Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

131/1/521 · 131-1-521-001

Deklaracja króla Zygmunta Augusta dotycząca rozpatrywania apelacji sądów miasta Lwowa

Sigismundus Augustus Dei gratia rex Poloniae, magnus dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiae etc. dominus et haeres Proconsul, consules, advocatus et scabini civitatis Leopoliensis
Sabbato ante festum sancti Thomae Apostoli proximo. Anno Domini Millesimo quingentesimo Sexagesimo Secundo, Regni vero nostri anno trigesimo tercio · Piotrków (Petricoviae)

Król Zygmunt August wyjaśnia i potwierdza przywilej swojego ojca, stanowiąc, że sprawy apelacyjne z sądów miejskich Lwowa nadsyłane w zapieczętowanych zwojach przez wyznaczonego posłańca mają być rozpatrywane przez sąd królewski z pominięciem generalnych odroczeń (limitacji). Zasada ta została rozciągnięta na osoby wszelkich stanów i jurysdykcji procesujące się przed sądami lwowskimi.

Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

ZYGMUNT AUGUST, z Bożej łaski król Polski, wielki książę Litwy, Rusi, Prus, Mazowsza, Żmudzi etc. pan i dziedzic. Oznajmiamy niniejszym pismem naszym wszystkim i każdemu z osobna, których to dotyczy, obecnym i przyszłym, którzy powezmą o tym wiadomość. Iż chociaż od dawna burmistrz, rajcy, wójt i ławnicy miasta Lwowa, na mocy przywileju nadanego przez świętej pamięci Rodzica naszego oraz wyroku potwierdzonego w naszej asystencji, posiadają ten szczególny przywilej, że we wszystkich sprawach apelacyjnych, jakichkolwiek wnoszonych przez jakichkolwiek ludzi tak od urzędu radzieckiego, jak i od ich sądu ławniczego do naszego trybunału, żadnej ze stron nie powierzają procesu sądowego ani jakichkolwiek akt toczonych przed ich sądami i wpisanych do ksiąg bądź to urzędu radzieckiego, bądź ich sądu miejskiego, celem dostarczenia ich do nas lub do jakiegokolwiek innego miejsca Najwyższego Sądu, lecz przesyłają je wyłącznie przez specjalnego posłańca, sądownie do nas wyznaczonego, w zapieczętowanym zwoju. Niemniej jednak, ponieważ wspomniani burmistrz, rajcy, wójt i ławnicy lwowscy skarżą się, że niektórzy przyczyniają im trudności i z tego powodu są oni pozywani naszymi pozwami przed nasze oblicze, nie bez szkody i uszczerbku owego miasta, z tej przyczyny, że owe zwoje spraw przesyłają do nas w czasie, kiedy także niekiedy w sprawach prawa miejskiego magdeburskiego udzielane są przez nas generalne limitacje, tak jakby nasze limitacje miały odnosić się do spraw i trybunałów sądów miasta Lwowa przekazanych nam z jakiegokolwiek tytułu, a także jakoby przywilej świętej pamięci Rodzica naszego nie rozciągał się na innych niż sami mieszczanie i ludzie podlegli jurysdykcji miejskiej lwowskiej. Przeto my, pragnąc na przyszłość zabezpieczyć to miasto przed szkodą, tak oto deklarujemy wspomniany przywilej świętej pamięci Rodzica naszego, iż żadne nasze limitacje nie będą mogły odnosić się ani rozciągać na sprawy z sądów przedmianowanych burmistrza, rajców, wójta i ławników miasta Lwowa, jakkolwiek zostałyby przekazane do naszego trybunału tak z apelacji i odesłań, jak i w jakikolwiek inny sposób, lecz ilekroć zostaną one przesłane z sądów miasta Lwowa w zapieczętowanych zwojach przez ich specjalnego posłańca sądownie wyznaczonego do nas, niezależnie od jakichkolwiek naszych limitacji dla tychże spraw, uznamy za właściwe, by wedle dotychczas przestrzeganego zwyczaju, bez względu na to, jak zachowywał się nasz dwór, sprawy te były rozpatrywane i przyspieszane. Pragniemy zaś, aby wspomniany przywilej świętej pamięci Rodzica naszego rozciągał się nie tylko na ludzi jurysdykcji lwowskiej, lecz także na ludzi jakiegokolwiek innego stanu, kondycji i jurysdykcji. Na świadectwo czego do niniejszego przywieszono naszą pieczęć. Dan w Piotrkowie na sejmie walnym Królestwa w sobotę przed najbliższym świętem świętego Tomasza Apostoła, Roku Pańskiego tysiąc pięćset sześćdziesiątego drugiego, panowania zaś naszego roku trzydziestego trzeciego. [Po lewej podpis:] Jan Ocieski, podprepozyt, kanonik krakowski [Po prawej nota relacji kancelaryjnej:] Relacja wielmożnego Jana z Ocieszyna, kanclerza Królestwa Polskiego, krakowskiego generalnego, sandomierskiego, zatorskiego, samborskiego i olsztyńskiego starosty [Verso:] [Nota z lewej u góry:] do wiązki 261 [Noty z prawej u góry:] 25. / Skrzynia 9 / [Pieczęć tuszowa okrągła:] ARCHIWUM AKT DAWNYCH MIASTA LWOWA / do wiązki 261. [Poniżej regest z epoki:] G. / Deklaracja, że Jego Królewska Mość [rozpatruje] sprawy przesłane w zwojach z sądów lwowskich bez względu na jakiekolwiek limitacje generalne, 1562. Zygmunta Augusta [Poniżej:] R / [Znak graficzny / monogram] [U dołu:] Nr 70 / 1562 [Pieczęć:] [Pieczęć większa koronna Zygmunta II Augusta w woskowej misce na pasku pergaminowym; w otoku tarcze z herbami ziem Korony i Wielkiego Księstwa Litewskiego, pośrodku Orzeł z monogramem „S” na piersi]

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

SIGISMVNDVS AVGVSTVS Dei gratia REX POLONIAE, magnus DVX Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiae etc. dominus et haeres. Significamus praesentibus literis nostris quorum interest universis et singulis praesentibus et futuris harum notitiam habituris. Quod tametsi jamdiu Proconsul, Consules, Advocatus et Scabini Civitatis Leopoliensis, vigore Privilegii a divo Parente nostro concessi, decretique nostro in assistentia confirmati, eam specialem praerogativam habent, quod in causis appellationum omnium, quatuncunque tam ab officio Consulari, quam a Judicio Scabinali illorum ad tribunal nostrum, a quibuscunque hominibus interponuntur, nulli partium processus judiciarium, aut aliquod acta coram Judiciis eorum agitata, et in libros sive Officii Consularis, sive Judicii illorum Civilis inscripta, deferenda ad nos, aut ad aliquem alium locum Judicii Supremi, committat, sed duntaxat per nuntium specialem judicialiter ad nos designatum, ea rotulo occluso transmittant. Nihilominus tamen quoniam memorati Proconsul, Consules, Advocatus et Scabini Leopolienses queruntur, exhiberi sibi a quibusdam negotium, eosque propterea citationibus nostris ad nos evocari, non sine jactura et incommodo Civitatis illius, ob id quod eiusmodi rotulos causarum, sub eo tempore ad nos transmittant, quo etiam quandoque in causis Juris Civilis Magdeburgensis Limitationes generales per nos conceduntur, tanquam limitationes nostrae in causas et subsellia Judiciorum Civitatis Leopolien[sis] ad nos quacunque ratione devolutas referri debeant. Neque etiam privilegium divi Parentis nostri ad alios, quam ad ipsos Cives et homines Jurisdictioni Civili Leopoliensi subiectos extendatur. Proinde nos volentes indemnitati Civitatis illius in posterum prospicere, privilegium commemoratum divi Parentis nostri ita declaramus, quod nullae Limitationes nostrae ita referri et extendi poterint ad causas a Judiciis praenominatorum Proconsulis, Consulum, Advocati et Scabinorum Civitatis Leopoliensis quatuncunque ad tribunal nostrum tam ex appellationibus et remissionibus, quam quocunque alio modo devoluta fuerint, verum quotiescunque eae[dem] a Judiciis Civitatis Leopoliensis, rotulis occlusis per nuntium specialem illorum judicialiter designatum ad nos transmittentur, eisdem causis ipsam limitationibus quibuscunque nostris non obstantibus, secundum consuetudinem hactenus observatam, utcunque tam Curia nostra se gesserit consultum fieri maturari judicabimus. Privilegium vero commemoratum divi Parentis nostri, non solum ad homines Jurisdictioni Leopoliensi, verum et ad alterius cuiuscunque status conditionis et Jurisdictionis homines, extendi volumus. In cuius rei fidem sigillum nostrum praesentibus est subappensum. Datum Petricoviae in Conventu Regni generali Sabbato ante festum sancti Thomae Apostoli proximo, Anno Domini Millesimo quingentesimo Sexagesimo Secundo, Regni vero nostri anno trigesimo tercio. [Po lewej podpis:] Joannes Ocieski / s[ub]p[raepositus] cano[nicus] cr[acoviensis] [Po prawej nota relacji kancelaryjnej:] R[elatio] Magnifici Joannis de Oczieskye Regni Poloniae Cancellarii Crac[oviensis] Generalis Sandomir[iensis] Zatorien[sis] Sambor[iensis] Olstinen[sis]que Capitanei [Verso:] [Nota z lewej u góry:] ad Fas: 261 [Noty z prawej u góry:] 25. / Arca 9 / [Pieczęć tuszowa okrągła:] ARCHIWUM AKT DAWNYCH MIASTA LWOWA / ad Fas: 261. [Poniżej regest z epoki:] G. / Decla[rati]o q[uo]d S[acra] M[aiesta]s Regia causas a Judiciis Leopolien[sibus] in Rotul[is] missas quibusvis Gene[ra]l[ibus] limitat[ionibus] non obstan[tibus] 1562. Sigismundi Augusti [Poniżej:] R / [Znak graficzny / monogram] [U dołu:] No 70 / 1562 [Pieczęć:] [Pieczęć większa koronna Zygmunta II Augusta w woskowej misce na pasku pergaminowym; w otoku tarcze z herbami ziem Korony i Wielkiego Księstwa Litewskiego, pośrodku Orzeł z monogramem „S” na piersi]

Uwagi do odczytu

Dokument pergaminowy zachowany w bardzo dobrym stanie. Na dole plika z nacięciem, przez które przewleczono pasek pergaminowy z pieczęcią koronną w woskowej misce ochronnej. W inicjale i tytulaturze królewskiej kaligraficzna majuskuła renesansowa. Na verso dawne sygnatury Archiwum Akt Dawnych Miasta Lwowa (m.in. Arca 9, Fascykuł 261, Nr 70). Karta tytułowa i karta kontrolna mikrofilmu (strony 1 i 5) stanowią obudowę archiwalną poszytu.

Zakres opracowania: Odczyt automatyczny (15.10.2026), niesprawdzony z oryginałem przez człowieka; nieczytelne fragmenty oznaczono [...].

ekstrakcja: 15.10.2026 15:00 · model: gemini-3.8-flash

Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

131/1/521 · 5 · zdjęcia: recto, verso, pieczęcie