Przywilej króla Zygmunta II Augusta poddający Ormian lwowskich jurysdykcji prawa ormiańskiego

ZYGMUNT AUGUST, Z BOŻEJ ŁASKI król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki etc., pan i dziedzic. Oznajmiamy niniejszym listem naszym wszystkim, których to dotyczy: Iż gdy przybyli tu do nas niektórzy z Ormian lwowskich w imieniu swoich starszych oraz całej swej społeczności, przedkładając przed nami, że chociaż z mocy swoich przywilejów nadanych im przez najjaśniejszych niegdyś poprzedników naszych, królów polskich, a także z mocy wyroku świętej pamięci niegdyś ojca naszego, wydanego między nimi a naszymi mieszczanami lwowskimi – z wyjątkiem owych czterech artykułów w owym wyroku wyrażonych – cieszą się swoim prawem ormiańskim i zeń korzystają, to jednak znajdują się niektórzy spośród nich, którzy zwykli uchylać się od ich prawa i uciekać pod inne jurysdykcje, a zarazem odmawiać należności. Przeto gdy suplikowano w imieniu rzeczonych starszych i całej społeczności Ormian lwowskich, abyśmy w tej sprawie ich prawom zapobiegli i zaradzili, my, pragnąc mieć wzgląd na ich racje, uznaliśmy za właściwe niniejszym listem naszym zapobiec i zaradzić, jako też zapobiegamy i zaradzamy, i chcemy, aby odtąd po wieczne czasy każdy z Ormian, gdziekolwiek wraz z nimi zamieszkuje oraz z praw, prerogatyw i wolności ich korzysta, był również zobowiązany i przymuszony we wszystkim prawu i jurysdykcji ich podlegać oraz wszelkie ciężary na równi z nimi ponosić. Kto zaś jurysdykcji ich nie chciałby słuchać, niechaj wolno im będzie takiego wedle ich praw, ustaw, obrządków i zwyczajów ukarać, tak aby [?] nikt z nich nie mógł odtąd uciekać od ich prawa i jurysdykcji pod inne jurysdykcje ani się wyłączać, ani też zasłaniać listami wyjmującymi, wydanymi przez nas lub kogokolwiek innego, bądź mającymi być w przyszłości wydanymi przez nas lub naszych następców, co stałoby na przeszkodzie temu, by ich jurysdykcji i prawom wedle wcześniejszych praw, przywilejów i dekretów winien był ulegać. I obiecujemy w imieniu naszym i naszych najjaśniejszych następców, że odtąd żadnych listów wyłączenia żadnemu z Ormian, które mogłyby naruszyć ich jurysdykcję, nie damy, a nasi najjaśniejsi następcy nie dadzą. Jeśliby zaś przez kogokolwiek z Ormian tego rodzaju listy wyłączenia kiedykolwiek od nas lub naszych następców zostały otrzymane i wyjednane, chcemy i niniejszym oświadczamy, że nie będą one miały żadnej mocy prawnej. Na czego świadectwo pieczęć nasza do niniejszego została przywieszona. Dan w Wilnie, w piątek przed najbliższym świętem Zesłania Ducha Świętego, Roku Pańskiego tysiąc pięćset sześćdziesiątego pierwszego, a panowania naszego roku trzydziestego drugiego. [Podpisy pod tekstem:] [Po lewej:] Filip Padniewski, biskup i podkanclerzy, podpisał własnoręcznie. [Po prawej:] Relacja przewielebnego w Chrystusie ojca, pana Filipa Padniewskiego, biskupa krakowskiego i podkanclerzego Królestwa Polskiego. [Na plicy w ujęciu 2, inskrypcja aktowa z 1769 r.:] W piątek nazajutrz po święcie świętych męczenników Wita i Modesta [...] dnia 16 miesiąca czerwca Roku Pańskiego 1769. Niniejszy przywilej do akt ziemskich lwowskich [...] przez oblatę został przedłożony, przyjęty i wpisany. [Verso:] [Górna część, pieczęć tuszowa okrągła:] ARCHIWUM AKT DAWNYCH MIASTA LWOWA [Ręką nowożytną:] 1561 [Zapiski w języku ormiańskim: 4 linijki pisma ormiańskiego] [Zapiska kancelaryjna:] Roku 1561, w piątek przed świętem Zesłania Ducha Świętego, w Wilnie. [Inna notatka regestowa:] O karaniu Ormian wykraczających i niepostępujących według praw, obyczajów i zwyczajów. [Sygnatury i znaki archiwalne:] Litt: H. / EE. Nr 54 / Sub Lit. AA / N 57.

SIGISMVNDVS AVGVSTVS DEI gratia Rex Poloniae, magnus Dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiae etc. dominus et haeres. Significamus praesentibus literis nostris, quorum interest vniversis. Quod cum venissent huc ad nos nonnulli Armenorum Leopoliensium], nomine seniorum suorum totiusq[ue] eorum communitatis, coram nobis exponentes, quod et si illi vigore privilegiorum suorum, a Serenissimis olim antecessoribus nostris regibus Poloniae, illis concessorum, tum et vigore decreti divi olim parentis nostri inter ipsos, et cives nostros Leopolienses lati, praeter eos quatuor articulos, in decreto eodem expressos, iure suo Armenorum gaudeant eoq[ue] vtantur. Esse tamen nonnullos eorum, qui iuri illorum sese subducere, et in alias iurisditiones confugere, simulque debita denegare consueverunt. Itaq[ue] cum supplicatum esset nomine praefatorum seniorum, totiusq[ue] comunitatis Armenorum Leopoliensium vt hac in re iuribus illorum caveremus & prospiceremus. Nos rationibus illorum prospicere volentes, cavendum et prospiciendum illis hisce literis n[ost]ris duximus, vti quidem cavemus et prospicimus, volumusq[ue] vt deinceps perpetuis temporibus, quilibet Armenorum vbicumq[ue] simul cum eis habitat, iuribusq[ue], praerogativis, et libertatibus eorum vtitur, teneatur quoq[ue] et sit astrictus, iuri et iurisditioni eorum, in omnibus parere, oneraq[ue] omnia aequaliter cum eis ferre debere. Qui vero iurisditioni eorum parere noluerit, vt liberum sit illis in eum ipsum iuxta iura, leges, ritus, et consuetudines ipsorum animaduertere, ita vest[?] vt nemo illorum possit deinceps a iure et iurisditione illorum in alias iurisditiones confugere, vel sese eximere, aut etiam literis exemptionis a nobis vel a quopiam alio concessis, vel postea per nos aut successores n[ost]ros concedendis sese tutari, quominus iurisditioni et legibus eorum iuxta priora iura, privilegia et decreta ipsorum parere debeat. Promittimusq[ue] pro nobis, et serenissimis successoribus nostris, quod deinceps nullas exemptionis literas ulli armenorum quae iurisditionem eorum perturbare posset daturi sumus, et serenissimi successores n[ost]ri non sint daturi. Si vero per quempiam Armenorum eiusmodi exemptionis literae quocunq[ue] tempore a nobis vel successoribus n[ost]ris obtente & impetratae fuerint, eas nullum robur habituras esse volumus ac declaramus per praesentes. In cuius rei testimonium sigillum n[ost]r[u]m praesentibus est appensum. Datum Vilna feria sexta ante festa Pentecostes proxima Anno domini Millesimo quingentesimo Sexagesimo primo, Regni vero n[ost]ri Trigesimo secundo. [Podpisy pod tekstem:] [Po lewej:] Philippus Padnievsky / Ep[iscop]us et Vicecanc[ellarius] ss[t]. [Po prawej:] Relatio Reveren[dissi]mi in Chr[ist]o patris domini Philippi Padnievsky Episcopi Cracovien[sis], et R[egni] Polo[niae] Vicecancellarii. [Na plicy w ujęciu 2, inskrypcja aktowa z 1769 r.:] Feria Sexta in Crastino Festi SS. Viti et Modesti Martyrum / [...] die 16 Mensis Junii Anno D[omi]ni 1769. / Privilegium p[rae]sens ad Acta Terrestria Leopolien[sia] [...] / per Oblationem praesentatum, susceptum et ingrossatum est. [Verso:] [Górna część, pieczęć tuszowa okrągła:] ARCHIWUM AKT DAWNYCH MIASTA LWOWA [Ręką nowożytną:] 1561 [Zapiski w języku ormiańskim: 4 linijki pisma ormiańskiego] [Zapiska kancelaryjna:] A[nn]o 1561. Fer[ia] 6. ant[e] Fest[um] Pentecoste / w Wilnie. [Inna notatka regestowa:] De puniendis Armenis excedentibus et non venientibus iuxta leges, ritus et consuetudines. [Sygnatury i znaki archiwalne:] Litt: H. / EE. N[ro] 54 / Sub Lit. AA / N 57.