Katalog źródeł

Król Kazimierz Wielki potwierdza dzieciom zmarłego wójta lwowskiego Macieja prawo dziedziczne do młyna pod Lwowem oraz wsi Małe Winniki wraz z folwarkiem, nadanych pierwotnie ich dziadowi Bertoldowi przez księcia Lwa. Dokument wyjmuje ludność majątku spod jurysdykcji sędziów ziemi ruskiej, nakładając obowiązek wystawiania jednego kusznika na wyprawy wojenne.

Król Kazimierz Wielki nadaje młynarzowi Konradowi z Prus i jego prawowitym sukcesorom trzecią część wzniesionego przez niego młyna pod Lwowem wraz z trzecią częścią dochodów, regulując zarazem proporcje ponoszenia kosztów napraw oraz poddając go prawu miejskiemu Lwowa.

Dokument poświadcza zakup dworzyszcza przez Wacława Dmitrowicza od Wasyla Skibicza, jego brata Hynka i bratanka Olenka za sumę sześciu kóp groszy. Transakcja została dokonana i zatwierdzona w obecności sędziego lwowskiego Jakusza Błotyszewskiego oraz licznych świadków.

Starosta ruski Jan Kmita nadaje wieś Hodowica kościołowi św. Jana oraz klasztorowi św. Bazylego na przedmieściu Lwowa za spokój duszy dawnej właścicielki. W zamian za przekazane dobra i dochody duchowni zobowiązani są do odprawiania nabożeństw mszalnych.

Król Ludwik Węgierski nakazuje urzędnikom oraz celnikom w Polsce i na Węgrzech umożliwienie kupcom i mieszkańcom Rusi swobodnego przejazdu po uiszczeniu należnych ceł. Zabrania przy tym wyrządzania im jakichkolwiek bezprawnych przeszkód czy szkód.

Książę opolski i pan ziemi ruskiej Władysław Opolczyk nadaje oraz potwierdza miastu Lwowu sto łanów frankońskich wraz z lasami, łąkami i rzeką Pełtwią, wyznaczając ich granice. Mieszczanie i osadnicy otrzymują dziesięcioletnią wolniznę od wszelkich czynszów i zwyczajowych opłat, po upływie której zobowiązani będą do uiszczania rocznych świadczeń.

Książę opolski i pan Rusi Władysław Opolczyk nadaje biskupowi kijowskiemu Jakubowi, a po jego śmierci kościołowi św. Jana Chrzciciela we Lwowie i bazylianom, opuszczony dwór kanonicki oraz parcele miejskie. Nadane nieruchomości zostają jednocześnie zwolnione od wszelkich podatków, ciężarów i powinności na rzecz miasta Lwowa.

Książę Władysław Opolczyk nadaje Juszkowi ze Skornic w lenno wieś Bybel oraz sołectwo z dworzyszczem we wsi Dobra Woda w ziemi halickiej. W zamian odbiorca zostaje zobowiązany do służby wojskowej z jedną kopią i jednym łucznikiem oraz uiszczania podatku w wysokości dwóch groszy praskich z dymu co cztery lata.

Książę Władysław Opolczyk dokonuje z mieszczaninem lwowskim Grzegorzem Stecherem wymiany gruntów we wsi Małe Winniki, znosząc uciążliwości wynikające z ich rozdrobnienia według prawa ruskiego. W zamian za działki Grzegorza położone na górze i pod górą książę przekazuje mu swoje role, łąki oraz sądownictwo za rzeką z prawem dziedzicznego posiadania.

Książę Władysław Opolczyk dziękuje mieszkańcom oraz urzędnikom ziemi ruskiej za dotychczasową wierność i zwalnia ich ze złożonego mu hołdu oraz przysięgi. Jednocześnie przekazuje ich ponownie pod bezpośrednie panowanie króla Ludwika Węgierskiego.

Starosta ruski Emeryk Bebek poświadcza sprzedaż wsi Dobrowtrycz w okręgu lwowskim przez Michała Żabicza na rzecz lwowskiego mieszczanina Emnedona i jego syna Jana za kwotę 60 grzywien. Nabywcy uzyskują pełne i dziedziczne prawo własności do majątku z prawem dalszego nim rozporządzania.

Książę Władysław Opolczyk nadaje szlachcicowi Denhartowi oraz jego prawowitym spadkobiercom wieś Dunajów w dystrykcie lwowskim na prawie dziedzicznym wraz ze wszystkimi przynależnościami i pożytkami. Dokument określa obowiązki czynszowe na dzień św. Marcina oraz zapewnia immunitet i nienaruszalność nadań.

Książę Władysław Opolczyk obiecuje mieszkańcom i miastom Rusi odszkodowanie za wszelkie straty w przypadku zbrojnego najazdu królowej Jadwigi oraz gwarantuje, że nie mianuje Węgra namiestnikiem na tych ziemiach. Ustala również procedurę polubownego rozstrzygnięcia praw królowej Polski do Rusi przez wybranych książąt i panów Rzeszy.

Król Władysław Jagiełło potwierdza i transumuje dokument króla Kazimierza Wielkiego z 1368 roku, nadający Lwowowi sto frankońskich łanów prawa niemieckiego oraz młyn nad rzeką Pełtwią. Ponadto potwierdza wolności sądownicze mieszczan lwowskich oraz prawo do polowania w granicach nadanych gruntów.

Papież Bonifacy IX poleca biskupowi przemyskiemu wyegzekwowanie sankcji i powstrzymanie arcybiskupa halickiego Bernarda przed bezprawnym nękaniem władz i mieszkańców Lwowa w sporze majątkowym. Zezwala również na zdjęcie nielegalnego interdyktu i rozgrzeszenie lwowskich mieszczan z nałożonych przez arcybiskupa kar kościelnych.

Król Władysław Jagiełło nadaje cieśli Adamowi i jego sukcesorom trzecią miarkę z młyna królewskiego koło bramy halickiej we Lwowie. Przywilej stanowi nagrodę za sumienną pracę rzemieślnika przy królewskich budowlach i robotach ciesielskich.

Jan z Tarnowa, wojewoda sandomierski i starosta ruski, poświadcza sprzedaż wsi Malechów w dystrykcie lwowskim przez lwowskiego mieszczanina Piotra zwanego Klork szlachcicowi Michałowi Łambackiemu. Zbycie nastąpiło za sumę kop groszy liczby ruskiej wraz z pełnią praw i przynależności.

Starosta ruski Gniewosz z Dalewic poświadcza ugodę między Przedborem a Stanisławem, synem zmarłego Lemborza, dotyczącą praw do wsi Wosznica w dystrykcie lwowskim. Na mocy porozumienia Przedbór zrzeka się pretensji do części majątku na rzecz Stanisława i jego następców.

Dokument notarialny poświadcza, że arcybiskup halicki Jakub Strepa odebrał bezprawnie dzierżawiony młyn w Zboiskach ruskiemu plebanowi Janowi i zwrócił go rajcom oraz pospólstwu miasta Lwowa. Arcybiskup zlecił swojemu kapelanowi Janowi de Haze formalne wprowadzenie władz miejskich w posiadanie młyna wraz z prawem do pobierania zeń wszelkich dochodów.

Dokument stanowi notarialny odpis wyroku sędziego i komisarza Stolicy Apostolskiej, rozstrzygającego spór o młyn za miastem na korzyść plebana lwowskiego kościoła Najświętszej Marii Panny przeciwko władzom i wspólnocie Lwowa. Potwierdza on wyłączne prawo kościoła do rzeczonego młyna i osiąganych z niego dochodów oraz orzeka o jego odzyskaniu po bezprawnym zagarnięciu przez miasto.

Królowa Polski Jadwiga potwierdza i odnawia dokument niegdyś starosty ruskiego Jana z 1371 roku, nadający wieś Hodowica w dystrykcie lwowskim kaplicy św. Jana i klasztorowi bazylianów na przedmieściu Lwowa. Nadanie to zostało uczynione za spokój duszy zmarłego Piotra, dawnego posiadacza tej posiadłości.

Arcybiskup halicki Jakub Strzemię transumuje bullę papieża Bonifacego IX i na jej mocy pozywa lwowskiego plebana Jana Rusina przed sąd biskupi w sporze z władzami Lwowa. Przedmiotem zatargu są prawa do obsady szkoły, zakrystiana, poboru danin oraz zarządu budynkiem plebanii i młynem w Zboiskach.

Król Władysław Jagiełło rozstrzyga spory majątkowe i prawne pomiędzy mieszczanami lwowskimi a plebanem kościoła parafialnego we Lwowie, Janem. Dokument reguluje kwestie opłat z tytułu mesznego, obsady i utrzymania szkoły oraz zakrystiana, udziału duchowieństwa przy sporządzaniu testamentów, praw do czynszów z domów oraz własności młyna Najświętszej Marii Panny.

Król Władysław Jagiełło zezwala na budowę oraz urządzenie stawu i młyna na rzece Wielka Lipa między królewską wsią Zboratycze a Dunajowem na rzecz arcybiskupa halickiego. Dokument reguluje prawo do korzystania z brzegów rzeki oraz pobierania pożytków z nowo powstałych obiektów.

Dokument zawiera uwierzytelniony transsumpt akt procesowych dotyczących apelacji i adhezji wniesionej przez pełnomocników rajców oraz rolników miasta Lwowa od wyroku Kurii Rzymskiej nakazującego uiszczanie dziesięcin plebanowi Janowi Rusinowi. Arcybiskup Jakub Strepa poświadcza autentyczność przedłożonych instrumentów i wydaje ich odpis wraz z wnioskiem o wydanie apostołów.

Arcybiskup halicki Jakub transumuje i uwierzytelnia bullę papieża Grzegorza XI z 1374 roku dla braci Zakonu Kaznodziejskiego. Dokument papieski nadaje dominikanom udającym się na misje do ludów niewiernych oraz ich pomocnikom przywilej wyboru spowiednika i uzyskania zupełnego odpuszczenia grzechów w chwili śmierci.

Biskup krakowski Piotr Wysz transumuje bullę papieża Grzegorza XII powierzającą mu rozstrzygnięcie sporu między Janem Rusinem, proboszczem kościoła Najświętszej Marii Panny za murami Lwowa, a rajcami i mieszczanami lwowskimi o dziesięciny oraz dochody szpitala św. Ducha. W związku z tym biskup jako sędzia delegowany Stolicy Apostolskiej wdraża procedurę sądową i wzywa wyznaczone osoby duchowne do podjęcia działań procesowych.

Mikołaj, dziekan przemyski i sędzia subdelegowany z mandatu papieskiego, wzywa władze i mieszkańców Lwowa na sąd w Krakowie w sporze z proboszczem Janem Rusinem o dochody kościelne. Na odwrocie poświadczono doręczenie i ogłoszenie pozwu we Lwowie w obecności arcybiskupa halickiego Jakuba.

Arbitrzy Mikołaj syn Wiganda i Mikołaj Peysar rozstrzygają polubownie spór dotyczący poboru dziesięcin toczący się między plebanem lwowskim Janem Rusinem a władzami i społecznością miasta Lwowa. Dokument został sporządzony i poświadczony przez notariusza publicznego Grzegorza z Lelowa.

Król Władysław Jagiełło na prośbę Jana z Zubrzy przenosi jego wieś Zubrzę z prawa polskiego na prawo magdeburskie. Dokument wyłącza mieszkańców wsi spod jurysdykcji urzędników królewskich i nadaje pełnię władzy sądowniczej miejscowemu sołtysowi.

Florian z Korytnicy, starosta ziemi ruskiej, poświadcza, że Jan Szychowski wraz z żoną Ofanną sprzedał wieś Sichów w okręgu lwowskim Piotrowi z Charbinowic za 50 kóp groszy. Nabywca otrzymał pełne prawa własności i dysponowania tą posiadłością.

Florian z Korytnicy, starosta lwowski i kasztelan wiślicki, poświadcza sprzedaż wsi Oświca wraz z dworzyszczem Jerzego zwanym Krebłowo Rzeczyce, dokonaną przez podstolego sandomierskiego Piotra Włodkowica z Charbinowic na rzecz Jana z Zubrzy za kwotę 120 kóp groszy ruskich.

Dokument poświadcza sprzedaż i wieczystą rezygnację ze wsi Oświca wraz z dworzyszczem Kreblowo przez Stanisława Lambertowicza na rzecz podstolego sandomierskiego Piotra Włodkowica z Charbinowic za 120 kóp groszy ruskich. Starosta lwowski Florian z Korytnicy zatwierdza transakcję oraz przyjęte przez sprzedawcę zobowiązanie do prawnego zabezpieczenia nabywcy przed ewentualnymi pretensjami krewnych.

Jan z Obiechowa, starosta generalny ruski, poświadcza sprzedaż dziedzicznej wsi Sichów przez podstolego sandomierskiego Piotra z Charbinowic na rzecz Jana z Zubrzy za sumę 130 kop groszy białych. Nabywca otrzymuje wieś wraz ze wszystkimi przynależnościami i prawami na wieczyste posiadanie.

Arcybiskup gnieźnieński Mikołaj Trąba jako sędzia polubowny rozstrzyga spory majątkowe i prawne pomiędzy plebanem lwowskiego kościoła parafialnego Janem Rusinem a radą i pospólstwem miasta Lwowa. Ugoda reguluje wzajemne roszczenia finansowe, udział w budowie murów miejskich oraz powinności związane z uposażeniem kościoła.

Król Władysław Jagiełło na prośbę archidiakona lubelskiego Stanisława Erpisski przenosi wieś Hodowicę, należącą do lwowskiej prebendy św. Jana, z prawa polskiego i ruskiego na prawo niemieckie magdeburskie. Dokument nadaje mieszkańcom immunitet od sądów urzędników ziemskich oraz określa zakres jurysdykcji sołtysa.

Król Władysław Jagiełło potwierdza przywilej króla Kazimierza Wielkiego z 1360 roku dla miasta Lwowa, znosząc dotychczasową regułę równego podziału majątku po zgonie męża i wprowadzając nowe, szczegółowe zasady dziedziczenia oraz rezygnacji z dóbr między małżonkami i ich krewnymi. Dokument reguluje kwestie prawne dotyczące wiana, oprawy, podziału ruchomości i nieruchomości oraz procedury zrzeczenia się majątku przed sądem gajonym.

Nuncjusz papieski Piotr Wolfram zatwierdza wyrok polubowny biskupa przemyskiego Macieja regulujący spór o prawa parafialne i dochody między proboszczem Janem Rusinem a lwowskimi klasztorami dominikanów i franciszkanów.

Król Władysław Jagiełło na prośbę Włodka przenosi jego wieś Werbiż w powiecie szczerzeckim z prawa polskiego i ruskiego na prawo niemieckie średzkie. Dokument uwalnia mieszkańców wsi spod jurysdykcji urzędników królewskich i nadaje sołtysowi pełnię władzy sądowniczej.

Król Władysław Jagiełło nadaje mieszczaninowi lwowskiemu i poborcy podymnego Janszkowi Tołmaczowi oraz jego sukcesorom komorę sukienniczą we Lwowie z prawem handlu i postrzygania sukna. Kram zostaje zwolniony z opłacania corocznego czynszu do skarbu królewskiego.

Starosta generalny ruski Piotr z Charbinowic poświadcza ugodę polubowną oraz oświadczenie szlachcica Stanisława Ślidzenia z Sulimowa, który potwierdził otrzymanie od rajców Lwowa odszkodowania za zranienie jego i brata. W zamian poszkodowany zobowiązał się do zaniechania wszelkich dalszych sporów i roszczeń wobec władz i mieszkańców miasta.

Władze miejskie, cechmistrzowie oraz całe pospólstwo Lwowa składają hołd i przysięgę wierności królowi Władysławowi Jagielle, a po jego śmierci jego synowi Władysławowi lub córce Jadwidze. Zobowiązują się także do posłuszeństwa wobec królowej Zofii i wielkiego księcia Witolda jako wyznaczonych opiekunów małoletniego królewicza.

Król Władysław Jagiełło nadaje celnikowi lwowskiemu, Żydowi Wołczce, dożywotnio pustkę Werbiż nad rzeką Szczerzec z prawem jej zasiedlenia i założenia wsi. Obdarowany zyskuje uprawnienie do wyznaczania wolnizny dla przybywających osadników, z obowiązkiem pełnienia posług należnych prawem ruskim.

Król Władysław Jagiełło zatwierdza przywilej starosty generalnego Rusi Spytka z Jarosławia zezwalający lwowskiemu Ormianinowi Atabemu na przeniesienie i wzniesienie nowej drewnianej łaźni w fosie miejskiej przy murach Lwowa. Dokument określa warunki budowy i funkcjonowania łaźni z osobnymi wejściami dla mężczyzn i kobiet oraz wysokość opłat uiszczanych zamkowi i radzie miejskiej.

Król Władysław II Jagiełło zwalnia mieszczan i mieszkańców Lwowa od uciążliwej powinności dostarczania koni i wozów (podwód) na rzecz urzędników królewskich. Jedynym wyjątkiem pozostaje obowiązek dostarczenia wozu kuchennego na czas pobytu pary królewskiej we Lwowie do miejsca pierwszego noclegu w drodze powrotnej.

Król Władysław Jagiełło nadaje swemu celnikowi Wołczkowi Żydowi ze Lwowa dziedziczne sołectwo we wsi Werbiż wraz z dwoma wolnymi łanami, karczmą i młynem. Dokument przenosi ponadto całą wieś z prawa polskiego i ruskiego na prawo niemieckie (średzkie), wyjmując jej ludność spod jurysdykcji sądów ziemskich.

Starosta ruski Jan Mężyk z Dąbrowy wraz z asesorami potwierdza rezygnację i wieczystą sprzedaż sołectwa we wsi Werbiż (Kierz), dokonaną przez lwowskiego celnika, żyda Wołczka, na rzecz Jana Linka ze Smorza za kwotę 48 grzywien. W dokumencie transumowano przywilej króla Władysława Jagiełły z 1407 roku, który nadał Wołczkowi rzeczone sołectwo i przeniósł wieś na prawo średzkie.

Marszałek Królestwa Polskiego Jan z Oleśnicy rozstrzyga spór o dochody celne we wsi Werbiż, zatwierdzając uprawnienia lwowskiego celnika Wolczka i przywracając go w ich posiadanie. Nakazuje zarazem Teodorykowi Buczackiemu, jego krewnym oraz miejscowym kmieciom zaniechanie dalszych przeszkód w pobieraniu myta.

Król Władysław Jagiełło zatwierdza dobrowolną zamianę dóbr ziemskich zawartą między arcybiskupem lwowskim Janem a szlachetnym Jakuszem z Potoczan. W wyniku umowy arcybiskup oddał wieś stołową Jawcze w zamian za wieś Potoczany leżącą w powiecie podolskim.

Król Władysław Jagiełło nadaje metropolitalnemu kościołowi katedralnemu we Lwowie oraz tamtejszej kapitule czterdzieści łanów ziemi i lasów położonych między Skniłowem, Obroszynem i Hodowicą. Dokument przyznaje obdarowanym pełne prawa do wykarczowania gruntów, osadzenia ludności oraz wieczystego czerpania pożytków z nadanego obszaru.