Wyrok króla Zygmunta Augusta w sporze Lwowa o młyn Zimnowodzki

Zygmunt August, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki etc., pan i dziedzic. Oznajmiamy niniejszym naszym listem wszystkim i każdemu z osobna, kogo to dotyczy i kto posiądzie o tym wiedzę. Skoro odesłana została do nas z sądu naszych komisarzy sprawa pomiędzy sławetnymi burmistrzem, rajcami i obywatelami naszego miasta Lwowa, powodami, a szlachetnymi Andrzejem, Stanisławem, Janem, Zofią i Jadwigą, dziećmi i spadkobiercami zmarłego urodzonego Kazimierza Hynka, oraz ich opiekunami: urodzonymi Piotrem Barzym z Głogowa, kasztelanem przemyskim i starostą lwowskim, Janem Sienieńskim z Pomorzan oraz Klemensem Kliusem, wspomnianymi [mieszczanami?], a także innymi mającymi w tym interes prawny, z powodu wykupu trzeciej miarki młyna zwanego Zimnowodzkim i przynależnych do niej dochodów, położonego przed bramą miasta Lwowa zwaną Krakowską, jak to wszystko szerzej zawarte jest w aktach sprawy. A w terminie dotąd odraczanym, gdy obie strony stawiły się prawnie przed nami przez swoich pełnomocników i prokuratorów, pilnując tego terminu, my wraz z naszymi doradcami i prawnikami, po zbadaniu sporu stron oraz po pilnym przejrzeniu i rozważeniu praw, przywilejów i dekretu świętej pamięci naszego rodzica, przedłożonych z obu stron przed nami, uznaliśmy, że dekret świętej pamięci naszego rodzica, datowany w Krakowie na niedzielę Sześćdziesiątnicy przed Niedzielą Palmową w roku tysiąc pięćset czterdziestym siódmym, wydany z powodu niestawiennictwa stron, nie zawiera w sobie żadnego prawa ekspektatywy ani wieczystej darowizny przeciwko przepisom statutów Królestwa. Ponadto, że sprawa ta została wytoczona o trzecią miarkę młynarską, z tytułu której obywatele lwowscy zgodnie z dyspozycją wcześniejszych listów zobowiązani są zdawać sprawę z wód oraz innych dochodów miasta, na jakie cele są one wydatkowane. Ani też sporny zmarły Kazimierz Hynek, przy zaistnieniu dekretu świętej pamięci naszego rodzica, nie mógł ustąpić [praw] Janowi Hynkowi, synowi ze swego cudzołóstwa. A teraz dopiero, zgodnie z brzmieniem dekretu, po zejściu z tego świata Kazimierza Hynka, ojca pozwanych, tenże dekret świętej pamięci naszego rodzica powinien zostać oddany do należytej egzekucji. Przeto wyrokujemy, że pozwani spadkobiercy Kazimierza Hynka obowiązani są przed sądem tychże naszych komisarzy, do których niniejszym odsyłamy strony w terminie zawitym sześciu tygodni od tej daty, złożyć oryginalne dokumenty przywilejów na trzecią miarkę rzeczonego młyna zwanego Zimnowodzkim, odebrać sumę pieniężną w nich prawnie zapisaną i dotąd pobieraną, oraz ustąpić z posiadania tejże trzeciej miarki. I już odtąd przydajemy powodom woźnego ziemskiego, jakiegokolwiek sobie do tego wybiorą, prawnie im przydanego i wyznaczonego do przyjęcia wprowadzenia w posiadanie wyżej wymienionej trzeciej miarki rzeczonego młyna Zimnowodzkiego oraz wszelkich pożytków, owoców i dochodów z niego, pod naszym wadium tysiąca grzywien w monecie i liczbie naszego Królestwa, ustanowionym w mocy egzekucji, aby nie odmówiono im intromisji w tę trzecią miarkę. W razie zaś braku intromisji, w celu dokonania egzekucji tego dekretu, za pośrednictwem tego naszego dekretu odsyłamy powodów do starosty tego miejsca i do naszego ramienia królewskiego, gdzie owa trzecia miarka wspomnianego młyna się znajduje, według formy prawa. Na czego wiarę i bardziej oczywiste świadectwo pieczęć nasza została przywieszona do niniejszego [pisma]. Dan w Lublinie, na sejmie walnym Królestwa, w najbliższy czwartek po święcie Oczyszczenia Najświętszej Maryi Panny, Roku Pańskiego tysiąc pięćset sześćdziesiątego dziewiątego, a panowania naszego roku czterdziestego. [Nota kancelaryjna po lewej:] Walenty Dobrzyski / pokojowiec Jego Królewskiej Mości podpisał. [Nota kancelaryjna po prawej:] Na relację wielmożnego Walentego Dembieńskiego z Dębian, kanclerza Królestwa Polskiego etc. [Pieczęć:] [Na wielobarwnym sznurze jedwabnym (biało-czerwono-niebiesko-zielonym) pieczęć koronna Zygmunta Augusta wyciśnięta w czerwonym wosku w misie z naturalnego wosku; orzeł z monogramem SA na piersi, w otoku herby ziemskie i legenda majuskułowa]. [Verso:] [Nota z XVI/XVII w.:] Dekret lubelski w sprawie młyna Zimnowodzkiego ze spadkobiercami Kazimierza Hynka. 1569. [Sygnatury późniejsze:] # 17 mo; arca 15; N 17; [okrągła pieczęć tuszowa archiwum].

Sigismundus Augustus Dei gratia Rex Poloniae, Magnus Dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masouiae, Samogitiae etc. Dominus et Haeres. Significamus praesentibus literis nostris quorum interest vniuersis et singulis harum noticiam habituris. Posteaquam remissa esset ad nos a Iudicio Commissariorum nostrorum Causa inter Famatos Proconsulem, Consules, et Ciues Ciuitatis nostrae Leopoliensis Actores, et Nobiles Andream, Stanislaum, Ioannem, Sophiam et Hedvigim liberos et successores Generosi olim Casimiri Hynek ac Tutores eorundem Generosos Petrum Barsi de Gloczow castellonum Praemisliensem Capitaneumq[ue] Leopoliensem, Ioannem Sienienski de Pomorzani, et Clementem Kliuss C[iuitatis?] fatos, aliosq[ue] interesse habentes, occasione redemptionis Terciae Mensurae Molendini Zimnowoczki dicti, et prouentuum ad eandem pertinentium, ante portam Ciuitatis Leopoliensis Krakowska nuncupatam siti, vti ea omnia in processu Causae latius continentur. In terminoq[ue] hucusq[ue] continuato, partibus vtrisq[ue] per plenipotentes et Procuratores suos coram nobis legitime comparentibus, terminumq[ue] eum attentantibus, Nos cum Consiliariis et Iurisperitis nostris, controuersia partium examinata, Iuribusq[ue], Priuilegiis, et Decreto Diui Parentis nostri vtrinq[ue] coram nobis productis, diligenter reuisis et perpensis, Comperimus Decretum Diui Parentis nostri de data Cracouiae sexagesima ante Dominicam Ramis palmarum, Anno millesimo Quingentesimo quadragesimo Septimo, ex Contemptu partium promulgatum, nullum Ius expectatione, nec Donationis perpetuae, contra praescriptum Statutorum Regni facere in se habere. Praeterea, quod Causa haec instituta est de Tercia Mensura Molendinatoris cuius nomine Ciues Leopoldienses iuxta dispositionem priorum literarum rationem ex aquis atq[ue] alijs prouentibus Ciuitatis in quos vsus expendantur reddere tenentur. Neq[ue] Controsum olim Casimirum Hynek interueniente Decreto Diui Parentis nostri potuisse condescendere Ioanni Hynek filio de Adulteriorio suo. Nuncq[ue] primum ex praescripto Decreti e viuis sublato Casimiro Hynek patre Citatorum exequutioni debitae hocipsum Decretum Diui parentis nostri demandari debere. Ideoq[ue] decernimus teneri Successores Casimiri Hynek citatos coram Iudicio Commissariorum eorundem nostrorum ad quos partes hinc in termino peremptorio Sex Septimanarum harum remittimus, reponere originales literas Priuilegiorum super terciam mensuram Molendini memorati dicti Zimnowoczki, ac Summam pecuniarum legitime in eis descriptam et hactenus percipere, de possessioneq[ue] terciae mensurae eiusdem condescendere. Et iam exnunc addimus Actoribus Ministerialem Terrestrem quemcunq[ue] ad id sibi elegerint de Iure eis additum et deputatum ad acceptandam intromissionem praenominatae Terciae mensurae Molendini dicti Zimnowoczki omniumq[ue] emolumenta fructus et prouentus illius vadio nostro mille Marcarum pecuniarum numeri et Monetae Regni nostri in vim exequutionis ne vest intromissio in eam Terciam mensuram denegetur interposito. In defectu vero intromissionis pro exequutione Decreti eiusdem facienda remittimus Actores ad loci illius Capitaneum et Brachium nostrum Regale ubi eadem Tercia Mensura Molendini commemorati consistit iuxta Iuris formam Hoc nostro Decreto mediante. In cuius rei fidem et euidentius testimonium Sigillum nostrum praesentibus est subappensum. Datum Lublini in Conuentu Regni generali feria Quinta post festum Purificationis gloriosissimae Virginis Mariae proxima. Anno Domini Millesimo Quingentesimo Sexagesimo Nono. Regni vero nostri Anno Quadragesimo. [Nota kancelaryjna po lewej:] Valent[inus] Dabrzysky / R[egiae] M[aiestatis] C[ubicularius? s[ubscripsit]] [Nota kancelaryjna po prawej:] [parafa] Ad relationem Magnifici Valentini Dembienski de Dembiani Regni Poloniae Cancellarii etc. [Pieczęć:] [Na wielobarwnym sznurze jedwabnym (biało-czerwono-niebiesko-zielonym) pieczęć koronna Zygmunta Augusta wyciśnięta w czerwonym wosku w misie z naturalnego wosku; orzeł z monogramem SA na piersi, w otoku herby ziemskie i legenda majuskułowa]. [Verso:] [Nota z XVI/XVII w.:] Decretum Lublinen[se] in Causa Molendini Zimnowodzkij cu[m] successoribus Cas[imiri] Hynek. 1569. [Sygnatury późniejsze:] # 17 mo; arca 15; N 17; [okrągła pieczęć tuszowa archiwum].