Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

131/1/515 · 131-1-515-001

Zezwolenie króla Zygmunta Augusta dla mieszkańców Krotoszyna na zbiór drewna w lesie Derewacz

Zygmunt II August (Sigismundus Augustus Dei gratia Rex Poloniæ, magnus Dux Lithuaniæ, Russiæ, Prussiæ, Mazoviæ, Samogitiæ, etc. Dominus & Hæres) Mieszkańcy wsi Krotoszyn należącej do klasztoru dominikanów we Lwowie (incolæ villæ Crotoschin ad conventum Leopoliensem ordinis Prædicatorum pertinentis)
Datum Vilnæ feria sexta post festum sanctæ Agnetis proxima, Anno Domini Millesimo Quingentesimo Sexagesimo primo, Regni uero nostri anno trigesimo primo · Wilno

Król Zygmunt August zezwala mieszkańcom wsi Krotoszyn, należącej do konwentu dominikanów we Lwowie, na wieczyste zbieranie suchego i leżącego drewna na opał w królewskim lesie Derewacz. Nakazuje jednocześnie staroście lwowskiemu Piotrowi Barzemu i jego następcom nienaruszanie tego uprawnienia.

Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

ZYGMUNT AUGUST, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki etc. pan i dziedzic. Oznajmiamy niniejszym naszym pismem wszystkim, których to dotyczy: iż my, za wstawiennictwem pewnych naszych doradców uczynionym u nas na rzecz zakonnych braci zakonu kaznodziejskiego konwentu lwowskiego, uznaliśmy za słuszne dać i zezwolić, jako też niniejszym dajemy i zezwalamy mieszkańcom wsi Krotoszyn, należącej do tegoż klasztoru, na wolną możność i prawo zbierania drewna suchego i leżącego na ziemi, jedynie na użytek ognia, w naszym lesie królewskim zwanym Derewacz, należącym do starostwa lwowskiego, i chcemy, aby to nasze zezwolenie trwało po wieczne czasy. Co wszystkim, których to dotyczy, mianowicie zaś szlachetnie urodzonemu Piotrowi Barzemu, obecnemu naszemu staroście lwowskiemu, oraz innym na dany czas urzędującym starostom lwowskim oznajmiamy i niniejszym nakazujemy, aby rzeczeni mieszkańcy wspomnianej wsi Krotoszyn byli przez nich w tej wolności, niniejszym im przez nas udzielonej, po wieczne czasy zachowywani i dopilnowali jej przestrzegania. Pod groźbą utraty naszej łaski. Na czego dowód pieczęć nasza została do niniejszego przywieszona. Dan w Wilnie, w najbliższy piątek po święcie świętej Agnieszki, Roku Pańskiego tysiąc pięćset sześćdziesiątego pierwszego, panowania zaś naszego roku trzydziestego pierwszego. [Podpisy:] Zygmunt August król, podpisał własnoręcznie. Relacja najprzewielebniejszego w Chrystusie ojca, pana Filipa Padniewskiego, biskupa krakowskiego i podkanclerzego Królestwa Polskiego. [Verso:] [Nota regestowa:] Przywilej Zygmunta Augusta, króla Polski, którym nadaje się poddanym konwentu lwowskiego wsi Krotoszyn możność zbierania drewna suchego [...] leżącego na ziemi w lesie królewskim Derewacz, roku 1561. [Sygnatury i noty dawne:] Pod literą 3Z; 410; 739; [inne dopiski kancelaryjne i archiwalne]. [Pieczęć:] Okrągła pieczęć tuszowa Archiwum Akt Dawnych Miasta Lwowa.

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

SIGISMVNDVS AVGVSTVS Dei gratia Rex Poloniæ, magnus Dux Lithuaniæ, Russiæ, Prussiæ, Mazoviæ, Samogitiæ, &c. Dominus & Hæres. Significamus præsentibus literis nostris quorum interest uniuersis. Quod nos ad intercessionem certorum Consiliariorum nostrorum pro religiosis fratribus ordinis Prædicatorum Conuentus Leopolien[sis] ad nos factam dandam et concedendam duximus uti quidem damus & concedimus præsentibus Incolis uillæ Crotoschin ad hoc idem Monasterium pertinen[tis] liberam facultatem & potestatem recipiendorum lignorum siccorum & humi iacentium pro usu foci tantum in sylua nostra Regia Derewacz dicta ad Capitaneatum Leopolien[sem] pertinentem eamq[ue] concessionem nostram perpetuis temporibus durare uolumus. Quod omnibus quorum interest nominatim uero Generoso Petro Barzy Capitaneo nostro moderno Leopolien[si] et aliis pro tempore existentibus Capitaneis Leopolien[sibus] denunciamus ac mandamus præsentibus ut prænominatos uillæ præfatæ Crotoschin incolas in ea libertate per nos præsentibus illis concessa perpetuis temporibus conseruent conseruariq[ue] faciant. Pro gratia nostra. In cuius rei fidem sigillum nostrum præsentibus est appensum. Datum Vilnæ feria sexta post festum sanctæ Agnetis proxima, Anno Domini Millesimo Quingentesimo Sexagesimo primo, Regni uero nostri anno trigesimo primo. [Podpisy:] Sigismundus Augustus Rex ss[cripsit]. Relatio R[everendissi]mi in Chr[ist]o Patris D[omi]ni Philippi Padniewski Ep[iscop]i Cracovien[sis] & R[egni] P[oloniae] Vicecancellarij. [Verso:] [Nota regestowa:] Priuilegium Sigis[mundi] Augusti Regis Pol[oniae] quo datur facultas subditis Conv[entus] Leo[poliensis] villę Crotoszyn recipiendi ligna sicca [...] humi iacentia in silva Regia Derewacz A[nno] 1561. [Sygnatury i noty dawne:] Sub lit[tera] 3Z; 410; 739; [inne dopiski kancelaryjne i archiwalne]. [Pieczęć:] Okrągła pieczęć tuszowa Archiwum Akt Dawnych Miasta Lwowa.

Uwagi do odczytu

Dokument pergaminowy zachowany w bardzo dobrym stanie. Pieczęć monarsza na pasku pergaminowym odcięta/niezachowana (pozostał jedynie nacięty pasek pergaminu). Na karcie katalogowej podano błędną datę dzienną: 26.01.1561 (niedziela); w tekście wyraźnie występuje: 'feria sexta post festum sanctæ Agnetis proxima' (święto św. Agnieszki przypada 21 stycznia, w 1561 r. był to wtorek, zatem najbliższy piątek po tym święcie to 24 stycznia 1561 r.). Zdjęcie 1 to karta tytułowa archiwum, zdjęcie 4 to karta poświadczenia.

Zakres opracowania: Odczyt automatyczny (15.10.2026), niesprawdzony z oryginałem przez człowieka; nieczytelne fragmenty oznaczono [...].

ekstrakcja: 15.10.2026 15:00 · model: gemini-3.8-flash

Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

131/1/515 · 4 · zdjęcia: recto, verso, pieczęcie