Katalog źródeł

Książę Władysław Opolczyk obiecuje mieszkańcom i miastom Rusi odszkodowanie za wszelkie straty w przypadku zbrojnego najazdu królowej Jadwigi oraz gwarantuje, że nie mianuje Węgra namiestnikiem na tych ziemiach. Ustala również procedurę polubownego rozstrzygnięcia praw królowej Polski do Rusi przez wybranych książąt i panów Rzeszy.

Arcybiskup halicki Jakub Strzemię transumuje bullę papieża Bonifacego IX i na jej mocy pozywa lwowskiego plebana Jana Rusina przed sąd biskupi w sporze z władzami Lwowa. Przedmiotem zatargu są prawa do obsady szkoły, zakrystiana, poboru danin oraz zarządu budynkiem plebanii i młynem w Zboiskach.

Król Władysław Jagiełło rozstrzyga spory majątkowe i prawne pomiędzy mieszczanami lwowskimi a plebanem kościoła parafialnego we Lwowie, Janem. Dokument reguluje kwestie opłat z tytułu mesznego, obsady i utrzymania szkoły oraz zakrystiana, udziału duchowieństwa przy sporządzaniu testamentów, praw do czynszów z domów oraz własności młyna Najświętszej Marii Panny.

Dokument stanowi instrument notarialny sporządzony przez notariusza Alberta z Padwi na polecenie arcybiskupa lwowskiego Jana z Rzeszowa na prośbę altarysty Augustyna Kamenera. Zawiera transumpt przywileju rajców miasta Lwowa z 1399 roku fundującego i uposażającego ołtarz Dziesięciu Tysięcy Męczenników oraz świętych dziewic w katedrze lwowskiej.

Wojciech i Stanisław z Sulimowa kwitują rajców oraz mieszczan lwowskich z wypłaty 30 grzywien odszkodowania za pobicie i odniesione rany, przyznanych wyrokiem sądu polubownego pod przewodnictwem arcybiskupa lwowskiego Jana. Wystawcy zobowiązują się do zaniechania wszelkich dalszych roszczeń wobec miasta i zachowania wieczystego pokoju.

Grymko z Bogusławic kwituje rajców i mieszczan lwowskich z odbioru dziesięciu grzywien półgroszy odszkodowania za doznane rany, pobicie oraz koszty leczenia, przyznanych mu wyrokiem sądu polubownego. Wystawca zrzeka się w imieniu swoim i swoich bliskich wszelkich dalszych roszczeń i sporów wobec władz i mieszkańców Lwowa.

Król Władysław Jagiełło darowuje miastu Lwowu zniszczoną łaźnię królewską z placem w zamian za coroczny czynsz w wysokości 20 grzywien. Ponadto zezwala rajcom i miastu na wznoszenie kolejnych łaźni na prawie własności bez obowiązku uiszczania z nich żadnych opłat na rzecz monarchy.

Rajcy miasta Lwowa poświadczają polubowny podział majątku spadkowego po zmarłym Janie Zimmersteinie, zawarty przez wyznaczonych opiekunów między wdową Jadwigą a jej córką Anną. Dokument szczegółowo reguluje podział kruszców, folwarków podmiejskich, domów, ogrodów, wierzytelności oraz sumy zabezpieczonej na czynszu.

Rada miasta Lwowa poświadcza polubowną ugodę zawartą między rajcą Mikołajem Sołtysem a Kasią Teuffelin w sporze o cztery ogrody położone przed Bramą Halicką. Ustalono warunki wypłaty rekompensaty oraz wieczyste przekazywanie rocznego czynszu na rzecz ubogich ze szpitala lwowskiego po śmierci Teuffelin.

Rada miasta Lwowa poświadcza polubowny podział majątku po Janie Sommersteinie i jego matce Jadwidze, dokonany przez rozjemców pomiędzy Mikołajem Sołtysem starszym i jego żoną Jadwigą a Mikołajem Sołtysem młodszym i jego żoną Anną. Ugoda precyzuje podział kamienic w lwowskim Rynku, folwarku przy młynie Katschela, czynszów chłopskich, stawów, ogrodów oraz ruchomości.

Wojewoda ruski Andrzej Odrowąż i sędzia lwowski Jan Gołąbek rozstrzygają z mandatu królewskiego spór graniczny między kapitułą metropolitalną we Lwowie a dziećmi Wincentego Łąki z Uniatycz. Na podstawie dawniejszych dokumentów przysądzają sporne znaki graniczne i dobra wsi Wierzbiąż kapitule, nakładając na stronę przeciwną nakaz wieczystego milczenia.

Starosta i podkomorzy haliccy poświadczają przebieg nieudanego rozgraniczenia między wsią arcybiskupstwa lwowskiego Bybeł a posiadłością Andrzeja Świstelnickiego Boków. Wobec rozbieżności dowodów, sprzecznych dokumentów oraz braku zgody Świstelnickiego na powierzenie sprawy arbitrażowi urzędników, granice nie zostały ostatecznie ustalone.

Hryćko z Pomorzan zaświadcza o polubownym wyroku rozstrzygającym spór z miastem Lwowem, na mocy którego mieszkańcy Lwowa i poddani z Winnik otrzymali wzajemne prawo wyrębu drzewa w lasach między tymi miejscowościami. W razie poczucia krzywdy strony miały zwrócić się do króla o wytyczenie stałych granic.

Ławnicy miasta Lwowa poświadczają, że obłożnie chora Jadwiga, wdowa po Mikołaju Sołtysie starszym, sprzedała mieszczaninowi Piotrowi Lindnerowi swoją połowę domu w Rynku lwowskim. Sprzedająca złożyła przed sądem oświadczenie o otrzymaniu pełnej zapłaty i zrzekła się wszelkich dalszych roszczeń do nieruchomości.

Rajcy miasta Lwowa poświadczają ugodę między kramarzem Staszkiem a Piotrem Niemandem w sprawie przeniesienia płotu rozgraniczającego ich łąkę i ogród. Zgodnie z porozumieniem Staszko i jego następcy zobowiązali się do samodzielnej budowy i utrzymania ogrodzenia na własny koszt.

Dokument poświadcza wyrok króla Kazimierza Jagiellończyka, wydany podczas jego sądowniczego pobytu we Lwowie, zakazujący Elżbiecie ze Żmigrodu pobierania bezprawnych ceł od niepodlegających opłatom dóbr i bydła pasącego się w lasach królewskich. Sąd uznał, że pozwana nie posiada żadnych praw ani przywilejów uprawniających do ściągania owych opłat.

Autor listu prosi Petera Forbesa o odesłanie trzech skrzyń z towarem z ich sklepu do Mościsk oraz o zabezpieczenie jednej z nich powrozem. Zwraca się także o pozostawienie kręgu wosku w sklepie do czasu ich przyjazdu, deklarując wdzięczność wraz ze swoim wspólnikiem.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek poświadcza ugodę między lwowską kapitułą katedralną a prepozytem Stanisławem Wilczkiem dotyczącą przyznania mu dożywotnio pierwszego miejsca w kościele, kapitule i przy stole jako kanonikowi. Porozumienie zastrzega prawa przyszłych następców na prepozyturze lwowskiej do dochodzenia swoich uprawnień.

Król Zygmunt I Stary przeznacza pierwszą opróżnioną mansjonarię w kościele św. Katarzyny na Zamku Dolnym we Lwowie na uposażenie niemieckiego kaznodziei, którego kandydaturę rajcy miejscy mają przedstawiać królowi celem prezentowania arcybiskupowi lwowskiemu. Dokument nakazuje kaznodziei zachowanie tradycyjnego obowiązku odprawiania służby chórowej osobiście bądź przez zastępcę.

Król Zygmunt I rozstrzyga spór we Lwowie, skazując rajców Macieja Mikulkę, Jana Kochna i Jana Frayborga na uwięzienie w wieży za bezprawne podburzenie pospólstwa. Nakazuje radzie miejskiej zdanie rachunku z dochodów publicznych i funduszy fortyfikacyjnych przed komisarzami królewskimi oraz delegatami gminy i cechów.

Król Zygmunt I rozstrzyga spór pomiędzy władzami i pospólstwem miasta Lwowa a dziedzicem wsi Zboiska Piotrem Odnowskim, zakazując pobierania od kmieci myta grobelnego z produktów wiezionych na targ lwowski. Właściciel Zboisk zachowuje natomiast prawo pobierania cła grobelnego od furmanów i innych podróżnych zgodnie z przysługującymi mu przywilejami.

Król Zygmunt I zezwala władzom Lwowa na pobieranie opłaty w wysokości pół grosza od każdego wozu uchodźców chroniących się w mieście przed najazdami wroga. Uzyskane środki mają pokryć koszty oczyszczania miasta z błota i nieczystości oraz naprawy murów, wałów i fos miejskich.

Król Zygmunt I Stary rozstrzyga spór między mieszczanami lwowskimi a starostą lwowskim Stanisławem z Chodcza dotyczący poboru opłat celnych i targowych od ryb solonych. Ustanawia procedurę składania przysięgi przez kupców oraz potwierdza prawo mieszczan lwowskich do bezcłowego zakupu ryb w Busku.

Wygranowski wyraża żal wobec Stanisława Głogowskiego z powodu upokorzenia posłańca wysłanego w sprawach opłat celnych za statek oraz lekceważenia obowiązujących praw. Zapowiada skierowanie sprawy do wyższych instancji, deklarując jednocześnie chęć zachowania wzajemnej przyjaźni.

Król Zygmunt I odracza na sześć lat rozstrzygnięcie sporu między Krakowem a Lwowem o prawa składu i zatwierdza tymczasową ugodę regulującą zasady handlu kupców obu miast. Dokument nakazuje lwowianom przejeżdżać przez Kraków i ogranicza wywóz wołów, a krakowianom zabrania omijania Lwowa oraz skupowania bydła dalej niż do Glinian.

Król Zygmunt I Stary zakazuje władzom Lwowa otwierania bram miejskich w porze nocnej na prośby szlachty i możnych z powodu zagrożeń wojennych na pograniczu, dopuszczając wyjątek jedynie w przypadkach nagłej i najwyższej potrzeby państwowej. Jednocześnie zabrania komukolwiek wywierania nacisków na rajców pod groźbą surowych kar królewskich.

Arcybiskup lwowski Piotr Starzechowski dokonuje oblaty i transsumpcji dokumentu prymasa Jana Latalskiego z brewe papieża Pawła III z 1538 roku. Akt potwierdza wyjęcie braci zakonów żebraczych w Królestwie Polskim spod jurysdykcji biskupów diecezjalnych i zakazuje naruszania ich przywilejów.

Król Zygmunt I Stary potwierdza przywileje wyjmujące mieszczan i mieszkańców Lwowa spod jurysdykcji sądów szlacheckich, ziemskich oraz grodzkich. Wszelkie ich sprawy mają być rozpatrywane wyłącznie przed właściwym miejskim sądem prawa magdeburskiego pod rygorem nieważności innych wyroków.

Król Zygmunt II August nadaje mansjonarzom katedry metropolitalnej we Lwowie ogród z dworzyszczem oraz łąkę w obrębie miasta Lwowa. Nadane nieruchomości zostają włączone do immunitetu kościelnego i zwolnione z wszelkich ciężarów oraz podatków grodzkich i miejskich.

Arcybiskup lwowski Piotr Starzechowski przekazuje na potrzeby fabryki katedry lwowskiej sumę z rocznym czynszem zabezpieczoną na dobrach Stołpin, nakazuje zarządcom dóbr arcybiskupich składanie przysięgi na zabezpieczenie majątku sede vacante oraz przyznaje kanonikom i wikariuszom prawo wyrębu lasu w Obroszynie.

Król Zygmunt II August unieważnia darowiznę placu pod Zamkiem Niskim we Lwowie poczynioną na rzecz Mikołaja Leśniowskiego z Zimnej Wody, wskazując na zagrożenie dla obronności miasta i zamku. Nakazuje staroście lwowskiemu rozbiórkę wzniesionych tam budynków oraz zabrania władzom miejskim dopuszczania do dalszej zabudowy tego terenu.

Król Zygmunt August potwierdza w formie transsumptu cztery wcześniejsze przywileje królewskie dla miasta Lwowa. Dokument gwarantuje wyłączenie mieszczan lwowskich spod obcych jurysdykcji i sądów komisarskich oraz zwalnia lwowskich kupców wszystkich obrządków z opłat celnych m.in. w Chełmie, Bełzie i Hrubieszowie.

Król Zygmunt II August potwierdza przywilej króla Władysława III Warneńczyka z 1444 roku, nakazujący szlachcie i duchowieństwu wyprzedaż lwowskich nieruchomości w ciągu roku mieszczanom lwowskim. Dodatkowo monarcha wprowadza obowiązkowe urzędowe taksowanie obciążanych dóbr przez magistrat pod przysięgą oraz zakazuje sztucznego zawyżania długów zastawnych ponad oszacowaną wartość.

Król Zygmunt August przysądza miastu Lwowowi własność dóbr Brzuchowice wraz z młynem oraz potwierdza jurysdykcję miejską nad wsiami Brzuchowice i Hołosko. Sukcesorom Marcina Hanela zapewnia prawo do pobierania dochodów z dóbr Hołosko z zachowaniem tradycyjnych szarwarków na rzecz miasta.

Dokument rozstrzyga spór kompetencyjny pomiędzy władzami Lwowa a gminą ormiańską, określając zakres właściwości sądu miejskiego i sądu ormiańskiego w sprawach karnych oraz majątkowych. Król potwierdza prawo Ormian do wyboru dwunastu seniorów do orzekania na zmianę z wójtem oraz normuje kwestie porządku miejskiego i składania przysięgi.

Król Zygmunt II August zwalnia mieszczan lwowskich z powszechnego obowiązku dostarczania podwód na potrzeby posłańców królewskich, przenosząc ten ciężar na wsie zamkowe. Nakazuje jednocześnie wpłacanie do skarbu koronnego kwoty 400 florenów z poboru szosu, pozostawiając resztę na potrzeby miasta.

Król Zygmunt II August potwierdza trzy dawne dokumenty komisarskie z lat 1440, 1442 i 1464 dotyczące rozgraniczenia dóbr kapituły metropolitalnej lwowskiej (Wierzbiąż i Kahujów) z królewskimi wsiami Honiatycze i Czerkasy. Wprowadzone akty przysądzają sporne grunty kapitule i nakazują wieczyste milczenie ich dzierżawcom.

Kanclerz wielki koronny Tomasz Zamoyski wzywa władze Lwowa do zaniechania utrudnień w przejeździe dla kupców zamojskich handlujących na Podolu. W szczególności upomina się o kupca Petera Francka, żądając przepuszczenia go bez przeszkód i wskazując na straty, jakich doznał przez zatrzymanie towarów.

Król Zygmunt II August skazuje zaocznie poborcę ceł Melchiora Koślę na karę 3000 grzywien na rzecz władz i pospólstwa Lwowa za niestawiennictwo w sądzie i niezłożenie przysięgi. Jednocześnie monarcha zatwierdza całkowite zwolnienie lwowskich mieszczan z wszelkich opłat celnych na obszarze Korony i podległych jej ziem.

Dokument poświadcza sprzedaż parceli ziemi ornej oraz winnicy w miejscowości Carzano przez Jana, syna młynarza Szymona, na rzecz Jana Chrzciciela Buffy za kwotę dwunastu i pół florena w złocie. Sprzedawca kwituje odbiór całej zapłaty, przekazuje prawa posiadania i zobowiązuje się do prawnej obrony transakcji przed ewentualnymi roszczeniami osób trzecich.

Król Zygmunt August potwierdza dokument arcybiskupa lwowskiego Stanisława Słomowskiego i kapituły metropolitalnej, nadający szlachcicowi Janowi Sadłowskiemu wójtostwo w opustoszałej wsi Taurów w powiecie trembowelskim na prawie osadzenia kmieci i zagrodników z dwunastoletnią wolnizną oraz uposażeniem w cztery łany, młyn i karczmę.

Arcybiskup lwowski Stanisław Słomowski nadaje kapitule katedralnej we Lwowie wieczystą dziesięcinę pieniężną, zwaną biskupizną, pobieraną ze Lwowa oraz okolicznych wsi. W zamian za przekazane dochody kapituła zostaje zobowiązana do odprawiania nabożeństw i modlitw w intencji arcybiskupa za jego życia oraz po śmierci.