Цифрові джерелаПроєкт оцифрування архівів за допомогою штучного інтелекту

131/1/423 · 131-1-423-001

[Польською; переклад очікується] Potwierdzenie króla Zygmunta I Starego prawa władz Lwowa do wyboru tłumaczy miejskich

[Польською; переклад очікується] Zygmunt I [Stary], król Polski, wielki książę litewski etc. [Польською; переклад очікується] Burmistrz i rajcy miasta Lwowa (Proconsul et Consules Civitatis Leopoliensis)
[Польською; переклад очікується] pridie purificationis gloriosissime virginis mariae, Anno domini Millesimo Quingentesimo Quadragesimo secundo, Regni nostri Anno trigesimo sexto · [Польською; переклад очікується] Wilno (Vilna)

[Польською; переклад очікується] Król Zygmunt I Stary potwierdza burmistrzowi i rajcom miasta Lwowa wyłączne prawo do wybierania i ustanawiania miejskich pośredników i tłumaczy (zwanych mejlerzami i tłumaczami) zgodnie ze starodawnym zwyczajem. Monarcha zakazuje urzędnikom królewskim ingerowania w tę miejską prerogatywę pod jakimkolwiek pozorem.

Опрацювання за допомогою ШІ. Прочитання слід звіряти з оригіналом.

Переклад / сучасний текст

[Польською; переклад очікується] W IMIĘ PAŃSKIE, AMEN. Na wieczną rzeczy pamiątkę. My, Zygmunt, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, a także ziem krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, łęczyckiej, kujawskiej, ruskiej, pruskiej, mazowieckiej, chełmińskiej, elbląskiej i pomorskiej etc. pan i dziedzic. Wszystkim i każdemu z osobna, którzy teraz są i w przyszłości będą, jawnie i poświadczająco czynimy wiadomo: Iż skoro doniesiono nam i oświadczono, że sławetni burmistrz i rajcy naszego miasta Lwowa ze z dawna przestrzeganego zwyczaju mają wolną władzę i możność wybierania oraz ustanawiania w tymże naszym mieście Lwowie pośredników czyli tłumaczy, pospolicie mejlerzami lub tłumaczami zwanych. Oraz ze strony tychże rajców zaniesiono do nas prośbę, abyśmy w tej sprawie raczyli mieć wzgląd na pożytek ich i ich następców, i by na przyszłość – co z upływem czasu zwykło się dziać – w tej władzy ustanawiania i wybierania pośredników czyli tłumaczy nie wyrządzano im i ich potomkom trudności, naszą powagą i łaskawością zaradzić oraz przywilejem naszym królewskim, danym im w tej mierze, opatrzyć. My przeto, przychylając się łaskawie do takiej prośby zaniesionej do nas w imieniu wspomnianych rajców lwowskich, jako sprawiedliwej i rozumnej, a zarazem przez wzgląd na tę łaskę i łaskawość, którą żywimy wobec owego miasta naszego i jego mieszczan, pragnąc zadbać o interesy ich oraz ich następców, a także by w tej mierze wybierania i ustanawiania pośredników czyli tłumaczy – która zarówno przez ich poprzedników spokojnie i bez żadnej przeszkody była sprawowana i zarządzana, jak i obecnie przez nich jest wykonywana, i która, jak się zdaje, do żadnego sądownictwa bardziej zdatnie nie należy, niż do ich prawa miejskiego – im lub ich potomkom nie czyniono ani nie stawiano w przyszłości żadnej trudności, uciążliwości czy przeszkody przez urzędników, dostojników lub jakichkolwiek innych ludzi naszych, z naszej królewskiej powagi zadośćuczynić i zaradzić pragnąc: tychże burmistrza i rajców lwowskich, obecnych i z czasem będących, oraz ich następców w tej kwestii wybierania i ustanawiania tłumaczy czyli pośredników, tak jak ich poprzednicy, jak i oni sami dotąd w tym trwali, zachować i pozostawić uznaliśmy za słuszne, jako i niniejszym zachowujemy i pozostawiamy. Przez co na zawsze i po wieczne czasy stanowiąc i oświadczając, że oni oraz inni po czasy będący rajcy lwowscy, a nikt inny, mają przezornie ustanawiać i wybierać pośredników oraz licytatorów czyli tłumaczy dawnym obyczajem i zwyczajem, i już na zawsze [to prawo] utrzymywać, sprawować i wykonywać bez jakiejkolwiek przeszkody i sprzeciwu tak urzędników i dostojników, jak również jakichkolwiek i jakiegokolwiek stanu, kondycji i dostojeństwa ludzi oraz poddanych naszych. Przez samychże burmistrza i rajców lwowskich teraźniejszych i przyszłych ma być owa możność i władza wybierania oraz ustanawiania pośredników czyli tłumaczy, podług dawnego obyczaju, uzusu i zwyczaju, trzymana, miana, wykonywana, administrowana, używana, posiadana i spokojnie zażywana na wieki i po wieczne czasy. Na czego wszystkiego i każdego z osobna wiarę i świadectwo pismo to sporządzić i pieczęcią naszą umocnić nakazaliśmy. Dan w Wilnie w wigilię Oczyszczenia Najchwalebniejszej Maryi Panny, Roku Pańskiego tysiąc pięćset czterdziestego drugiego, panowania naszego roku trzydziestego szóstego. W obecności wielebnych w Chrystusie ojców, pana Samuela Maciejowskiego biskupa płockiego, podkanclerzego Korony Królestwa Polskiego, oraz wielmożnego, czcigodnego i urodzonych: Mikołaja Wolskiego kasztelana sandomierskiego, ochmistrza dworu Najjaśniejszej małżonki naszej najdroższej, a sanockiego, lanckorońskiego, wiskiego i łomżyńskiego starosty, Stanisława Hozjusza doktora obojga praw, kanonika krakowskiego i sekretarza naszego, Marcina Wolskiego podskarbiego dworu naszego i przełożonego łożnicy naszej, wojskiego krakowskiego oraz zakroczymskiego i błońskiego starosty, Tomasza Sobockiego wojskiego łęczyckiego i podstolego naszego, Mikołaja Mniszcha podkomorzego Najjaśniejszego syna naszego, a łukowskiego i sokalskiego starosty, Augustyna Kotwicza chorążego dworu naszego i koniuszego mego, i wielu innych dostojników, urzędników i dworzan naszych, szczerze i wiernie nam umiłowanych. Dan przez ręce wspomnianego wielebnego w Chrystusie ojca, pana Samuela Maciejowskiego, biskupa płockiego i podkanclerzego Królestwa Polskiego, szczerze nam miłego. [Plica, po lewej:] Samuel, biskup płocki i podkanclerzy, podpisał [Plica, po prawej nota kancelaryjna:] Relacja wielebnego w Chrystusie ojca, pana Samuela Maciejowskiego, biskupa płockiego i podkanclerzego Królestwa Polskiego [Pieczęć: na jedwabnym żółto-niebieskim sznurze zawieszona woskowa miska z odciskiem pieczęci koronnej Zygmunta I w czerwonym wosku] [Verso:] [Czerwonym inkaustem:] [...] S O wyborze tłumaczy roku 1542 N. Wiązka 4. Obszar G N. 4. [Owalna pieczęć archiwalna]

Оригінальний текст — транскрипція

IN NOMINE DOMINI AMEN. Ad perpetuam rei memoriam. Nos Sigismundus dei gratia Rex Poloniae, magnus Dux Lithuaniae, Necnon terrarum Cracoviae, Sandomiriae, Siradiae, Lanciciae, Cuiaviae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Culmen[sis], Elbingen[sis], Pomeraniaeque etc. dominus et heres. Vniversis et singulis qui nunc quique post futuri sunt, planum testatumque facimus. Quod cum renunciatum nobis fuisset et decla:ratum, Famatos Proconsulem et Consules Civitatis n[ost]rae Leopoliensis, prosenetas seu interpretes vulgo Mailerze aut Thlumacze in Civitate n[ost]ra ipsa Leopoli[ensi] eligendi et constituendi ex antiquitus ob:servata consuetudine habere liberam potestatem et facultatem. Atque pro parte eorundem consulum nobis esset supplicatum, Vt hac in re et illorum et successorum eorum commodis consulere, et ne in posterum, quod successu temporis fieri consuevit, in hac prosenetas seu interpretes constituendi et eligendi potestate, illis et eorum posteris negotium facesset, authoritate et clementia n[ost]ra prospicere, pri:vilegioque n[ost]ro Regio ea in re illis dato providere dignaremur. Nos itaque supplicationi eiusmodi pro parte dictorum consulum leopolien[sium] apud nos factae, vt pote iustae et rationabili benigne annuens, atque vna pro ea qua sumus erga Civitatem illam n[ost]ram et eius ciues gratia et clementia, rationibus illorum et successorum eorum consulere, et ne ea in parte eligendorum et constituendorum prosene:tarum seu interpretum, qua et per predecessores eorum quiete et absque omni impedimento exercebatur et administrabatur, ac etiamnum per eos exercetur, queque ad nullum iudicium magis aptius quam ad eorum civile pertinere videtur: Illis vel eorum posteris aliqua difficultas, negotium, aut impedimentum per officiales, dignatarios, aut quosvis alios homines n[ost]ros in futurum facesseretur aut exhibe:atur, providere et prospicere pro authoritate n[ost]ra regia cupiens. Eosdem Proconsulem et consules Leopolien[ses], presentes et pro tempore existentes, ac eorum successores hac in parte eligendorum et constituen:dorum Interpretum seu prosenetarum, ita quemadmodum et predecessores eorum, ac etiam ipsi eos hactenus fuere, conservandos duximus et relinquendos, conservamusque et relinquimus praesentibus. Quibus perpe[t]uo et in evum decernens et declarans illos et alios pro tempore existentes consules Leopolien[ses], et neminem alium caute constituendi et eligendi prosenetas et licitatores seu interpretes more et consuetudine antiqua vti debere, ac iam perpetuo manutenere, administrare et exercere, absque omni impedimento et contradictione tam officialium et dignatariorum, quam etiam quorum:cunque et cuiuscunque status conditionis et preeminentiae hominum et subditorum n[ost]rorum. Per ipsos Proconsulem et consules Leopolien[ses] praesentes et futuros, eiusmodi facultatem et p[otes]tatem eli:gendorum et constituendorum prosenetarum seu interpretum, secundum morem vsum et consuetudinem antiquam, tenendi habendi exercendi administrandi vsurpandi possidendi et pacifice fruen:dendum perpetuo et in ewvum. In quorum omnium et singulorum fidem et testimonium h[a]ec scribi sigilloq[ue] n[ost]ro communiri fecimus. Dat[um] Vilnae pridie purificationis gloriosissime virginis ma:riae, Anno domini Millesimo Quingentesimo Quadragesimo secundo, Regni n[ost]ri Anno trigesimo sexto. Praesentibus Reverendis in Christo patribus domino Samuele Maczieiowski E[piscolpo Plocensi Co[ronae] Regni Poloniae vicecancellario ac Mag[nific]o Venerabili et g[e]n[er]osis Nicolao Volski Castellano Sandomiriensi Serenissime coniugis n[ost]rae charissimae curiae magistro, ac Sanocensi Lanczkorunensi Visnensi et Lomzensi capitaneo, Stanislao Hozio vriusque iuris doctore Canonico cracovien[si] et Secretario n[ost]ro, Martino Volski Thesaurario curiae n[ost]rae et cubiculi n[ost]ri praefecto, tribuno cracovien[si] ac Zaczroczmien[si] et blonen[si] capitaneo, Thoma Soboczki Tribuno Lanciciensi et postillatore n[ost]ro, Nicolao Mnisschch Serenissimi filii n[ost]ri succamerario, et Lukowien[si] ac sokaliensi capitaneo, Augu:stino Cothwicz Vexillifero curiae n[ost]rae et stabuli mei praefecto, et aliis quamplurimis dignatariis officialibus et aulicis n[ost]ris sincere et fidelibus dilectis. Dat[um] per manus praefati Reverendi in christo patris domini Samuelis Maczieiowski Ep[iscop]i Plocensis et Regni Poloniae Vicecancellarii sincere nobis dilecti. [Plica, po lewej:] Samuel Ep[iscop]us Plocen[sis] et Vicecanc[ellarius] s[u]b[scripsit] [Plica, po prawej nota kancelaryjna:] Relatio Reverendi in Christo patris domini Samuelis Maczieiowski Episcopi Plocensis et Regni Poloniae Vicecancellarii [Pieczęć: na jedwabnym żółto-niebieskim sznurze zawieszona woskowa miska z odciskiem pieczęci koronnej Zygmunta I w czerwonym wosku] [Verso:] [Czerwonym inkaustem:] [...] S Super electione interpretum A[nn]o 1542 N. Fasc. 4. Area G N. 4. [Owalna pieczęć archiwalna]

Примітки до прочитання

[Польською; переклад очікується] Dokument pergaminowy w bardzo dobrym stanie zachowania. Zachowana nienaruszona pieczęć koronna Zygmunta I Starego w misce z naturalnego wosku, na żółto-niebieskim sznurze jedwabnym. Zdjęcie 1 to karta katalogowa, zdjęcie 5 to metryczka mikrofilmowania.

Обсяг опрацювання: [Польською; переклад очікується] Odczyt automatyczny (15.10.2026), niesprawdzony z oryginałem przez człowieka; nieczytelne fragmenty oznaczono [...].

ekstrakcja: 15.10.2026 14:24 · model: gemini-3.8-flash

Повідомити про помилку транскрипції

Наведіть уривок і запропоноване виправлення. Повідомлення стосується цього документа.

Скан оригіналу

131/1/423 · 5 · фото: лицьовий бік, зворот, печатки