131/1/507 · 131-1-507-001
Potwierdzenie przywilejów cechu szewców we Lwowie przez króla Zygmunta II Augusta
Król Zygmunt II August potwierdza i transumuje cztery przywileje królów Kazimierza Jagiellończyka i Zygmunta I dla cechu szewców miasta Lwowa. Dotyczą one ograniczenia liczby szewców na podzamczu do dwóch mistrzów, zakazu uprawiania rzemiosła szewskiego w dworkach szlacheckich poza murami, zasad sprzedaży skór przez garbarzy oraz zakazu wykupywania skór przed bramami miejskimi.
Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.
[f. 1r]
W imię Pańskie, amen. Na wieczną rzeczy pamiątkę. Wszystko, co ludzkie, z woli wyższych wyroków jest płynne i przemijające oraz ulega zapomnieniu, jeśli za sprawą pisma nie zostanie zachowane dla wieczności i pamięci potomnych. Dlatego my, Zygmunt August, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, a także ziem krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, łęczyckiej, kujawskiej, ruskiej, pruskiej, mazowieckiej, żmudzkiej, chełmińskiej, elbląskiej, pomorskiej itd. pan i dziedzic, oznajmiamy brzmieniem niniejszego [pisma] wszystkim, których to dotyczy, wszystkim razem i każdemu z osobna, obecnym i przyszłym, którzy powezmą wiadomość o niniejszym [dokumencie], że przedłożono przed nami czworo listów spisanych na pergaminie, zaopatrzonych w tytulatury i wiszące pieczęcie niegdyś najjaśniejszych książąt, panów Kazimierza, naszego dziada, oraz Zygmunta I, naszego rodzica, wielce umiłowanych naszych poprzedników, królów Polski, zawierających w sobie pewne prerogatywy nadane przez ich majestaty szewcom i ich bractwu w naszym mieście Lwowie. I upraszali nas niektórzy z naszych radców w ich imieniu, abyśmy raczyli je z powodu ich starości odnowić oraz naszą powagą królewską zaaprobować, ratyfikować i potwierdzić. Ich brzmienie jest następujące:
Kazimierz, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, pan i dziedzic Rusi, Prus itd. Oznajmiamy brzmieniem niniejszego [pisma] wszystkim, którym należy, razem i każdemu z osobna, którzy powezmą wiadomość o niniejszym [dokumencie], iż z pewnej relacji przezornych mieszczan naszego miasta Lwowa dowiedzieliśmy się, że pewni szewcy przybywający z innych stron zamieszkują i przebywają pod naszym zamkiem lwowskim przed miastem, i tamże uprawiają pokątny handel oraz czynią rzeczy niezwykłe dla naszego miasta Lwowa, zmierzające ku uszczerbkowi i umniejszeniu naszych dochodów królewskich. Chcąc zatem przedsięwziąć stosowne zaradzenie tej sprawie, poruszeni także prośbami szewców wspomnianego miasta, za jednomyślną radą naszych doradców zgromadzonych wraz z nami na tym zjeździe, postanawiamy niniejszym, że pod wspomnianym zamkiem przed miastem Lwowem wedle dawnego, od dawna zachowywanego zwyczaju, ma pozostać i zamieszkiwać jedynie dwóch szewców. Dlatego tobie, wspaniałemu Andrzejowi Odrowążowi ze Sprowy, wojewodzie i staroście lwowskiemu, bądź innym sprawującym [ten urząd] w swoim czasie, szczerze nam umiłowanym, powierzamy i nakazujemy, abyście wspomnianych szewców naszych lwowskich przy tej wolności niniejszym im przyznanej i udzielonej utrzymywali i winniście bezwzględnie utrzymywać, na przyszłość nie dopuszczając pod wspomniany zamek lwowski wedle dawnego
[f. 1v]
zwyczaju więcej niż tylko dwóch szewców, jak wyżej powiedziano; niniejsze [pismo] ma obowiązywać tylko do upodobania naszej woli. Inaczej pod groźbą utraty naszej łaski czynić się nie ważcie. Dan na zjeździe walnym w Piotrkowie w czwartek najbliższy po święcie Podwyższenia Krzyża Świętego, Roku Pańskiego tysiąc czterysta pięćdziesiątego ósmego. Relacja czcigodnego Jana z Brzezia, doktora obojga praw, archidiakona gnieźnieńskiego, podkanclerzego Królestwa Polskiego.
Brzmienie drugiego listu: Kazimierz, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, pan i dziedzic Rusi, Prus itd. Oznajmiamy brzmieniem niniejszego [pisma] wszystkim, którym należy, iż z powodu skarg wniesionych przed nami przez przezornych szewców naszego miasta Lwowa, naszych wiernych i umiłowanych, że z obcych stron pewni szewcy przybywszy, żyją i mieszkają na naszym wyższym zamku lwowskim, uprawiając tam nowe i niezwykłe targi z uszczerbkiem naszych dochodów oraz ze szkodą i uciążliwością dla rzeczonych szewców. Chcąc przeto przedsięwziąć dogodne zaradzenie tej sprawie, postanawiamy, że należy zachować dawny, a także od dawna strzeżony i przestrzegany zwyczaj, według którego, jak powiadają, pod samym naszym zamkiem poza murami miasta Lwowa winno rezydować i mieszkać nie więcej niż dwóch szewców. Przeto tobie, szlachetnemu Rafałowi z Jarosławia, obecnemu lub innemu występującemu w swoim czasie staroście lwowskiemu, zlecamy i nakazujemy, chcąc bezwzględnie, abyś odtąd i na przyszłość pod wspomnianym naszym zamkiem lwowskim nie pozwalał przebywać i mieszkać nikomu więcej prócz dwóch szewców, a ponadto w domach i posiadłościach szlachty poza miastem Lwowem żadnych ludzi rzemiosła szewskiego nie dopuszczał pod żadnym pozorem do zamieszkiwania ze szkodą i uszczerbkiem naszych wspomnianych szewców, abyśmy nie byli przez to nękani ich dalszymi skargami. I nie czyńcie inaczej pod groźbą utraty naszej łaski. Na świadectwo czego do niniejszego listu przywieszono naszą pieczęć. Dan w Gródku w najbliższy wtorek po Niedzieli Przewodniej [Wielkanocnej], Roku Pańskiego tysiąc czterysta sześćdziesiątego dziewiątego. Relacja czcigodnego Wojciecha z Żychlina, podkanclerzego Królestwa Polskiego.
Brzmienie trzeciego listu jest takie: Kazimierz, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, pan i dziedzic Rusi, Prus itd. Oznajmiamy brzmieniem niniejszego [pisma] wszystkim, którym należy, iż z powodu skarg zaniesionych przed nami przez szewców naszego miasta Lwowa, że garbarze mieszkający poza samym miastem Lwowem przy sprzedaży skór tymże szewcom na obuwie i inne wyroby potrzebne ludziom zachowują i stosują inny zwyczaj niż przestrzegany w innych miastach naszego Królestwa, zwłaszcza sprzedając im skóry gorsze i cieńsze, a lepsze wysyłając poza ziemię w celach zarobkowych. Chcąc przeto położyć kres tego rodzaju skargom, chcemy, aby przy sprzedaży rzeczonych skór przez tychże lwowskich garbarzy zachowywany był taki sposób i porządek, jaki od dawna przestrzegany jest w naszym mieście Krakowie. Dlatego tobie, szlachetnemu Rafałowi z Jaro-
[f. 2r]
sławia, staroście, a także sławnym rajcom tegoż naszego miasta Lwowa, obecnym i innym występującym w swoim czasie, powierzamy i nakazujemy, abyście po należytym poinformowaniu się lub zbadaniu sposobu, porządku i ustaleń wzajemnie powziętych i przestrzeganych w Krakowie między krakowskimi szewcami i garbarzami, sprawili, by ten sam [porządek] był przez wspomnianych szewców i garbarzy naszego miasta Lwowa ściśle i nienaruszalnie przestrzegany i zachowywany pod odpowiednią karą pieniężną, zmuszając i zobowiązując obie strony do przestrzegania powyższego. Pod groźbą utraty naszej łaski. Na świadectwo czego do niniejszego listu przywieszono naszą pieczęć. Dan w Gródku w najbliższy wtorek po Niedzieli Przewodniej, Roku Pańskiego tysiąc czterysta sześćdziesiątego dziewiątego. Relacja czcigodnego Wojciecha z Żychlina, podkanclerzego Królestwa Polskiego.
Brzmienie ostatniego listu jest następujące: ZYGMUNT, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, a także ziem krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, łęczyckiej, kujawskiej, ruskiej, pruskiej, chełmińskiej i elbląskiej, pomorskiej itd. pan i dziedzic. Oznajmiamy brzmieniem niniejszego [pisma] wszystkim, którym należy, razem i każdemu z osobna, obecnym i przyszłym, którzy powezmą wiadomość o niniejszym [dokumencie]. Ponieważ gdy pomyślnie bawiliśmy w tym miejscu, stanęli przed naszym obliczem szewcy naszego miasta Lwowa i ciężko się skarżyli, że na przedmieściu lwowskim znajduje się wielu szewców, którzy działając poza bractwem, uprawiają rzemiosło, czym niemało ich obciążają. Upraszali nas tedy pokornie, abyśmy w tej sprawie raczyli zapewnić im dogodne zaradzenie. A ponieważ sprawiedliwe prośby poddanych nie powinny być przez władcę odrzucane, chcemy i postanawiamy, aby wspaniały Stanisław z Chodcza, marszałek naszego Królestwa i starosta lwowski, dopilnował i sprawił, aby odtąd na przedmieściach poza bractwem nie ważyło się uprawiać rzemiosła szewskiego więcej szewców, oprócz tych dwóch mistrzów, którzy zwykli pracować na zamku. Ponadto wspomniani szewcy lwowscy skarżyli się także, jakoby w tym mieście było bardzo mało garbarzy, a wielu jest rzemieślników pracujących w rzemieniu [skórze], dlatego prosili, abyśmy raczyli ogłosić wolny targ na sprzedaż i kupno wyprawionego rzemienia, skądkolwiek i kiedykolwiek zostałby przywieziony. My, nie chcąc, aby nasi poddani – szlachta i mieszczanie – ponosili ciężary w tak wielkim braku rzemienia, postanawiamy, aby w każdym miesiącu jeden dzień był wolny dla wszystkich do sprzedaży i kupna wyprawionego rzemienia w tym naszym mieście Lwowie, a dniem tym będzie dzień od dawna ustanowionego targu. To zaś rozporządzenie o wolnym targu ma mieć moc obowiązującą tylko do naszego upodobania. Nadto wspomniani szewcy skarżyli się, jakoby kupcy chrześcijańscy, ruscy, ormiańscy i żydowscy zwykli wychodzić przed bramy miasta i na ulice i wykupywać skóry od przybyszów, tak że nie mogą one trafić do rąk szewców i innych rzemieślników; pragnąc tedy zadbać o pożytek naszych wspomnianych poddanych, postanawiamy i zarządzamy, aby odtąd żaden z kup-
[f. 2v]
ców ani ich czeladzi, czy to będzie kupiec chrześcijański, czy ruski, ormiański lub żydowski, nie ważył się wychodzić poza miasto na pola i drogi i kupować od przybywających ludzi takich skór, małych czy wielkich, pod karą przepadku tej rzeczy. Z tej samej przyczyny postanawiamy i zarządzamy, aby kupcy chrześcijańscy, ruscy, ormiańscy i żydowscy, jakiegokolwiek byliby stanu i kondycji, potajemnie lub jawnie nie ważyli się kupować od przybyszów mniej niż dziesięć skór wielkich lub małych, podobnie pod karą przepadku tychże skór. Dlatego wam, wspaniałemu Stanisławowi z Chodcza, marszałkowi wielkiemu naszego Królestwa, staroście lwowskiemu, a także sławnym burmistrzowi i rajcom naszego miasta Lwowa, powierzamy, niniejszym nakazując, abyście wspomnianych szewców wedle tego naszego rozporządzenia w całości i w każdej części zachowywali i starali się zachować odtąd aż do naszego upodobania. Na świadectwo czego nasza pieczęć została przywieszona do niniejszego [pisma]. Działo się i dano w naszym mieście Lwowie w najbliższą środę po święcie świętego Łukasza Ewangelisty, Roku Pańskiego tysiąc pięćset dwudziestego czwartego, a panowania naszego roku osiemnastego. Krzysztof z Szydłowca, wojewoda i starosta krakowski oraz kanclerz Królestwa Polskiego. Relacja wspaniałego Krzysztofa z Szydłowca, wojewody i starosty generalnego krakowskiego oraz kanclerza Królestwa Polskiego.
My przeto, wyżej mianowany król ZYG MUNT August, przychylając się łaskawie do prośby wspomnianych naszych radców uczynionej nam w imieniu rzeczonych szewców lwowskich i zważywszy, że włączone tu listy są nienaruszone, całe, nieuszkodzone, nieskasowane i wolne od jakiejkolwiek wady oraz podejrzenia, uznaliśmy, że należy je odnowić oraz naszą powagą królewską zaaprobować, ratyfikować i potwierdzić, tak jak we wszystkich i poszczególnych ich punktach, klauzulach, warunkach i artykułach niniejszym odnawiamy, ratyfikujemy, aprobujemy i potwierdzamy, postanawiając, że wszystko i z osobna, co w nich zawarte, moc stałą mieć będzie za pośrednictwem niniejszego pisma. Na czego świadectwo pieczęć nasza do niniejszego [pisma] została przywieszona. Działo się i dano w Piotrkowie na zjeździe walnym Królestwa w czwartek przed świętem świętego Tomasza Apostoła, to jest dnia piętnastego miesiąca grudnia, Roku Pańskiego tysiąc pięćset pięćdziesiątego ósmego, a panowania naszego roku dwudziestego dziewiątego. W obecności wielebnych w Chrystusie ojców, panów: Andrzeja Zebrzydowskiego krakowskiego, Jakuba Uchańskiego kujawskiego, Andrzeja Noskowskiego płockiego, Jana Przerembskiego chełmińskiego i podkanclerzego naszego Królestwa – biskupów; a także wspaniałych, szlachetnych i czcigodnych: Jana hrabiego z Tarnowa, kasztelana krakowskiego i hetmana polnego [generała] wojsk naszego Królestwa, gniewkowskiego i lubaczowskiego starosty; Stani-
[f. 3r]
sława hrabiego z Tęczyna [wojewody] krakowskiego, lubelskiego i bełskiego starosty; Marcina ze Lwówka Ostroroga poznańskiego, bydgoskiego, ujsko-pilskiego [?] i stobnickiego starosty; Spytka Jordana z Zakliczyna sandomierskiego, przemyskiego i kamionackiego starosty; Andrzeja z Kościelca kaliskiego oraz bydgoskiego i pyzdrskiego starosty; Janusza z tegoż Kościelca sieradzkiego oraz wielkopolskiego generalnego i nakielskiego starosty; Bartłomieja Zebrzydowskiego brzeskiego i dybowskiego starosty; Jana ze Służewa inowrocławskiego; Andrzeja z Tęczyna lubelskiego, śniatyńskiego i rohatyńskiego starosty; Jana z Mielca podolskiego, marszałka wielkiego naszego Królestwa, samborskiego i gródeckiego starosty; Stanisława Ławskiego mazowieckiego; Andrzeja Kościejewskiego rawskiego i płockiego starosty – wojewodów; Jana Krzysztofa hrabiego z Tarnowa wojnickiego i sandomierskiego starosty; Mikołaja Trzebuchowskiego gnieźnieńskiego, przełożonego naszych łożniczych, burgrabiego krakowskiego oraz brzeskiego, rogozińskiego i kcyńskiego starosty; Jakuba Lasockiego łęczyckiego; Jana Lutomirskiego rawskiego, podskarbiego naszego dworu, łęczyckiego i radomskiego starosty; Walentego Dębieńskiego sądeckiego i chęcińskiego starosty; Sebastiana z Mielca wiślickiego; Jana Tęczyńskiego rogozińskiego; Stanisława z Tarnowa zawichojskiego, podskarbiego naszego Królestwa oraz sieradzkiego i ostrzeszowskiego starosty; Jana Sierakowskiego, referendarza naszego dworu i przedeckiego starosty; Jana Starzechowskiego przemyskiego i drohobyckiego starosty; Mikołaja Lutomirskiego czechowskiego; Stanisława Gomolińskiego rozpierskiego; Stanisława Wolskiego brzezińskiego; Mikołaja Łąckiego kamieńskiego; Jana Gomolińskiego spicymierskiego; Stanisława Dunina z Wałów inowłodzkiego; Walentego Radzimińskiego wiskiego; Arnolfa Uchańskiego raciąskiego; Pawła Narwoskiego sierpeckiego; Franciszka Kuszockiego wyszogrodzkiego; Stanisława Leśniowolskiego ciechanowskiego – kasztelanów; Jana Ocieskiego, kanclerza naszego Królestwa, podkomorzego ziem krakowskiej, zatorskiej i oświęcimskiej księstw, sądeckiego i olsztyńskiego starosty; Stanisława Myszkowskiego z Mirowa, krajczego naszego stołu, a malborskiego i radzyńskiego starosty; Filipa Padniewskiego, gnieźnieńskiego i łęczyckiego prepozyta, archidiakona i kanonika krakowskiego; Adama Konarskiego, prepozyta poznańskiego; Wojciecha Starorzebskiego, kantora krakowskiego, archidiakona dobrzyńskiego i kanonika płockiego; Mikołaja Wolskiego, prepozyta płockiego i kustosza krakowskiego; Stanisława Karnkowskiego, referendarza naszego dworu i kanonika gnieźnieńskiego; Piotra Wolskiego, gnieźnieńskiego, włocławskiego i poznańskiego kanonika; Andrzeja Przerembskiego, kanonika; Ścibora Krzyk 后owskiego [Krzykowskiego], scholastyka włocławskiego i kanonika krakowskiego – naszych sekretarzy; oraz wszystkich ze wszystkich ziem na tym teraźniejszym zjeździe zgromadzonych, tudzież bardzo wielu innych dostojników,
[f. 3v]
urzędników i dworzan naszych, szczerze i wiernie nam umiłowanych, wiarygodnych świadków powyższego. Dan przez ręce wspomnianego wielebnego w Chrystusie ojca, pana Jana Przerembskiego, biskupa chełmińskiego i podkanclerzego naszego Królestwa, szczerze nam umiłowanego.
Jan Przerembski, podkanclerzy Królestwa Polskiego, podpisał własnoręcznie.
[Nota kancelaryjna:]
Relacja tegoż wielebnego w Chrystusie ojca, pana Jana Przerembskiego, biskupa chełmińskiego i podkanclerzego Królestwa Polskiego.
[Pieczęć:] [Na s. 3: Okrągła pieczęć koronna Zygmunta Augusta w czerwonym wosku w misie z naturalnego wosku, zawieszona na sznurze jedwabnym zielono-złotym/brunatnym].
[f. 1r]
[In] nomine Domini Amen. Ad perpetuam rei memoriam. Omnia que humana habentur sic superis volentibus fluxa sunt et caduca, oblivioneq[ue] obruuntur, nisi literarum adminiculo eternitati, ac post[e]rorum memorie fuerint conservata. Proinde nos Sigismundus Augustus Dei gratia Rex Polonie, magnus Dux Lituania[e], necnon terrarum Cracovie, Sandomirie, Siradie, Lancicie, Cuiavie, Russie, Prussie, Mazovie, Samogittie, Culmen[sis], Elbing[ensis], Pomeraniaeq[ue] etc. Dominus et heres. Significamus tenore presentium quorum interest universis, et singulis presentibus et futuris presentium noticiam habituris. Exhibitas esse coram nobis quaternas literas, in pargameno scriptas sub titulis, et sigillis pendentibus Serenissimorum olim principum Dominorum Casimiri Avi, et Sigismundi primi parentis Antecessorum nostrorum desideratissimorum Regum Polonie, communitas, certas prerogativas Sutoribus eorumq[ue] contubernio Civitatis nostre Leopoldien[sis] per eorum Ma[jes]tes concessas in se continentes. Supplicatumq[ue] nobis per certos Consiliarios nostros propfis, ut eas propter earum vetustatem innovare, authoritateq[ue] nostra Regia approbare, ratificare, et confirmare dignaremur: Quarum tenor hic sequuntur. Kazimirus Dei gratia Rex Polonie, Magnus Dux Lituanie, Russie, Prussieqz Dominus et heres etc. Significamus tenore prentium quibus expedit universis et singulis presentium noticiam habituris. Quomodo providorum Civium Civitatis nostre Leopoldiensis certa didicimus relacione, quod quidam de aliis partibus Sutores advenientes sub castro nostro Leopoldien[si] ante civitatem inhabitant, et demorantur foraquonia ibidem et insolita civitati nr̃e Leopoldien[si], ac proventuum nostrorum Regalium in detrimentum, et diminutionem vergentia exercent et faciunt. Volentes igitur huic negocio de congruo providere remedio, tum peticionibus Sutorum predicte Civitatis permoti, de unanimi nostrorum Consiliariorum nobiscum in hac conventione congregatorum consilio, decernimus per presentes tantummodo duos Sutores sub castro prefato ante Civitatem Leopoldiensem iuxta consuetudinem a diu servari solitam permansuros, et inhabitaturos. Quocirca tibi Magnifico Andree Odrowansch de Sprowa Palatino et Capitaneo Leopoldien[si] aut aliis pro tempore existentibus, nobis sincere dilectis, committimus et mandamus, quatinus prefatos Sutores nostros Leopoldien[ses] circa hanc libertatem presentibus eis concessam, et largitam conservetis, et conservare debeatis irrecurse, decetero non plus duntaxat duos Sutores, vt prefertur sub castro prefato Leopoldien[si] iuxta antiquam
[f. 1v]
consuetudinem manere admitten[tes] presentibus duntaxat ad nostre voluntatis beneplacitum duratur[is]. Secus autem pro gratia nostra facere non ausuri. Dat[um] in conventione generali in Piotrkow feria Quinta proxima post festum Exaltacionis sancte Crucis, Anno Domini Millesimo Quadringentesimo Quinquagesimo octo. Rel[ati]o Venerabilis Joannis de Brzezie Juris utriusq[ue] Doctoris Archidiaconi Gneznem[sis] Regni Polonie Vicecancellarii. Alterum literarum tenor. Kazimirus Dei gratia Rex Polonie, magnus Dux Lituanie, Russie, Prussieqz dominus et heres etc. Significam[us] tenore presentium quibus expedit vniversis: Quomodo causantibus coram nobis Providis Sutoribus Civitatis nostre Leopoldien[sis] fidelibus nostris dilectis. Quod de alienis partibus quidam Sutores advenien[tes] in castro nr̃o maiori Leopoldien[si] degunt, et morantur, nova insolitaq[ue] forum proventuum nrorum diminutione, ac dictorum Sutorum iacturam et gravamen ibidem exercen[tes]. Volen[tes] igitur de huiusce rei opportuno remedio providere, statuimus consuetudinem antiquam a diu quoqz tutam et servatam, in eo fore servanda iuxta quam vt fertur, non nisi duo Sutores sub ipso castro nr̃o extra muros Civitatis Leopoldien[sis] residere teneantur, et inhabitare. Quocirca tibi Generoso Raphaeli de Jaroslaw, moderno seu alteri pro tempore Capitaneo, existen[ti] Leopoldien[si] committimus, et mandamus habere omnino volen[tes], quatinus deniceps, et per amplius sub castro nr̃o memorato Leopoldien[si] non plures preter duos Sutores debeas seu fenere permit[tas], ac manere, et insuper in domibus et gasis Nobilium extra civitatez Leopoldiensem artis Sutorie quosunqz homines manere non admittas ulla ratione in detrimentum ac reiudicium Sutorum nostrorum predictorum ne querelis eorum amplioribus pro eo pulfaremur. Et aliter pro gratia nra non facturi. Harum quibus Sigillum nostrum est subappensum testimonio l[ite]rarum. Dat[um] in Grodek feria tercia proxima post Dominicam Conductus Pasche, Anno domini Millesimo Quadringentesimo Sexagesimo nono. Rel[ati]o Venerabilis Alberti de Zychlin Regni Polonie Vicecancellarii. Terciarum literarum tenor est iste. Kazimirus Dei gratia Rex Polonie, magnus Dux Lituanie, Russie, Prussieq[ue] dominus et heres etc. Significamus tenore presentium, quibus expedit universis, Quomodo querulantibus coram nobis Sutoribus civitatis nostrae Leopoldien[sis], quomodo Cerdones extra civitatem ipsam Leopoldiensem degentes in vendendis cutibus per ipsos dictis Sutoribus pro calceamentis, et aliis ad necessitatem hominum oportunis laborandis ac disponendis aliam consuetudinem quam in aliis civitatibus Regni nostri observatur, servarent, ac tenerent, potissimum cutes viliores, et exiliores eisdem vendendo, pociores vero ad loca ex terra Curcti gracia transmittendo. Volen[tes] idcirco querelis huiusmodi finem imponere, eum modum et ordinem in vendendo dictis cutibus per ipsos cerdones Leopoldien[ses] volumus observari, qui in Civitate nr̃a Cracovien[si] antiquitus observatur. Vnde tibi Generoso Raphaeli de Jaro-
[f. 2r]
slaw Capit[ane]o, Necnon Famosis Consulibus eiusde[m] civitatis nr̃e Leopoldien[sis] modernis, et aliis pro tempore existen[tibus], committimus ac mandamus quatinus postquam de modo, ordine, ac posicione inter Sutores, ac Cerdones Cracovienses hincinde Cracovie duorum habito et servato plene informati seu experti fueritis, ut eundem per memoratos Sutores, ac Cerdones Civitatis nr̃e Leopoldien[sis] hincinde firmiter et inviolabiliter observari faciatis, ac teneri sub certa pena emuleta competenti, ipsos vtrobiq[ue] ad premissorum obseruationem astringendo et arcendo. Pro gratia nra Harum quibus sigillum nostrum est apensum testimonio literarum. Dat[um] in Grodek feria tercia post conductum Pasche proxima, Anno Domini Millesimo Quadringentesimo sexagesimo nono. Rel[ati]o Venerabilis Alberti de Zychlin Regni polonie Vicecancellarii. Vltimarum litterarum tenor est iste. SIGISMVNDVS Dei gratia Rex Poloniae magnus Dux Lituaniae, Necnon terrarum Cracovie, Sandomirie, Siradie, Lancicie, Cuiavie, Russie, Prussie, Culmen[sis] et Elbingen[sis], Pomeraniaeq[ue] etc., Dominus et Heres. Significamus tenore presentium quibus expedit universis et singulis presentibus et futuris harum noticiam habituris. Quia nobis hic feliciter agentibus accessere ad conspectum nostrum Sutores Civitatis nostre Leopoldien[sis], et graviter questi sunt, quod essent multi Sutores in Suburbio Leopoldien[si], qui extra fraternitatem agentes artificium exercent, in quo non mediocriter ipsos gravarent. Supplicarunt itaq[ue] nobis humiliter, ut in ea re de remedio illis oportuno providere dignaremur. Et quia iuste peticiones subditorum a Principe obaudiri non debent, Volumus, et decernimus vt Magnificus Stanislaus de Chodecz Marsalcus Regni nostri, et Capitaneus Leopoldien[sis] provideat et efficiat, vt deinceps plures Sutores in suburbiis extra fraternitatem artificium Sutorum exercere non audeant, preter eos duos Magistros qui ad arcem laborare solent. Item questi sunt etiam memorati Sutores Leopoldienses, qualiter pauci essent admodum apud hanc Civitatem Cerdones, multi autem sint artifices corrigio laboran[tes], ideoq[ue] supplicarunt, ut indicere dignaremur liberum forum vendendi, et emendi corrigium elaboratum vnocunq[ue] adveheretur, et quandocunq[ue] adveheretur. Nos volen[tes] Subditos nros Nobiles et Cives gravari in tanta egestate corrigii Statuimus ut quolibet mense unus dies liber sit omnibus ad vendendum, et emendum corrigium elaboratum in hac civitate nra Leopoldien[si], et is dies, erit dies fori diu instituti. Hac autem ordinacio de libero foro duntaxat ad beneplacitum nostrum vires sit habitura. Praeterea questi sunt Sutores prefati qualiter Mercatores Christiani, Rutheni, Armeni, et Hebrei solent exire ante portas civitatis et in plateas exemereq[ue] ab advenis cutes Ita q[uod] ad manus Sutorum, et aliorum artificum pervenire non possunt, ideo commoditati Subditorum nostrorum predictorum consulere volen[tes] decernimus, ac statuimus, quod deinceps nullus mer-
[f. 2v]
catorum, ac suorum familiarium siue sit talis mercator Christianus, siue Ruthenus, Armenus, aut Hebreus non audeat extra civitatem in campos, et plateas exire, ac cutes huiusmodi parvas, aut magnas ab Hominibus advenientibus eemere, sub ammissione talis rei. Pari ratione Statuimus, et decernimus, quod Mercatores Christiani, Rutheni, Armeni, et hebrei cuiuscunq[ue] status et condicionis sint, clam vel manifeste non presumant ab Hominibus advenis de cutibus magnis aut parvis minus decem emere, similiter sub amissione ipsarum cutium. Quocirca vobis Magnifico Stanislao de Chodecz Marsalco Regni nostri Supremo, Capitaneo Leopoldien[si], Necnon famatis Proconsuli et Consulibus Ciuitatis nr̃e Leopoldiensis, committimus presentibus mandan[tes], quatinus prefatos Sutores secundum hanc ordinationem nr̃am in toto et in parte conservetis, et conservari curetis hinc ad beneplacitum nostrum. In cuius rei testimonium Sigillum nostrum presentibus est appensum. Act[um] et Dat[um] in Civitate nr̃a Leopoldiensi feria Quarta proxima post festum sancti Luce Evangeliste, Anno Domini Millesimo Quingentesimo Vigesimo quarto, Regni vero nostri decimo octavo. Christophorus de Schidlowiecz Palatinus et Capitaneus Cracovien[sis], et Regni Polon[ie] Cancellarius. Relatio Magnifici Christophori de Schidlowiecz Palatini et Capitanei generalis Cracovien[sis] ac Regni Polonie Cancellarii. Nos itaque SIGISMVNDVS Augustus Rex prenominatus supplicacioni prefatorum Consiliariorum nostrorum pro parte prefatorum Sutorum Leopoldiensium nobis factis benigne annuen[tes], Attendentesq[ue] reinfertas literas esse sanas, salvas, non viciatas, neq[ue] cancellatas, ininique prorsus vicio et suspicione nota carentes, eas innovandas ac authoritate nr̃a Regia approbandas, ratificandas, et confirman[das] duximus, prout in omnibus et singulis earum punctis, clausulis, conditionibus, et articulis, innovam[us], ratificamus, approbamus, et confirmamus presentibus, Decernentes omnia et singula in eis contenta robur firmum habitura tenore presentium mediante. In cuius rei testimonium, Sigillum nostrum presentibus est appensum. Act[um] et Dat[um] Piotrcomie in conventione generali Regni feria Quinta ante festum Sancti Thome Apostoli als die quintadecima mensis Decembris, Anno Domini Millesimo, Quingentesimo, Quinquagesimo octavo, Regni vero nostri anno Vigesimo nono. Presentibus, Reveren[dis] in Chr̃o patribus, Dominis Andrea Zebridowszki Cracoviensi, Jacobo Vchanszki Cuiaviensi, Andrea Noszkowszki Plocen[si], Joanne Przerempski Chelmen[si] et Regni nostri Vicecancellario, Episcopis. Necnon Magnificis, Generosis, et Venerabilibus Joanne Comite in Tharnow, Castellano Cracovien[si] et exercituum Regni nostri generali, Gniew[ensi], Lubaczowienq[ue] Capitaneo, Stani-
[f. 3r]
slao comite in Tenczin Cracovien[si], Lublinen[si] Belzenq[ue] Capit[ane]o, Martino de Ostrorow, Posnanien[si], Bydgostien[si], Vgalsanowien[si], Stobnicen[si]q[ue] Capitaneo, Spythkone Jordam de Zakliczin Sandomirien[si], Premislien[si], Camionacen[si]q[ue] Capitaneo, Andrea de Koscielecz Calissien[si] ac Bydgostien[si], Pizdrenq[ue] Capitaneo, Janussio de eadem Koscielecz Siradien[si], ac Maioris Polonie generali, Naklenq[ue] Capitaneo, Bartholomeo Zebridowszki Brestensi, et Capitaneo Dibowien[si], Joanne de Sluzewo Juniwladislawiensi, Andrea de Tenczin Lublinensi, Smiatinen[si], Rohatinenque Capitaneo, Joanne de Myelecz Podolie Regni nostri Supremo Marsalco, Samborien[si], Grodecenq[ue] Capitaneo, Stanislao Lapszki Mazovie, Andrea Kosciezewski Rauen[si] et Capitaneo Plocen[si] Palatinis. Joanne Christophoro comite in Tarnow Voinicien[si], et Capitaneo Sandomirien[si], Nicolao Trzebochowszki Gnesnen[si] Cubicularii nri Prefecto, Burgrabio Cracoviensi, ac Bresten[si], Rogoznen[si], Comienq[ue] Capitaneo, Jacobo Lassoczki Lancicien[si], Joanne Lyutomirszki Rauen[si] Curie nostre Thesaurario Lancicien[si], Radomienq[ue] Capitaneo, Valentino Dambienszki Sandecen[si] et Capitaneo Chanezinen[si], Sebastiano de Mielecz Vislicien[si], Joanne Tenczin Rogoznen[si], Stanislao de Tarnow Zawichosten[si] Regni nri Thesaurario ac Siradiensi Ostrzeszowienq[ue] Capitaneo, Joanne Cirakowszki Curie nostre Refferendario Przedecenq[ue] Capitaneo, Joanne Starzechowszki Premislien[si] Capitaneoqz Drohobicen[si], Nicolao Liutomirszki Czechorvien[si], Stanislao Gomolinsski Rosperien[si], Stanislao Wolsszki Brzezinen[si], Nicolao Lanczki Camienen[si], Joanne Gomolinsski Spicimiren[si], Stanislao Dunin de Waly Inowlodzen[si], Valentino Radziminski Visnen[si], Arnolpho Vchanszki Raczien[si], Paulo Narwasski Cieprezen[si], Francisco Kussoczki Vischegradien[si], Stanislao Leszniowolski Cziechanowien[si] Castellanis. Joanne Ocyesski Regni nostri Cancellario Succamerario terra[rum] Cracovien[si], Zatorien[si], Oswienczimen[si] Ducatuum Sandecen[si], Olstinenq[ue] Capitaneo, Stanislao Missehkowszki de Mirow Structore mensae nr̃ae, ac Mariemburgensi Radznen[si]q[ue] Capitaneo, Philip[p]o Padniewszki Gneznen[si], et Lancicien[si] Preposito, Archidiacono et Cano Cracovien[si], Adamo Conarszki Preposito Poznanien[si], Alberto Staro[]rzepszki Cantore Cracovien[si], Archidiacono Dobrzinen[si] et Canonico Plocen[si], Nicolao Volsski preposito Plocen[si] et Custode Cracovien[si], Stanislao Carnkowszki curie nostre Refferendario, et Gneznen[si] Canonico, Petro Wolsski Gneznen[si] Wladislawien[si] et Poznanien[si] Canonico, Andrea Przerempszki Canonico, Sthiborio Krzikowszki Scolastico Wladislawien[si] et Canonico Cracovien[si], Secretariis nostris, Et omnium terrarum Vniversis in hoc presenti conventu congregatis, Ac aliis quamplurimis Dignitariis
[f. 3v]
Officialibus, et Aulicis nostris Sincere et fidelibus dilectis, testibus ad premissa fidedignis. Dat[um] per manus prefati Reverendi in Christo patris Domini Joannis Przerempszki Episcopi Chelmensis, et Regni nostri Vicecancellarii, Sincere nobis dilecti.
Joannes Przerempski R[egni] P[oloniae] Vicecancell[arius] ss[t]
[Nota kancelaryjna:]
Relatio eiusdem Reveren[di] in Christo patris Domini Joannis Przerempszki Episcopi Chelmen[sis] et Regni Polonie Vicecancellarii.
[Pieczęć:] [Na s. 3: Okrągła pieczęć koronna Zygmunta Augusta w czerwonym wosku w misie z naturalnego wosku, zawieszona na sznurze jedwabnym zielono-złotym/brunatnym].
Dokument pergaminowy w formie poszytu (libellus) składającego się z 3 kart (6 stron z tekstem, ostatnia strona f. 3v częściowo zapisana, niżej czysta). Bardzo bogato kaligrafowana tytulatura i inicjał na f. 1r. Zachowana pieczęć koronna Zygmunta Augusta w wosku czerwonym w misie woskowej na plecionym sznurze jedwabnym. Dokument transumuje cztery przywileje: Kazimierza IV z 1458 r., dwa Kazimierza IV z 1469 r. oraz Zygmunta I z 1524 r. Na f. 3v własnoręczny podpis wicekanclerza Jana Przerembskiego.
Zgłoś błąd transkrypcji
Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.









