Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

131/1/523 · 131-1-523-001

Potwierdzenie przez króla Zygmunta II Augusta artykułów cechu mydlarzy miasta Lwowa

Zygmunt II August, król Polski Cech mydlarzy miasta Lwowa (artifices smigmatis / saponarii civitatis Leopoliensis)
nona die Februarii, Anno Domini Millesimo Quingentesimo Sexagesimo Tertio · Piotrków (Petrcoviae in conventione regni nostri generali)

Król Zygmunt II August zatwierdza przedłożone artykuły i porządek prawny cechu mydlarzy lwowskich, zaaprobowane wcześniej przez rajców miasta Lwowa w 1561 roku.

Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

ZYGMUNT AUGUST, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki etc. [...] dziedzic. Oznajmiamy brzmieniem niniejszego [pisma] wszystkim i każdemu z osobna, których to dotyczy, że przedłożono nam w imieniu starszych i mistrzów rzemiosła mydlarskiego miasta Lwowa pewne artykuły, częściowo potwierdzone przez [...] miasta Lwowa przywieszoną [pieczęcią], częściowo zaś na papierze za jednomyślną zgodą tychże mydlarzy spisane, dotyczące zwyczaju i należytego porządku tychże rzemieślników, [...] naszych, abyśmy raczyli wyżej wspomniane pismo i wszystkie artykuły ratyfikować i potwierdzić. Których brzmienie słowo w słowo następuje i jest takie: [...] [...] My zatem, wyżej mianowani RAJCY miasta LWOWA, zbadawszy tego rodzaju artykuły owych mistrzów mydlarstwa, zważywszy, że zmierzają one do pożytku i honoru tego miasta oraz ich rzemiosła, pragnąc także, aby miasto osadzało się wypróbowanymi rzemieślnikami, którzy mają być wielką pomocą dla Rzeczypospolitej, uznaliśmy za słuszne tego rodzaju artykuły tychże mydlarzy zaaprobować i potwierdzić, jako i aprobujemy i potwierdzamy niniejszym [...] Dane w ratuszu miasta Lwowa w poniedziałek po święcie Świętej Marii Magdaleny Roku Pańskiego tysiąc pięćset sześćdziesiątego pierwszego. Artykuły zaś później dodane są takie: Aby nikt mniej wykształcony, inaczej [towarzysz?] rzemiosła, mianowicie mydlarskiego, tak pod jurysdykcją grodzką, jak i w innych miejscach szlacheckich lub podległych jakiejkolwiek jurysdykcji ludzkiej, nie był trzymany [...] [...] Dane w Piotrkowie na zjeździe walnym naszego królestwa dziewiątego dnia lutego Roku Pańskiego tysiąc pięćset sześćdziesiątego trzeciego, panowania zaś naszego roku trzydziestego czwartego. [Nota pod tekstem po lewej:] Jan Zaleski [...] [Nota pod tekstem po prawej:] Relacja wielmożnego Jana z Ocieszyna [Ocieskiego], kanclerza Królestwa Polskiego, krakowskiego generalnego oraz oświęcimskiego, zatorskiego, samborskiego starosty. [Pieczęć:] [Okrągła pieczęć koronna Zygmunta Augusta wyciśnięta w czerwonym wosku w misie z naturalnego wosku, zawieszona na jedwabnym sznurze, z herbem Orła Białego otoczonym herbami ziem i napisem otokowym; częściowo uszkodzona w dolnej partii]. [Odwrocie:] [Nota z XVIII w.:] Przywiley Nayasnieyszego Krola Jmci Zygmunta Augusta Cechowi Mydlarskiey [Lwowskiey?] w Łaskawie nadany 1563 Roku. [Inne zapiski:] [...] Asygnacji nr 464

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

SIGISMVNDVS AVGVSTVS Dei gratia Rex Poloniae, Magnus Dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiae etc. [...] haeres. Significamus tenore praesentium quorum interest universis et singulis, exhibitos nobis nomine seniorum et Magistrorum artificij Smigmificinae civitatis Leopoliensis certos articulos partim per [...] civitatis Leopoliensis appenso confirmatos, partim vero in charta papiracea ex unanimi consensu eorum smigmificum descriptos, ad consuetudinem et rectum ordinem ipsorum artificum spectantes, [...] nostros, ut praedictas literas et articulos omnes ratificare et confirmare dignaremur. Quorum tenor de verbo ad verbum sequitur et est talis: [...] [...] Nos itaque CONSULES civitatis LEOPOLIEN[sis] supranominati huiusmodi Articulos ipsorum Magistrorum Smigmificinae examinati, attendentes illos ad decus et honorem huius urbis et ipsorum artis protendere, Volentes etiam ut et civitas probatis artificibus, qui reip[ublicae] magno adiumento futuri sunt, locaretur, huiusmodi articulos eorundem smigmificatorum approbandos et confirmandos duximus, prout approbamus et confirmamus per praesentes [...] Datum in Curia Praetorio civitatis Leopoliensis feria secunda post festum Sanctae Mariae Magdalenae Anno Domini Millesimo Quingentesimo Sexagesimo primo. Articuli vero posterius adiecti sunt eiusmodi: Ne quisquam minus eruditus, alias [towarzysz?] artis, scilicet smigmificinae, tam sub ditione castrensi quam in alijs locis Nobilibus vel cuilibet hominum ditioni subiectis teneatur [...] [...] Datum Petrcoviae in conventione regni nostri generali nona die Februarii, Anno Domini Millesimo Quingentesimo Sexagesimo Tertio, Regni vero nostri anno Tricesimo Quarto. [Nota pod tekstem z lewej:] Joannes Zaleski [...] [Nota pod tekstem z prawej:] R[elati]o M[agnifi]ci Joannis de Oyeszisko Regni Poloniae Cancellarij Crac[oviensis] g[e]n[er]alis ac osswieczimensis Zathoriensis Samboriensis capitanei [Pieczęć:] [Okrągła pieczęć koronna Zygmunta Augusta wyciśnięta w czerwonym wosku w misie z naturalnego wosku, zawieszona na jedwabnym sznurze, z herbem Orła Białego otoczonym herbami ziem i napisem otokowym; częściowo uszkodzona w dolnej partii]. [Verso:] [Nota XVIII w.:] Przywiley Nayasnieyszego Krola Jmci Zygmunta Augusta Cechowi Mydlarskiey [Lwowskiey?] w Łaskawie nadany 1563 Roku. [Inne zapiski:] [...] Assignationis N 464

Uwagi do odczytu

Dokument pergaminowy w języku łacińskim (z polskimi terminami rzemieślniczymi w tekście statutu, m.in. 'Stuki', 'Szynku', 'krochmal', 'Mistrza nieszczerego'). Przywilej konfirmacyjny Zygmunta Augusta zatwierdzający statut lwowskich mydlarzy uchwalony przez radę miejską w 1561 r. Pergamin posiada znaczne uszkodzenia (ubytki mechaniczne, przedarcia i zacieki w dolnej partii tekstu). Pieczęć koronna na sznurze dobrze zachowana z drobnym ubytkiem.

Zakres opracowania: Odczyt automatyczny (15.10.2026), niesprawdzony z oryginałem przez człowieka; nieczytelne fragmenty oznaczono [...].

ekstrakcja: 15.10.2026 15:00 · model: gemini-3.8-flash

Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

131/1/523 · 9 · zdjęcia: recto, verso, pieczęcie