Wyrok króla Zygmunta II Augusta w sporze Andrzeja Gembickiego z ławnikami lwowskimi o procedurę apelacji

Zygmunt August, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki etc. pan i dziedzic. Oznajmiamy niniejszym pismem naszym wszystkim i każdemu z osobna, komu to wiedzieć należy, którzy powezmą o tym wiadomość. Sławetni wójt i ławnicy miasta naszego Lwowa zostali zapozwani naszym pismem pozewnym przez Andrzeja Gembickiego [Gebiczki], mieszczanina śniatyńskiego, z tej przyczyny, że gdy od wyroku tegoż sądu wniósł apelację do nas, zażądał od nich wydania opieczętowanego procesu w sprawie kamienicy położonej we Lwowie, toczonej przed ich sądem ławniczym z Janem Peuszem i jego współuczestnikami sporu, a także – po daniu i uiszczeniu, jak jest w zwyczaju, opłaty apelacyjnej [pecunia recipiunzina] – wydania go w formie autentycznej, jak to obszerniej zawiera dalsza część pozwu. Gdy zaś w terminie tym wójt i ławnicy lwowscy przez sławetnych Wojciecha Fakterza [Albertum Factarium], ławnika, i Jana Spończ[a?], notariusza lwowskiego, pełnomocników swoich, Andrzej zaś Gembicki osobiście stanęli, a lwowianie przedłożyli pismo przywileju i dekretu boskiego rodzica naszego, wywodząc, że zarówno sądowi ławniczemu, jak i urzędowi radzieckiemu lwowskiemu po wieczne czasy przyznano, iż przy wszelkich jakichkolwiek apelacjach wnoszonych tak z sądu ławniczego, jak i z urzędu radzieckiego, czy to do prawa najwyższego zamku krakowskiego, czy to do naszego trybunału królewskiego, akta procesowe w żaden inny sposób nie mają być odsyłane, jak tylko zamknięte w zapieczętowanych zwojach. I to przez posłańca sądowego, po uprzednim złożeniu przez stronę apelującą opłaty pieniężnej zwyczajowo uiszczanej z tytułu apelacji. Opierając się na tym zarządzeniu, ławnicy podnosili, że z tej przyczyny zwój apelacji zamknięty i opieczętowany przez swego posłańca we właściwym czasie do nas odesłali. Z tego względu prosili, aby oni i ich mocodawcy zostali zachowani przy wspomnianym przywileju i dekretach oraz uznani za wolnych od pozwu Andrzeja Gembickiego. My, zbadawszy spór stron wraz z naszymi doradcami i biegłymi w prawie oraz pilnie przejrzawszy i rozważywszy wyżej przytoczony przywilej i dekret boskiego rodzica naszego, zachowując wspomniany przywilej i dekret w należytej mocy, orzekamy, że zarówno rada, jak i sąd ławniczy lwowski wszelkie i pojedyncze apelacje do naszego trybunału lub do sądu wyższego krakowskiego we wszystkich sprawach jakichkolwiek, zanoszone czy to od sądu ławniczego, czy od urzędu radzieckiego lwowskiego, nie w inny sposób winny odsyłać do nas lub do sądu wyższego krakowskiego, jak tylko przez swego posłańca sądowego w zamkniętym i opieczętowanym zwoju, po uprzednim złożeniu i uiszczeniu przez stronę apelującą pieniędzy z tytułu wniesionej apelacji, zgodnie z przepisem tegoż pisma przywileju i dekretu boskiego rodzica naszego, bez wyznaczania i zakreślania stronom żadnego terminu do prowadzenia apelacji i stawiennictwa przed nami. Dlatego też ławników lwowskich od tego pozwu i od terminu uznajemy za wolnych i uwolnionych za pośrednictwem niniejszego naszego dekretu. Na świadectwo tego pisma, dla wiarygodności, pieczęć nasza została do niniejszego przywieszona. Dano w Warszawie w najbliższą sobotę po święcie świętej Jadwigi, Roku Pańskiego tysiąc pięćset pięćdziesiątego szóstego, a panowania naszego roku dwudziestego siódmego. [Nota relacji po prawej:] Relacja wielmożnego Jana z Ocieszyyna [Ocieskiego], kanclerza Królestwa Polskiego, starosty krakowskiego, gdańskiego, sandomierskiego, olsztyńskiego, podkomorzego krakowskiego. [Podpis kanclerski po lewej:] Jan Ocieski, obojga praw doktor, kanclerz, własną ręką. [Verso:] Dekret między Andrzejem Gembickim a sądem ławniczym lwowskim, roku 1556. [Inne noty na verso:] Do akt g Szafa 2, nr 16 Nr 19. / C. Nr 10. [Okrągły stempel archiwalny Archiwum Akt Dawnych Miasta Lwowa] [Pieczęć:] [Pieczęć koronna większa Zygmunta II Augusta w czerwonym wosku w misce z naturalnego wosku, zawieszona na pasku pergaminowym przez podwójną zakładkę (plica). W polu orzeł w koronie z monogramem SA na piersi, w otoku wieńce z tarczami herbowymi ziem Korony i Wielkiego Księstwa Litewskiego].

SIGISMVNDVS AVGVSTVS D[e]i gratia Rex Polonię, Magnus Dux Lithuanię, Russię, Prussię, Masovię, Samogitięq[ue] etc. Dominus & Hęres. Significamus pręsentibus literis nostris quibus expedit vniuersis & singulis haru[m] noticiam habituris. Famatos Aduocatum & Scabinos Ciuitatis nostrę Leopolien[sis] vocatos esse citatione nostra literali ab Andrea Gebiczki Ciue Sznathinen[si], ideo quod processum obsignatum in causa Domus Lapideę Leopoli sitę, coram Iudicio eorum Scabinali cum Joanne Peusz eiusq[ue] litis consortibus agitata, cum a sententia Iudicii eiusdem ad nos appellationem interposuisset, ab eis sibi extradi requisiuisset, data etiam et soluta vt moris est pecunia recipiunzina in forma autentica extradere vti citatione reliqua fusius continentur. Ad terminoq[ue] huiusq[ue] continuato Aduocato & Scabinis Leopolien[sibus] per famatos Albertum Factarium Scabin[um] & Joannem Sponc[zi?], Notarium Leopoliensem plenipotentes suos, Andrea vero Gebiczki per se, comparentibus, atq[ue] Leopolien[sibus] reproductis literis priuilegii & Decreti Diui parentis nostri, deducen[tibus] tam Iudicio Scabinali quam officio consulari Leopolien[si] perpetuis temporibus concessum esse, appellationum omnium quarucunq[ue] siue ad Ius su[pre]mum Arcis Cracouien[sis] siue ad tribunal nostrum Regium, tam a Iudicio Scabinali, quam ab officio consulari deferunt[ur], non alio modo processus causarum esse remitten- dos, nisi rotulis obsignatis occlusos. Idq[ue] per Iudiciarium nuncium, deposita prius a parte appellante pecunia solutione ab appellatione pręstari solita. Cui ordinationi Scabinos inhęrentes eius causa rotulum appellationis occlusum sigillatumq[ue] per Nuntium suum ad nos tempestive remisisse allegabant. Ob idq[ue] se, principalesq[ue] suos in priuilegio & Decretis memoratis conseruari atq[ue] ab impetitione Andreae Gebiczki liberos pronunciari expetebant. Nos cum Consiliariis & Iurisperitis nostris contro- uersia partium examinata, priuilegioq[ue] & Decreto superius recensito Diui parentis nostri diligenter reuensis & expensis, priuilegium & Decretum prędictum in robore debito conseruantes, Decernimus tam consulatum quam Judicium Scabinale Leopolien[se] omnes & singulas appellationes ad tribunal nostrum vel ad Iudicium supremum Craco- uien[se] in causis vniuersis quęcunq[ue] siue a Judicio Scabinali siue ab officio consulari Leopolien[si] deferuntur, non alia ratione ad nos vel ad Iudicium supremum Cracouien[se] remittendas esse, quam per Nuntium suum Iudiciarium occluso obsignatoq[ue] rotulo, deposita et soluta prius pecunia, per partem appellantem ab appellatione interpo- sita, iuxta pręscriptum earundem literarum priuilegii & Decreti diui parentis nostri, nullo etiam designato & pręfixo termino ad prosequendam appellationem partibus coram nobis comparendi. Ideoque Scabinos Leopolien[ses] ab hac impetitione et a termino liberos et absolutos pronunciamus hoc nostro Decreto mediante. Harum testimonio literarum quibus in fidem Sigillum nostrum pręsentibus subappensum est. Datum Varssouię Sabbato post festum Sanctę Heduigis proximo, Anno Domini Mille- simo Quingentesimo Quinquagesimo Sexto, Regni vero nostri Anno Vigesimo Septimo. [Nota relacji po prawej:] Relatio Magnifici Joannis de Oczyeszino Regni Polonię Cancellarii, Cracouien[sis], Gdanen[sis], Sandomirien[sis], Olsthinen[sis] Capitanei, Succamerarii Cracouien[sis]. [Podpis kanclerski po lewej:] Joannes Ocieski / J[uris] v[triusque] d[octor] Cancel[larius] m[anu] p[ropria] [Verso:] Decret[um] inter Andream Gembiczki et Iudicium Scabinale Leopoli[ense] A[nn]o 1556 [Inne noty na verso:] Ad Acta g Arca 2da No 16 No 19. / C. No 10. [Okrągły stempel archiwalny Archiwum Akt Dawnych Miasta Lwowa] [Pieczęć:] [Pieczęć koronna większa Zygmunta II Augusta w czerwonym wosku w misce z naturalnego wosku, zawieszona na pasku pergaminowym przez podwójną zakładkę (plica). W polu orzeł w koronie z monogramem SA na piersi, w otoku wieńce z tarczami herbowymi ziem Korony i Wielkiego Księstwa Litewskiego].