Katalog źródeł

Król Ludwik Węgierski nakazuje urzędnikom oraz celnikom w Polsce i na Węgrzech umożliwienie kupcom i mieszkańcom Rusi swobodnego przejazdu po uiszczeniu należnych ceł. Zabrania przy tym wyrządzania im jakichkolwiek bezprawnych przeszkód czy szkód.

Książę Władysław Opolczyk nadaje Juszkowi ze Skornic w lenno wieś Bybel oraz sołectwo z dworzyszczem we wsi Dobra Woda w ziemi halickiej. W zamian odbiorca zostaje zobowiązany do służby wojskowej z jedną kopią i jednym łucznikiem oraz uiszczania podatku w wysokości dwóch groszy praskich z dymu co cztery lata.

Król Władysław Jagiełło uroczyście przyrzeka, że miasto Lwów wraz z okręgiem i ziemią lwowską nigdy nie zostanie wydzielone ani nadane żadnemu księciu bądź innej osobie. Dokument gwarantuje ich wieczyste zachowanie przy monarsze, królowej Jadwidze, ich potomstwie oraz Koronie Królestwa Polskiego.

Król Władysław Jagiełło potwierdza i transumuje dokument króla Kazimierza Wielkiego z 1368 roku, nadający Lwowowi sto frankońskich łanów prawa niemieckiego oraz młyn nad rzeką Pełtwią. Ponadto potwierdza wolności sądownicze mieszczan lwowskich oraz prawo do polowania w granicach nadanych gruntów.

Król Polski Władysław Jagiełło nadaje Pawłowi Czechowi z Zahradyszcza wieś Podusów. Ze względu na rozległe zniszczenie i nieczytelność tekstu pergaminu szczegółowe warunki nadania nie zachowały się.

Król Władysław Jagiełło nadaje cieśli Adamowi i jego sukcesorom trzecią miarkę z młyna królewskiego koło bramy halickiej we Lwowie. Przywilej stanowi nagrodę za sumienną pracę rzemieślnika przy królewskich budowlach i robotach ciesielskich.

Król Władysław Jagiełło rozstrzyga spory majątkowe i prawne pomiędzy mieszczanami lwowskimi a plebanem kościoła parafialnego we Lwowie, Janem. Dokument reguluje kwestie opłat z tytułu mesznego, obsady i utrzymania szkoły oraz zakrystiana, udziału duchowieństwa przy sporządzaniu testamentów, praw do czynszów z domów oraz własności młyna Najświętszej Marii Panny.

Król Władysław Jagiełło zezwala na budowę oraz urządzenie stawu i młyna na rzece Wielka Lipa między królewską wsią Zboratycze a Dunajowem na rzecz arcybiskupa halickiego. Dokument reguluje prawo do korzystania z brzegów rzeki oraz pobierania pożytków z nowo powstałych obiektów.

Król Władysław Jagiełło przenosi wsie Hodowice i Żydatycze, należące do oficjała halickiego i szpitalnika lwowskiego Jakuba, z prawa polskiego na prawo magdeburskie. Nadaje sołtysom pełną jurysdykcję sądową nad mieszkańcami, uwalniając ich spod władzy urzędników królewskich.

Król Władysław Jagiełło nadaje Janowi z Byrawy i jego prawowitym dziedzicom wieś Zubrza w ziemi lwowskiej na prawie wieczystym. W zamian odbiorca nadania zobowiązany zostaje do służby wojennej z jedną kopią i dwoma łucznikami, a poddani do uiszczania dotychczasowych danin.

Król Władysław Jagiełło na prośbę Jana z Zubrzy przenosi jego wieś Zubrzę z prawa polskiego na prawo magdeburskie. Dokument wyłącza mieszkańców wsi spod jurysdykcji urzędników królewskich i nadaje pełnię władzy sądowniczej miejscowemu sołtysowi.

Król Władysław Jagiełło nadaje miastu Lwowowi oraz jego mieszczanom rozciągające się wokół łanów miejskich ziemie i lasy, zwane obszarami, wraz z wszelkimi przynależnościami i pożytkami. W zamian mieszczanie zostają zobowiązani do stałego dbania o rozbudowę, umacnianie i upiększanie miasta.

Dokument stanowi instrument notarialny sporządzony przez notariusza Alberta z Padwi na polecenie arcybiskupa lwowskiego Jana z Rzeszowa na prośbę altarysty Augustyna Kamenera. Zawiera transumpt przywileju rajców miasta Lwowa z 1399 roku fundującego i uposażającego ołtarz Dziesięciu Tysięcy Męczenników oraz świętych dziewic w katedrze lwowskiej.

Król Władysław Jagiełło na prośbę archidiakona lubelskiego Stanisława Erpisski przenosi wieś Hodowicę, należącą do lwowskiej prebendy św. Jana, z prawa polskiego i ruskiego na prawo niemieckie magdeburskie. Dokument nadaje mieszkańcom immunitet od sądów urzędników ziemskich oraz określa zakres jurysdykcji sołtysa.

Król Władysław Jagiełło darowuje miastu Lwowu zniszczoną łaźnię królewską z placem w zamian za coroczny czynsz w wysokości 20 grzywien. Ponadto zezwala rajcom i miastu na wznoszenie kolejnych łaźni na prawie własności bez obowiązku uiszczania z nich żadnych opłat na rzecz monarchy.

Król Władysław Jagiełło potwierdza przywilej króla Kazimierza Wielkiego z 1360 roku dla miasta Lwowa, znosząc dotychczasową regułę równego podziału majątku po zgonie męża i wprowadzając nowe, szczegółowe zasady dziedziczenia oraz rezygnacji z dóbr między małżonkami i ich krewnymi. Dokument reguluje kwestie prawne dotyczące wiana, oprawy, podziału ruchomości i nieruchomości oraz procedury zrzeczenia się majątku przed sądem gajonym.

Król Władysław Jagiełło na prośbę Włodka przenosi jego wieś Werbiż w powiecie szczerzeckim z prawa polskiego i ruskiego na prawo niemieckie średzkie. Dokument uwalnia mieszkańców wsi spod jurysdykcji urzędników królewskich i nadaje sołtysowi pełnię władzy sądowniczej.

Król Władysław Jagiełło zatwierdza transumowany dokument ławników lwowskich w sprawie darowizny folwarku Hołosko przez Katarzynę Cymmerman na rzecz męża Januszka Tłumacza. Ponadto monarcha nadaje Januszowi i jego sukcesorom królewską pustkę nad rzeką Brzuchowicą oraz sąsiednie łąki.

Król Władysław Jagiełło nadaje mieszczaninowi lwowskiemu i poborcy podymnego Janszkowi Tołmaczowi oraz jego sukcesorom komorę sukienniczą we Lwowie z prawem handlu i postrzygania sukna. Kram zostaje zwolniony z opłacania corocznego czynszu do skarbu królewskiego.

Król Władysław Jagiełło nadaje celnikowi lwowskiemu, Żydowi Wołczce, dożywotnio pustkę Werbiż nad rzeką Szczerzec z prawem jej zasiedlenia i założenia wsi. Obdarowany zyskuje uprawnienie do wyznaczania wolnizny dla przybywających osadników, z obowiązkiem pełnienia posług należnych prawem ruskim.

Król Władysław Jagiełło zatwierdza przywilej starosty generalnego Rusi Spytka z Jarosławia zezwalający lwowskiemu Ormianinowi Atabemu na przeniesienie i wzniesienie nowej drewnianej łaźni w fosie miejskiej przy murach Lwowa. Dokument określa warunki budowy i funkcjonowania łaźni z osobnymi wejściami dla mężczyzn i kobiet oraz wysokość opłat uiszczanych zamkowi i radzie miejskiej.

Król Władysław Jagiełło zwalnia mieszkańców Lwowa z ogólnego obowiązku dostarczania wozów podwodowych oraz koni. Zastrzega jedynie powinność dawania wozu [...] i nie więcej niż dwunastu koni wedle dawnego zwyczaju podczas pobytu króla lub królowej.

Król Władysław II Jagiełło zwalnia mieszczan i mieszkańców Lwowa od uciążliwej powinności dostarczania koni i wozów (podwód) na rzecz urzędników królewskich. Jedynym wyjątkiem pozostaje obowiązek dostarczenia wozu kuchennego na czas pobytu pary królewskiej we Lwowie do miejsca pierwszego noclegu w drodze powrotnej.

Król Władysław Jagiełło nadaje swemu celnikowi Wołczkowi Żydowi ze Lwowa dziedziczne sołectwo we wsi Werbiż wraz z dwoma wolnymi łanami, karczmą i młynem. Dokument przenosi ponadto całą wieś z prawa polskiego i ruskiego na prawo niemieckie (średzkie), wyjmując jej ludność spod jurysdykcji sądów ziemskich.

Starosta ruski Jan Mężyk z Dąbrowy wraz z asesorami potwierdza rezygnację i wieczystą sprzedaż sołectwa we wsi Werbiż (Kierz), dokonaną przez lwowskiego celnika, żyda Wołczka, na rzecz Jana Linka ze Smorza za kwotę 48 grzywien. W dokumencie transumowano przywilej króla Władysława Jagiełły z 1407 roku, który nadał Wołczkowi rzeczone sołectwo i przeniósł wieś na prawo średzkie.

Król Władysław Jagiełło eryguje dziesięć prebend kanonickich przy kościele katedralnym we Lwowie, zobowiązując ich beneficjentów do stałych modlitw za pomyślność monarchy i zmarłych królowych. Na ich utrzymanie zapisuje roczny dochód w wysokości 100 grzywien, płatny w kwartalnych ratach po połowie z żup solnych w Drohobyczu i z cła lwowskiego.

Król Władysław Jagiełło uwalnia dobra kościoła metropolitalnego we Lwowie, arcybiskupa i kleru od wszelkich ciężarów, opłat, podwód i ceł. Nadaje zarazem arcybiskupstwu lwowskiemu wszelkie prawa, przywileje i swobody tożsame z przysługującymi arcybiskupstwu gnieźnieńskiemu.

Król Władysław Jagiełło zwalnia arcybiskupstwo lwowskie, jego dobra i poddanych od wszelkich podatków, danin, podwód oraz posług publicznych i monarszych. Nadaje mu również wszelkie prawa, wolności i przywileje, jakimi cieszy się archidiecezja gnieźnieńska.

Marszałek Królestwa Polskiego Jan z Oleśnicy rozstrzyga spór o dochody celne we wsi Werbiż, zatwierdzając uprawnienia lwowskiego celnika Wolczka i przywracając go w ich posiadanie. Nakazuje zarazem Teodorykowi Buczackiemu, jego krewnym oraz miejscowym kmieciom zaniechanie dalszych przeszkód w pobieraniu myta.

Król Władysław Jagiełło zatwierdza dobrowolną zamianę dóbr ziemskich zawartą między arcybiskupem lwowskim Janem a szlachetnym Jakuszem z Potoczan. W wyniku umowy arcybiskup oddał wieś stołową Jawcze w zamian za wieś Potoczany leżącą w powiecie podolskim.

Król Władysław Jagiełło nadaje metropolitalnemu kościołowi katedralnemu we Lwowie oraz tamtejszej kapitule czterdzieści łanów ziemi i lasów położonych między Skniłowem, Obroszynem i Hodowicą. Dokument przyznaje obdarowanym pełne prawa do wykarczowania gruntów, osadzenia ludności oraz wieczystego czerpania pożytków z nadanego obszaru.

Król Władysław Jagiełło nadaje dziesięciu kanonikom kapituły metropolitalnej we Lwowie wieś Wierzbiąż, którą kanonicy wykupili od żyda Wołoszona za sumę 150 grzywien, powiększoną o darowiznę królewską w kwocie 50 grzywien. Dokument zastrzega wyłączne prawo wykupu dóbr przez króla lub jego następców za kwotę 200 grzywien.

Król Władysław Jagiełło nadaje dziesięciu kanonikom kościoła katedralnego we Lwowie cztery wozy soli rocznie z żup w Drohobyczu. Nadanie stanowi dziękczynienie za pomyślne wieści o zwycięstwie nad Tatarami, Turkami i Wołochami pod Bracławiem.

Król Władysław Jagiełło nadaje kapitułę kościoła metropolitalnego we Lwowie wieś Werbiż w powiecie lwowskim na uposażenie nowo ufundowanych przez siebie dziesięciu kanoników. Dokument szczegółowo wymienia przynależności majątku oraz zezwala kapitule na założenie stawu na rzece Dniestr.

Król Władysław III nakazuje urzędnikom ziem ruskich publicznie ogłosić zakaz omijania Lwowa przez kupców oraz zabronić szlachcie bezprawnego pobierania nowych opłat celnych. Oporni winni być karani konfiskatą przewożonych dóbr i aresztem.

Król Władysław III Warneńczyk na sejmie walnym w Piotrkowie uroczyście potwierdza, odnawia i aprobuje wszystkie dotychczasowe prawa, wolności, immunitety i przywileje mieszkańców Królestwa Polskiego stanów duchownego i świeckiego. Władca zobowiązuje się do nienaruszalnego przestrzegania praw nadanych przez swoich poprzedników oraz do ich skutecznego strzeżenia.

Wojewoda wołoski Wład II zezwala kupcom ze Lwowa oraz innych miast ziem ruskich, polskich i mołdawskich na bezpieczny i wolny handel w swoich posiadłościach po uiszczeniu ustalonego cła. Od każdego wozu kupieckiego ustanowiono opłatę w wysokości dwóch florenów węgierskich.

Król Władysław III Warneńczyk przekazuje rajcom lwowskim połowę dochodów z ceł królewskich pobieranych między Krakowem a Lwowem w celu zaspokojenia monarszych długów. Dokument ustanawia procedurę gromadzenia opłat w zabezpieczonej skrzyni oraz nakazuje celnikom swobodny przepust lwowskich kupców bez pobierania dodatkowych należności.

Król Władysław III zapisuje swojemu zarządcy i tenutariuszowi Łańcy sumę stu grzywien na wsi Zubrza w powiecie szczerzeckim. Zastawnik i jego potomkowie mają użytkować wieś ze wszystkimi dochodami i przynależnościami do czasu całkowitego zwrotu długu przez monarchę lub jego następców.

Król Władysław Warneńczyk nadaje Janowi z Sienna, podkomorzemu przemyskiemu i staroście sandomierskiemu, kamienicę we Lwowie przy ulicy Żydowskiej obok synagogi, niegdyś należącą do celnika Wołczka Żyda. Nadanie to następuje z pełnym prawem własności na wieczność w uznaniu wiernych zasług i trudów wojennych w sprawach Królestwa Węgier.

Król Władysław III zwalnia mieszczan i mieszkańców Lwowa od opłat celnych od wszelkich przywożonych towarów, a zwłaszcza ryb, aż do czasu swojego wjazdu do miasta. Władca nakazuje wojewodzie i staroście lwowskiemu Piotrowi Odrowążowi ze Sprowy oraz poborcom cła bezwzględne przestrzeganie nadanej wolności.

Król Władysław III zezwala rajcom lwowskim na budowę i powiększanie drobnych kramików oraz jatek, przekazując na potrzeby miasta wszelkie płynące z nich czynsze i dochody. Ponadto potwierdza miastu prawo do swobodnego wyboru tłumaczy, dopuszczając dokonanie elekcji nawet w przypadku odmowy zgody ze strony starosty.

Król Władysław III Warneńczyk zapisuje szlachcicowi Iwankowi Rusinowi sumę 60 grzywien na królewskiej wsi Załuże w powiecie halickim w nagrodę za wierność i udział w wyprawie przeciw Turkom. Odbiorca otrzymuje wieś w użytkowanie do czasu zwrotu długu oraz zostaje zwolniony ze stacji królewskich do chwili powrotu monarchy do Polski.

Król Władysław Warneńczyk poddaje obcych i zamiejscowych kupców we Lwowie wyłącznie jurysdykcji sądu miejskiego oraz potwierdza przymus składu towarów. Ustanawia także zasady ważności testamentów sporządzanych przez mieszczan lwowskich oraz wymóg sprzedaży zapisanego majątku nieruchomego w ciągu roku.

Król Władysław Warneńczyk zezwala władzom i pospólstwu miasta Lwowa na wzniesienie nowej szkoły w obrębie murów miejskich przy szpitalu kościoła Świętego Ducha. Ponadto przyznaje rajcom wyłączne prawo obsadzania i odwoływania nauczycieli oraz sprawowania zarządu nad szkołą.

Król Władysław III Warneńczyk zatwierdza mieszczaninowi lwowskiemu Mikołajowi Szmitfeldowi własność dwóch łąk w powiecie lwowskim, w tym łąki Dubek, na podstawie przedłożonych dawniejszych dokumentów w języku łacińskim i ruskim. Dokument gwarantuje Mikołajowi i jego spadkobiercom pełne prawa dziedziczne, posiadania oraz swobodnego dysponowania tymi nieruchomościami.

Król Władysław III zakazuje królewskim urzędnikom ingerowania w wyroki lwowskiego sądu ławniczego oraz ustanawia Lwów instancją wyższą prawa dla wszystkich miast i wsi ziemi ruskiej. Nadaje także miastu prawo ścigania, chwytania, sądzenia i karania przestępców na całym obszarze ziemi ruskiej.

Król Władysław III Warneńczyk nakazuje szlachcie, ziemianom i osobom duchownym sprzedaż nieruchomości odziedziczonych w granicach prawa miejskiego Lwowa w ciągu jednego roku pod rygorem kary 20 grzywien. Regulacja ma zapobiegać niszczeniu miejskiej substancji majątkowej oraz uszczuplaniu powinności ciążących na miejskich parcelach.

Król Władysław III Warneńczyk zezwala rajcom i pospólstwu miasta Lwowa na przedkładanie praw, immunitetów i przywilejów miejskich wyłącznie przed swoim królewskim obliczem. Zwalnia tym samym miasto z obowiązku okazywania tych dokumentów wojewodom, kasztelanom, starostom bądź innym urzędnikom Królestwa Polskiego aż do czasu swego osobistego przybycia do Lwowa.