Digital SourcesAI-assisted archival digitisation project

132/1/91 · 91-02

Defensive readiness of Lwów in the face of an invasion threat

[Polish; translation pending] Michał Korybut Wiśniowiecki [Polish; translation pending] burmistrz, rajcy i cały magistrat miasta Lwowa
[Polish; translation pending] 7 sierpnia 1671 · [Polish; translation pending] Warszawa

The King expresses regret over the unsuccessful negotiations intended to avert the threat from the Ruthenian lands. He announces the gathering of the pospolite ruszenie (levy in mass) and his own expedition. Until help arrives, he demands a courageous and vigilant defense from Lwów, also mentioning rapid infantry support.

AI-assisted edition. Readings must be checked against the original.

Translation / modern text

[Polish; translation pending] Michał, z Bożej łaski król Polski, wielki książę Litwy, Rusi, Prus, Mazowsza, Żmudzi, Inflant, Kijowa, Wołynia, Smoleńska, Siewierszczyzny i Czernihowa. Szlachetnie urodzeni i dostojni, nasi wierni i umiłowani! Wie to przede wszystkim Pan Bóg, przed którym nie są ukryte wnętrza ludzkich serc, a następnie cały polski świat, ile dołożyliśmy starań, aby odwrócić tę burzę nie tylko od naszego miasta i Was, lecz także od wszystkich ziem ruskich. Trudno wyrazić nasz żal, że niepomyślny los udaremnił te starania. Podejmujemy wszystkie możliwe sposoby zachowania całości Rzeczypospolitej w tak krytycznym położeniu. Nie mamy innego wyjścia, jak zgromadzić pospolite ruszenie; sami też jak najprędzej spieszymy w te strony, aby osobiście zapewnić im ochronę i obronę. Szybszej i skuteczniejszej pomocy w tej trwodze nie możemy dać, dopóki nie zbliżymy się do pospolitego ruszenia. Przyjdziemy Wam też z pomocą piechoty, stosownie do potrzeby. Tymczasem nie ustawajcie w odwadze i czujności. Dopóki nie przybędą nasze posiłki, starajcie się odpierać nieprzyjacielskie ataki, jak dawniej, gdy w podobnych okolicznościach stawaliście dzielnie i odważnie. Nie tracimy nadziei: są wśród Was ludzie, którzy dobrze znają sprawy wojenne. Jesteśmy pewni, że tak właśnie postąpicie. Życzymy Wam dobrego zdrowia od Pana Boga. Dano w Warszawie, 7 sierpnia 1671 roku, w drugim roku naszego panowania. Michał, król. Adres: Do szlachetnie urodzonych i dostojnych burmistrza, rajców i całego magistratu naszego miasta Lwowa, naszych wiernych i umiłowanych.

Original wording — transcription

Michał z Bożey Łaski Krol Polski, Wielkie Xiąże Litewskie, Ruskie, Pruskie, Mazowieckie, Żmudzkie, Inflantskie, Kiiowskie, Wołynskie, Smolenskie, Siewierskie y Czerniechowskie. Nobiles Spectabiles Fideliter Nobis Dilecti. Wiadomo to wprzod Panu Bogu, ktoremu intima serc ludzkich nietayne, a potem całemu Światu Polskiemu, iakośmy wszystki sobie wzniecili hanc procellam nietylko od Miasta Naszego y Wier[ności] W[aszych] avertere, ale y od całych Kraiow Ruskich. Że iednak sors adversa staranie Nasze intertulit, z iakim to przyimuiemy żalem wyprawić trudno. A to iakie tylko mogą bydź sposoby in tam ancipiti discrimine zatrzymania całości Rz[eczypospoli]tey, bierzemy ich przed się. Niemamy innego sposobu, tylko gromadzić Pospolite ruszenie y sami iako nayprędzey spieszymy ku tym tam Kraiom Osobę Naszę na zaszczyt y obronę niosąc. Prędszey iednak y skuteczney w takiey trwodze Wierności Waszych consolatii niemożemy, tylko zbliżywszy się do Pospolitego ruszenia tam y ludem Pieszym [grafia źródłowa miejscowo niepewna] będzie potrzeba y onemi succurs damy Wier[nościom] W[aszym]. Tymczasem iednak Wier[ności] W[asze], nieustawaiąc w mierze y czuytliwości swoiey, staraycie się, poki posiłek od Nas nieprzybędzie, Nieprzyiacielski insultum arcere, a to dawnym przykładem, kiedyście lat przeszłych w podobnych okazyach dzielnie y odważnie stawali. Głosu nieszczęśmy, nayduią się między Wiernościami Waszemi takowi, ktorzy dzieło Woienne dobrze rozumieią. Że tedy Wier[ności] W[asze] tak sobie postąpicie, pewni iesteśmy. Ktorym zatym dobrego od Pana Boga życzemy zdrowia. Dan w Warszawie dnia VII M[iesią]ca Sierpnia Roku M.D.C.LXXI, Panowania Naszego II Roku. [Podpis:] Michał Krol. [Adres:] Nobilibus et Spectabilibus Proconsuli, Consulibus totiq[ue] Magistratui Civitatis Nostrae Leopoliensis, Fidelibus Nobis dilectis. [Adnotacja:] Michał Krol. Warszawa 7/8 1671. [Odpis s.4–5 powtarza treść i adres; podpis m.p.]

Reading notes

[Polish; translation pending] Wszystkie pięć stron przejrzane i porównano odpis s.4–5 z oryginałem. Datownik i adnotacja zgodne. Hanc procellam avertere — odwrócić tę burzę, sors adversa — niepomyślny los, in tam ancipiti discrimine — w tak niebezpiecznym/krytycznym położeniu, consolatio — pocieszenie/pomoc, succurs — pomoc, insultum arcere — odpierać atak. Pismo nie nazywa nieprzyjaciela wprost, dlatego nie utożsamiono go automatycznie z nazwą z okładki; nie dopisano też miejsca rokowań ani nazwisk dowódców. Zdanie o wsparciu wojskowym ma składnię dawną i grafię »ludem Pieczym/Pieszym«; modernizację jako piechotę oznaczono miejscową niepewnością. Zachowano zapowiedź, a nie potwierdzenie przybyłej pomocy. Transkrypcja częściowo uporządkowana.

Lokalizacja w skanie: 132/1/91, PDF s.2: list; s.3: adres i pieczęć; s.4–5: odpis; s.1: okładka.

Uwagi do przekładu (przeniesione z tekstu): grafia określenia piechoty miejscowo niepewna.

Scope of the edition: [Polish; translation pending] uwspółcześnienie całego listu i adresu

ekstrakcja: 2026-10-13

Report a transcription error

Quote the passage and suggest a correction. Your report concerns this document.

Original scan

132/1/91 · preview starts at PDF page 2

If the preview does not load or is too small on your phone, open the PDF directly.