Katalog źródeł

Król Kazimierz Wielki potwierdza dzieciom zmarłego wójta lwowskiego Macieja prawo dziedziczne do młyna pod Lwowem oraz wsi Małe Winniki wraz z folwarkiem, nadanych pierwotnie ich dziadowi Bertoldowi przez księcia Lwa. Dokument wyjmuje ludność majątku spod jurysdykcji sędziów ziemi ruskiej, nakładając obowiązek wystawiania jednego kusznika na wyprawy wojenne.

Król Kazimierz Wielki nadaje młynarzowi Konradowi z Prus i jego prawowitym sukcesorom trzecią część wzniesionego przez niego młyna pod Lwowem wraz z trzecią częścią dochodów, regulując zarazem proporcje ponoszenia kosztów napraw oraz poddając go prawu miejskiemu Lwowa.

Król Władysław Jagiełło przenosi wsie Hodowice i Żydatycze, należące do oficjała halickiego i szpitalnika lwowskiego Jakuba, z prawa polskiego na prawo magdeburskie. Nadaje sołtysom pełną jurysdykcję sądową nad mieszkańcami, uwalniając ich spod władzy urzędników królewskich.

Biskup krakowski Piotr Wysz transumuje bullę papieża Grzegorza XII powierzającą mu rozstrzygnięcie sporu między Janem Rusinem, proboszczem kościoła Najświętszej Marii Panny za murami Lwowa, a rajcami i mieszczanami lwowskimi o dziesięciny oraz dochody szpitala św. Ducha. W związku z tym biskup jako sędzia delegowany Stolicy Apostolskiej wdraża procedurę sądową i wzywa wyznaczone osoby duchowne do podjęcia działań procesowych.

Król Władysław Jagiełło nadaje Janowi z Byrawy i jego prawowitym dziedzicom wieś Zubrza w ziemi lwowskiej na prawie wieczystym. W zamian odbiorca nadania zobowiązany zostaje do służby wojennej z jedną kopią i dwoma łucznikami, a poddani do uiszczania dotychczasowych danin.

Starosta lwowski Florian z Korytnicy poświadcza sprzedaż połowy dziedzictwa Zubrzy przez Stanisława na rzecz Jana z Zubrzy za kwotę osiemdziesięciu kóp groszy. Z posiadania tych dóbr wynika obowiązek wystawiania pieszego łucznika na wyprawy wojenne.

Król Władysław Jagiełło na prośbę Jana z Zubrzy przenosi jego wieś Zubrzę z prawa polskiego na prawo magdeburskie. Dokument wyłącza mieszkańców wsi spod jurysdykcji urzędników królewskich i nadaje pełnię władzy sądowniczej miejscowemu sołtysowi.

Florian z Korytnicy, starosta ziemi ruskiej, poświadcza, że Jan Szychowski wraz z żoną Ofanną sprzedał wieś Sichów w okręgu lwowskim Piotrowi z Charbinowic za 50 kóp groszy. Nabywca otrzymał pełne prawa własności i dysponowania tą posiadłością.

Florian z Korytnicy, starosta lwowski i kasztelan wiślicki, poświadcza sprzedaż wsi Oświca wraz z dworzyszczem Jerzego zwanym Krebłowo Rzeczyce, dokonaną przez podstolego sandomierskiego Piotra Włodkowica z Charbinowic na rzecz Jana z Zubrzy za kwotę 120 kóp groszy ruskich.

Dokument poświadcza sprzedaż i wieczystą rezygnację ze wsi Oświca wraz z dworzyszczem Kreblowo przez Stanisława Lambertowicza na rzecz podstolego sandomierskiego Piotra Włodkowica z Charbinowic za 120 kóp groszy ruskich. Starosta lwowski Florian z Korytnicy zatwierdza transakcję oraz przyjęte przez sprzedawcę zobowiązanie do prawnego zabezpieczenia nabywcy przed ewentualnymi pretensjami krewnych.

Król Władysław Jagiełło na prośbę Włodka przenosi jego wieś Werbiż w powiecie szczerzeckim z prawa polskiego i ruskiego na prawo niemieckie średzkie. Dokument uwalnia mieszkańców wsi spod jurysdykcji urzędników królewskich i nadaje sołtysowi pełnię władzy sądowniczej.

Król Władysław Jagiełło eryguje dziesięć prebend kanonickich przy kościele katedralnym we Lwowie, zobowiązując ich beneficjentów do stałych modlitw za pomyślność monarchy i zmarłych królowych. Na ich utrzymanie zapisuje roczny dochód w wysokości 100 grzywien, płatny w kwartalnych ratach po połowie z żup solnych w Drohobyczu i z cła lwowskiego.

Król Władysław Jagiełło uwalnia dobra kościoła metropolitalnego we Lwowie, arcybiskupa i kleru od wszelkich ciężarów, opłat, podwód i ceł. Nadaje zarazem arcybiskupstwu lwowskiemu wszelkie prawa, przywileje i swobody tożsame z przysługującymi arcybiskupstwu gnieźnieńskiemu.

Król Władysław Jagiełło zwalnia arcybiskupstwo lwowskie, jego dobra i poddanych od wszelkich podatków, danin, podwód oraz posług publicznych i monarszych. Nadaje mu również wszelkie prawa, wolności i przywileje, jakimi cieszy się archidiecezja gnieźnieńska.

Król Władysław Jagiełło nadaje metropolitalnemu kościołowi katedralnemu we Lwowie oraz tamtejszej kapitule czterdzieści łanów ziemi i lasów położonych między Skniłowem, Obroszynem i Hodowicą. Dokument przyznaje obdarowanym pełne prawa do wykarczowania gruntów, osadzenia ludności oraz wieczystego czerpania pożytków z nadanego obszaru.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk przekazuje kapitule katedralnej we Lwowie wieś królewską Kuhajów wraz z pełnymi immunitetami. Nadanie to stanowi zamianę za pole i las pod Wysokim Zamkiem we Lwowie, darowane wcześniej kanonikom przez króla Władysława Jagiełłę.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk potwierdza dawniejsze zapisy i nadania starostów lwowskich Jana z Tarnowa oraz Jana Kmity z Wiśnicza dotyczące wsi Hodowica w ziemi lwowskiej na rzecz kościoła św. Jana Chrzciciela na przedmieściu Lwowa.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk potwierdza na prośbę dziekana Jana Czochrańskiego dawne przywileje królewskie i urzędnicze z lat 1415–1478 dla poddanych dziekanatu kościoła św. Jana we Lwowie. Dokument sankcjonuje przeniesienie tamtejszych Ormian i innych mieszkańców na prawo ormiańskie oraz całkowicie uwalnia ich od jurysdykcji urzędników grodzkich i wszelkich robocizn zamkowych.

Król Zygmunt I Stary na prośbę arcybiskupa Bernarda Wilczka potwierdza przywilej króla Władysława Jagiełły z 1430 roku. Dokument zwalnia dobra arcybiskupstwa lwowskiego od wszelkich ciężarów, danin i posług państwowych oraz zrównuje jego immunitety z prawami arcybiskupstwa gnieźnieńskiego.

Król Zygmunt I pozwala Janowi Odrowążowi ze Sprowy, wojewodzie bełskiemu i staroście samborskiemu, na zapisanie królewskiej wsi Łuka w powiecie samborskim szlachcicowi Piotrowi Mączyńskiemu w sumie 200 florenów. Akt określa warunki dzierżenia dóbr przez wierzyciela oraz zastrzega prawo ich wykupu przez króla bądź starostę.

Król Zygmunt I na prośbę arcybiskupa lwowskiego Bernarda Wilczka potwierdza wyrok króla Władysława Jagiełły z 1422 roku regulujący wysokość rocznych opłat na stół arcybiskupi, uiszczanych na świętego Marcina przez kmieci i osadników prawa niemieckiego w diecezji lwowskiej. Dokument ustala stały wymiar tego świadczenia na sześć groszy szerokich z każdego posiadanego łanu, z wyjątkiem osadników lwowskich płacących po jednym wiardunku.

Król Zygmunt I Stary nadaje kapitule metropolitalnej we Lwowie wieś Honiatycze prawem dziedzicznym wraz ze szczegółowym wytyczeniem jej granic. Ponadto zwalnia wieś i jej mieszkańców ze wszelkich ciężarów ziemskich oraz wypraw wojennych, poddając ją immunitetowi kościelnemu.

Król Zygmunt II August znosi dawny lwowski zwyczaj wykluczający wnuki z dziedziczenia po dziadkach i ustanawia prawo reprezentacji, zrównujące ich w dziale spadku ze stryjami i ciotkami. Ponadto powierza burmistrzowi i rajcom lwowskim pełną władzę rozstrzygania wszelkich dotychczasowych sporów spadkowych tego rodzaju bez możliwości apelacji do króla.

Król Zygmunt II August znosi uciążliwą daninę w naturze z żywych ryb, uiszczaną dotąd przez mieszczan lwowskich na zamek królewski, zastępując ją stałą opłatą pieniężną pobieraną od naczyń z rybami przywożonymi na miejski targ. Nakazuje staroście lwowskiemu oraz jego urzędnikom bezwzględne przestrzeganie nowo ustanowionej taksy targowej.

Król Zygmunt II August potwierdza przywilej króla Władysława III Warneńczyka z 1444 roku, nakazujący szlachcie i duchowieństwu wyprzedaż lwowskich nieruchomości w ciągu roku mieszczanom lwowskim. Dodatkowo monarcha wprowadza obowiązkowe urzędowe taksowanie obciążanych dóbr przez magistrat pod przysięgą oraz zakazuje sztucznego zawyżania długów zastawnych ponad oszacowaną wartość.

Król Zygmunt II August postanawia, że wszyscy posiadacze nieruchomości we Lwowie oraz osoby prowadzące tam działalność handlową podlegają jurysdykcji magistratu i obowiązkowi uiszczania podatków miejskich bez względu na stan. Dokument znosi wszelkie zwolnienia, immunitety i serwitoriaty, upoważniając władze miasta do egzekwowania powinności miejskich na równi od wszystkich mieszkańców.

Król Zygmunt II August zatwierdza Janowi Krowickiemu oraz mieszkańcom jurydyki kościoła św. Jana Chrzciciela na przedmieściu Lwowa dawne przywileje królów i urzędników dotyczące prawa ormiańskiego i zwolnień od ciężarów grodzkich. Ponadto monarcha zezwala tamtejszym ormiańskim rzemieślnikom na swobodne wykonywanie wszelkich rzemiosł wedle dawnego zwyczaju.

Król Zygmunt II August potwierdza kapitule metropolitalnej lwowskiej prawo do pobierania cła mostowego i grobelnego we wsi Wierzbiż, nadanego pierwotnie przez Władysława Jagiełłę, oraz ustala szczegółowy taryfikator opłat przeznaczonych na konieczne naprawy dróg, grobli i mostów.

Król Zygmunt II August ponownie inkorporuje wsie Zubrza i Sichów do prawa magdeburskiego miasta Lwowa, potwierdzając ich status po weryfikacji na sejmie egzekucyjnym. Dokument uwalnia te dobra od jurysdykcji i podatków ziemskich oraz powinności wojennych, zobowiązując je jedynie do uiszczania podatku szosu wraz z miastem.

Paula, Urszula i Katarzyna, córki zm. Gaspara Caprariusa, sprzedają za 8 florenów reńskich działkę ziemi w Telve di Sotto Gasparowi Buffie, aby spłacić dług wynikający z wyroku arbitrażowego. Transakcję zawarto w obecności męża Pauli oraz kuratora małoletnich sióstr i poświadczono notarialnie.

Grzegorz, syn zmarłego Franciszka z Cesco w San Pietro, sprzedaje Janowi z Cesco działkę roli i łąki położoną w miejscu zwanym „sotto polpezza” za cenę 380 lirów. Sprzedający zastrzega sobie prawo do wykupu i powrotnego przejęcia zbywanej nieruchomości w terminie czterech lat.

Arcybiskup lwowski Jan Sienieński zatwierdza transumowane przywileje biskupa chełmskiego Wojciecha Sobiejowskiego oraz króla Stefana Batorego dotyczące przyłączenia kościoła parafialnego w Łopatynie do parafii w Busku. Akt sankcjonuje nową fundację kolegium pięciu mansjonarzy wraz z prepozytem przy kościele buskim oraz określa ich obowiązki duszpasterskie i uposażenie.

Dokument stanowi królewskie potwierdzenie wilkierza cechu chirurgów i cyrulików lwowskich, uchwalonego uprzednio przez radę miejską Lwowa. Ustanawia on szczegółowe zasady egzaminów mistrzowskich, nauki rzemiosła, wykonywania zawodu, a także obowiązki cechu w zakresie obronności oraz bezpłatnego leczenia miejskich strażników.

Dokument ustanawia fundację stypendialną kanonika lwowskiego Adama Wawrzyńca Łoieckiego, ufundowaną na rocznym czynszu wyderkafowym 119 florenów zabezpieczonym na dochodach miasta Lwowa, z przeznaczeniem na kształcenie w Akademii Krakowskiej dwóch ubogich młodzieńców pochodzących ze Lwowa. Określa ona wysokość wypłat dla studentów i ich uniwersyteckiego preceptora, nakłada na stypendystów obowiązki modlitewne oraz wyznacza prowizorów czuwających nad wieczystym funkcjonowaniem zapisu.

Dokument poświadcza sprzedaż dwóch działek ziemi w miejscowości Sianta przez Walentyna di Menia na rzecz Franciszka Glerii za łączną kwotę 298 lirów. Sprzedawca kwituje odbiór zapłaty, zrzeka się praw do nieruchomości i przekazuje kupującemu pełnię uprawnień do objęcia ich w wieczyste posiadanie.

Król Jan Kazimierz na sejmie koronacyjnym potwierdza konwentowi dominikanów przy kościele Bożego Ciała we Lwowie przywilej króla Władysława IV, transumujący wcześniejsze nadania Zygmunta I, Kazimierza Jagiellończyka, Władysława Jagiełły oraz księcia Władysława Opolczyka dotyczące dóbr ziemskich, placu klasztornego, jurysdykcji i ceł.

Kapituła metropolitalna lwowska zawiera porozumienie z lwowskim cechem rzeźników, przyznając mu wyłączne prawo do handlu mięsem w jatkach na gruntach kapitulnych przy kościele św. Jana na Przedmieściu Krakowskim. W zamian cech zobowiązuje się do przestrzegania porządku cechowego, eliminowania partaczy oraz przyjmowania w swe szeregi wykwalifikowanych rzemieślników z tamtejszej jurysdykcji duchownej.

Król Jan Kazimierz w uznaniu wierności i ofiarności Lwowa podczas wojen zrównuje miasto oraz jego obywateli w prawach, wolnościach i przywilejach szlacheckich z Krakowem i Wilnem. Mieszczanie lwowscy otrzymują prawo udziału w elekcjach królewskich, obecności na sejmach oraz swobodnego nabywania i posiadania dóbr ziemskich.

Arcybiskup lwowski Jan Tarnowski zatwierdza zapisy fundacyjne braci Marcina i Macieja Rzechowskich oraz uroczyście eryguje i uposaża prebendę przy kościele i szpitalu św. Barbary na przedmieściu Rohatyna. Dokument szczegółowo reguluje obowiązki liturgiczne prebendarza, zarząd funduszami ubogich oraz prawo patronatu przysługujące fundatorom, ich katolickim sukcesorom w dobrach Kutcze i magistratowi rohatyńskiemu.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza na prośbę seniorów nacji ormiańskiej przywilej Jana Kazimierza z 1661 roku, który zrównał miasto Lwów oraz jego obywateli obrządków rzymskokatolickiego, ormiańskiego i greckiego w prawach i prerogatywach z Krakowem i Wilnem. Mieszczanie lwowscy uzyskują i zachowują uprawnienia szlacheckie, w tym prawo do udziału w elekcjach królewskich, nabywania dóbr ziemskich oraz reprezentacji sejmowej.

Arcybiskup lwowski Wojciech Koryciński zatwierdza i eryguje fundację prałatury kanclerza oraz kanonii giedzińskiej przy katedrze lwowskiej, ustanowioną przez sufragana Jerzego Giedzińskiego. Beneficjum zostało uposażone rocznym czynszem zabezpieczonym na dobrach Bolechów, Zawadka i innych posiadłościach fundatora.

Dokument upamiętnia przywrócenie na wieżę lwowskiego ratusza blaszanego wiatrowskazu w postaci lwa, herbu miasta, zrzuconego podczas burzy w okresie wojennych zawieruch. Przedstawia zarys dramatycznych oblężeń i klęsk Lwowa, dziękczynienie za ocalenie oraz szczegółowy spis ówczesnych władz miejskich, cechów i duchowieństwa.

Rektor i władze Uniwersytetu Lwowskiego zaświadczają, że Florian Minasiewicz, katecheta szkół klasztoru ormiańskiego i cenzor ksiąg, spełnił wszelkie wymagania akademickie i obronił tezy teologiczne, nadając mu tytuł doktora teologii wraz ze związanymi z nim przywilejami.

Dokument przedstawia historię utworzenia Zakładu Głuchoniemych we Lwowie, stan jego finansów oraz skład władz, a także upamiętnia rozpoczęcie budowy nowej siedziby instytutu na Łyczakowie w 1840 roku.

Florian Rozwadowski informuje magistrat Lwowa o nakłonieniu doktora Kopińskiego do wstrzymania oficjalnych zawiadomień w sprawie komisji dotyczącej Malechowa. Radzi władzom miasta załatwienie sporu drogą prywatnego porozumienia, aby uniknąć strat dla miasta i w godny sposób odsunąć pierwszego komisarza.

Florian Kuchorabski usprawiedliwia swoją nieobecność we Lwowie ciężką chorobą oraz relacjonuje spotkanie z panem Wysockim, który dochodzi roszczeń przeciwko miastu na podstawie dekretu trybunalskiego. Autor przedstawia rajcom argumenty prawne do obrony przed nałożeniem taksy i doradza polubowne zakończenie sporu poprzez ugodę finansową.