Katalog źródeł

Król Zygmunt I zezwala magistrowi Michałowi, notariuszowi lwowskiemu, na wykupienie trzeciej części Młyna Piekarskiego na przedmieściu lwowskim za sumę pięćdziesięciu grzywien. Zapisuje mu tę kwotę oraz prawo pobierania trzeciej części dochodów z młyna z obowiązkiem ponoszenia jednej trzeciej kosztów jego napraw.

Król Zygmunt I rozstrzyga spór pomiędzy dziedzicem Zboisk Piotrem Hodnowskim a władzami Lwowa, zezwalając na pobór grobelnego wyłącznie od kupców pod warunkiem należytego utrzymania grobli i drogi. Jednocześnie zwalnia z opłaty wozy puste oraz chłopów przewożących płody rolne i surowce na własny użytek domowy.

Król Zygmunt I Stary potwierdza przywilej króla Kazimierza IV Jagiellończyka z 1472 roku ustanawiający we Lwowie dwa jarmarki roczne na uroczystości Świętej Trójcy oraz św. Agnieszki. Dokument reguluje szczegółowe uprawnienia handlowe, prawo składu, opłaty celne, wypas bydła kupieckiego oraz jurysdykcję sądową nad kupcami.

Król Zygmunt I Stary zatwierdza przywilej króla Aleksandra Jagiellończyka zezwalający kapitule katedralnej we Lwowie na wykupienie wsi Czerkasy od dzierżawców. Potwierdzone dobra zostają na wieczność inkorporowane do uposażenia lwowskiej kapituły metropolitalnej.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek poświadcza ugodę między lwowską kapitułą katedralną a prepozytem Stanisławem Wilczkiem dotyczącą przyznania mu dożywotnio pierwszego miejsca w kościele, kapitule i przy stole jako kanonikowi. Porozumienie zastrzega prawa przyszłych następców na prepozyturze lwowskiej do dochodzenia swoich uprawnień.

Komisarze króla Zygmunta I rozstrzygają spór rzeźników lwowskich ze szlachtą i mieszczaństwem, zezwalając na wolny handel mięsem we Lwowie w każdą sobotę. Ustanowiono zasady poboru opłaty targowej, zwanej sochaczne, gromadzonej w skrzynce o trzech kluczach, z której część przeznaczono na pomoc rzeźnikom w opłacaniu czynszu królewskiego.

Król Zygmunt I zezwala Kapitule Metropolitalnej we Lwowie na wykupienie trzeciej miary z młyna królewskiego przed Bramą Krakowską we Lwowie z rąk rajcy Mikołaja Harnegtha i innych posiadaczy. Zgoda została udzielona w celu wsparcia kapituły po zniszczeniu jej dóbr przez najazd tatarski.

Arcybiskup Bernard Wilczek potwierdza, że kanonicy kapituły lwowskiej sprzedali na wyderkauf kamienice fundacji polskiego kaznodziei, przeznaczając uzyskane 300 florenów na wykup wsi Czerkasy. W zamian kapituła zobowiązała się do wypłacania kaznodziei rocznego czynszu w wysokości 6 grzywien w zamian za odprawianie dwóch mszy tygodniowo.

Ławnicy miasta Lwowa pod przewodnictwem wójta Jana Panaszka poświadczają, że Stanisław Hryczko i Jerzy Wojnar sprzedali i wieczyście odstąpili Kapitule Metropolitalnej Lwowskiej ogród położony za mostem Wołoskim. Nieruchomość została przeznaczona na użytek kapituły i doprowadzenie wody do jej młyna.

Komisarze królewscy pod przewodnictwem arcybiskupa Bernarda Wilczka rozstrzygają wieloletnie spory między kapitułą metropolitalną a władzami miasta Lwowa, regulując kwestie kaznodziejów polskiego i niemieckiego, szkoły katedralnej oraz urzędu zakrystiana. Ugoda normuje również zarząd majątkiem i zapisami testamentowymi, funkcjonowanie młyna miejskiego oraz zaopatrzenie katedry w wodę.

Dokument stanowi wyrok arbitrażowy regulujący wieloletnie spory między lwowską kapitułą katedralną a magistratem miasta Lwowa m.in. w kwestiach kaznodziejów języka polskiego i niemieckiego, zarządu szkołą katedralną, depozytów i zapisów testamentowych oraz praw do młyna Olchowego i miejskich wodociągów. Pod rygorem kary dwóch tysięcy florenów węgierskich nakazuje stronom wieczyste przestrzeganie uzgodnionego porządku.

Król Zygmunt I Stary uwalnia arcybiskupa lwowskiego Bernarda Wilczka od zarzutu lichwy i daruje mu dotychczasowe pożytki z zastawionych dóbr królewskich. Ponadto nadaje mu prawo ich dożywotniego i nieskrępowanego użytkowania w celu wsparcia zniszczonego przez wrogów uposażenia arcybiskupstwa.

Król Zygmunt I Stary przeznacza pierwszą opróżnioną mansjonarię w kościele św. Katarzyny na Zamku Dolnym we Lwowie na uposażenie niemieckiego kaznodziei, którego kandydaturę rajcy miejscy mają przedstawiać królowi celem prezentowania arcybiskupowi lwowskiemu. Dokument nakazuje kaznodziei zachowanie tradycyjnego obowiązku odprawiania służby chórowej osobiście bądź przez zastępcę.

Komisarze królewscy Stanisław z Chodcza i Mikołaj Lanckoroński wydają Janowi Woleczkowi transumpt przywileju króla Władysława III z 1440 roku na lokację wsi Izdebnik na prawie magdeburskim oraz nadanie wójtostwa Włodkowi ze Swemicz. Dokument potwierdza uposażenie sołtysie w dwa łany ziemi, łąki, młyn i karczmę oraz obowiązek konnej służby wojskowej z kuszą.

Dokument poświadcza dokonanie przed lwowskim sądem ławniczym zamiany nieruchomości pomiędzy Katarzyną Bieczarką a rajcą lwowskim Stanisławem Wilczkiem i jego żoną Zofią. Na mocy umowy Bieczarka przekazuje kamienicę w lwowskim Rynku w zamian za dom małżonków Wilczków położony przy ulicy Piekarskiej.

Arcybiskup metropolita lwowski Bernard Wilczek potwierdza odbiór przez wikariuszy katedralnych kwoty 200 florenów od wykonawców testamentu zmarłego Stanisława Vitelliusa z Przedborza. W zamian za przekazany legat wikariusze zobowiązali się do wieczystego odprawiania cotygodniowych nabożeństw rocznicowych i mszy requiem za duszę zmarłego proboszcza.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek poświadcza odbiór 100 grzywien przez wikariuszy katedry lwowskiej od wykonawców testamentu Mikołaja Wagleńskiego na zakup czynszu wieczystego. W zamian za otrzymane fundusze wikariusze zobowiązali się do wieczystego odprawiania cotygodniowej mszy za zmarłego oraz corocznych nabożeństw żałobnych w rocznicę jego pochówku.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek poświadcza, że wikariusze katedry lwowskiej otrzymali 100 grzywien od wykonawców testamentu zmarłego Mikołaja Wagleńskiego na zakup czynszu. W zamian duchowni zobowiązali się do odprawiania cotygodniowej mszy oraz dorocznych wigilii z mszą śpiewaną za duszę zmarłego i jego żony.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek poświadcza odebranie przez wikariuszy katedry lwowskiej kwoty 100 grzywien od wykonawców testamentu Mikołaja Wagleńskiego z przeznaczeniem na zakup czynszu wyderkafowego. W zamian za legat duchowni zobowiązali się do odprawiania cotygodniowych mszy oraz dorocznych wigilii żałobnych za duszę testatora i jego małżonki.

Władze miasta Lwowa, za zgodą cechów i pospólstwa, sprzedają wspólnocie wikariuszy wieczystych katedry lwowskiej roczny czynsz w wysokości dziesięciu florenów, zabezpieczony na wszelkich dochodach miejskich, za kwotę dwustu florenów z prawem odkupu. Warunkiem wykupienia czynszu przez miasto jest uprzednie powiadomienie kapituły i wikariuszy z co najmniej ośmiomiesięcznym wyprzedzeniem.

Król Zygmunt I Stary na sejmie walnym w Piotrkowie rozstrzyga spór między mieszczanami lwowskimi a Żydami, wprowadzając ordynację ograniczającą działalność handlową Żydów lwowskich i przedmiejskich. Dokument zakazuje im m.in. handlu domowego i domokrążnego, zakazuje sprzedaży korzeni oraz jedwabiu, a także ściśle reguluje obrót suknem, woskiem, skórami i wołami.

Król Zygmunt I Stary potwierdza ugodowe orzeczenie komisji królewskiej regulujące wysokość oraz zasady poboru ceł, mostowego, grobelnego i opłat targowych na szlaku ze Lwowa na Wołoszczyznę. Przywilej chroni mieszczan i kupców lwowskich przed samowolnymi i uciążliwymi opłatami, określając taryfy dla poszczególnych miejscowości Rusi i Podola.

Król Zygmunt I Stary ogranicza Żydom lwowskim oraz obcym prawo handlu wyłącznie do dorocznych jarmarków oraz do transakcji wołami, woskiem i surowymi skórami za gotówkę lub sukno cięte na łokcie. Zabrania im prowadzenia handlu obnośnego po miasteczkach i wsiach pod rygorem konfiskaty towarów na rzecz zamku lwowskiego.

Król Zygmunt I zapewnia rajcy lwowskiemu magistrowi Michałowi oraz jego starszym dzieciom, Michałowi i Annie, dożywotnie i niezakłócone posiadanie lwowskiego młyna wodnego zwanego piekarskim. Władca zobowiązuje się pod słowem królewskim, w imieniu własnym i następców, że młyn nie zostanie wykupiony ani przez poddanych, ani na stół królewski za życia któregokolwiek z tych trojga posiadaczy.

Władze miasta Rygi poświadczają ustanowienie przez ryskiego mieszczanina Tilemanna Herseforta pełnomocników do ściągnięcia długu od lwowianina Jana Brody. Jednocześnie proszą radę miasta Lwowa o pomoc prawną dla wierzyciela, aby uniknąć konieczności stosowania aresztu towarów kupieckich.

Król Zygmunt I ratyfikuje i zatwierdza sprzedaż rocznego czynszu z prawem wykupu, dokonaną bez wcześniejszej zgody królewskiej przez podstarościego lwowskiego Zygmunta Bartoszewskiego na trzeciej części młyna lwowskiego na rzecz wikariuszy katedry lwowskiej za sto grzywien. Czynsz ten zostaje objęty jurysdykcją sądu kościelnego, z zachowaniem nienaruszonych praw monarchy do młyna.

Król Zygmunt I rozstrzyga spór pomiędzy władzami i pospólstwem miasta Lwowa a dziedzicem wsi Zboiska Piotrem Odnowskim, zakazując pobierania od kmieci myta grobelnego z produktów wiezionych na targ lwowski. Właściciel Zboisk zachowuje natomiast prawo pobierania cła grobelnego od furmanów i innych podróżnych zgodnie z przysługującymi mu przywilejami.

Król Zygmunt I Stary reguluje wzajemne relacje jurysdykcyjne między sądem prawa miejskiego we Lwowie a sądownictwem gminy ormiańskiej, w tym dopuszczalność świadków różnych wyznań, właściwość spraw o nieruchomości i przestępstwa kryminalne oraz tryb aresztowań. W pozostałym zakresie monarcha zatwierdza dotychczasowe przywileje obu stron.

Król Zygmunt I Stary przyznaje urzędującym rajcom miasta Lwowa połowę wpływów z czopowego jako rekompensatę za zaniedbywanie prywatnych spraw na rzecz służby publicznej. Pozostała połowa dochodu z tego podatku ma być wedle wcześniejszych zarządzeń przeznaczana na naprawę miasta.

Rajcy miasta Lwowa zatwierdzają przedłożone im artykuły porządkowe i statutowe lwowskiego cechu garncarzy. Dokument reguluje kwestie powinności rzemieślniczych, wyrobu i sprzedaży towarów.

Król Zygmunt I Stary ogranicza wykonywanie rzemiosła szewskiego na przedmieściach Lwowa wyłącznie do dwóch szewców zamkowych oraz zabrania kupcom skupowania skór od przybyszów poza obrębem miasta. Ponadto nakazuje staroście Stanisławowi z Chodcza i władzom miejskim bezwzględne przestrzeganie praw cechowych szewców.

Król Zygmunt I przenosi należące do Lwowa wsie Zubrza i Sichów z prawa ziemskiego na prawo magdeburskie, podporządkowując je władzy burmistrza i rady miejskiej. Zwalnia mieszkańców i rajców z jurysdykcji urzędników ziemskich i grodzkich oraz z wszelkich powinności i wypraw wojennych, zobowiązując ich wyłącznie do opłacania miejskiego szosu wraz ze Lwowem.

Król Zygmunt I zezwala władzom Lwowa na pobieranie opłaty w wysokości pół grosza od każdego wozu uchodźców chroniących się w mieście przed najazdami wroga. Uzyskane środki mają pokryć koszty oczyszczania miasta z błota i nieczystości oraz naprawy murów, wałów i fos miejskich.

Ławnicy lwowscy pod przewodnictwem wójta sądowego Andrzeja Stefana uznają uprawnienia i intromisję kanonika Mikołaja Błażejowskiego do folwarku przy ulicy Głyńskiej na Przedmieściu Halickim. W dokumencie oblatowano wcześniejszy akt radziecki z 1520 roku, regulujący zobowiązania majątkowe zmarłego ławnika Stanisława Lamka i jego żony Agnieszki.

Król Zygmunt I rozstrzyga spór między władzami Lwowa a szlachtą posiadającą w mieście domy, nakazując, by ich dzierżawcy lub mieszkańcy ponosili wszelkie opłaty i ciężary miejskie oraz podlegali jurysdykcji magdeburskiej. W przypadku niewypłacalności nieosiadłych lokatorów za zobowiązania oraz wyrządzone szkody odpowiadać ma sama nieruchomość szlachecka.

Król Zygmunt I zezwala rajcom lwowskim, opiekunom szpitala św. Ducha, na sprzedaż narażonej na zatargi wsi Malechów i przejście jej pod prawo ziemskie. Pieniądze ze sprzedaży mają zostać przeznaczone na zakup innych nieruchomości lub czynszów dla ubogich, objętych immunitetem kościelnym.

Król Zygmunt I Stary zatwierdza i nadaje miastu Lwowowi jego dotychczasowy herb przedstawiający bramę o trzech wieżach ze stojącym lwem. Ponadto monarcha przyznaje władzom miejskim zaszczytny przywilej pieczętowania wszelkich dokumentów i pism czerwonym woskiem.

Król Zygmunt I Stary nadaje dożywotnio rajcy lwowskiemu Michałowi oraz jego dzieciom, Michałowi i Annie, wszelkie dochody z pytla zainstalowanego w lwowskim młynie Piekarskim. Wcześniej monarcha zapewnił im dożywotnie czerpanie zysków z trzeciej miarki tegoż młyna.

Król Zygmunt I ustala zasady corocznego zdawania przez urzędujących rajców lwowskich rachunku z dochodów miejskich przed dawnymi rajcami, czterema ławnikami i sześcioma przedstawicielami pospólstwa. Nakazuje jednocześnie wszystkim uczestnikom rewizji zachowanie uzyskanych informacji w ścisłej tajemnicy pod przysięgą wierności królowi.

Stanisław z Chodcza poświadcza wyciąg z lwowskich ksiąg grodzkich, w którym Małgorzata Tłusta Mieszczynowa wraz z synem Erazmem kwitują kanoników katedry lwowskiej z zapłaty za młyn przed bramą halicką. Dokument zwalnia kapitułę z dalszych roszczeń finansowych i majątkowych do tej nieruchomości.

Król Zygmunt I Stary gwarantuje prełatom i kanonikom kapituły metropolitalnej we Lwowie nienaruszalne posiadanie trzeciej części młyna królewskiego na Przedmieściu Halickim przez okres 15 lat. Władca zobowiązuje się, że ani on, ani jego następcy, ani nikt inny nie dokona w tym czasie wykupu owego młyna.

Król Zygmunt I Stary rozstrzyga spór między mieszczanami lwowskimi a starostą lwowskim Stanisławem z Chodcza dotyczący poboru opłat celnych i targowych od ryb solonych. Ustanawia procedurę składania przysięgi przez kupców oraz potwierdza prawo mieszczan lwowskich do bezcłowego zakupu ryb w Busku.

Oficjał generalny lwowski Jan Drohobycz dokonuje transumptu ugody z 1499 roku zawartej między kustoszem lwowskich franciszkanów Walentym a plebanem Janem z Czyszek na wniosek ówczesnego plebana Bernarda Kolaczka. Porozumienie to regulowało kwestie zaległych dziesięcin snopowych, partycypacji w kosztach naprawy grobli oraz podziału dochodów z odłowu ryb w stawie w Czyszkach.

Król Zygmunt I Stary zatwierdza uchwałę władz miejskich Lwowa podjętą po niedawnym pożarze, zakazującą wznoszenia w mieście domów z podcieniami i nakazuje wszystkim właścicielom posesji stosowanie się do nowych zasad budowlanych.

Król Zygmunt I Stary zwalnia wszystkich chrześcijańskich mieszkańców Lwowa na dwadzieścia lat od czynszów, szosu i innych opłat z powodu zniszczeń wywołanych pożarem miasta. Ponadto zwalnia mieszczan z czopowego na okres siedmiu lat, nakazując przeznaczenie tych wpływów przez kolejne sześć lat na odbudowę miejskich murów i obwarowań.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek zatwierdza darowiznę murowanego domku przy cmentarzu katedralnym, dokonaną przez ołtarzystę Macieja Krogulicza ze Strzyżowa na rzecz burmistrza i rajców lwowskich jako opiekunów ołtarza św. Marii fundacji Stanisława Małdrzyka. W zamian każdorazowy ołtarzysta został zobowiązany do wieczystego odprawiania mszy za duszę darczyńcy, jego rodziców oraz przyjaciół.

Burmistrz i rajcy miasta Lwowa rozstrzygają spór graniczno-majątkowy, przysądzając sporne łąki na osuszonych stawach w Zamarstynowie Marcinowi Schöngregierowi i sukcesorom Bernarda Tyczki. Wieśniakom z Zamarstynowa nakazano wieczne milczenie wobec braku dokumentów potwierdzających ich prawa do tych gruntów.

Przed sądem ziemskim lwowskim Jadwiga z Oleska, żona wojewody podolskiego Marcina Kamienieckiego, zapisała arcybiskupowi lwowskiemu Bernardowi Wilczkowi roczny czynsz wyderkafowy w wysokości 10 grzywien od sumy 400 florenów. Dochód ten, zabezpieczony na cle i stawach w Załoźcach oraz Olesku, został przeznaczony na utrzymanie lampy przed ołtarzem św. Jerzego w katedrze lwowskiej.

Rajcy lwowscy nadają klerykowi Stanisławowi Wilczkowi ekspektatywę i prezentację na najbliższy wakujący ołtarz miejskiej kolacji w katedrze lwowskiej. Proszą arcybiskupa lwowskiego o jego kanoniczną instytucję na to beneficjum oraz udzielenie mu święceń kapłańskich.

Arcybiskup lwowski Bernardyn Wilczek zaświadcza o udzieleniu Stanisławowi, synowi lwowskiego rajcy Stanisława Wilczka, kolejnych stopni święceń kapłańskich. Dokument poświadcza otrzymanie przez niego akolitatu, subdiakonatu, diakonatu oraz wyświęcenie na prezbitera w Wielką Sobotę 1529 roku.