Katalog źródeł

Król Władysław IV potwierdza dekret Zygmunta III z 1607 roku w sporze między mieszkańcami Zamarstynowa a władzami Lwowa. Zgodnie z wyrokiem szarwarki należne miastu mogą być zamienione przez magistrat na robocizny we dworze zamarstynowskim, o ile ich wymiar nie przewyższa powinności miejskich.

Król Władysław IV rozpatruje spór o niespłacony dług między gdańszczaninem Maciejem Fikiem a lwowskim Ormianinem Gabrielem Bernatowiczem i potwierdza przywilej Zygmunta Augusta zwalniający Ormian od odpowiadania przed sądami komisarskimi. Na tej podstawie monarcha przekazuje sprawę do rozpatrzenia właściwemu sądowi ormiańskiemu we Lwowie.

Król Władysław IV zatwierdza statut cechu iglarzy we Lwowie, określający zasady przyjmowania mistrzów i uczniów, wykonywania majstersztyku oraz ochronę przed konkurencją partaczy i obcych kupców.

Król Władysław IV nadaje miastu Lwowowi na wieczne czasy prawo pobierania opłaty zwanej sztukowym lub węzłowym od towarów obcych kupców, przedłużając przywilej Zygmunta III w celu wsparcia zrujnowanych miejskich finansów. Z dochodów z tego cła król przeznacza ponadto 200 florenów polskich rocznie na rzecz burmistrza i rajców lwowskich.

Kardynał Jan Aleksander Lipski odpowiada władzom Lwowa na prośbę o interwencję przeciwko dekretowi królewskiemu nakazującemu dopuszczenie mieszczan obrządku wschodniego do urzędów miejskich, deklarując wstawiennictwo u podkanclerzego koronnego.

Kardynał Jan Aleksander Lipski informuje magistrat Lwowa o przesłaniu podkanclerzemu koronnemu miejskiego projektu w celu skłonienia króla do odwołania reskryptu dopuszczającego Rusinów do urzędów miejskich, ostrzegając przed upadkiem handlu i zubożeniem miasta.

Król Władysław IV potwierdza dokument władz miasta Lwowa z 1425 roku dotyczący wykarczowania gruntów leśnych, lokacji wsi Kulparków oraz nadania dwóch wolnych łanów Pawłowi Goltbergowi wraz z określeniem wolnizny i jurysdykcji sądowej.

Aleksander Feliks Lipski donosi Janowi Jabłonowskiemu o śmierci swego stryja, biskupa poznańskiego Stanisława Jana Witwickiego, i prosi o protekcję u hetmana wielkiego koronnego Stanisława Jana Jabłonowskiego w sprawie wakującej chorągwi wojskowej.

Król Władysław IV Waza potwierdza i aprobuje dokument erekcji oraz nadania prawa patronatu nad szpitalem św. Łazarza na lwowskim przedmieściu, wystawiony przez prowizorów i starszych Bractwa Różańca Najświętszej Maryi Panny.

Król Władysław IV Waza zatwierdza i potwierdza artykuły oraz porządek cechu krawców miasta Lwowa na prośbę mistrzów cechowych.

Król Władysław IV zatwierdza posiadaczom łanów na lwowskim przedmieściu Kleparów ich dotychczasowe prawa, koncesje oraz nabyte grunta. W zamian nakłada na nich obowiązek uiszczania dawnych czynszów na rzecz lonżerii miejskiej, odbywania szarwarku w wymiarze jednego dnia w miesiącu, zwożenia materiałów na naprawę murów oraz opłacania żołnierszczyzny.

Król Władysław IV potwierdza mieszkańcom podlwowskich wsi i przedmieść Brzuchowice, Hołosko oraz Kleparów dawne prawa, nadania miejskie i dekret króla Zygmunta Augusta z 1559 roku. W zamian nakłada na nich obowiązek uiszczania tradycyjnych czynszów do kasy miejskiej, odrabiania szarwarku oraz świadczeń na naprawę murów miejskich i opłacania żołnierszczyzny.

Król Władysław IV potwierdza mieszkańcom podlwowskiego Biłohorszcza dawne prawa, nadania magistratu oraz dekret Zygmunta Augusta z 1559 roku gwarantujący spokojne posiadanie łanów. Dokument określa jednocześnie ich stałe powinności na rzecz miasta: opłacanie dawnych czynszów do lonherii, obowiązek jednodniowego szarwarku w miesiącu oraz ponoszenie ciężarów wojskowych.

Król Władysław IV zezwala mieszkańcom Przedmieścia Halickiego we Lwowie na usypanie wałów i wzniesienie szańców według projektu Jana Bletnera oraz określa zasady nadzoru i finansowania prac. Na cel ten przeznacza dobra kadukowe, zezwala na wolny war piwa i miodu oraz zobowiązuje szlachtę i duchownych posiadających posesje na przedmieściu do udziału w kosztach budowy.

Król Władysław IV wydaje autentyczny wypis dekretu z 1634 roku w sporze pomiędzy lwowskim magistratem a reprezentującym pospólstwo Kolegium Czterdziestu Mężów. Sprawa dotyczyła zaniechania składania sprawozdań finansowych z dochodów i wydatków miejskich oraz zaniedbania naprawy murów obronnych.

Król Władysław IV Waza zatwierdza listy ochronne wystawione przez hetmana Stanisława Koniecpolskiego, kanclerza Tomasza Zamoyskiego i wojewodę Janusza Tyszkiewicza dla ormiańskiego kapłana Krzysztofa Głuszkowicza. Ponadto monarcha przyjmuje go w poczet królewskich serwitorów, nadając mu swobody handlowe oraz wyłączenie spod jurysdykcji miejskiej.

Król Władysław IV potwierdza konwentowi dominikanów Bożego Ciała we Lwowie przywilej poboru cła w dziedzicznej wsi Kościejów, ufundowany pierwotnie przez Kazimierza Jagiellończyka w zamian za odprawianie nabożeństw za królów polskich. Dokument podwyższa ponadto dotychczasową stawkę cła o pół grosza.

Arcybiskup lwowski Stanisław Grochowski zatwierdza fundację nowej prałatury scholastyka przy katedrze metropolitalnej we Lwowie, dokonaną przez sekretarza królewskiego Jana Karola Czołhańskiego i uposażoną dobrami Czołhany, Bełejów, Wełdzisz oraz innymi w powiecie żydaczowskim. Akt określa prawo patronatu rodu Czołhańskich herbu Sas, uposażenie scholastyka, obowiązki mszalne oraz fundusze na kapitulnego deputata trybunalskiego i nabożeństwo rocznicowe.

Król Władysław IV Waza zatwierdza fundację konwentu reformatów pod wezwaniem św. Rocha na przedmieściu Lwowa. Monarcha zwalnia posiadane przez zakonników grunty ze wszelkich ciężarów publicznych i miejskich, nadając im immunitet kościelny na wieczność.

Hospodar mołdawski Gheorghe Ștefan przesyła Jánosowi Keményowi doniesienia spod Żwańca dotyczące ucieczek Kozaków, relacji tatarsko-polskich oraz odpisy korespondencji wojennej. Porusza także kwestie wojsk węgierskich, rozliczeń finansowych i spraw bieżących.

Król Władysław IV Waza zatwierdza akt fundacji i uposażenia scholasterii przy katedrze metropolitalnej we Lwowie, dokonanej przez księdza Jana Karola Czołhańskiego z dóbr w powiecie żydaczowskim, oraz potwierdzonej przez arcybiskupa Stanisława Grochowskiego i kapitułę lwowską. Monarcha włącza nadane wsie do immunitetu kościelnego na wieczne czasy.

Król Władysław IV Waza zatwierdza magistratowi miasta Lwowa prawo do wieczystego pobierania odwiecznej opłaty targowej zwanej półmiarkowym. Dochód z tego podatku przeznaczony jest na naprawę i budowę murów obronnych miasta.

Lubomirska z żalem wyjaśnia Janowi Jabłonowskiemu, że jego prośba nadeszła o dzień za późno, przez co prezentacje zostały już oddane. Zapewnia jednocześnie adresata o swojej życzliwości i gotowości do wyświadczenia przysługi w przyszłości.

Król Władysław IV zwalnia Ormian mieszkających wewnątrz murów miasta Lwowa z wszelkich opłat celnych od towarów i pieniędzy wwożonych do Królestwa lub wywożonych poza jego granice. Wolność ta ma obowiązywać pod warunkiem spisywania przewożonych dóbr w rejestrach celnych do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy przez sejm walny.

Król Władysław IV nakazuje kupcom lwowskim uiszczanie cła granicznego od wwożonych towarów, znosząc ormiański ryczałt dwunastu kóp, jednocześnie uwalniając mieszczan od dotychczasowych zaległości i podtrzymując ich zwolnienie z ceł wewnętrznych.

Audytor Pałacu Apostolskiego Krzysztof Widman wydaje dekret w sporze pomiędzy kapitułą katedralną lwowską a zakonem dominikanów o zarząd nad majątkiem szpitala św. Łazarza we Lwowie. Akt formalnie notyfikuje stronom postanowienie o uchyleniu dotychczasowej inhibicji w oparciu o procedurę apelacyjną.

Opat tyniecki Stanisław Józef Lubomirski skarży się wojewodzie ruskiemu Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu na gwałty i zniszczenia czynione w dobrach klasztornych przez regiment podskarbiego koronnego. Prosi adresata o wstawiennictwo i doprowadzenie do wyprowadzenia wojska z opactwa, powołując się na zakaz nuncjatury apostolskiej oraz opłaconą już hibernę.

Jerzy Dominik Lubomirski prosi wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o wstawiennictwo w sprawie wpisania chorągwi wołoskiej do komputu oraz wyznaczenia jej leża. Zapewnia przy tym o swojej wierności i powołuje się na tradycyjną przyjaźń łączącą ich rody.

Jerzy Dominik Lubomirski prosi Jana Stanisława Jabłonowskiego o wstawiennictwo w sprawie zwolnienia jego dóbr ze świadczeń publicznych i subwencji. Odnosi się również do bieżących kwestii prawno-majątkowych, w tym protestacji oraz sprawy starosty.

Wojewoda ruski Stanisław Lubomirski wyraża żal z powodu rozlewu krwi oraz znieważenia Lwowa i szkoły farnej przez ludzi uważających się za stojących ponad prawem. Zapewnia władze miejskie o swoim poparciu i obiecuje przedstawić ich krzywdę szlachcie zgromadzonej na sejmiku proszowickim.

Wojewoda ruski Stanisław Lubomirski ponagla władze Lwowa do przekazania akt śledztwa pod jurysdykcję urzędu podwojewodzińskiego oraz do natychmiastowego zwolnienia z aresztu poszkodowanej kobiety, aby mogła wnieść oskarżenie przeciwko sprawcy gwałtu. Ostrzega radców, że w przypadku dalszego blokowania procesu i braku formalnego oskarżyciela będzie zmuszony wypuścić przetrzymywanego od dwudziestu tygodni więźnia na wolność.

Wojewoda ruski Stanisław Lubomirski informuje władze Lwowa o rozmowie z miejskim pisarzem oraz przesyła uniwersał i list do starosty. Nakazuje rajcom pilne przygotowanie się i utrzymywanie wszelkiej gotowości.

Wojewoda ruski Stanisław Lubomirski wysyła do burmistrza i rajców Lwowa podczaszego bracławskiego Zielińskiego w celu omówienia spraw związanych z przygotowaniem obrony miasta w niebezpiecznym czasie. Zobowiązuje władze miejskie do porozumienia się z wysłannikiem i wykonania jego zaleceń dla wspólnego bezpieczeństwa.

Wojewoda ruski Stanisław Lubomirski radzi władzom Lwowa, by wstrzymały się z pośpieszną budową blokhauzów do czasu nadejścia załogi, a umocnienia powstaną błyskawicznie wraz z przybyciem jego piechoty. Zamiast tego nakazuje rajcom skupić się na gromadzeniu zapasów żywności, prochu, kul oraz narzędzi do prac ziemnych.

Wojewoda ruski Stanisław Lubomirski przesyła burmistrzowi i radzie miasta Lwowa wnioskowany list otwarty skierowany do przedmieszczan. Zapowiada przy tym swój rychły przyjazd do Lwowa w celu osobistego zaprowadzenia należytego porządku.

Franciszek Lupis informuje wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o staraniach w Paryżu zmierzających do odbioru obrazów od malarza de Troy. Wyjaśnia, że z powodu przedłużających się prac artysty oraz świeżości płócien nie mógł ich osobiście zabrać, lecz spodziewa się ich nadesłania z późniejszym transportem.

Jan Lamprecht potwierdza Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu przekazanie korespondencji królewicza Jakuba Sobieskiego oraz wysłanie listów kasztelana krakowskiego do Rzymu. Wyjaśnia także powody wcześniejszego opóźnienia w korespondencji, spowodowane odejściem poczty lwowskiej.

Jan Lamprecht powiadamia wojewodę Jana Stanisława Jabłonowskiego o wysłaniu jego listu do Oławy i obiecuje rychłe przekazanie odpowiedzi. Informuje również o odłożeniu narady u kardynała Michała Radziejowskiego oraz odesłaniu po szczegółowe nowiny do starosty czerkaskiego.

Dokument ustanawia wilkierz cechu krawieckiego we Lwowie, szczegółowo regulując zasady funkcjonowania gospody, składek, czasu i higieny pracy, dyscypliny oraz kasy zapomogowej dla towarzyszy i czeladników. Potwierdza pierwotne artykuły z lat 1491/1501 oraz ich oficjalne odnowienie przez starszych cechu w 1646 roku.

Lanckoroński informuje wojewodę ruskiego Jana Jabłonowskiego o sprzeciwie szlachty wobec wojny szwedzkiej i uchwaleniu instrukcji nakazującej wysłanie posłów do króla Szwecji z żądaniem opuszczenia Kurlandii. W liście krótko wspomina również o bieżących sprawach personalnych i zgonie Joanny.

Hetman Stanisław Lanckoroński informuje radnych lwowskich o zganieniu pana Janickiego i nałożeniu aresztu na jego żołd z tytułu krzywd wyrządzonych przedmieszczanom. Ponagla także władze miasta do zgromadzenia zimą materiałów potrzebnych do wiosennej budowy fortyfikacji zamku i Lwowa.

Stanisław Lanckoroński zawiadamia władze Lwowa o królewskim poleceniu asygnowania dziesięciu tysięcy złotych z czopowego na miejskie fortyfikacje. Zapowiada swoje rychłe przybycie, naradę z urzędnikami oraz nakazanie arendarzowi bezzwłocznego wypłacenia tej sumy magistratowi.

Hetman Stanisław Lanckoroński zapowiada swój przyjazd do Lwowa w celu narady nad pilną budową miejskich umocnień obronnych. Nakazuje rajcom przygotowanie materiałów, odszukanie zatwierdzonych przez króla planów oraz zatrudnienie inżyniera Delaqua.

Król Władysław IV potwierdza przywilej króla Kazimierza Jagiellończyka z 1476 roku, nadający klasztorowi Bożego Ciała ojców dominikanów we Lwowie pobór cła od wozów kupieckich we wsi Kościejów w ziemi lwowskiej.

Król Jan Kazimierz na sejmie koronacyjnym potwierdza konwentowi dominikanów przy kościele Bożego Ciała we Lwowie przywilej króla Władysława IV, transumujący wcześniejsze nadania Zygmunta I, Kazimierza Jagiellończyka, Władysława Jagiełły oraz księcia Władysława Opolczyka dotyczące dóbr ziemskich, placu klasztornego, jurysdykcji i ceł.

Teresa Madalińska, chorążyna wieluńska, zawiadamia wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o niespodziewanej śmierci męża. Prosi adresata i jego żonę o roztoczenie nad nią opieki oraz pamięć o niej w doznanym sieroctwie.