Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

131/1/627 · 131-1-627-001

Akt unii z Kościołem rzymskim zawarty przez hierarchów ruskich w Brześciu

Michał Rahoza, arcybiskup metropolita kijowski, halicki i całej Rusi; Herman Zahorski, arcybiskup połocki; Cyryl Terlecki, biskup łucki i ostrogski, egzarcha kijowski; Hipacy Pociej, biskup włodzimierski i brzeski; Dionizy Zbirujski, biskup chełmski i bełski; Jonasz Hohol, biskup piński i turowski; Grzegorz, archimandryta ławryszewski; Gedeon Chmielnicki, archimandryta miński i inni Wszyscy wierni chrześcijanie (in perpetuam rei memoriam)
Року от рождества Христова тисеча пятьсот девятдесят шостого, месяца октовбра осмого дня водлуг старого календара [8 października 1596 st. st. / 18 października 1596 n. st.] · Brześć (Бересте)

Metropolita kijowski Michał Rahoza wraz z biskupami ruskimi ogłaszają przystąpienie do jedności ze Stolicą Apostolską i zawarcie unii Kościoła ruskiego z Kościołem rzymskim w Brześciu. Dokument zawiera podpisy i pieczęcie hierarchów oraz późniejsze wpisy proweniencyjne i oblacyjne.

Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

W imię Trójcy Przenajświętszej, Jedynego w istocie Boga, na Jego chwałę i cześć, dla zbawienia Jego ludu, a Świętego Chrześcijańskiego Kościoła Katolickiego utwierdzenia i rozszerzenia. Wszystkim, którym o tym wiedzieć będzie należało, my niżej mianowani porządku cerkiewnego pod władzą Stolicy Apostolskiej Państwa Rzymskiego będący: Michał Rahoza, metropolita kijowski i halicki i całej Rusi, Herman arcybiskup połocki, Cyryl arcybiskup łucki i ostrogski, Hipacy biskup włodzimierski i brzeski, Dionizy biskup chełmski i bełski, Jonasz arcybiskup piński i turowski [...] [Podpisy:] Michał Metropolita Kijowski, Halicki i całej Rusi ręką własną Herman arcybiskup połocki ręką własną Cyryl Terlecki, z Bożej łaski egzarcha, biskup łucki i ostrogski ręką własną Hipacy Pociej, z Bożej łaski biskup włodzimierski i brzeski ręką własną Dionizy Zbirujski, z Bożej łaski biskup chełmski i bełski ręką własną Jonasz arcybiskup piński i turowski ręką własną Grzegorz archimandryta ławryszewski ręką własną Gedeon Chmielnicki archimandryta miński ręką własną [Pieczęcie: Osiem pieczęci woskowych w drewnianych puszkach na jedwabnych sznurach, należących do sygnatariuszy aktu unii] [Verso:] Unia Rusinów z Kościołem Rzymskim w Brześciu dnia 8 października Roku Pańskiego 1596 zawarta i postanowiona. Dla zachowania pamięci do Kapituły Fundatora Kapituły. Lokalizacja 29, tom 7 [oraz nalepka: L. XXIX / 14] [Nota oblacyjna 1:] Krzysztof Garlicki, scholastyk włocławski, archidiakon dobrzyński w kościele katedralnym płockim etc. Przywilej ten unii Rusinów obrządku greckiego z Kościołem Rzymskim, po śmierci najjaśniejszego niegdyś Jana Tarnowskiego, biskupa kujawskiego, swego najdroższego wuja, na siebie spadły, ze względu na szczególną i wieczną swą miłość oraz szacunek dla wielce wielebnego pana Józefa Przecławskiego, prepozyta lwowskiego, rossadzkiego etc. i swego w sądach trybunalskich drugiego kolegium przyjaciela przesławnego, jako wieczną pamiątkę Archiwum Kościoła Metropolitalnego Lwowskiego darował i przez niego przekazał. Roku Pańskiego tysiąc sześćset dwunastego, dnia dwudziestego czwartego lipca. W Lublinie. [Nota oblacyjna 2:] Włożono do akt ziemskich żydaczowskich. W środę po niedzieli Reminiscere w Żydaczowie najbliższą, Roku Pańskiego 1768. Niniejsze pismo unii ze Świętym Kościołem Rzymskim przez metropolitę i biskupów ruskich sporządzone, do akt sądu niniejszego zostało przez oblatę przedłożone, przyjęte i wpisane. [Nota oblacyjna 3 (słabo czytelna):] [...] dnia 27 stycznia Roku Pańskiego 1769 [...] do akt [...] przedłożone, przyjęte i słowo w słowo wpisane.

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

Во имя Святое Троицы, Единого во естестве Бога, Его же славе и хвале, его людей спасению, а Церкви святое християнское Католицкое утвєржению и розширению. Всим, которымъ то ведати будетъ належало, Мы ниже названыи поряду церковного под владзою Столца Апостольского Панства Рзымского естесьмо: Михал Рагоза, митрополит киевский и галицкий и всее Руси, Герман архиепископ полоцкий, Кирил архиепископ луцкий и острозский, Ипатий епископ володимерский и берестейский, Деонисий епископ холмский и белзский, Иона архиепископ пинский и туровский [...] [Podpisy:] Михал Митрополитъ Киевский, Галицкий и всея Руси рукою власною Германъ архиепископъ полоцкий рукою власною Кирилъ Терлецкий, Божиею милостию екзарха, епископъ луцкий и острозский рукою власною Ипатей Потей, Божиею милостию епископъ володимерский и берестейский рукою власною Деонисий Збируйский, Божиею милостию епископъ холмский и белский рукою власною Иона архиепископъ пинский и туровский рукою власною Григорей архимандрит лавришовский рукою власною Гедеон Хмельницкий архимандрит минский рукою власною [Pieczęcie: Osiem pieczęci woskowych w drewnianych puszkach na jedwabnych sznurach, należących do sygnatariuszy aktu unii] [Verso:] Unio Rutenorum cum Eccl[esi]a Romana Brestiae die 8 Octobris Anno D[omi]ni 1596 conclusa et determinata. Pro memoria asservanda ad Capitulum Fundat[o]r[is] Cap[itu]li. Loc. 29 Vol. 7 [oraz nalepka: L. XXIX / 14] [Nota oblacyjna 1:] Christophorus Garlicki Scholasticus Wladislaviensis Archidiaconus Dobrinensis in Eccl[esi]a Cathedrali Plocen[si] etc. Privilegium hoc unionis Russorum ritus Graeci cum Eccl[esi]a Romana post mortem Ill[ustrissi]mi olim Joannis Tarnowski Episcopi Cujaviensis avunculi sui desideratissimi ad se devolutum ob singularem et perpetui sui amoris atq[ue] observantiae in Ad[modum] R[everen]dum D[omi]num Josephum Przeclawski Praepositum Leopolien[sem] R[os]satkiren[sem] etc. et suum in Judiciis Tribunalitiis secundi Col[le]g[ii] amicum Clarissimum, monumentum perenne, Archivo Eccl[esi]ae Metropolitanae Leopolien[sis] donavit, per eumq[ue] transmisit. Anno D[omi]ni Millesimo Sexcent[esi]mo Duodecimo die vigesima quarta Julii. Lublini. [Nota oblacyjna 2:] In Posit[is] Actis T[e]r[re]st[ribus] Zydacz[oviensibus]. F[e]r[i]a 4[t]a p[os]t D[omi]ni[c]am Reminiscere Zydaczoviae p[ro]x[im]a A[nn]o D[omi]ni 1768. Literae praesentes Unionis cum S[ancta] Romana Ecclesia per Metropolitam et Episcopos Ruthenos confectae ad Acta Judicii praesen[tis] sunt per Oblat[am] porrectae, susceptae et ingrossatae. [Nota oblacyjna 3 (słabo czytelna):] [...] die 27 Januarii Anno Domini 1769 [...] ad acta [...] porrectae, susceptae et de verbo ad verbum ingrossatae.

Uwagi do odczytu

Słynny akt ogłoszenia unii Kościoła ruskiego z Kościołem rzymskokatolickim na soborze w Brześciu Litewskim (Akt Unii Brzeskiej). Pergamin w dobrym stanie zachowania, z dwoma niewielkimi otworami w zgięciu pergaminu. Pod tekstem osiem pieczęci woskowych (odciśniętych w czerwonym wosku w okrągłych toczonych miseczkach/puszkach drewnianych na ozdobnych jedwabnych sznurach). W karcie katalogowej podano datę wg nowego stylu (18.10.1596), natomiast w samym dokumencie wpisano: 8 października 1596 r. według starego kalendarza (co odpowiada 18 października n. st.). Na odwrocie znajdują się późniejsze łacińskie adnotacje archiwalne i relacje o oblatach (Lublin 1612 r., Żydaczów 1768 r., 1769 r.).

Zakres opracowania: Odczyt automatyczny (15.10.2026), niesprawdzony z oryginałem przez człowieka; nieczytelne fragmenty oznaczono [...].

ekstrakcja: 15.10.2026 15:26 · model: gemini-3.8-flash

Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

131/1/627 · 19 · zdjęcia: recto, verso, pieczęcie