Katalog źródeł

Król Władysław IV potwierdza przywilej króla Kazimierza Jagiellończyka z 1476 roku, nadający klasztorowi Bożego Ciała ojców dominikanów we Lwowie pobór cła od wozów kupieckich we wsi Kościejów w ziemi lwowskiej.

Król Jan Kazimierz na sejmie koronacyjnym potwierdza konwentowi dominikanów przy kościele Bożego Ciała we Lwowie przywilej króla Władysława IV, transumujący wcześniejsze nadania Zygmunta I, Kazimierza Jagiellończyka, Władysława Jagiełły oraz księcia Władysława Opolczyka dotyczące dóbr ziemskich, placu klasztornego, jurysdykcji i ceł.

Ksiądz J. Manasterski sprzeciwia się bezprawnemu nasyłaniu miejskiej egzekucji oraz pobieraniu czynszu z kamienicy po zmarłej generałowej Bekierskiej. Wzywa prezydenta Lwowa do zaprzestania uzurpowania sobie jurysdykcji nad jego prawnie objętym majątkiem.

Kanonik lwowski ks. J. Manasterski zwraca się do radców miasta Lwowa z prośbą o nienakładanie na ubogiego najemcę czynszu z należącej do duchownego piwnicy. Powołując się na dawną życzliwość magistratu wobec duchowieństwa, deklaruje w zamian wdzięczność i gotowość do przysług.

Ks. Marek wyjaśnia stolnikowej Annie Wróblewskiej przyczyny opóźnienia swego przyjazdu z powodu zatrzymania przez definitorium i obowiązków zakonnych. Zapewnia adresatkę o odprawianiu mszy w intencji pomyślności jej dóbr, odzyskania należności oraz ochrony inwentarza przed zarazą.

Król Jan Kazimierz potwierdza dyplom Władysława IV z 1644 roku dla ruskich prowizorów lwowskiej cerkwi Zwiastowania NMP na Przedmieściu Krakowskim. Akt gwarantuje im wyłączne prawo do zarządu cerkwią, szkołą, szpitalem oraz przynależnymi nieruchomościami bez narzucania dodatkowych ciężarów miejskich.

Papież Innocenty X informuje duchowieństwo i lud diecezji lwowskiej o wyniesieniu Jana Tarnowskiego na urząd arcybiskupa metropolity po śmierci poprzednika. Nakazuje wiernym poddanie się jego władzy pasterskiej oraz okazywanie mu synowskiego szacunku i posłuszeństwa.

Prowincjał dominikanów Jacek Terrarius upoważnia przeora Jacka Rzeczkowskiego do erygowania i objęcia opieką bractwa różańcowego przy kościele w Zubrzy w archidiecezji lwowskiej. Dokument zawiera późniejsze zatwierdzenia arcybiskupów lwowskich Konstantego Lipskiego z 1687 roku oraz Jana Skarbka z 1724 roku.

Kapituła metropolitalna lwowska zawiera porozumienie z lwowskim cechem rzeźników, przyznając mu wyłączne prawo do handlu mięsem w jatkach na gruntach kapitulnych przy kościele św. Jana na Przedmieściu Krakowskim. W zamian cech zobowiązuje się do przestrzegania porządku cechowego, eliminowania partaczy oraz przyjmowania w swe szeregi wykwalifikowanych rzemieślników z tamtejszej jurysdykcji duchownej.

Arcybiskup lwowski Jan Tarnowski zatwierdza fundację Aleksandra Zborowskiego i kanonicznie eryguje kościół oraz klasztor św. Marcina karmelitów dawnej obserwancji wraz ze szpitalem dla chorych żołnierzy szlacheckich na Przedmieściu Krakowskim we Lwowie. Zabezpiecza przy tym dochody i uposażenie zakonu oraz nienaruszalność praw miejscowej parafii.

Arcybiskup lwowski Mikołaj Krosnowski eryguje przy katedrze lwowskiej nową kanonię ponadliczbową („od stołu”), łącząc ją prowizorycznie z prepozyturą Bractwa Najświętszego Sakramentu. Akt wystawiony w 1650 roku został zatwierdzony przez kapitułę metropolitalną w 1651 roku.

Arcybiskup lwowski Jan Tarnowski potwierdza i aprobuje darowiznę sumy sześciu tysięcy złotych polskich, zapisaną przez władze miasta Lwowa z majątku zmarłego rajcy Macieja Hejdera na rzecz Bractwa Najświętszego Ciała Chrystusa przy katedrze lwowskiej.

Przeor krakowskich karmelitów interweniuje u władz Lwowa z prośbą o zaniechanie wrogich działań i uwięzienia zakonników dążących do osiedlenia się w mieście. Tłumaczy zwłokę prowincjała obowiązkami wizytacyjnymi, powołuje się na dawną przychylność przodków rajców oraz przestrzega przed karami kościelnymi za blokowanie fundacji klasztornych.

Arcybiskup lwowski Jan Tarnowski zatwierdza fundację sędziego ziemskiego halickiego Stanisława z Głowna Głowińskiego, erygując prałaturę kantora oraz kanonikat Głowińskiego przy katedrze metropolitalnej we Lwowie. Nowe beneficja zostają uposażone dobrami wsi Młyniszcze i Zabłotowce w ziemi żydaczowskiej wraz z określeniem obowiązków liturgicznych i prawa patronatu.

Biskup przemyski Antoni Winnicki eryguje i zatwierdza bractwo młodzieńcze (parobackie) przy cerkwi św. Mikołaja w Starym Samborze. Dokument nakazuje członkom bractwa trwanie w miłości chrześcijańskiej, pobożności i posłuszeństwie władzy cerkiewnej pod groźbą klątwy kościelnej.

Król Jan Kazimierz zatwierdza akt starosty lwowskiego Jana Mniszka potwierdzający zapis testamentowy mieszczanina Semena Onufrijowicza, który ofiarował folwark na Podzamczu we Lwowie na budowę cerkwi, monasteru św. Jana Ewangelisty oraz drukarni. Dokument zwalnia planowaną fundację z podatków i jurysdykcji miejskiej oraz powierza jej zarząd bazylianom pod zwierzchnictwem ojca Symeona Siemionowicza.

Król Jan Kazimierz zatwierdza klasztorowi dominikanów we Lwowie prawo do własnego wodociągu, transumując przywilej Zygmunta III z 1628 roku oraz dokument magistratu lwowskiego z 1613 roku. Monarcha podkreśla zasługi zakonników, którzy utrzymali ujęcie wody i zaopatrywali mieszkańców podczas najazdów nieprzyjacielskich.

Arcybiskup lwowski Jan Tarnowski na prośbę miejscowego proboszcza eryguje i zatwierdza Bractwo Najświętszego Ciała Chrystusowego przy kościele parafialnym w Komarnie. Dokument określa odpusty papieskie oraz ustawy i obowiązki członków bractwa wzorowane na regułach rzymskich i lwowskich.

Notariusz Stolicy Apostolskiej Innocenty de Laurentiis dokonuje urzędowego transumptu bulli papieża Aleksandra VII z 1663 roku, zezwalającej elektowi nikopolskiemu Jerzemu Giedzińskiemu na sprawowanie posługi sufragana lwowskiego oraz zachowanie godności kanclerza tamtejszej katedry.

Arcybiskup lwowski Jan Tarnowski zatwierdza zapisy fundacyjne braci Marcina i Macieja Rzechowskich oraz uroczyście eryguje i uposaża prebendę przy kościele i szpitalu św. Barbary na przedmieściu Rohatyna. Dokument szczegółowo reguluje obowiązki liturgiczne prebendarza, zarząd funduszami ubogich oraz prawo patronatu przysługujące fundatorom, ich katolickim sukcesorom w dobrach Kutcze i magistratowi rohatyńskiemu.

Arcybiskup lwowski Jan Tarnowski dokonuje erekcji, dotacji i prawnego zatwierdzenia prepozytury przy kaplicy Najświętszej Maryi Panny (Domagaliczowskiej) przy katedrze lwowskiej, scalając fundacje i legaty pieniężne na łączną kwotę 10 200 złotych polskich. Dokument określa obowiązki mszalne prepozyta i dwóch kapłanów, podział dochodów z czynszów oraz ustanawia naprzemienne prawo patronatu między arcybiskupem a magistratem lwowskim.

Administrator sede vacante archidiecezji lwowskiej Adam Piaskowski potwierdza i włącza do majątku kościelnego zapisy oraz legaty pieniężne poczynione przez różnych ofiarodawców na rzecz kaplicy Najświętszej Maryi Panny przy katedrze we Lwowie. Dokument szczegółowo określa także obowiązki odprawiania mszy świętych nałożone z tego tytułu na prepozyta i kapelanów kaplicy.

Arcybiskup lwowski Jan Tarnowski potwierdza i aprobuje fundację Jana Sobieskiego zabezpieczoną na dobrach Błudów, erygując konwent oraz szpital bonifratrów przy kościele św. Wawrzyńca we Lwowie. Dokument inkorporuje kościół do uposażenia zakonników oraz reguluje kwestie immunitetu kościelnego i nienaruszalności praw miejscowej parafii.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki zatwierdza konwentowi dominikanów we Lwowie dawniejszy przywilej Zygmunta III Wazy dotyczący nabycia gruntu zwanego Sykstowskim od doktora medycyny Erazma Syksta. Na dokumencie zachowały się podpisy wystawcy i notariusza oraz późniejsza nota wpisu do lwowskich ksiąg miejskich z 1790 roku.

Papież Klemens X informuje wiernych miasta i diecezji lwowskiej o przeniesieniu biskupa kamienieckiego Alberta na urząd arcybiskupa lwowskiego, wakujący po śmierci arcybiskupa Jana. Nakazuje wiernym przyjęcie nowego pasterza z należnym szacunkiem oraz posłuszeństwo jego poleceniom.

Arcybiskup lwowski Wojciech Koryciński zatwierdza przeniesienie zniszczonego w wyniku najazdów konwentu augustianów z Przedmieścia Halickiego na Przedmieście Krakowskie we Lwowie. Na mocy dokumentu kościół św. Anny zostaje wraz z gruntami inkorporowany do zakonu z pozwoleniem na budowę klasztoru, przy zachowaniu praw miejscowej parafii.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza kapitule katedralnej lwowskiej prawo do poboru czterech wozów soli z żup w Drohobyczu, nadane pierwotnie przez Władysława Jagiełłę i potwierdzone przez króla Aleksandra.

Kajetan Młodecki wyraża wdzięczność magistratowi lwowskiemu za poparcie jego kandydatury na godność prepozyta katedry lwowskiej na wypadek wakatu. Prosi rajców o urzędowe wpisanie przychylnych mu głosów do ksiąg radzieckich.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza dokument króla Jana Kazimierza aprobujący darowiznę folwarku na Podzamczu lwowskim, uczynioną przez mieszczanina Szymona Onufryjewicza. Zapis ten przeznaczony został na wzniesienie cerkwi i monasteru św. Jana Ewangelisty obrządku wschodniego wraz z drukarnią.

Józef Wandalin Mniszech zwraca się do władz Lwowa z żądaniem przymuszenia gdańskiego kupca Jakuba Watsona do uregulowania długu wobec jaworowskiego kupca Moszka Michlewicza przed opuszczeniem miasta. Ostrzega, że w razie zaniechania działań magistrat sam zostanie obarczony odpowiedzialnością finansową.

Józef Wandalin Mniszech prosi władze Lwowa o powierzenie wakującego probostwa miejskiego sufraganowi lwowskiemu ks. Jełowickiemu. Zapewnia przy tym o swojej wdzięczności i gotowości do wyświadczenia magistratowi przysługi w przyszłości.

Arcybiskup lwowski Wojciech Koryciński zatwierdza i eryguje fundację prałatury kanclerza oraz kanonii giedzińskiej przy katedrze lwowskiej, ustanowioną przez sufragana Jerzego Giedzińskiego. Beneficjum zostało uposażone rocznym czynszem zabezpieczonym na dobrach Bolechów, Zawadka i innych posiadłościach fundatora.

Konstancja Mądrawiczówna szczegółowo przypomina historię sporów sądowych i korzystnych dekretów królewskich gwarantujących dominikankom prawa do majątku po Kampianach. Domaga się od adresata rychłego uregulowania szkód na spornych gruntach pod groźbą wniesienia oficjalnej protestacji.

Administrator sede vacante archidiecezji lwowskiej Adam Piaskowski przysądził szpitalowi św. Stanisława na Przedmieściu Lwowskim sporny staw i grunt pod młyn na rzece Ostróżance koło Maleczkowic, zakazując Bernardowi Wieniawskiemu roszczeń i naruszania własności. Dokument zawiera także relację z komisarskiego wprowadzenia prowizora szpitala w posiadanie spornego stawu.

Kapituła metropolitalna lwowska oddaje młynarzowi Józefowi Hryzlowi, jego żonie Ewie oraz jednemu wyznaczonemu potomkowi w dożywotnią dzierżawę młyn Stachirowski na Przedmieściu Krakowskim we Lwowie. W zamian dzierżawcy zobowiązują się do opłacania rocznego czynszu w wysokości 200 złotych polskich oraz bieżącego utrzymywania i naprawiania zabudowań i urządzeń młyńskich na własny koszt.

Wojciech Miaskowski przesyła rajcom lwowskim sumę 1043 czerwonych złotych i drobne monety należące do podkanclerzego koronnego z prośbą o wystawienie kwitu. Zwraca się o pilne przekazanie tych pieniędzy wraz z korespondencją do rąk ks. Trzebińskiego w Warszawie.

Arcybiskup lwowski Konstanty Lipski potwierdza i ponawia erekcję Bractwa Najświętszego Sakramentu przy katedrze lwowskiej, transumując aprobacyjny dokument nuncjusza apostolskiego Opicjusza Pallaviciniego z 1681 roku. Nadaje bractwu statuty, uprawnienia jurysdykcyjne dla jego spowiedników oraz czterdziestodniowy odpust za wypełnianie określonych praktyk pobożnych.

Arcybiskup lwowski Konstanty Lipski potwierdza fundację Anny z Chodorowa Wiśniowieckiej, opiewającą na sumę 20 000 złotych polskich z rocznym czynszem wyderkowym, na utrzymanie prepozyta i czterech kapłanów odprawiających msze za duszę jej zmarłego męża Konstantego Wiśniowieckiego przy ołtarzu Trójcy Świętej w katedrze lwowskiej. Jednocześnie arcybiskup dokonuje kanonicznej erekcji tego beneficjum i instaluje ks. Stanisława Gołębiowskiego na urzędzie prepozyta.

Józef Dąbrowski, senior kapeli katedralnej we Lwowie, kwituje odbiór od prokuratora kapituły ks. Wittana kwoty 229 złotych tytułem wypłaty za kwartał św. Mateusza oraz dodatku na święto Wniebowzięcia.

Papież Innocenty XI nadaje kapitule i kanonikom kapitulnym kościoła metropolitalnego we Lwowie indult zezwalający na stałe noszenie fioletowej cappa magna z trenem i kapturem oraz rokiety podczas wszelkich publicznych i prywatnych funkcji liturgicznych oraz kapitulnych. Dokument został wpisany do akt kapitulnych za aprobatą arcybiskupa lwowskiego Konstantego Lipskiego.

Król Jan III Sobieski potwierdza przywilej Władysława IV z 1638 roku, zabezpieczający uposażenie, granice posiadłości i wolności monasteru św. Mikołaja w Borze Domaszowskim. Dodatkowo monarcha przyznaje bazylianom prawo do corocznego, swobodnego wyboru ihumena na ruski Nowy Rok.

Sufragan lwowski Zachariasz Nowoszycki opisuje uroczysty wjazd nowego arcybiskupa do Lwowa, liczne uczty dla rajców i Ormian, a także stan prac remontowych w arcybiskupiej kamienicy i spory w łonie kapituły. W liście prosi również przebywającego w Warszawie Zimnickiego o zakup indyjskiego sukna oraz donosi o stanie zdrowia jego żony.

Arcybiskup lwowski Konstanty Lipski eryguje i zatwierdza altarię przy kaplicy rajców (literatów) w archikatedrze lwowskiej, ufundowaną z zapisu testamentowego rajcy Stanisława Majdeszewicza w kwocie 10 000 złotych polskich zabezpieczonych na kamienicy Jelonkowskiej. Dokument określa obowiązki liturgiczne beneficjenta, rozliczenie rocznego czynszu oraz nadaje prawo patronatu Tomaszowi Belli i Michałowi Boimowi, a po nich radzie miejskiej Lwowa.

Arcybiskup lwowski Konstanty Lipski zatwierdza i eryguje fundację Zofii z Wydżgów Kłuńskiej w wysokości 10 000 złotych polskich, zabezpieczoną na dobrach Andrzeja Szymonowicza. Dochód z tego kapitału przeznaczono na odprawianie mszy o Męce Pańskiej z udziałem kapeli muzycznej oraz na oświetlenie ołtarza Świętej Trójcy i krucyfiksu w katedrze lwowskiej.

Dokument potwierdza przyłączenie lwowskiego bractwa Najświętszej Trójcy do rzymskiego Arcybractwa Najświętszej Trójcy Pielgrzymów i Rekonwalescentów oraz udziela mu związanych z tym odpustów i przywilejów papieskich. Warunkiem ważności agregacji jest przyjęcie czerwonego habitu, realizacja określonych dzieł miłosierdzia i uzupełnienie wezwania bractwa.

Konstanty Mrozowicki, administrator sede vacante archidiecezji lwowskiej, zatwierdza donację wsi Wołosów i Cucyłów dokonaną przez Aleksandra i Kazimierza Kuropatwów na rzecz kapituły metropolitalnej. Na uposażeniu tych dóbr eryguje nowy kanonikat fundacji Kuropatwów herbu Jastrzębiec, określając obowiązki mszalne kanonika oraz prawo patronatu dla rodziny fundatorów.

Papież Klemens XI powiadamia duchowieństwo diecezji lwowskiej o przeniesieniu biskupa Jana Skarbka na wakującą po zgonie Mikołaja Popławskiego stolicę arcybiskupią we Lwowie. Wzywa kler do uległości, szacunku oraz posłuszeństwa wobec nowego pasterza.

Papież Klemens XI udziela na okres dziesięciu lat odpustu zupełnego wszystkim wiernym, którzy w święto św. Wojciecha nawiedzą kościół parafialny pod jego wezwaniem za murami Lwowa, przystąpią do sakramentów i pomodlą się w intencjach Kościoła.

Ks. Tomasz Ormiński prosi prezydenta senatu lwowskiego Kirkora o poparcie jego kandydatury na wakujący po śmierci kanonika Krupińskiego kanonikat lwowski. Zapewnia o swojej dozgonnej wdzięczności i poleca się także życzliwości pozostałych członków senatu.

Król August II potwierdza przywilej króla Jana III Sobieskiego z 1690 roku, transumujący dyplom Władysława IV z nadaniem gruntów, wolności i praw dla monasteru bazyliańskiego w Borze Domaszewskim. Zapewnia zakonnikom posiadanie majątku oraz prawo corocznego wyboru ihumena i wolnego handlu podczas świąt.