[Польською; переклад очікується] Armand odpowiada na prośbę o wiadomości dworskie

[Польською; переклад очікується] Wasza Dostojność! Otrzymałem wczoraj rano ostatni list, który zechciałeś do mnie napisać. Wręczyła mi go sama królowa, wraz z dołączonym listem dla księdza Charpentiera. [Oddaję/przekazuję?] go tego samego dnia, dobrze polecając go mistrzom poczty, aby szybko i pewnie dotarł pod swój adres; nie mogę zaniedbać niczego, co zechcesz mi polecić. Piszesz, że przekazuję Ci dość komplementów, a mało wiadomości. Pierwszych nigdy nie mogę przekazać dość, tak bardzo Cię poważam i szanuję. Co do drugich, niewiele wiem takich, których nie znasz przede mną. Zresztą wiesz, że każdy sekretarz [kilka słów niepewnych] nie powinien rozgłaszać wiadomości prywatnych; co do publicznych [...] [częściowo nieodczytany fragment o ujawnianiu jednych wiadomości], aby nie uważano go za niedostatecznie powściągliwego w innych sprawach. Jestem jednak przekonany o dobroci Waszej Ekscelencji, i gdybym mógł mieć zaszczyt z Tobą rozmawiać, [skorzystałbym z tego?] bez dalszych następstw. Powiem zatem, że Jej Królewska Mość po kilku dniach przyjmowania lekarstw czuje się dość dobrze, podobnie książę Jakub; i że królowa, dzięki Bogu, pozostaje z tym księciem w dobrych stosunkach. Wciąż mówi się, że Jej Królewska Mość chce wkrótce odbyć podróż do „Russie” [Rusi/Rosji], lecz dotąd, dzięki Bogu, dzień wyjazdu nie został wyznaczony. Książęta są w Paryżu w dobrym zdrowiu; w ubiegłą środę obiadowali u Monsieur [tytuł; bez imienia w źródle]. Może [już wiesz], że kardynał, Twój dziadek, od ośmiu lub dziesięciu dni cierpi na dość uporczywy katar/przeziębienie, a ponadto ma napady podagry, które raz ustępują, by znów zaatakować gdzie indziej — to stopy, to ręce [składnia oryginału niepewna]. Reszta wiadomości z Warszawy ma tak małe znaczenie, że najlepiej zakończę zapewnieniem o gorliwości, przywiązaniu i głębokim szacunku, z którymi przez całe życie pozostaję Waszej Dostojności bardzo pokornym i bardzo posłusznym sługą, Armand. Warszawa, 17 stycznia 1697 roku. [Adres:] Jego Ekscelencji, panu wojewodzie wołyńskiemu, we Lwowie. [Odwrocie koperty:] [Blada, częściowo nieodczytana adnotacja; pieczęć.]

Monseigneur, J'ay receu la derniere que Votre Excellence m'a fait l'honneur de m'escrire hier au matin, que la Reyne Elle mesme m'a rendue, et celle qui y estoit jointe pour Mr l'abbé Charpentier; je [porte?] le mesme jour et bien recommandée aux Maistres des Postes pour qu'elle ayt une prompte et seure adresse, ne pouvant rien negliger de tout ce qu'Elle veut bien me faire l'honneur de me commander. Vous me dittes, Monseigneur, que je vous fais assez de compliments et que je vous écris peu de Nouvelles. Des premiers je ne puis faire assez à Votre Excellence, l'honorant et la respectant autant que je fais; et pour les secondes, j'en sçay fort peu qu'Elle ne sçache devant moy. [PDF s. 31:] D'ailleurs vous sçavez bien, Monseigneur, que tout Secrettaire [quelques mots incertains] ne doit point dire de particulieres, et des publiques [...] depuis qu'ils [...] volontiers les unes [lecture partielle; passage non entièrement déchiffré], on ne croye qu'il ne soit pas assez reservé pour les autres. Ce n'est pas, Monseigneur, que je ne sois bien persuadé de la bonté de S.E., et [si?] je pouvois avoir l'honneur de l'entretenir, j'en [profiterois?] sans que cela tire à consequence. Je luy diray donc que Sa Majesté, apres quelques jours de remedes, se porte assez bien, et Monseigneur le Prince Jacques aussi, et que Sa Majesté par grace à Dieu avec ce Prince est en bonne intelligence. Que l'on parle toujours que Sa Majesté veut faire bientost le voyage de Russie, mais que jusqu'à present, graces à Dieu, le jour de son depart n'est pas marqué. Que Messeigneurs les Princes sont à Paris en bonne santé, où ils disnerent mercredi dernier chez Monsieur; et possible que Monseigneur le Cardinal, Vostre grand Pere, est malade d'un Rhume assez obstiné depuis 8 ou 10 jours et que d'abondance il a des gouttes qui ne l'abandonnent donc celles que pour le reprendre de l'autre, tantost aux pieds, tantost aux mains [syntaxe incertaine]. Et le reste des Nouvelles de Varsovie sont de si petite consequence que je ne peux mieux faire que de finir en l'asseurant du zelle, de l'attachement et du profond respect avec lequel je suis pour toute ma vie, Monseigneur, de Votre Excellence le tres humble et tres obeissant serviteur, Armand. à Varsovie ce 17 Janvier 1697. [Adresse, PDF s. 34:] A Son Excellence, Monseigneur le Palatin de Volhinie, à Leopol. [Revers, PDF s. 35:] [Courte annotation pâle non entièrement déchiffrée; cachet.]