Katalog źródeł

Stanisław Stefan Marcinowski odpowiada na pismo swojego gospodarza Jana Szraibera nakazujące mu wyprowadzkę z zajmowanego lokalu. Zapewnia o gotowości ustąpienia z domu, zastrzega jednak, że z ważnych przyczyn nie może tego zrobić od razu, i proponuje spotkanie w celu osobistego omówienia sprawy.

Stanisław Karol Masalski prosi Marcina Anczewskiego o wstawiennictwo u władz Lwowa w sprawie wypłaty obiecanych 300 złotych, których posłowie lwowscy nie przekazali mu w Warszawie. Wyjaśnia, że przez brak tych funduszy nie zdołał uregulować własnych zobowiązań, i zapowiada przysłanie posłańca po odbiór należności.

Arcybiskup lwowski Jan Tarnowski zatwierdza fundację Aleksandra Zborowskiego i kanonicznie eryguje kościół oraz klasztor św. Marcina karmelitów dawnej obserwancji wraz ze szpitalem dla chorych żołnierzy szlacheckich na Przedmieściu Krakowskim we Lwowie. Zabezpiecza przy tym dochody i uposażenie zakonu oraz nienaruszalność praw miejscowej parafii.

Jan Massari informuje przebywającego w Warszawie Marcina Rozwajera o sprawach majątkowych po zmarłym Kampianie. Prosi go także o interwencję u kanclerza koronnego w celu odroczenia wyroku w sporze o zapłatę za sukno na pogrzeb Prokopa Sieniawskiego.

Arcybiskup lwowski Jan Tarnowski zatwierdza fundację sędziego ziemskiego halickiego Stanisława z Głowna Głowińskiego, erygując prałaturę kantora oraz kanonikat Głowińskiego przy katedrze metropolitalnej we Lwowie. Nowe beneficja zostają uposażone dobrami wsi Młyniszcze i Zabłotowce w ziemi żydaczowskiej wraz z określeniem obowiązków liturgicznych i prawa patronatu.

Król Jan Kazimierz potwierdza dawne przywileje cechu krawców we Lwowie oraz zakazuje Żydom, kramarzom i kuśnierzom nieuprawnionego szycia i sprzedaży odzieży oraz czapek wełnianych pod rygorem konfiskaty towarów. Władca nakazuje władzom miejskim bezwzględne egzekwowanie cechowego monopolu krawieckiego.

Porucznik Medzycki relacjonuje wojewodzie przeprowadzenie tajnego śledztwa oraz kwestię asygnacji na rekrutów, która ma zostać wydana na św. Marcina. Informuje także o przekazaniu komendantowi funduszy oraz o prośbie kasztelana bełskiego dotyczącej pominięcia jego oficerów przy podziale pieniędzy.

Król Jan Kazimierz w uznaniu wierności i ofiarności Lwowa podczas wojen zrównuje miasto oraz jego obywateli w prawach, wolnościach i przywilejach szlacheckich z Krakowem i Wilnem. Mieszczanie lwowscy otrzymują prawo udziału w elekcjach królewskich, obecności na sejmach oraz swobodnego nabywania i posiadania dóbr ziemskich.

Król Jan Kazimierz zatwierdza klasztorowi dominikanów we Lwowie prawo do własnego wodociągu, transumując przywilej Zygmunta III z 1628 roku oraz dokument magistratu lwowskiego z 1613 roku. Monarcha podkreśla zasługi zakonników, którzy utrzymali ujęcie wody i zaopatrywali mieszkańców podczas najazdów nieprzyjacielskich.

Arcybiskup lwowski Jan Tarnowski zatwierdza zapisy fundacyjne braci Marcina i Macieja Rzechowskich oraz uroczyście eryguje i uposaża prebendę przy kościele i szpitalu św. Barbary na przedmieściu Rohatyna. Dokument szczegółowo reguluje obowiązki liturgiczne prebendarza, zarząd funduszami ubogich oraz prawo patronatu przysługujące fundatorom, ich katolickim sukcesorom w dobrach Kutcze i magistratowi rohatyńskiemu.

Arcybiskup lwowski Jan Tarnowski dokonuje erekcji, dotacji i prawnego zatwierdzenia prepozytury przy kaplicy Najświętszej Maryi Panny (Domagaliczowskiej) przy katedrze lwowskiej, scalając fundacje i legaty pieniężne na łączną kwotę 10 200 złotych polskich. Dokument określa obowiązki mszalne prepozyta i dwóch kapłanów, podział dochodów z czynszów oraz ustanawia naprzemienne prawo patronatu między arcybiskupem a magistratem lwowskim.

Administrator sede vacante archidiecezji lwowskiej Adam Piaskowski potwierdza i włącza do majątku kościelnego zapisy oraz legaty pieniężne poczynione przez różnych ofiarodawców na rzecz kaplicy Najświętszej Maryi Panny przy katedrze we Lwowie. Dokument szczegółowo określa także obowiązki odprawiania mszy świętych nałożone z tego tytułu na prepozyta i kapelanów kaplicy.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza ogół praw, przywilejów i wolności nadanych miastu Lwowowi przez swoich poprzedników. W szczególności zatwierdza dyplom koronacyjny Jana Kazimierza z 1649 roku oraz przywilej zrównujący Lwów w prawach z Krakowem i Wilnem.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza Janowi Felicjanowi Kulikowskiemu i jego sukcesorom prawa, przywileje, dekrety oraz granice dotyczące dóbr wsi Skniłówek pod Lwowem, transumując wcześniejsze nadania monarchów polskich.

Marcin Milewski usprawiedliwia swą nieobecność pilnymi sprawami swej pani i udziela rajcom lwowskim porady procesowej w sporze o dobra z Hynkami z Ratyszcza. Doradza pozwanie pana Iwanickiego jako wspólnika strony pozwanej na ten sam termin, co umożliwi skuteczne wyegzekwowanie wyroku.

Marcin Milewski relacjonuje rajcom lwowskim przebieg spraw przed Trybunałem Koronnym w Lublinie, zwłaszcza sporu z Rachwałem oraz pozwu o uwolnienie Kindfleisza. Doradza podniesienie zarzutu niewłaściwości sądu ziemskiego wobec jurysdykcji miejskiej i informuje o zbliżającym się końcu kadencji trybunalskiej.

Arcybiskup lwowski Wojciech Koryciński zatwierdza przeniesienie zniszczonego w wyniku najazdów konwentu augustianów z Przedmieścia Halickiego na Przedmieście Krakowskie we Lwowie. Na mocy dokumentu kościół św. Anny zostaje wraz z gruntami inkorporowany do zakonu z pozwoleniem na budowę klasztoru, przy zachowaniu praw miejscowej parafii.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza na prośbę seniorów nacji ormiańskiej przywilej Jana Kazimierza z 1661 roku, który zrównał miasto Lwów oraz jego obywateli obrządków rzymskokatolickiego, ormiańskiego i greckiego w prawach i prerogatywach z Krakowem i Wilnem. Mieszczanie lwowscy uzyskują i zachowują uprawnienia szlacheckie, w tym prawo do udziału w elekcjach królewskich, nabywania dóbr ziemskich oraz reprezentacji sejmowej.

Arcybiskup lwowski Wojciech Koryciński zatwierdza i eryguje fundację prałatury kanclerza oraz kanonii giedzińskiej przy katedrze lwowskiej, ustanowioną przez sufragana Jerzego Giedzińskiego. Beneficjum zostało uposażone rocznym czynszem zabezpieczonym na dobrach Bolechów, Zawadka i innych posiadłościach fundatora.

Dokument upamiętnia przywrócenie na wieżę lwowskiego ratusza blaszanego wiatrowskazu w postaci lwa, herbu miasta, zrzuconego podczas burzy w okresie wojennych zawieruch. Przedstawia zarys dramatycznych oblężeń i klęsk Lwowa, dziękczynienie za ocalenie oraz szczegółowy spis ówczesnych władz miejskich, cechów i duchowieństwa.

Marchiò de Betta di Giera, będąc dłużnikiem Giovanniego Gery z Candide na sumę 300 lirów, sprzedaje mu na zaspokojenie należności dobra ze spadku ojcowskiego z zastrzeżeniem prawa wykupu w ciągu ośmiu lat. Do czasu spłaty dłużnik zobowiązuje się corocznie uiszczać czynsz w wysokości 6% od tej kwoty.

Podczas sejmu koronacyjnego w Krakowie król Jan III Sobieski uroczyście potwierdza i odnawia wszelkie dawne oraz nowe prawa, przywileje, immunitety i swobody miasta Lwowa, jego magistratu i mieszkańców wszystkich obrządków. Dokument w szczególności potwierdza m.in. zrównanie Lwowa z Krakowem i Wilnem, prawo składu, prawo kaduka, jurysdykcję nad kościołami i szpitalami oraz wyjęcie mieszczan spod sądów komisarskich i zamkowych.

Administrator sede vacante archidiecezji lwowskiej Adam Piaskowski przysądził szpitalowi św. Stanisława na Przedmieściu Lwowskim sporny staw i grunt pod młyn na rzece Ostróżance koło Maleczkowic, zakazując Bernardowi Wieniawskiemu roszczeń i naruszania własności. Dokument zawiera także relację z komisarskiego wprowadzenia prowizora szpitala w posiadanie spornego stawu.

Arcybiskup lwowski Konstanty Lipski potwierdza i ponawia erekcję Bractwa Najświętszego Sakramentu przy katedrze lwowskiej, transumując aprobacyjny dokument nuncjusza apostolskiego Opicjusza Pallaviciniego z 1681 roku. Nadaje bractwu statuty, uprawnienia jurysdykcyjne dla jego spowiedników oraz czterdziestodniowy odpust za wypełnianie określonych praktyk pobożnych.

Arcybiskup lwowski Konstanty Lipski potwierdza fundację Anny z Chodorowa Wiśniowieckiej, opiewającą na sumę 20 000 złotych polskich z rocznym czynszem wyderkowym, na utrzymanie prepozyta i czterech kapłanów odprawiających msze za duszę jej zmarłego męża Konstantego Wiśniowieckiego przy ołtarzu Trójcy Świętej w katedrze lwowskiej. Jednocześnie arcybiskup dokonuje kanonicznej erekcji tego beneficjum i instaluje ks. Stanisława Gołębiowskiego na urzędzie prepozyta.

Arcybiskup lwowski Konstanty Lipski eryguje i zatwierdza altarię przy kaplicy rajców (literatów) w archikatedrze lwowskiej, ufundowaną z zapisu testamentowego rajcy Stanisława Majdeszewicza w kwocie 10 000 złotych polskich zabezpieczonych na kamienicy Jelonkowskiej. Dokument określa obowiązki liturgiczne beneficjenta, rozliczenie rocznego czynszu oraz nadaje prawo patronatu Tomaszowi Belli i Michałowi Boimowi, a po nich radzie miejskiej Lwowa.

Arcybiskup lwowski Konstanty Lipski zatwierdza i eryguje fundację Zofii z Wydżgów Kłuńskiej w wysokości 10 000 złotych polskich, zabezpieczoną na dobrach Andrzeja Szymonowicza. Dochód z tego kapitału przeznaczono na odprawianie mszy o Męce Pańskiej z udziałem kapeli muzycznej oraz na oświetlenie ołtarza Świętej Trójcy i krucyfiksu w katedrze lwowskiej.

Władze miejskie Lwowa, duchowieństwo oraz kapituła sporządzają pamiątkowy memoriał upamiętniający klęski wojenne, pożary, zarazy i nawałnice nękające miasto w latach 1672–1708. Dokument poświadcza gruntowną renowację hełmu wieży ratuszowej i figury lwa, przeprowadzoną pod kierunkiem rajcy Tomasza Gordona, zawierając spis ówczesnych urzędników i modlitwę o ocalenie Lwowa.

Starszyzna cechu krawców w Krakowie poświadcza, że Szymon Kubiszowski z Żabna ukończył czteroletnią naukę krawiectwa u krakowskiego mistrza Tomasza Rybalskiego i zadośćuczynił wszystkim obowiązkom cechowym. Wystawcy polecają go innym mistrzom i cechom jako wyuczonego i prawego rzemieślnika.

Arcybiskup Jan Skarbek zatwierdza zapis kwoty 6000 złotych polskich na dobrach Miłoszewice, dokonany przez cześnika Stanisława Wieniawskiego na rzecz fundacji ks. Antoniego Gomolińskiego, oraz eryguje nowy kanonikat ponadliczbowy przy katedrze lwowskiej. Ustala ponadto prawa patronatu dla fundatora, a po jego śmierci naprzemiennie dla arcybiskupów i kapituły, z pierwszeństwem dla członków rodu Gomolińskich.

Rajcy lwowscy, po zatwierdzeniu rachunków zarządu szpitalem św. Ducha przez zmarłego rajcę Jana Meconiego i w uznaniu wyłożonych przezeń znacznych środków własnych, ustanawiają dwa wieczyste nabożeństwa rocznicowe za spokój jego duszy, zobowiązując prowizorów szpitala do ich stałego odprawiania.

Dokument reguluje spór między władzami Lwowa a kolegium wikariuszy katedry lwowskiej, ustalając zasady i wymiar corocznego uiszczania mesznego w ziarnie przez podmiejskie wsie miejskie oraz w pieniądzu z gruntów lonherii, a także spłatę zaległości. Ugoda została zatwierdzona przez arcybiskupa lwowskiego Mikołaja Ignacego Wyżyckiego.

Rektor i władze Uniwersytetu Lwowskiego zaświadczają, że Florian Minasiewicz, katecheta szkół klasztoru ormiańskiego i cenzor ksiąg, spełnił wszelkie wymagania akademickie i obronił tezy teologiczne, nadając mu tytuł doktora teologii wraz ze związanymi z nim przywilejami.

Król Stanisław August Poniatowski zatwierdza i transumuje ordynację konfraterni kupieckiej miasta Lwowa uchwaloną przez lwowski urząd radziecki, obejmującą 37 artykułów regulujących zasady przynależności, handel, organizację władz brackich oraz ochronę praw lwowskich kupców.

Marcin Świeżawski donosi władzom Lwowa o stanie prowadzonych w Warszawie spraw miejskich, w tym kwestii praw ruskich rzemieślników i obrony przywilejów miasta w oparciu o zawarty kontrakt. Potwierdza także odbiór przekazanego przez syndyka wynagrodzenia oraz deklaruje dalszą gotowość do świadczenia usług.

Marcin Świeżawski zawiadamia Jana Zimnickiego o podjęciu powierzonej mu sprawy i ostrzega przed upływającym, ostatecznym terminem na złożenie wyroków oraz popieranie apelacji. Zwraca się o jak najszybsze nadesłanie dokumentów i środków niezbędnych do pokonania napotykanych trudności.

Podczaszy lwowski Marcin Stamirowski odpowiada rajcom lwowskim na list dotyczący sporów handlowych i frymarku wołami. W zawiłych i fragmentarycznie zachowanych wyjaśnieniach wspomina m.in. o transakcjach związanych z wojewodzicem bełskim i podkomorzym.

Autorka usprawiedliwia swoje długie milczenie chorobami, kłopotami rodzinnymi oraz atakami ze strony nieprzyjaciół, po czym przesyła wujance świąteczne i noworoczne życzenia. Do korespondencji dołącza kopię listu pana Jana, który stanowczo odpiera plotki i zarzuty rzekomo godzące w adresatkę.

Wojciech Tyrawski zdaje Jánosowi Keményemu szczegółową relację z trzydniowego starcia pod Beresteczkiem, zakończonego rozgromieniem sił kozacko-tatarskich i zdobyciem ich obozu. Informuje również o nastrojach szlachty, dalszym marszu króla ku Kijowowi oraz niepokojących pogłoskach o działaniach elektora brandenburskiego.

Wojciech Tyrawski zdaje Janowi Keményemu szczegółową relację ze zwycięstwa wojsk królewskich nad Kozakami i Tatarami w trzydniowej bitwie pod Beresteczkiem. Informuje również o konieczności dalszego pozostania przy hetmanie Kalinowskim oraz przekazuje obozowe wiadomości o stratach przeciwnika i nastrojach pospolitego ruszenia.

Kasztelan lwowski Jerzy Bogusław Fredro zwraca się do kasztelana krakowskiego Feliksa Potockiego z prośbą o pomoc w ujęciu Marcina Waśniowskiego, swojego dawnego wychowanka skazanego przez Trybunał Koronny za zamach na jego życie. Fredro postuluje, by Potocki napisał prywatny list do krewnego, księcia Janusza Wiśniowieckiego, w celu odesłania służącego w wojsku litewskim zbrodniarza pod pozorem do Lwowa, gdzie dosięgnie go sprawiedliwość.

Marcin Chomentowski wstawia się u wojewody ruskiego Jana Jabłonowskiego za swoją siostrą, podkomorzyną podolską, której starostwo baryckie zostało zrujnowane przez przemarsze i postoje chorągwi wojskowych. Apeluje o objęcie jej protekcją oraz o przychylne wysłuchanie wysłanego do Jabłonowskiego posłańca.

Marcin Chomentowski deklaruje gotowość do pośpieszenia na wznowienie rokowań ze skonfederowanym wojskiem po rozwiązaniu lokalnych trudności. Wyjaśnia kwestię podporządkowania się ordynansowi na hibernę z dóbr dobrzyńskich i zapewnia adresata o swojej wierności.

Ks. Tomasz SJ donosi wojewodzie ruskiemu o problemach ze spławem statków z wyposażeniem oraz o opóźnieniu własnej podróży spowodowanym złą pogodą i okaleczeniem koni. Zapowiada rychły wyjazd z Zamościa do Lwowa zaraz po uroczystościach ku czci św. Stanisława Kostki.

Aleksander Cetner zapewnia rajców lwowskich, że po zawarciu ugody z jego oddziałem nie muszą obawiać się wybierania chleba przez wojsko. Zapowiada również interwencję u swojego porucznika Polanowskiego oraz rozmowę z hetmanem.

Biskup krakowski Marcin Szyszkowski wyraża ubolewanie, że wynegocjowana przez niego ugoda ze strony pana Felsztyńskiego i podczaszego nie doszła do skutku. Prosi rajców lwowskich o powstrzymanie się od kroków prawnych do czasu zbliżającego się sejmu, na którym osobiście zamierza nakłonić podczaszego do polubownego zakończenia sprawy.

Andrzej Janocki relacjonuje burmistrzowi i rajcom Lwowa przebieg starań na dworze i w kancelarii podkanclerzego o sporządzenie oraz wydanie przywileju miejskiego. Informuje również o poniesionych wydatkach, wręczonym podarunku oraz odroczeniu sprawy sądowej miasta do 24 lutego.