Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

131/1/534 · 131-1-534-001

Przywilej króla Zygmunta II Augusta dla kapituły lwowskiej na młyn

Zygmunt II August, król Polski i wielki książę litewski (Sigismundus Augustus Dei gratia Rex Poloniæ, Magnus Dux Lithuaniæ, Russiæ, Prussiæ, Masoviæ, Samogitiæ, etc. Dominus et hæres) Kanonicy i kapituła kościoła metropolitalnego we Lwowie (Venerabiles Canonici, ac Capitulum Ecclesiæ Metropolitanæ Leopolien[sis])
Datum Lublini in Conuentu Regni generali, feria secunda, post festum Sancti Jacobi proxima. Anno Domini Millesimo quingentesimo Sexagesimo Sexto, Regni vero nostri Anno Trigesimo Septimo · Lublin (Lublini in Conuentu Regni generali)

Król Zygmunt II August zatwierdza kapitule lwowskiej prawo do pobierania trzeciej miarki z młyna przy bramie Halickiej we Lwowie na okres trzydziestu lat. Po upływie tego czasu i spłaceniu sumy zastawnej młyn ma w pełni powrócić pod zarząd królewski.

Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

[Recto:] ZYGMUNT AUGUST z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki etc. pan i dziedzic. Oznajmiamy niniejszym pismem naszym wszystkim i każdemu z osobna, których to dotyczy: że chociaż czcigodni kanonicy oraz kapituła kościoła metropolitalnego lwowskiego ze szczodrobliwości i łaskawości boskiego rodzica naszego najukochańszego oraz najjaśniejszego króla Aleksandra, stryja naszego, dzierżą posiadanie i pożytkowanie trzeciej miarki z naszego młyna na przedmieściu i przy bramie halickiej miasta naszego Lwowa z mocy swego przywileju; to jednak, gdy na tym teraźniejszym zjeździe walnym Królestwa naszego niektórzy z naszych doradców usilnie w ich imieniu prosili nas, abyśmy z łaski naszej królewskiej raczyli zachować ich i pozostawić w posiadaniu rzeczonego młyna, czyli jego trzeciej miarki, na przeciąg pewnej liczby lat: My przeto, wysłuchawszy łaskawie ich prośby, uznaliśmy za stosowne zachować i niniejszym zachowujemy wspomnianych czcigodnych kanoników i kapitułę kościoła lwowskiego w posiadaniu i pożytkowaniu wyżej mianowanego młyna naszego na przedmieściu przy bramie halickiej lwowskiej oraz jego trzeciej miarki odtąd na przeciąg trzydziestu lat, nieprzerwanie i bezpośrednio po sobie następujących. Przyrzekając słowem naszym królewskim w imieniu naszym i najjaśniejszych następców naszych, że posiadania oraz pożytkowania tegoż młyna i jego trzeciej miarki rzeczonym prałatom i kanonikom my sami na potrzeby stołu, skarbu, kuchni czy innej naszej i Rzeczypospolitej konieczności nie odbierzemy ani nie wyjmiemy, ani też żadnemu z ludzi, jakiejkolwiek godności, urzędu, stanu i kondycji by byli, zgody na wykupienie nie udzielimy, a następcy nasi nie odbiorą ani na wyżej oznaczony czas zgody na wykupienie nie dadzą. Jeśliby zaś ktokolwiek listy przeciwne niniejszym z jakiejkolwiek przyczyny od nas otrzymał i wyjednał, takowym niniejszym moc odbieramy oraz za nieważne i pozbawione skutku uznajemy. Gdy jednak upłynie ów przeciąg trzydziestu lat, licząc od daty niniejszych, oraz gdy suma z trzeciej miarki – bez jej podnoszenia i przekraczania zgodnie z prawem – zostanie tymże kanonikom i kapitule kościoła metropolitalnego lwowskiego spłacona, posiadanie trzeciej miarki powróci do nas pełnym prawem. Prawa nasze królewskie w tymże młynie pozostają nienaruszone. Na czego wiarę i bardziej oczywiste świadectwo pieczęć nasza została do niniejszych przywieszona. Dan w Lublinie na zjeździe walnym Królestwa, w najbliższy poniedziałek po święcie Świętego Jakuba. Roku Pańskiego tysiąc pięćset sześćdziesiątego szóstego, a panowania naszego roku trzydziestego siódmego. [Nota relacyjna po prawej:] Relacja Wspaniałego Walentego Dembińskiego z Dębian, Kanclerza Królestwa Polskiego etc. [Zapiska na marginesie lewym:] Ten Dokument nic nie wart, bo ta młynka ma herb[?] [...] y ona dawnieysz[a] y nać o piąć maiętno[ść]... Walenty Dobrzyski[?] A P Caroli [...]' [Verso:] [Nota po prawej u góry:] do Czothkan[?] granica od Dziedu- szyc potrzebna [Regest pośrodku:] 1566, Lublin, na Zjeździe Walnym Królestwa, w poniedziałek po święcie św. Jakuba. [Przywilej] króla Zygmunta Augusta w sprawie trzeciej miarki z młyna położonego przy [bramie] halickiej miasta Lwowa [...] kapitule lwowskiej na 30 lat. Przywilej Tytuł: Praw: 1: J. [Etykieta archiwalna:] L. XV / 10

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

[Recto:] SIGISMVNDVS AVGVSTVS Dei gratia Rex Poloniæ, Magnus Dux Lithuaniæ, Russiæ, Prussiæ, Masoviæ, Samogitiæ, etc. Dominus et hæres. Significamus præsentibus literis nostris quorum inte- rest vniuersis et singulis. Quod etsi Venerabiles Canonici, ac Capitulum Ecclesiæ Metropolitanæ Leopolien[sis] ex munificentia et clementia diui Parentis nostri desideratissi- mi, atque Serenissimi Alexandri Regis Patrui nostri, obtinent possessionem et vsum fructum terciæ Mensuræ, Molendini nostri in suburbio et iuxta portam Halicien[sem] Ciuitatis nostræ Leopoliensis, vigore priuilegij sui, Cum tamen in eo præsenti conuentu Regni nostri generali, nonnulli Consiliarij nostri obnixe nobis supplicassent, nomi- ne eorundem, vt ex gratia nostra Regia, ad certorum annorum spacium, eos in possessione dicti molendini, seu eius terciæ mensuræ, conseruare et relinquere digna- remur: Nos itaque eorum supplicatione benigniter exaudita, memoratos Venerabiles Canonicos, et Capitulum Ecclesiæ Leopolien[sis] in supranominati Mo- lendini nostri in suburbio iuxta portam Halicien[sem] Leopolien[sem] eiusque terciæ mensuræ possessione et vsu fructu, hinc ad triginta annorum decursum, continue et immediate se sequentium, conseruandos duximus, conseruamusque præsentibus. Promittentes verbo nostro Regio, pro nobis et Serenissimis Successoribus nostris, quod eiusdem Molendini, terciæque Mensuræ illius possessionem, et vsum fructum dictis Prælatis et Canonicis, ipsi nos pro mensa, fisco, Coquina, aliaue, nostra et Reipublicæ necessitate, non adimemus, nec eximemus, nec etiam vlli hominum cuiuscunque Dignitatis, Officij, Status et conditionis fuerint, consensum ad exemendum dabimus, Successoresque nostri non adiment, neque ad superius recensitum tempus consensum ad exemendum dabunt. Quodsi vero quispiam literas a nobis præsentibus contrarias, quauis ex causa obtinuerit et impetrauerit, eisdem nos per præsentes derogamus, nullasque et irritas pronunciamus. Quo lato tamen triginta annorum spacio, a data præsentium computandorum ac Summa ex tertia Mensura eam non augendo, neque excedendo legitime, eisdem Cano- nicis et Capitulo, Ecclesiæ Metropolitanæ Leopolien[sis] persoluta, possessio terciæ mensuræ, ad nos pleno Iure deuoluetur. Juribus nostris Regalibus, saluis in eodem Mole- ndino permanentibus. In cuius rei fidem, et euidentius Testimonium, Sigillum nostrum præsentibus est subappensum. Datum Lublini in Conuentu Regni generali, feria secunda, post festum Sancti Jacobi proxima. Anno Domini Millesimo quingentesimo Sexagesimo Sexto, Regni vero nostri Anno Trigesimo Septimo. [Nota relacyjna po prawej:] R[elati]o Magnifici Valentini Dembienski de Dembiani Regni Poloniæ Cancellarij etc. [Zapiska na marginesie lewym:] Ten Dokument nic nie wart, bo ta młynka ma herb[?] [...] y ona dawnieysz[a] y nać o piąć maiętno[ść]... Walenty Dobrzyski[?] A P Caroli [...]' [Verso:] [Nota po prawej u góry:] do Czothkan[?] granica od Dziedu- szyc potrzebna [Regest pośrodku:] 1566 Lublini in Conventu R[eg]ni G[e]n[era]li, F[eria] 2 post F[estu]m S[ancti] Jacobi Sigismundi Aug[usti] Regis super tertia mensura ex molendino juxta civitatem Halicien[sem] Civit[atis] Leopolien[sis] sito in ren[?] R[eg]ni Capitulo Leopolien[si] ad Annos 30. Privilegium Titul: Jur: 1: J. [Etykieta archiwalna:] L. XV / 10

Uwagi do odczytu

Dokument pergaminowy. Pomiędzy nacięciami na plice brak pieczęci (odcięta lub odpadła wraz z paskiem pergaminowym). Inicjał i imię króla dekorowane kaligraficznie. Na marginesie recto późniejsza glosa w języku polskim podważająca ważność dokumentu. Na verso dawne regesty łacińskie oraz notatka po polsku. Strona 1 to okładka/karta jednostki archiwalnej, strona 4 to karta kontrolna mikrofilmowania.

Zakres opracowania: Odczyt automatyczny (15.10.2026), niesprawdzony z oryginałem przez człowieka; nieczytelne fragmenty oznaczono [...].

ekstrakcja: 15.10.2026 15:07 · model: gemini-3.8-flash

Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

131/1/534 · 4 · zdjęcia: recto, verso, pieczęcie