Rajcy miasta Lwowa zapisują Maciejowi Malskiemu trzecią część młyna w Malechowie

RAJCY MIASTA LWOWA Starsi i urzędujący, patroni i administratorzy dóbr ksenodochium czyli szpitala Świętego Ducha znajdującego się wewnątrz murów lwowskich, jak również ubogich i nędzarzy tam przebywających, czynimy wiadomo brzmieniem niniejszego [dokumentu] wszystkim razem i każdemu z osobna, obecnym i przyszłym, którzy powezmą o tym wiadomość. Iż my, mając sprawiedliwy wzgląd na trudy, koszty i szczególną pilność uczciwego Macieja młynarza, zwanego Malski, ze wsi Wojatycze położonej koło Sambora, jakie ku wygodzie, pożytkowi i na utrzymanie tegoż ksenodochium Świętego Ducha, a raczej chorych i nędzarzy w nim spoczywających, około wzniesienia i wystawienia młyna na nowym gruncie dóbr wsi Malechów, dziedzicznej tegoż szpitala ubogich, na i nad rzeką Pełtwią, w kierunku wsi Zniesienie, w pobliżu granicy od wsi [jaśnie wielmożnego?] i szlachetnego Kazimierza Hynka, poniżej młyna zwanego Zembły, położonego we wsi dziedzicznej Zboiska, bez ociągania wykazał i łożył; oraz pragnąc za takie zasługi uczynić go ukontentowanym i owe koszty i trudy mu powetować, a także uczynić go skłonniejszym do innych posług, które z czasem mogłyby wyjść bardziej na pożytek rzeczonym ubogim – temuż Maciejowi zwanemu Malski i żonie jego ślubnej Katarzynie, a także ich prawowitym dziedzicom i następcom, sumę trzydziestu grzywien pieniędzy w liczbie i monecie polskiej, licząc po czterdzieści osiem groszy na każdą grzywnę, na i na trzeciej części wspomnianego młyna szpitala Świętego Ducha i innych dobrach należących do rzeczonego szpitala, zreformowaliśmy, zabezpieczyliśmy i wpisaliśmy, jak i niniejszym reformujemy, zabezpieczamy i wpisujemy. Zachowując dwie części czyli miary nienaruszone dla rzeczonego szpitala i ubogich. Mianowicie, że wspomniany Maciej młynarz wraz z rzeczoną Katarzyną, swą małżonką, jak też z prawowitymi ich spadkobiercami i następcami (z zachowaniem wszakże dożywocia sławetnego Wawrzyńca Morawińskiego i żony jego Anny), trzecią część wspomnianego młyna i innych dóbr doń przynależnych trzymać, mieć, posiadać i użytkować będą wraz z wszelkimi pożytkami, owocami i dochodami, jakkolwiek dotyczącymi tejże trzeciej części młyna. Z której to trzeciej części wszelkiego przemiału zbóż [...] tegoż młyna, jakimkolwiek imieniem lub mianem byłyby określane, pobierać będą trzecią miarę obyczajem innych młynów znajdujących się w ziemiach Rusi. Podczas gdy sam Wawrzyniec Morawiński wraz z żoną swą Anną, wedle zapisu swego dożywocia, dwie części czyli miary, tak jak obecnie pobierali, podług szczególnego układu zawartego między nimi, zaś sam Maciej młynarz trzecią część aż do ich śmierci pobierać winien; z racji czego tenże Wawrzyniec Morawiński i Anna, małżonkowie, dopóki będą w posiadaniu wspomnianego młyna, na jego naprawę winni są i zobowiązani dawać i uiszczać dwa grosze, a rzeczony Maciej młynarz trzeci grosz. Następnie zaś, gdy tenże sam młyn po zejściu owych małżonków Wawrzyńca Morawińskiego i Anny powróci w posiadanie tegoż szpitala, rzeczony Maciej wraz z żoną Katarzyną i swymi dziećmi bądź potomkami zobowiązany będzie naprawiać wszelkie niezbędne rzeczy owego młyna własnymi nakładami, bez jakichkolwiek wydatków rzeczonego szpitala lub ubogich, co tenże rzeczony Maciej młynarz na siebie i wspomnianą Katarzynę, małżonkę, oraz dzieci czyli swe potomstwo dobrowolnie przyjął. I nie powinni sam Maciej młynarz ani Katarzyna, jego żona, wraz ze swymi potomkami takich dóbr opuszczać ani pustoszyć, lecz ulepszać i zabudowywać; a jeśli cokolwiek tamże wokół wspomnianego młyna tenże Maciej młynarz lub jego potomkowie jakimkolwiek swym staraniem i kunsztem ku wygodzie i pożytkowi tychże ubogich lub szpitala na nowo wybudują bądź powiększą, z tego również takich pożytków i dochodów trzecią część pobierać będą. Z racji zaś wspomnianej trzeciej części rzeczonego młyna tenże Maciej młynarz wraz z żoną Katarzyną, dziećmi i swymi potomkami ze wszystkimi i poszczególnymi sprawami nie gdzie indziej, lecz tylko przed nami i naszym urzędem miejskim lwowskim stawać z rodziną swą będą obowiązani i tamże każdemu powodowi odpowiadać oraz usprawiedliwiać się winni. Tegoż zaś Macieja młynarza, żonę jego, dzieci i potomków my i nasi następcy, na dany czas będący rajcy i prowizorzy rzeczonego szpitala Świętego Ducha, nie będziemy mogli ani oni nie będą mogli bez jakiejś wiadomej przyczyny od tegoż młyna i dóbr wyżej wyszczególnionych oddalać. A jeśliby nawet cokolwiek takiego w owym czasie zaszło, z racji czego musiałby bądź musieliby stamtąd być usunięci, wówczas najpierw my i nasi następcy, prowizorzy tego szpitala i ubogich, temuż Maciejowi młynarzowi, Katarzynie żonie, dzieciom i ich następcom tę sumę na wspomnianej trzeciej części zapisaną, to jest trzydzieści grzywien pieniędzy, zwrócić i wypłacić będziemy i będą zobowiązani. Ponadto, jeśliby z biegiem czasu sami Maciej młynarz i wspomniana Katarzyna, żona jego, bądź rzeczone dzieci i następcy z jakiejkolwiek przyczyny zechcieli ustąpić, sprzedać lub w inny sposób zbyć na kogoś innego ową trzecią część rzeczonego młyna, wówczas nie będą mogli ani nie powinni tego czynić bez naszej lub następców naszych, czy prowizorów tegoż szpitala, szczególnej zgody; a jeśliby cokolwiek przeciwnego poważył się uczynić, to żadnej mocy i wagi mieć nie powinno. Na wiarę i mocniejsze oraz bardziej widoczne świadectwo tego wszystkiego i poszczególnych spraw powyższych, pieczęć nasza została przywieszona. Działo się w naszej siedzibie radzieckiej we wtorek przed najbliższym świętem Narodzenia Świętego Jana Chrzciciela Roku Pańskiego tysiąc pięćset sześćdziesiątego czwartego. [Pieczęć: na pasku pergaminowym zachowana okrągła pieczęć miejska Lwowa w misce woskowej – herb miasta: brama z trzema wieżami/basztami i lwem w prześwicie bramy] [Verso:] [Nota 1:] Rajcy lwowscy, prowizorzy i przełożeni szpitala Świętego Ducha, reformują trzecią część młyna szpitalnego na gruncie wsi Malechów przy brzegu rzeki Pełtwi młynarzowi Maciejowi Malskiemu, grzywien 30, i rzeczy do tej części należące. [Nota 2:] Znajduje się i nowy młyn pośrodku gruntu wsi Malechów przez rajców, z którego to młyna powiada się, że murarzom miał dawać po 60 florenów, pozostały opis [czynszów]. [Nota 3:] 1564 [Nota 4:] Grodzkie lwowskie / Nr 29. [Pieczątka tuszowa owalna: ARCHIWUM AKT DAWNYCH MIASTA LWOWA]

CONSVLES CIVITATIS LEOPOLIEN[SIS] Seniores et residentes, patroni et administratores bonorum Xenodochii seu Hospitalis Sancti Spiritus intra muros Leopolien[ses] existen[tis], atq[ue] pauperum et miserabilium personarum ibidem degentium, notum facimus tenore praesentu[m] uniuersis et singulis, praesentibus et futuris harum noticiam habituris. Quia nos habentes iustam rationem laborum, sumptuum et industriae singularis honesti Mathiae Molendinatoris dicti Malsky de uilla Woyaticze circa Sambor consisten[tis], quam in ipsius Xenodochii sancti Spiritus, quin potius infirmorum et miserabilium personarum, in eo decumbentium, commodum, utilitatem, in eiusq[ue] illorum sustentationem, circa edificationem et erectionem molendini in nouo fundo bonorum uillae Malechow, eiusdem hospitalis pauperum hereditaria, in et super fluuio Poltew, uersus uillam Wzniesienie, circa scopulum a uilla I[llustris?] ac generosi Casimiri Hynek infra molendinum dictum Zembly haeredi[taria?] uilla Zboiska sit[o], haud grauatin exhibuit et impendit; et pro talibus meritis illum consolatum reddere ac huiusmodi sumptus et labores illi resarcire ad aliaq[ue] officia, qua magis praenominatis pauperibus, pro tempore, ex re futura essent, promptiorem efficere cupientes, eidem Mathiae dicto Malsky, et uxori suae legitimae Catherinae, nec non eorum legitimis haeredibus ac [success]oribus, summam triginta Marcarum pecuniarum in numero et mone[ta] in Polonicali, in quamlibet marcam quadraginta octo grossos computando, in et super parte tertia dicti Molendini hospitalis sancti Spiritus et alijs [bonis?] ad dictum hospitale pertinentibus, reformauimus assecurauimus et inscripsimus, prout reformamus, assecuramus et inscribimus per praesentes. Duabus partibus seu mensuris dicto hospitali et pauperibus saluis reseruatis. [Vi]delicet quod praefatus Mathias Molendinator cum praefata Catherina uxore sua, nec non cum heredibus et successoribus eorundem legitimis (salua tamen aduitalitate famati Laurentii Morawinski et Annae uxoris suae) partem tertiam praefati molendini et aliorum bonorum ad illud spectantium tenebunt, habebunt, possidebunt ac utifruentur, cum omnibus utilitatibus fructibus et prouentibus, ipsam partem tertiam molendini quomodolibet concernentibus. Ex qua tertia parte omnis eram frumentorum [...] eidem molendinum quocunq[ue] nomine aut uocabulo censeantur, tertiam mensuram percipient more aliorum molendinorum in terris R[ussiae] consisten[tium]. Est qua[?] ipse Laurentius Morawinski cum Anna uxore ipsius [iuxta?] inscriptionem aduitalitatis suae, duas partes, seu mensuras, ita ut ad praesens percipiebant, iuxta specialem contractum inter eos habitum, ipse uero Mathias molitor tertiam sortem ad mortem eorum percipere debet, ratione cuius ipse Laurentius Morawinski et Anna coniuges, quamdiu in possessione dicti Molendini fuerint ad reformationem illius grossos duos, et dictus Mathias molendinator grossum tertium dare et soluere tenentur. Exinuc dum hocidem Molendinum post decessum ipsorum Laurentij Morawinski et Annae coniugum in possessionem ipsius hospitalis regredietur, dictus Mathias, cum Catherina uxore, et liberis seu posteris suis, reformare omnes res necessarias ipsius molendini suis propriis sumptibus tenebitur, absq[ue] quibusuis praenominati hospitalis seu pauperum impensis, quod [idem] dictus Mathias Molendinator in se, et praefatam Catherinam coniugem, ac liberos seu posteritatem suam, sponte assumpsit. Et non debebunt ipse Mathias molendinator, uel Catherina uxor sua, cum eorum posteris talia bona desertare, nec deuastare, uerum meliorare et edificare, et si quid ibidem circa Molendinum praefatum ipse Mathias molendinator, aut sui posteri, quacunq[ue] industria et arte sua, pro commodo et utilitate [ips]orum pauperum seu hospitalis denuo construxerint uel auxerint, exinde etiam talium utilitatum et emolumentorum tertiam partem tollent. Ratione cuius sortis tertiae molendini praenominati, ipse Mathias molendinator cum Catherina uxore, liberis ac posteris eorum, pro omnibus et singulis causis non alibi, [sed solum] coram nobis, et officio nostro ciuili Leopolien[si] stare cum familia sua tenebuntur, et ibidem cuilibet querenti respondere, seq[ue] iustificare debebunt, quemquidem Mathiam molendinatorem, uxorem suam, liberos, et posteros nos, et successores nostri pro tempore existen[tes] Consules et prouisores dicti hospitalis sancti Spiritus non debebimus, nec debebunt, sine aliqua causa notabili ab ipso molendino, et bonis praespecificatis alienare. Et dato etiam si quitpiam tale sub tempore contigerit, cuius rei causa exinde alienari debeat, uel deberent: extunc primum nos et successores nostri, prouisores huiusmodi hospitalis et pauperum, sibi Mathiae molendinatori, Catherinae uxori, liberis, et successoribus eorum, huiusmodi summam in praefata tertia sorte [in]scriptam, videlicet, triginta marcas pecun[iae] reponere et numerare tenebimur et tenebuntur. Praeterea si tractu temporis ipsi Mathias molendinator et praefata Catherina uxor sua, seu praefati liberi et successores in aliem alteri ipsam sortem tertiam praefati molendini, condescendere, uendere, uel alio alienare quacunq[ue] [ex] causa, uoluerint: extunc illud absq[ue] singulari nostro, uel successorum nostrorum, seu prouisorum ipsius hospitalis, consensu, facere no[n] poterint neq[ue] debebunt, et si quid in contrarium facere praesumpserint, id nullius esse debet uigoris et momenti. In quorum omnium et singulorum praemissorum fidem, et testimonium firmius atq[ue] euidentius, Sigillum nostrum est subappensum. Actum in residentia nostra Consulari feria tertia ante festum natalis Sancti Ioannis Baptistae proxima Anno Domini Millesimo quingentesimo sexagesimo quarto. [Pieczęć: na pasku pergaminowym zachowana okrągła pieczęć miejska Lwowa w misce woskowej – herb miasta: brama z trzema wieżami/basztami i lwem w prześwicie bramy] [Verso:] [Nota 1:] Consules Leopolienses prouisores et Praefecti Hospitalis sancti Spiritus reformant portionem tertiam de molendino Hospitalis sub fundo uillae Malschow [!] prope ripam fluuij Poltew molendinatori Mathiae Malssky marce 30, et ad eam partem spectantiua. [Nota 2:] Extat et novum molendinum in eadem media fundi uillae Malechow per Consules a quo molendino duntaxat dicitur quaternos mordium [!] 60 florenorum muratoribus daret, cetera discriptio [censuum]. [Nota 3:] 1564 [Nota 4:] Castren[sis] Leopoliensis / N[umer]o 29. [Pieczątka tuszowa owalna: ARCHIWUM AKT DAWNYCH MIASTA LWOWA]