Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

132/1/248 · 248-02

Bal broni kozaka w liście do Ciepanowskiego

Autor podpisany Bal, odpowiadając Ciepanowskiemu, broni człowieka określanego w liście jako kozak. Powołuje się na jego niewinność i wierność sobie. Rozważa odesłanie go, lecz zaznacza, że nie chce oddawać go jako niewolnika. Szczegóły pierwszej skargi oraz warunków odesłania pozostają częściowo nieczytelne. Są to twierdzenia autora, nie potwierdzenie wyroku uniewinniającego.

Opracowanie z pomocą AI. odczyt częściowy ze znacznymi lukami; przekład wszystkich odczytanych fragmentów listu, dopisku i adresu Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

Wielce szanowny Panie Ciepanowski, mój łaskawy Panie i Bracie! [Niepewna składnia początku; autor powołuje się na okazywaną szczerość.] Co do skargi tego chłopca [kilka słów nieczytelnych] i jego oświadczenia [fragment nieczytelny]: przyszedł do mnie tydzień później, a także teraz. [Nieczytelna klauzula odnosząca się do kozaka.] To potwierdza jego niewinność. Gdyby [fragment warunku nieczytelny], nie uczynił [fragment nieczytelny; być może wzmianka o sumieniu]. [Dalsza klauzula nieczytelna; autor wspomina swoich poddanych i potrzebę.] Nie zabieram cudzego człowieka [odczyt tego sformułowania roboczy] i potwierdzam jego wierność wobec mnie. Trudno teraz [niepewna klauzula o powodach i życzliwości] odesłać go [nieczytelne określenie]. [Fragment o tym, co wygnało go od adresata, niepewny.] Nie oddaję go Panu jako niewolnika [końcówka czasownika i dokładna składnia robocze], lecz [nieczytelny czasownik odnoszący się do przyzwoitego potraktowania człowieka]. [Dalszy argument nieczytelny; występuje wzmianka o zwyczaju i o podarowaniu dobrego człowieka.] W czym [dalsza składnia robocza] według Pańskich zarzutów byłbym winien, jestem gotów się wytłumaczyć [niepewny odczyt]. [Fragment nieczytelny.] Zawsze [fragment nieczytelny; wzmianka o łasce]. Polecam się Pańskiej łasce i oddaję z moją gotowością do usług. Państwa życzliwy brat i sługa, J[?] R[?] Bal. Dopisek: [Początek i większość dopisku nieczytelne; zwrot do szanownego adresata.] Adres: Do mojego wielce szanownego pana i brata, pana [imię i tytulatura nieczytelne] Ciepanowskiego [końcowa formuła niepewna].

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

Mnie Wielce Mci Panie Ciepanowski, moy Mci Panie y Bracie. Dosyć mego WMMP Kontestowanego Candoru [składnia początku niepewna], jako w narzekeniu chłopca tego [kilka wyrazów niepewnych], WMMP, tak y [wyraz niepewny] owiadczania się on na [wyraz niepewny] WM. Ktory w tydzień po tym y teraz do mnie przyszedł, jako Kozaka [kilka wyrazów niepewnych; być może nazwa osoby], to potwirdza jego niewinność; gdyby takiey WMMP [część zdania nieczytelna], nie uczynił, [kilka wyrazów, wśród nich prawdopodobnie sumienie] pokazał. [Nieczytelna dalsza klauzula] poddanym moim [wyraz niepewny], to mamy z potrzebę y [nieczytelne], ale [s. 3] cudzego nie go bierę [odczyt roboczy], y też twierdzę jego w siebie wierność; trudno teraz na tali [odczyt roboczy] WM [racyom?] y Affekt odsyłać go [wyraz niepewny], bo go też to tylko [kilka wyrazów niepewnych] WM Pana wygnało, a iam go nie jako niewolnika WMMPanu odda [końcówka czasownika niepewna], ale aby przystoynie [czasownik niepewny] człowieka mnie, bo tylko zwyczay u ludzi [fragment nieczytelny] dobrego mnie człowieka darować. W czym [odczyt roboczy] podług WMMP exaggeracyey [część składni nieczytelna] winien, gotów się sprawię [odczyt roboczy], y [fragment nieczytelny] mam go [kilka wyrazów niepewnych], zawsze tę [wyraz niepewny] łaskę [kilka wyrazów niepewnych]. WMMP łasce [początek formuły niepewny] z powolnością moją oddaję. WMMPanu Życzliwy Brat y Sługa J[?] R[?] Bal. [s. 4, dopisek:] Za [kilka wyrazów niepewnych] WMMPanie [znaczna część dopisku nieczytelna], WMMPanu. [s. 5, adres:] Memu Wielce Mci Panu y Bratu, Jego Mci Panu [imię i część tytulatury zatarte] Ciepanowskiemu [końcowa formuła niepewna].

Uwagi do odczytu

Obejrzano wszystkie pięć stron, wzmocnione obrazy stron 2–4 oraz powiększenia wyodrębnionych oryginalnych skanów. Atrament jest słaby, papier uszkodzony, a wiele wyrazów pozostaje trudnych do odczytu mimo poprawienia kontrastu. Nie zastąpiono luk treścią opisu inwentarzowego. W nagłówku czytelne jest Ciepanowski, w podpisie Bal; inicjały podpisującego pozostawiono niepewne i nie rozwinięto ich w imiona. Stopnie pułkowników pochodzą z okładki, nie z pewnego odczytu adresu. Nie ma czytelnej daty dziennej ani miejsca; rok 1702 pochodzi wyłącznie z okładki. Wierność wobec autora i niewinność są zapewnieniami piszącego. List nie pozwala pewnie ustalić treści zarzutu, nazwy jednostki kozackiej, miejsca odesłania ani skutku sprawy. Termin niewolnik zachowano jako sformułowanie autora bez rozstrzygania statusu prawnego człowieka. Znaczne luki wymagają ponownej kontroli paleograficznej; nie oznaczono opracowania jako pełnego przekładu.

Lokalizacja w skanie: 132/1/248, PDF s. 1: okładka; s. 2–3: list; s. 4: dopisek; s. 5: adres
Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

132/1/248 · początek podglądu: strona PDF 2

Jeśli podgląd się nie wyświetla lub jest za mały na telefonie, otwórz PDF bezpośrednio.