131/1/323 · 131-1-323-001
[Польською; переклад очікується] Wyrok króla Zygmunta I Starego w sporze władz i pospólstwa Lwowa ze zbuntowanymi rajcami
[Польською; переклад очікується] Król Zygmunt I rozstrzyga spór we Lwowie, skazując rajców Macieja Mikulkę, Jana Kochna i Jana Frayborga na uwięzienie w wieży za bezprawne podburzenie pospólstwa. Nakazuje radzie miejskiej zdanie rachunku z dochodów publicznych i funduszy fortyfikacyjnych przed komisarzami królewskimi oraz delegatami gminy i cechów.
Опрацювання за допомогою ШІ. Прочитання слід звіряти з оригіналом.
[Польською; переклад очікується] Zygmunt, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, pan i dziedzic Rusi, Prus itd. Oznajmiamy mocą niniejszego pisma wszystkim i każdemu z osobna, komu to wiedzieć należy:
Gdy wynikły liczne i ciężkie spory oraz zatargi pomiędzy sławnymi i uczciwymi naszymi rajcami, wójtem i ławnikami oraz całą społecznością miasta naszego lwowskiego z jednej, a Maciejem Mikulką, Janem Kochnem i Janem Frayborgiem, również rajcami lwowskimi, oraz ich stronnikami z drugiej strony, i gdy sprawy te zostały nam przedłożone, my jednak, zajęci wojną pruską, nie mogliśmy tak wielkich niepokojów we właściwy sposób zakończyć i uśmierzyć, nakazaliśmy obu wymienionym stronom zachować spokój, całą ich sprawę przedłożyliśmy sobie i wyznaczyliśmy im termin stawienia się tu przed naszym obliczem. Gdy zatem nadszedł ów termin, wyznaczony przez nas stronom, owi rajcy, wójt, ławnicy i cała społeczność wspomnianego miasta naszego lwowskiego [przedłożyli], że rzeczeni Maciej Mikulka, Jan Kochno i Jan Frayborg wraz ze swymi stronnikami, podburzywszy pospólstwo przeciwko samym rajcom, jakoby dochody publiczne miasta obracali raczej na własny, prywatny użytek niż publiczny, wywołali wielkie zamieszanie i wzburzenie w rzeczypospolitej tegoż miasta, tak że rajcy Mikołaj Rhyczka, Stanisław Harth, Jan Coszher i Grzegorz Voynar zostali zmuszeni zrzec się urzędu rajcowskiego i ustąpić z miejsc radzieckich, aby na ich miejsce dzięki faworowi ludu łatwiej tamci mogli wstąpić, jak to też nastąpiło. Z drugiej strony Maciej Mikulka, Jan Kochno i Jan Frayborg wraz ze swymi stronnikami, nie odpowiadając wcale lub mało na przedłożone zarzuty [przez Michała], usiłowali wszystkie słowa wypowiedziane przeciwko nim obrócić przeciw samemu Michałowi i urzędowi radzieckiemu.
My, wysłuchawszy obszernie twierdzeń i odpowiedzi obu wspomnianych stron, uznaliśmy, że Maciej Mikulka, Jan Kochno i Jan Frayborg wraz ze swymi stronnikami ciężko zawinili z tego powodu, że podburzyli pospólstwo; mogli bowiem innymi sposobami niż przez podburzanie tegoż pospólstwa dochodzić prawdy o publicznych dochodach i żądać rozliczenia od samych rajców. Ponieważ zaniechali tego uczynić, a owo miasto przez swoje stronnictwa i prywatne nienawiści doprowadzili do ciężkich szkód i nakładów, orzekliśmy i niniejszym orzekamy, że ci trzej mają zostać wtrąceni do wieży, w której winni przesiedzieć według upodobania naszej woli.
Nie chcąc zaś, aby wspomniani Mikołaj Rhyczka, Stanisław Harth, Jan Cosnar i Grzegorz Waynar byli obciążeni jakąkolwiek plamą niesławy z tego powodu, że zostali usunięci z urzędu radzieckiego lub że sami zrzekli się urzędu rajcowskiego, orzekliśmy, że to zrzeczenie się urzędu rajcowskiego ani im, ani ich dzieciom i tym, którzy z nich się narodzą, w dobrej sławie, czci i dobrach u ludzi w żaden sposób szkodzić nie powinno, teraz i na wieki.
Podobnie jakiekolwiek słowa rajcy, wójt, ławnicy i całe pospólstwo wspomnianego miasta przeciw rzeczonym Maciejowi Mikulce, Janowi Kochnowi i Janowi Frayborgowi oraz ich stronnikom, które były dość ostre i obelżywe, przed nami i naszym sądem wypowiedzieli, i które znowuż sami Maciej Mikulka, Jan Kochno oraz Jan Frayborg wraz ze swymi stronnikami przeciwko nim skierowali i jawnie wypowiedzieli, orzekliśmy, że żadnej szkody nie mogą i nie powinny przynosić obu stronom, ich dzieciom i prawnym następcom, w ich dobrej sławie, honorze i poszanowaniu dóbr, teraz i na wieki.
Co zaś tyczy się Jana Frayborga, którego oskarżono, że znieważył wójta wspomnianego miasta lwowskiego i że w zniesławiający dla niego sposób postąpił wbrew wszelkim zasadom prawego sądu oraz dopuścił się innych czynów, których krzywda utkwiła w pamięci wielu osób – nie chcąc o tej sprawie tutaj rozstrzygać, odesłaliśmy ją i niniejszym odsyłamy z pełnym skutkiem do sądu miejskiego lwowskiego, przed którym wspomniany wójt z powodu doznanej krzywdy będzie mógł na drodze prawa dochodzić sprawiedliwości przeciwko rzeczonemu Janowi Frayborgowi wraz z innymi, o ile wyrządził im jakąś krzywdę; a jeśli któryś z nich poczuje się pokrzywdzony, wolno mu będzie w tym trybie apelować do dworu.
Co zaś dotyczy zdania sprawy z dochodów publicznych: ponieważ Maciej Mikulka, Jan Kochno i Jan Frayborg ze swymi stronnikami nie zawinili aż tak bardzo w tym, że domagali się jej przeprowadzenia, gdyby tylko uczynili to we właściwy sposób, niniejszym postanawiamy, że urząd radziecki będzie zobowiązany zdać rachunek ze wszystkich dochodów publicznych, a także z owych pieniędzy, które od czternastu lat przekazaliśmy na ufortyfikowanie owego miasta, przed naszymi komisarzami oraz innymi wybranymi specjalnie przez pospólstwo spośród gminy i cechów rzemieślniczych, wyznaczonymi do tego przez nas, których w krótkim czasie wyznaczymy i poślemy dla odebrania rachunku od rajców lwowskich. Niechętnie bowiem widzielibyśmy, aby dochody publiczne nie były rozdzielane we właściwy sposób.
Zresztą, nie chcąc, aby z powodu prywatnych nienawiści wyżej wymienionych stron owo miasto było narażone na tak wielkie burze i niebezpieczeństwa, powagą naszą królewską obu stronom oraz wszystkim i poszczególnym osobom z obu stron, obecnym i nieobecnym, jakiegokolwiek są stanu i kondycji, jak najsurowiej nakazujemy, aby odtąd po wieczne czasy żyły ze sobą w zgodzie i pokoju i aby w żaden sposób nie ważyły się wywoływać w tym mieście naszym, przez siebie lub przez podstawione osoby, skrycie czy jawnie, jakichkolwiek rozruchów i zamieszek, ani nie dawały ku nim żadnej okazji, ani nie wspominały tego, co wspomniane strony wzajemnie przeciwko sobie uczyniły, lecz by całkowicie puściły w niepamięć wszelkie słowa. Wolno wszakże będzie pospólstwu dochodzić swych praw należytym porządkiem w sprawie zdania rachunku oraz z powodu innych krzywd, jeśliby jakichkolwiek doznało od urzędu radzieckiego. Jeśliby zaś ktokolwiek w tym mieście naszym poważył się sprzeciwić niniejszemu naszemu wyrokowi w całości lub w części, niechaj wie, że ściągnie na siebie najcięższe nasze oburzenie oraz kary, które bez odwołania wyegzekwujemy i bez litości wyciągniemy. Na świadectwo czego do niniejszego listu przywieszono naszą pieczęć.
Dan w Krakowie, w najbliższy czwartek po święcie Nawiedzenia Najchwalebniejszej Maryi Panny, Roku Pańskiego tysiąc pięćset dwudziestego pierwszego, a panowania naszego roku piętnastego.
[Relacja:] Relacja wielmożnego Krzysztofa z Szydłowca, wojewody i starosty generalnego krakowskiego oraz kanclerza Królestwa Polskiego itd.
[Podpis:] Krzysztof z Szydłowca [?] itd., kanclerz itd.
[Na odwrocie:]
[Nota archiwalna:] Rozruchy w mieście Lwowie pomiędzy stronami: rajcami i mieszczanami za czasów króla Zygmunta I, o których król Zygmunt wydał wyrok w roku 1521.
[Inna nota:] Wyrok wspomnianego Zygmunta [w sporze] pomiędzy miastem a niektórymi wichrzycielskimi mieszczanami lwowskimi, 1521.
[Sygnatury:] ad Ius 218; Arca 10 No 7
[Pieczęć:] [Misa woskowa z pieczęcią majestatyczną/koronną Zygmunta I, zawieszona na pasku pergaminowym]
Sigismundus Dei gratia Rex Polonie, Magnus Dux Lithuanie, Russie, Prussieq[ue] dominus et heres. Significamus tenore p[rese]ntium quibus expedit universis et singulis, Quomodo dum orte fuissent, multe et graves dissensiones et differentie, inter famatos et honestos n[ost]ros Consules, advocatum et scabinos, totamq[ue] Communitatem Civitatis n[ost]re Leopolien[sis] ex una, et Mathiam Mikulka, Joannem Cochno, et Joannem Frayborgk, etiam Consules Leopolien[ses], eisq[ue] adherentes partibus ex altera, Dignaq[ue] tunc cum hec ad nos delata fuerint, et tamen bello Prutenico occupati nec poteramus tantos motus modo debito finire et componere, Jusseramus utramq[ue] partem predictam stare in quiete, et totam causam ipsorum ad nos educamus, et terminum illis precepimus hic coram nobis comparendi, Adveniente igitur termino huiusmodi, per nos partibus prefixo, Atq[ue] hiis consulibus, advocatu, scabinis, et tota Communitate Civitatis n[ost]re Leopolien[sis] predicte, q[uod] dicti Mathias Mykulka, Joannes Cochno, et Joannes Frayborg, eisq[ue] adheren[tes] excitata communitate, contra ipsos consules, tanq[uam] q[uod] proventus publicos civitatis magis ad usum suum privatum, q[uam] publicum converterent, magnam perturbationem et motum in republica eiusdem Civitatis fecissent, q[uod] Nicolaum Rhyczka, Stanislaum Harth, Joannem Coszher, et Gregorium Voynar consules, coacti fuerunt Consulatum resignare, et sede consulan cedere, quo loco illorum favore populi facilius illi consequerentur, prout et consequuti fuerunt, Ex altera parte Mathias Mykulka, Joannes Cochno, et Joannes Frayborgk, eissq[ue] adheren[tes] nihil vel parum ad propositos Michaeli respondentes, omnia contra se dicta in ipsum Michaelem, et consulatum retorquere mitebantur, Nos auditis ad longum propositionibus et responsis utriusq[ue] partis predicte, Comperimus Mathiam Mykulka, Joannem Cochno, et Joannem Frayborgk, eisq[ue] adherentes, ex eo q[uod] communitatem concitaverunt, graviter deliquisse, poterant enim alijs modis q[uam] per concitationem eiusdem ipsius communitatis, inquirere, de publicis proventibus et calculum ab ipsis consulibus repetere, quod quia facere pretermiserunt, et civitatem illam suis factionibus et privatis odijs, in gravia damna atq[ue] impendia deduxerunt, decrevimus et presentibus decernimus illos tres turri consyciendos in qua sedere debebunt ad beneplacitum voluntatis nostre. Nolentes autem memoratos Nicolaum Rhyczka, Stanislaum Harth, Joannem Cosnar, et Gregorium Waynar, notaq[ue] aliqua nisfamie teneri, ex eo q[uod] motu fuerunt de sede consulari, sive q[uod] ipsi officio Consulari se abdicaverunt, decrevimus q[uod] ea ipsorum officij consulatus abdicatio, neq[ue] ipsis neq[ue] eorum liberis, et qui nascentur ab illis, in fama, honore et bonis apud homines quasionem nocere debet, nunc et in perpetuum, Q[ue] necunq[ue] etiam verba Consules, advocatus, scabini, et tota communitas civitatis predicte contra prefatos Mathiam Mykulka, Joannem Cochno, et Joannem Frayborgk eissq[ue] adherentes, que erant satis aspera et criminosa, coram nobis et Judicio n[ost]ro dixerunt, et que rursus ipsi Mathias Mykulka, et Joannes Cochno, ac Joannes Frayborgk eisq[ue] adheren[tes] in illos retorserunt, et aperte dixerunt, decrevimus q[uod] nullum nocumentum afferre possunt, nec debent utrisq[ue] partibus, earumq[ue] liberis et legitimis successoribus, in illorum fama, honore et bonis existimationi, nunc et in evum. Quod vero attinet ad Joannem Frayborgk, qui insimulatus est Advocatum Civitatis Leopolien[sis] predicte debonglasse, et q[uod] parte famoroso ipsius prestaret contra o[mn]em boni iudicii assertionis aliiq[ue] fecisset cuius iniuria nonnullorum memoriam fuerit, Nolentes de hac re hic cognoscere, remisimus et presentibus Remittimus illam cum toto effectu ad Judicium Civile Leopolien[se], coram quo Advocatus predictus pro iniuria sua contra prefatum Joannem Frayborgk, unacum alijs, si quibus aliquam iniuriam intulit, iure mediante agere poterit, Et si aliquis illorum se gravatum senserit, licebit ei in ista forma in curia appellare, Quod vero rationem de proventibus publicis spectat, Quoniam Mathias Mykulka, Joannes Cochno, et Joannes Frayborgk, cum suis adherentibus, non admodum deliquerunt, q[uod] eam fieri petierunt, si id modo debito fecissent, Decernimus presentibus q[uod] consulatus calculum ipsius de omnibus publicis proventibus, et etiam illis pecunijs quas a quatuordecim annis pro munitioni civitatis, illius contuleramus, facere tenebitur coram nostris Commissarijs, et alijs ex communitate, ac contubernijs artificium specialiter per communitatem exigent ad id per nos designand[is], quos brevi tempore designaturi et missuri sumus, pro recipiendo calculo, a consulatu Leopolien[si]. Non libenter enim videremus, ut publica proventus modo debito non dispensarentur, Ceterum nolentes per privata odia suprascriptarum parcium, Civitatem illam tantis fluctibus et periculis exponi, Authoritate nostra Regia, utriq[ue] parti omnibusq[ue] et singulis, ex utraq[ue] parte personis, presentibus et absentibus, certis et conditionis sint, strictissime mandamus ut deinceps temporibus perpetuis bene et concorditer inter se vivant, nec hiis modis aliquas turbas et motus in illa Civitate n[ost]ra per se vel per alias summissas personas oculte vel manifeste excitare audeant, nec illis ullam occasionem prebeant, neq[ue] ista que partes predicte adversum se vicissim fecerunt, in memoriam revocent, sed omnium verborum omnino obliviscantur. Liceat tamen Communitati, debito ordine pro ratione facienda et alijs iniurijs si forte quibus a Consulatu affecta fuerit agere, Si quis autem in illa Civitate n[ost]ra presenti decreto n[ost]ro in toto vel in parte contranentire presumpserit, gravissimam indignationem nostram et penas per nos irremediante exigen[das] et inclementissime repetendas noverit se incursusurum. Harum quibus Sigillum nostrum est appensum testimonio literarum. Datum Cracovie feria quinta post festum Visitationis Gloriosissime Virginis Marie proxima, Anno Domini Millesimo Quingentesimo Vigesimo primo, Regni vero nostri Anno Decimoquinto.
[Nota kancelaryjska / relacja:] Relatio magnifici Christophori de Schydlowyecz Palatini et generalis Capitanei Cracoviensis ac Regni Polonie Cancellarij etc.
[Podpis:] Cristophorus de Spalith etc. Cancellarius etc. [Schydlowyecz?]
[Verso:]
[Nota archiwalna:] motus in Civitate Leopoli[ensi] inter partes Consules et cives tempore Sigismundi Regis primi de quibus Sigismundus Rex decrevit A[nn]o 1521
[Inna nota:] Sigism[undi] d[i]c[t]i Decretum int[er] Civitatem, et nonnullos Cives Factiosos L[eopolienses] 1521.
[Sygnatury:] ad Ius 218
Arca 10 No 7
[Pieczęć:] [Misa woskowa z pieczęcią majestatyczną/koronną Zygmunta I, zawieszona na pasku pergaminowym]
Повідомити про помилку транскрипції
Наведіть уривок і запропоноване виправлення. Повідомлення стосується цього документа.





