście do Końskich, by u kanclerza koronnego pomyślnie załatwić ich prośby.

Szczęsny Czacki informuje o przesłaniu przez swojego gubernatora kulikowskiego powtórnego reskryptu królewskiego na komisję wraz z pismami obwieszczającymi. Zapowiada również swój przyjazd do Lwowa nazajutrz po święcie Trzech Króli.

Szczęsny Czacki wstawia się za panem Jaśkiewiczem, postulując pozostawienie go przy posiadaniu spornej posesji we Lwowie z racji posiadanych dokumentów i uregulowania należności. Prosi adresata o pomoc w wydaniu Jaśkiewiczowi kontraktu i zakończeniu sporów.

Szczęsny Czacki przesyła adresatom listy polecające do arcybiskupa i kapituły z prośbą o znaczną ulgę w spłacie wyderkafów. Informuje również, że o podobną interwencję zwrócił się do swojego ojca, kanclerza.

Szczęsny Czacki instruuje adresatów w kwestii wykonania dekretu przeciwko panu Jaszewiczowi i innym oponentom, nakazując postępowanie zgodne ze stopniami prawa i zlekceważenie sprzeciwów. Zaleca również przesłanie mandatu z inhibicją oraz dokumentów do asesorskiego patrona w celu uzyskania kasacji.

Szczęsny Czacki prosi władze Lwowa o sporządzenie poprawnego i kompletnego rejestru miejskich jurysdykcji dla kanclerza koronnego. Jednocześnie napomina adresatów, wyrażając zmartwienie z powodu nieustannych kłótni w mieście, grożących zniweczeniem jego dotychczasowych starań.

Szczęsny Czacki radzi władzom Lwowa podjęcie starań u kanclerza w sprawie Haszewicza oraz zobowiązuje je do uporządkowania archiwum i jurysdykcji miejskiej. Wzywa także rajców do wypełniania dekretów, zażegnania wewnętrznych sporów i dbałości o dobro publiczne miasta.

Szczęsny Czacki zwraca się do magistratu lwowskiego z prośbą o sprawiedliwe rozsądzenie sprawy i nakazanie zadośćuczynienia na rzecz osieroconych sukcesorów Wołkowiczowskich. Przypomina przy tym rajcom o ich obowiązku obrony sierot i stania na straży sprawiedliwości.

Szczęsny Czacki interweniuje u władz Lwowa w obronie szlachcica pana Pyszki. Prosi o okazanie mu należytego szacunku i wynagrodzenie doznanych dotąd krzywd.

Szczęsny Czacki, podczaszy koronny, wstawia się u władz Lwowa za Murońskim, Wyszniowskim i Szniołkową, prosząc o odroczenie egzekucji dekretu asesorskiego na cztery tygodnie. Czas ten ma pozwolić stronom na zawarcie ugody lub znalezienie sposobu na zadośćuczynienie.

Szczęsny Czacki ponagla magistrat lwowski w kwestii przysłania delegatów do Warszawy przed swoim wyjazdem oraz odnosi się do próśb pana Murońskiego o odroczenie terminu i pani Piramowiczowej w sprawie weryfikacji zaległości podatkowych.

Szczęsny Czacki przesyła władzom Lwowa uniwersały do publikacji oraz listy do kanclerza i hetmana wielkiego koronnego z prośbą o pomoc wojskową dla komisji. Poleca wyprawić korespondencję wraz z dekretem do Warszawy przez pana Czeczewicza.

Szczęsny Czacki nakłania magistrat lwowski do usilnego powitania arcybiskupa lwowskiego i zjednania sobie jego przychylności w miejskich sprawach. Prosi również o nadesłanie kopii lub ekstraktu dekretu dotyczącego posiadaczy gruntów miejskich i Żydów oraz o postaranie się o mandaty.

Szczęsny Czacki prosi prezydenta Lwowa o przyjęcie częściowej opłaty od warszawskiego kupca Głodela i zezwolenie mu na wyjazd, zapewniając o uregulowaniu reszty należności po powrocie. W dopisku zaleca ugodowe załatwienie sprawy, by nie zrażać kupca planującego osiedlić się w mieście.

Szczęsny Czacki nakazuje magistratowi lwowskiemu wstrzymanie egzekucji nowych podatków z klasztoru dominikanów do czasu swojego przyjazdu. Przekazuje również wolę kanclerza koronnego w sprawie zwolnienia z ratuszowego aresztu pana Cudzyńskiego pod przysięgą i ustanowienia kurateli nad jego majątkiem.

Podczaszy koronny Szczęsny Czacki informuje prezydenta Lwowa Wenina o odesłaniu sprawy Łudzyńskiego z Bendorfami na termin komisji. Wzywa władze miejskie do wydania dokumentów zgodnie z dekretem królewskim i niezwłocznego zakończenia postępowania.

Szczęsny Czacki przesyła władzom Lwowa memoriał do papieża oraz list do arcybiskupa lwowskiego, zalecając konsultację prawną i osobistą wizytę u hierarchy w Obroszynie w celu podziękowania i prośby o dalszą protekcję. Przypomina także o zachowaniu gotowości na komisję.

Szczęsny Czacki informuje władze Lwowa o zamiarze przesłania prolongaty oraz zapowiada wydanie decyzji w sprawie rewizji dworków i gruntów szlacheckich. Odpowiedzi na pozostałe kwestie z instrukcji ma przekazać ustnie lwowski syndyk.

Szczęsny Czacki przesyła magistratowi lwowskiemu podpisane in blanco formularze dotyczące odroczenia obrad komisji lwowskiej z instrukcją ich wypełnienia, nakazując jednocześnie unikanie zatargów z Żydami i szlachtą. Na odwrocie dołączono kopię pokornej odpowiedzi magistratu z 13 sierpnia 1759 roku, potwierdzającej odbiór pism.

Szczęsny Czacki, podczaszy koronny, dziękuje władzom Lwowa za nadesłane powinszowania z okazji imienin. Odwzajemnia życzenia wszelkiej pomyślności i zapewnia o swojej życzliwości.

Szczęsny Czacki wstawia się u władz Lwowa za ojcami jezuitami, którzy pragną zakupić miejskie ruiny ze starej kamienicy. Sugeruje sprzedaż nieruchomości, z której zysk zasili spłatę długów miejskich, oraz apeluje o niewygórowaną cenę.

Szczęsny Czacki wstawia się u władz Lwowa za Żydem Lewkiem Zyszkielowiczem, który po zakazie mieszkania na gruncie miejskim nie może znaleźć kupca na kamienicę Kasztelowską. Podczaszy koronny apeluje o pomoc w jej sprzedaży lub sprawiedliwy wykup nieruchomości.

Szczęsny Czacki, podczaszy koronny, zwraca się do prezydenta Lwowa Wiśniowskiego z poleceniem zwołania sesji i rozpatrzenia supliki pani Laskowskiej dotyczącej wynagrodzenia za zasługi jej męża. Prosi o załatwienie tej sprawy jeszcze podczas swojego pobytu we Lwowie w celu wydania stosownych dyspozycji.

Szczęsny Czacki wzywa prezydenta Lwowa Wiśniowskiego do wymierzenia sprawiedliwości i sfinalizowania dawno rozpoczętych spraw sądowych. Wymienia z nazwy kilka toczących się sporów, prosząc o ich oddzielne rozpatrzenie.

Szczęsny Czacki interweniuje u władz Lwowa w sprawie krzywdy wdowy Laskowskiej oraz kradzieży dwunastu ksiąg z archiwum miejskiego przez pana Burzyńskiego. Zwraca również uwagę na spór pana Sołtadzkiego i zaleca magistratowi ostrożność oraz rzetelne zbadanie okoliczności tych spraw.

Szczęsny Czacki zapowiada przesłanie prolongaty komisji miejskiej oraz gani magistrat za opieszałość pogłębiającą spory w mieście. Radzi, jak postąpić w procesie syndyka przeciwko zawieszonemu w urzędzie Sołtadzkiemu i sugeruje uwzględnienie zarzutu najścia na dom prezydenta bądź przywrócenie pozwanego do obowiązków.