Potwierdzenie przez króla Zygmunta II Augusta rozgraniczenia posiadłości kapituły lwowskiej i wsi Honiatycze

ZYGMUNT AUGUST, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, kijowski, wołyński, podlaski, inflancki etc. pan i dziedzic. Oznajmiamy niniejszym listem naszym wszystkim i każdemu z osobna, komu to wiedzieć należy, a którzy wiadomość o tym posiądą: przedłożono nam trzy listy autentyczne, opieczętowane przywieszonymi pieczęciami komisarzy, całe, zdrowe i nienaruszone oraz wolne od wszelkiego podejrzenia wady, zawierające w sobie akta komisarskie rozgraniczeń. Zaniesiono do nas prośbę wraz z tymi listami w całości, abyśmy raczyli potwierdzić je powagą królewską; tychże listów dosłowny tenor następuje i brzmi tak: MY, ANDRZEJ Odrowąż ze Sprowy, wojewoda i starosta generalny ziemi ruskiej, oraz Jan Gołąbek z Zimnejwody, sędzia lwowski, oznajmiamy brzmieniem niniejszego pisma ogółem wszystkim, komu należy, a którzy posiądą jego treść: Iż gdy ze specjalnego zlecenia i nakazu NAJJAŚNIEJSZEGO Księcia i Pana, pana Władysława, z Bożej łaski króla Polski etc., pana naszego najłaskawszego, pragnąc uśmierzyć rozmaite spory i niezgody dawniej powstałe między Czcigodną Kapitułą świętego Kościoła metropolitalnego lwowskiego z jednej, a roztropnymi niegdyś Wincentego Łąnki z Honiatycz rodzicami z drugiej strony z powodu rozgraniczenia i znaków zwanych Jagnowiskie stanowisko, pola i ostrowu z przyległymi zaroślami wsi Wierzbiąż tejże Kapituły, nie mogąc położyć im kresu inaczej, jak tylko badając, jakie prawo każda ze stron sobie przypisywała; pragnąc przeto następnie do tychże stron z pełniejszego pozwolenia zstąpić, po usypaniu rozgraniczenia i postawieniu znaków, za wolą i zgodą rzeczonych stron do tego przystępującą, wyznaczyliśmy stosowny dzień i właściwy termin na przedłożenie i okazanie ich praw oraz dokumentów, a ponadto na okazanie znaków powziętych przy owym rozgraniczeniu, i dlatego przybywającym wszystkim etc. Po nadejściu wyznaczonego terminu rozgraniczenia, gdy osobiście stawili się wspomniani panowie kapitulni oraz owych rzeczonych dzieci Łąnki [...], panowie kapitulni lwowscy przedłożyli przed nami i innymi niżej wymienionymi prałatami i baronami z nami zasiadającymi prawa i zapisy niegdyś rzeczonych dzieci oraz [Sienka] z Siennowa kasztelana lwowskiego i Mikołaja Powały starosty halickiego, przed którymi z powodu takiej sprawy spór powstał ze zlecenia królewskiego. Dokumenty te starannie i uważnie przejrzeliśmy w ich mocy uwierzytelnionej [...] mając przed oczyma jedynie Boga, niczego stronniczo nie dzieląc na korzyść żadnej ze stron, zważywszy sprawę Kapituły lwowskiej oraz tenor rzeczonych praw i ich moc prawną, zarosłe Jagnowskie stanowisko wraz z polem, ostrowem i przynależnymi kątami oznaczonymi w owym zapisie rzeczonych dwóch zmarłych, tymże panom kapitulnym jako należące do ich wsi Wierzbiąż na wieki przysądziliśmy i przysądzamy, orzekając na mocy wyroku ostatecznego, wspomnianym [spadkobiercom] owego Łąnki nakazując w tej mierze wieczyste milczenie. Na świadectwo czego przywieszone zostały do niniejszego listu nasze pieczęcie. Dan we Lwowie w poniedziałek przed świętem Najświętszej Maryi Panny chwalebnej, Roku Pańskiego tysiąc czterechsetnego czterdziestego, w obecności tamże [...] i roztropnych: pana Grzegorza z Przemyśla arcybiskupa, wielmożnych i szlachetnych panów Jana Kmity z Wiśnicza kasztelana lwowskiego, Dobiesława z Żurawicy, Piotra z Branicy, Stefana z Bydłowej i Jana Świebody z Chwałowic oraz innych wiarygodnych świadków powyższego. MY, Andrzej Odrowąż ze Sprowy, wojewoda i starosta generalny ruski, oraz Jerzy Strumiło z Dmoszyna, podkomorzy lwowski, komisarze w sprawie niżej opisanej przez Najjaśniejszego Księcia i Pana, pana Kazimierza, z Bożej łaski króla Polski etc., pana naszego najłaskawszego, specjalnie wyznaczeni, oznajmiamy brzmieniem niniejszego pisma wszystkim, komu należy: Jak to ze specjalnego zlecenia i nakazu tejże Królewskiej Mości dla złagodzenia i uśmierzenia krzywd i skarg ludzi między wsiami Kahujów, Wierzbiąż ludzi kanoników świętego Kościoła lwowskiego z jednej, a Honiatycze wsią królewską, trzymaną przez roztropnego Jantka, a w sporze przez szlachetnego Błażeja Srobonickiego, a także Czerkasy, stronami z drugiej [...]. My, po zbadaniu i wymierzeniu granic wsi Honiatycze przy [...] rzeki Szczerzec zwanej Capow, stwierdziliśmy, że do dawnego [obszaru] nie mają żadnego prawa ani własności, lecz w całości część ta przynależy i odnosi się do samej wsi Kahujów; podobnie też [...] w dół rzeki Szczerzec aż do rzeczonej wsi królewskiej trzymanej przez szlachetnego Błażeja ze Zwoli [...] dzieci niegdyś szlachetnego Jantka etc. Rozpatrzywszy to wszystko pilnie na podstawie zeznań świadków z obu stron, granice i znaki graniczne między wsiami Kahujów rzeczonych kanoników lwowskich a Honiatycze wsią królewską uczyniliśmy, oznaczyliśmy i wydzieliliśmy w ten sposób: Najpierw poczynając od miejsca [...] rzeki Szczerzec naprzeciw łąki zwanej Knesbałan lea, po drugiej stronie rzeki koło Kahujowa leżącej, od którego to miejsca postąpiliśmy aż do zarośli, czyli ługów, pośrodku których usypaliśmy i wyodrębniliśmy kopiec graniczny etc. [...] aż do białej łąki najniższej koło dąbrowy zwanej Żydłaska dąbrowa, przy której poleciliśmy usypać kopiec [...], za zgodą stron postąpiliśmy przez Żydłaską [...] i wyznaczyliśmy granice, najpierw poczynając od kopca [...] tak od strony Honiatycz, jak i od strony Czerkasów, aby do wsi Kahujów rzeczonych kanoników lwowskich należało i przynależało, do trzymania, posiadania, rządzenia i spokojnego oraz cichego użytkowania po wieczne czasy. Na świadectwo czego nasze pieczęcie zostały przywieszone do niniejszego pisma. Działo się i dano w Kahujowie w piątek w samo święto [...] Roku Pańskiego tysiąc czterechsetnego sześćdziesiątego czwartego, w obecności szlachetnych i urodzonych panów: Jana z Chlebowic podstolego lwowskiego, Jana Pirana z Siemianówki, Jana z Jasionowa, Michała z Podhajec, Tyrana z Dyrhaski, Błażeja Grobowskiego, Kostka z wielkiej Hrozbany i Wyprochla z Pielikowic oraz wielu innych wiarygodnych świadków powyższego. MY, Sienko z Siennowa, kasztelan lwowski, i Mikołaj Powała, starosta halicki, oznajmiamy brzmieniem niniejszego pisma wszystkim, którym należy i którzy posiądą wiadomość o niniejszym piśmie: Jak to ze zlecenia i specjalnego nakazu Najjaśniejszego Księcia, pana Władysława, króla Polski etc., zjechaliśmy do wsi rzeczonej Honiatycze, którą szlachetny Wincenty Jantka posiada w dzierżawie od Majestatu Królewskiego, oraz do Wierzbiąża kapituły lwowskiej, i oznaczyliśmy granice między rzeczonymi wsiami, bacząc na to, o co między sobą toczyli spory i niezgody. Gdy tedy rzeczone strony z Kahujowa oraz Jantka zjechali się i przedłożyli przed nami z obu stron swe pisma i przywileje, zbadaliśmy i przekonaliśmy się, że rzeczone znaki, o które wiedli spory, są jasno zawarte w przywileju tegoż kościoła lwowskiego, w tych zaś [pismach], które on przedłożył jako królewskie, nic innego nie znaleźliśmy, jak tylko pewne sumy pieniężne darowane mu przez wspomnianego Najjaśniejszego Króla Polski. Mimo to, chcąc mieć sprawę jeszcze jaśniejszą i pewniejszą, wezwawszy starych ludzi [...] którzy uznali, że wszystkie te znaki, jakie są zawarte w opisie granic w przywileju Kapituły, od dawna należą i przynależą do rzeczonej wsi Kapituły lwowskiej Wierzbiąż. My zatem, po obejrzeniu przywilejów [...] wspomnianej wsi Honiatycze i Jantce nakazuje się wieczyste milczenie. Na świadectwo czego nasze pieczęcie zostały przywieszone do niniejszego listu. Dan w Wierzbiążu w czwartek przed Poczęciem Najświętszej Maryi Panny, Roku Pańskiego tysiąc czterechsetnego czterdziestego drugiego, w obecności szlachetnych: pana Jana Juromisłowskiego, Daćboga Przemyskiego, Piotra zwanego Długo marszałka, [...] Jacka Buhiewicza [...] i wielu innych wiarygodnych. My przeto przychylając się sprawiedliwie i łaskawie do wspomnianej prośby etc., przedłożone nam listy wyżej wpisane w imieniu [...] kapituły kanoników lwowskich, we wszystkich ich punktach, klauzulach i artykułach powagą naszą królewską aprobujemy, potwierdzamy, umacniamy oraz chcemy i postanawiamy, aby miały one moc należytej i wieczystej trwałości. Na czego wiarę i jawne świadectwo pieczęć nasza została przywieszona do niniejszego pisma. Dan w Warszawie na sejmie walnym królestwa, dnia dziewiętnastego miesiąca czerwca, Roku Pańskiego tysiąc pięćsetnego siedemdziesiątego, a panowania naszego roku czterdziestego pierwszego. Franciszek Krasiński Krasiński, podkanclerzy Królestwa Polskiego [Po prawej:] Relacja Wielebnego Franciszka Krasińskiego, z łaski Bożej i Stolicy Apostolskiej biskupa płockiego, archidiakona krakowskiego i podkanclerzego Królestwa Polskiego. [Nota na plice z lewej pod tekstem, XIX w.:] Niniejszy dokument został wpisany do ksiąg w cesarsko-królewskim Forum Nobilium Galicyjskim w Księdze Instrumentów, tom 5, strona 413, Akta Stanowe 139, strona 105, numer 1 dziedziczny, zaintabulowany na wsi Honiatycze wraz ze wsią Wierzbiąż. Działo się we Lwowie dnia 10 grudnia 1805 r. [podpis:] Cart. Odgellowicz [Pieczęć: ślad pieczęci pod papierowym rombem ochronnym] [Verso:] [Nota archiwalna:] Litera P [Noty z XIX w.:] Przedłożono dnia 16 marca 1804 [...] do numeru 6735; przedłożono 28 lipca 1807, numer 11041 [Starsza nota:] Wierzbiąż / Kahujów / Honiatycze [Sygnatury archiwalne ołówkiem i atramentem:] 1570, 1464

SIGISMVNDVS AVGVSTVS Dei gratia Rex Poloniae, magnus Dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Kijoviae, Volhiniae, Podlachiae, Livoniaeq[ue] etc. Dominus et Haeres. Significamus praesentibus literis nostris, quorum interest universis et singulis, harum notitiam habituris: Exhibitas nobis esse ternas literas autenticas, sigillis commissariorum appensis obsignatas, salvas, sanas atq[ue] integras, omniq[ue] vitio suspicionis caren[tes], actus comissariales granicierum in se continen[tes]. Supplicatumq[ue] nobis esse eisdem literis integre, ut easdem regia authoritate confirmare dignaremur, quarum quidem literarum de verbo ad verbum tenor sequitur et est eiusmodi: NOS ANDREAS Odrowansch de Sprowa Palatinus et Capitaneus terrae Russiae generalis, et Joannes Golambek de Zimnawoda, Judex Leopolien[sis], Significamus tenore praesentium quibus expedit generaliter universis harum notitiam habituris. Quod dum ex comissione sp[eci]ali et mandato SERENISSIMI Principis et domini d[omi]ni Vladislai Dei gratia Regis Poloniae etc. domini n[ost]ri gratiosissimi inter diversas disceptationes et discordias inter Ven[erabilem] Capitulum sanctae Ecclesiae metropolitanae Leopolien[sis] ex una, et providos olim Vincentium Ląnka de Honiatycze parentibus ab altera occasione limitationis et insigniorum dictorum Iagnowiskie stanowisko, campi et ostrow cum spinetis adiacentibus villae Wirzbiąnsch eiusdem Capituli, dudum exortas, sedare volentes, nec eis finem imponere valentes, n[is]i ad que quelibet partium sibi ius competere allegabat, cupientes itaq[ue] deinde eius[mod]i parti[bu]s plenius ex perm[issio]ne illiusq[ue] descendere, eistem limitatione et insigniis erectis perpinxissens, et dictis partibus volun[ter] et consensu ipsorum ad id accedente, diem aptum et terminum competentem ad producendum et monstrandum iura et munimenta ipsorum, et insuper eodem limitatione facta insignia habita assignavimus, et eapropter omnibus advenientibus etc. [Termino?] limitacionis praefixo, dictus dominus Capitularibus et eorumdem con[dicionem] puerorum Lancke praedictorum personaliter comparentibus, expediti et d[omi]ni Capitulares Leopolien[ses] coram nobis et aliis Praelatis et Baronibus infrascriptis nobiscum assedentibus iura et inscriptiones olim dictorum puerorum et de Siennow Castellani Leopolien[sis] et Nicolai Pawawa Capitanei Haliczyen[sis], coram quibus pro huiusmodi huiusmodi causa orta fuit. Ex comissio[ne] Regia materna, quas e[is]dem produxerunt, quibus nempe virtutibus autenticatis diligenter et perspectis, com[m]ittimus his iam certas foran[tes?] rationi per eosdem quosdam dunas ad id sequentes medietatem illis emitorem et bono fine terminatumq[ue] emilcare et regere? et volen[tes] consiliis maiestatis tunc pro tribunali resident et solum deum pro oculis habentes nulli partium dividendo, f[act]um Capit[u]li Leopolien[sis] videntes tenorem iurium dictorum et eorumdem virtutem et perhasam? spinita Iagnowskie stanowisko una cum campo ostrow et coniis pertinentis in eadem inscriptione dictorum duorum functorum desig[na]tis eisdem dominis Capitularibus eandem villam eorum Wirzbiąnsch emitente perpetue adiudicavimus adiudicamus perpetue decernentes pro sententia diffinitiva sententia mediante, praefatis dicti Lancke de eisdem silentium perpetuum imponentes. Harum quibus sigilla nostra sunt appensa testimonio literarum. Dat[um] in Leopoli feria secunda ante festum beatissimae Mariae Virginis gloriosae de anno domini Millesimo quadringentesimo quadragesimo, praesentibus ibidem clavis? et provi[dis] d[omi]no Gregorio de Prz[e]mysl Archiepiscopo, Magnificis et G[e]n[er]osis dominis Joanne Kmita de Wissnicze Castellano Leopolien[si], Dobeslao de Zurawicza, Petro de Bramnicza, Stephano de Bydlowa et Joanne Swieboda de Chawelupia, aliisq[ue] testibus fidedignis ad praemissa. NOS Andreas odrowonsch de Sprowa Palatinus et Capitaneus Russiae generalis, et Georgius Strumylo de Dimeschin Succamerarius Leopolien[sis] comissarii causa infra sc[rip]ta per Serenissimum Principem et d[omi]n[u]m d[omi]n[u]m Kazimirum dei gr[ati]a Regem Poloniae etc. dominum n[ost]rum gratiosissimum specialit[er] deputati, Significans tenore praesentium quibus expedit universis: Quomodo dum ex comissione sp[eci]ali et mandato eiusdem Regiae M[aiesta]tis super amplanandis et sopiendis comissis etc. cordis iniuriis et querelis hominibus inter villas Cahinow, Wierzbiassh hominum Canonicorum s[an]c[t]ae Ecclesiae Leopolien[sis] ex una, et Huniaticze villam regiam, tenutae per providum Ianthka alias nobili Blasio Srobonicki in controuersiam praecepti, necnon Czerkassy partibus ab altera. Consistentibus nobis li[ber]is ac trigesimo infrascriptis et bonorum hominibus testibus de eisdem venturisq[ue] fontis talenti granitionum hincinde et discrecionem. Nos compertis et mensuratis granitiebus villae Honiaticze ad com[m]u[nem] parvis fluvii Szczerzecz dictus Capow ad antiquum nihil ha[b]ere iuris et proprietatis sed omnimodam parte coincidentia pertinet et spectat ad ipsam villam Cahinow, pariter etiam e fuco? fluvio Szczerecz dem descendimus villam fau[ces?] fluvium Szczerecz deorsum usq[ue] ad dictam villam regiam tenutae Nobili Blasio de Svola maris puerorum olim Nobilis Iancka etc. fecerim ad praesent[ia] de quibus omnibus bitandum et discordia ibiq[ue] ducatis partibus et hinc semitis ex utraq[ue] parte testimonio diligenti inquirere examinato limites et granities inter villas Cahinow dictorum canonicorum Leopolien[sium] et Honiatycze villam regiam fecimus consignavimus et distinxismus in hunc modum, Primo recipiendo a loco licito Wirwerca fluminis Szczerecz ex opposito prati dicti Knesbalan lea in altera parte fluvii circa Canyow consisten[tis] a quo loco processimus usq[ue] ad rubos alias loging in cuius medio ereximus et segregavimus scopulum limitum etc. [...] ad albam infime prati circa mensem alias Zydlaska dambrowa consisten[tem] circa quam cleti lavie mandavimus signare vel leini scopulum, de dolo limite de consensu partium processimodum trans Zydrasza elist distinctis et limitamus primo incipiendo a scopulo fiduco etc. [...] et parte Honiatycze quam ex parte Czerkaska ad villam Cahiow dictorum canonicorum Leopolien[sium] spectare et pertinere tenendum, habendum, regendum et uti fruendum pacifice et quiete temporibus perpetuis. In cuius rei testimonium sigilla nostra praesentibus sunt appensa. Actum et dat[um] in Cahinow feria sexta ipsa festi christianis d[omi]n[i] etc. Anno d[omi]ni Millesimo quadringentesimo sexagesimo quarto, praesentibus G[e]n[er]osis et Nobilibus dominis Joanne de Chlicow subpincerna Leopolien[si], Joanne Piran de Siemiwnowka, Joanne de Jaszymir, Michaele de Podhaysolce, Tirany de Dyrhaska, Blasio Grobowski, Costuli de magna Hrosbana et Wyprowele de pielyebiwoscy ac aliis pluribus fide dignis ad praemissa. NOS Sienko de Siennow Castellanus Leopolien[sis] et Nicolaus Pawala Capit[aneus] Haliczyen[sis], Significamus tenore praesentium quibus expedit universis quibus et fueritis praesentium notitiam habituris. Quomodo ex comisso et sp[eci]ali mandato Serenissimi Principis d[omi]ni Vladislai Regis Poloniae etc. ad villas Homiatycze dicta quam nobilis Vincentius Iancka a M[aiesta]te regia h[ab]et in tenuta et capituli Leopolien[sis] Wirzbiash descendimus et granities inter p[re]dictas villas consignamus attendentia illa de quibus inter se controversias et discordias h[ab]ent; perventis itaq[ue] praedictis partes de et Cahinow et Iancka ex devisoq[ue] partibus l[itte]ras suas et privilegia coram nobis produxerunt, obyinserimus et conspeximus quod p[re]dicta insignia pro quibus discordias habuerunt in privilegio eiusdem eccl[esi]ae Leopolien[sis] clare conctinetur per specissimis et in his tanneq[ue] quas regales produxit non aliud comperimus n[is]i certas summas pecuniarum sibi per praefatum Serenissimum Regem Poloniae donatarum istic adhuc non obstantibus volentes claviores et certiores esse, vocatis senes homines [...] recognoveruntq[ue] omnia ista insignia quae continentur in privilegio Capituli de descriptionem granicierum pertinere et spectare ad villam praedictam Capituli Leopolien[sis] Wirzbiash ab antiquo. Nos igitur conspectis privilegiis [...] praedictam villam Homiatycze et Iancka perpetuum silentium imponitur. Harum quibus sigilla nostra praesentibus sunt appensa testimonio literarum. Dat[um] in Wirzbiash feria quinta ante conceptionem beatae Mariae Virginis, Anno domini Millesimo quadringentesimo quadragesimo secundo, praesentibus nobilibus Joanne d[omi]no Juronislio, Da[z]boco Przemislien[si], Petro alias Dluglo marschalco, mais swieczpali Jaczkone buhiewcz parbaez et aliis pluribus fide dignis. Nos igitur supplicationi praedicta etc. iuste et consentaneae annuentes, praeinsertas literas nomine vnibilis canonicorum Leopolien[sium] capituli nobis oblatas in omnibus earum punctis clausulis et articulis authoritate nostra regia approbamus, confirmamus, roboramus et vim debitae ac perpetuae firmitatis eas habere volumus atq[ue] decernimus. In cuius rei fidem et evidentens testimonium sigillum nostrum praesentibus est appensum. Datum Varsoviae in conventu regni generali, die decimanona mensis Junii, Anno domini millesimo quingentesimo septuagesimo, Regni vero nostri anno quadragesimo primo. Franciscus Krasinski Crasin[ski] R[egni] P[oloniae] Vicecan[cellarius] [Po prawej:] Relatio Reverendi Francisci Krasinski Dei et Apostolicae Sedis gratia Episcopi Plocensis, Archidiaconi Cracoviensis et Regni Poloniae Vicecancellarii. [Nota na plice z lewej pod tekstem, XIX w.:] Documentum praesens apud Caes[areo]-Reg[ium] Forum Nobilium Galiciense Tabulae in Lib[ro] Instrum[entorum] Tomo 5 pag. 413 ingross[atum] Acta Stan. 139 pag. 105 num. 1 hear. super pagis Honiatycze cum pago Wierzbiaz intabulatum est, Actum Leopoli die 10 Decembr[is] 805. [podpis:] Cart. Odgellowicz [Pieczęć: ślad pieczęci pod papierowym rombem ochronnym] [Verso:] [Nota archiwalna:] Litt. P [Noty z XIX w.:] praes. die 16 Martii 1804 [...] ad N[ro]m 6735; praes. 28 Julii 1807 N 11041 [Starsza nota:] Werbiz / Cahow / Honiatycze [Sygnatury archiwalne ołówkiem i atramentem:] 1570, 1464