Potwierdzenie przez króla Jana Kazimierza praw lwowskich dominikanów do wodociągu

JAN KAZIMIERZ, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, inflancki, smoleński i czernihowski, a także dziedziczny król Szwedów, Gotów i Wandalów. Oznajmiamy niniejszym pismem naszym wszystkim i każdemu z osobna, kogo to dotyczy: Że tak jak Najjaśniejszy Dom Nasz i Boscy Poprzednicy Nasi przed wielkimi nawet sprawami Królestwa na pierwszym miejscu stawiali troskę o sprawy kościelne, tak i My z wrodzonej cnoty, wstępując w ich święte ślady, także codziennymi przykładami usiłujemy [dowodzić], jak wielką wiedzeni jesteśmy pobożnością w podtrzymywaniu kultu Bożego oraz chronieniu i rozszerzaniu wiary katolickiej, i jak bardzo sprzyjamy pomnażaniu dóbr, jako też wolności, przywilejów i immunitetów kościołów i klasztorów oraz zabiegamy o ich wzrost. A przeto, skoro przedłożono Nam prośbę w imieniu zakonników kaznodziejów konwentu lwowskiego przy kościele Najświętszego Ciała Chrystusa, abyśmy nadane im przez magistrat lwowski niżej opisanym sposobem prawo i zapis na wodociąg, a przez należyty przywilej Najjaśniejszego świętej pamięci Rodzica Naszego potwierdzone, także Naszą Najwyższą powagą królewską raczyli zatwierdzić i umocnić. Którego to przywileju i prawa dosłowna treść następuje i jest taka: Zygmunt III, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, inflancki, a także dziedziczny król Szwedów, Gotów i Wandalów. Oznajmiamy niniejszym pismem Naszym wszystkim i każdemu z osobna, kogo to dotyczy: Że przedłożono Nam pismo pergaminowe, podpisane ręką Sławetnego Burmistrza i Rajców Miasta Lwowa, niżej w osnowie tego pisma wymienionych, i dwiema pieczęciami pod błękitnym [woskiem], tak ogólną tegoż Miasta Lwowa, jak i prywatnymi wspomnianego magistratu i tegoż pospólstwa, [dotyczące] wodociągu na gruntach miejskich u podnóża góry [...] na rzecz brata swego konwentu przez tychże czcigodnych ojców Zakonu św. Dominika przebywających przy kościele pod wezwaniem Najświętszego Ciała Chrystusa z nadania całe, nienaruszone i nieuszkodzone, wolne od wszelkiego podejrzenia, i upraszano Nas, abyśmy to pismo powagą Naszą Królewską raczyli zaaprobować i potwierdzić, a tenor tego pisma jest następujący: W imię Pańskie, amen. Na wieczną niezmierzonego Boga i śmiertelnych pamięć. Ponieważ z obfitości doświadcza się, że ojcowie zakonnicy kaznodzieje Zakonu Świętego Dominika w mieście Lwowie, osadzeni od wielu lat przy kościele pod wezwaniem Najświętszego Ciała Chrystusa, urośli w wielki wzrost, nie tylko pobożność i krzewienie kultu Bożego, a stąd zbawienie dusz licznymi trudami pielęgnując, szczególną życzliwością i łaskawością ich otaczamy, [...] i wielce zabiegamy o przysparzanie im pożytków i ozdób. Dlatego, gdy wspomniani czcigodni ojcowie zwrócili się do Nas z prośbą, abyśmy wodociąg na gruntach miejskich u podnóża góry [...], obfitujący w czystą, tryskającą wodę źródlaną, wybudowany przez tychże braci zakonnych ojców własnym kosztem, ustąpili i na wieczność przypisali, Przeto My, Burmistrz i Rajcy tego Miasta, zważywszy, że bracia zakonnicy sługi św. Dominika [...] temuż miastu Lwowu największej pobożności [...] w krzewieniu chwały Bożej w niebiosach przysporzyli, modłami i błaganiami zmazują winy Miasta i pomagają [...], wspomniany wodociąg Tomasz Wielebnego Ojca Brata Stanisława [...] w owym czasie i akcie Miasta tymże zakonnym ojcom i braciom, teraz i w przyszłości istniejącym, ze wszystkimi tegoż źródłami wody, kanałami, sklepieniami, przynależnościami i w ogólności [...] Miasta na wieki pozwoliliśmy, jako i w rzeczy samej wspólnie i rzeczywiście dajemy, przekazujemy oraz przypisujemy na przyszłość i na wieczność, i po wieczne czasy bez żadnego wyjątku [...] z tą intencją wobec nich, że sławetni rajcy lwowscy, teraz i w przyszłości będący, w imię wielkiej wdzięczności przyjmą to czystym sercem raczej jako dowód szacunku niż tego, co dobrego uczynili, życząc pomyślności Miastu, i wreszcie świętymi u Boga modłami i ofiarami Majestat Boski łaskawym i [...] przebłaganym uczynią, a przed Turkami i Tatarami, najokrutniejszymi wrogami imienia Chrystusowego, jako że Miasto narażone jest na częste najazdy barbarzyńców, tarczę i obronę pobożnymi ślubami i modłami przyniosą; tak wszakże, aby [...] zakonnicy ojcowie poza własnym użytkiem wieczysty odpływ tej wody miejskim naszym Ormianom [...] pod aktem dnia dzisiejszego do akt tegoż Miasta wieczystym prawem przyjętym udostępnili i uczynili ich uczestnikami dobrodziejstwa im obecnie udzielonego, bez żadnego uszczerbku dla owej wody. [...] chrześcijanom, tak z darowizny niniejsze nadanie w sposób wyżej wymieniony określone i ograniczone [...] Miasta, jak i czyjekolwiek nigdy nie zostanie naruszone, a podpisanym niniejszym ręką [...] wierność i powagę przodków swoich zachowywać i [...] ich równym biegiem w sposób wyżej wymieniony nieustannie zachować, i pełną naszą darowiznę czystą i nieodwołalną po wieczne czasy będą posiadali. Dan w ratuszu lwowskim w środę, w sam dzień święta miesiąca lipca roku Pańskiego tysiąc sześćset trzynastego. Paweł Dominik Kłosowic, burmistrz lwowski, w imieniu swoim i sprawą szlachetnych [...] ręką własną. P. Erazm Syxt, lekarz i rajca lwowski, ręką własną. Alfons Belle Ordinationis, rajca lwowski, ręką własną. Marcin Mikołaj Pianus, doktor, rajca lwowski, ręką własną. Stanisław Niewiarowic, rajca lwowski, ręką własną. Marcin Korzeniewski, rajca lwowski, ręką własną. Melchior Zachtyry, rajca lwowski, ręką własną. My przeto, rzeczony król Zygmunt, przychylając się łaskawie do prośby wspomnianego konwentu, ze względu na Naszą [życzliwość] dla zakonników Zakonu św. Dominika, uznaliśmy za stosowne we wszystkich jego punktach, klauzulach i artykułach zaaprobować i ratyfikować, jako też w granicach prawa aprobujemy, ratyfikujemy i potwierdzamy niniejszym pismem Naszym, postanawiając, że winno ono uzyskać swą wieczystą moc. Na czego wiarę niniejsze pismo, podpisane Naszą ręką, nakazaliśmy umocnić pieczęcią Koronną. Dan w Warszawie, dnia 11 miesiąca listopada roku Pańskiego 1628, panowania Naszego w Polsce 42, a w Szwecji 37 roku. Zygmunt, król. Miejsce pieczęci wiszącej. Mikołaj Gembicki, sekretarz jaśnie wielmożnego [kanclerza], ręką własną. MY PRZETO, Jan Kazimierz, król Polski i Szwecji, przychylając się łaskawie do prośby wspomnianych, mając na względzie i to, że ciż ojcowie kaznodzieje ten swój wodociąg przez cały miniony czas z taką pieczołowitością, kunsztem i nakładami utrzymywali, iż nawet [...] Czarniecki i Moskale, chociaż wszystkie inne wodociągi Miasta zostały przez nieprzyjaciół zniszczone, to przecież ten wodociąg Ojców Kaznodziejów pozostał i ocalał nienaruszony, i zaopatrywał w wodę całą ludność [...] pozostającą, chętnie wyżej napisaną sprawę Najjaśniejszego Rodzica Naszego, a w niej wpisaną zgodę czyli darowiznę magistratu lwowskiego we wszystkich punktach i warunkach uznaliśmy za godną zatwierdzenia [...], jako też na mocy tego wspólnego nabycia na piśmie powagą Naszą Królewską aprobujemy i potwierdzamy, wszelkie braki, o ile jakiekolwiek by się okazały, a mianowicie słowa pospólstwa tegoż Miasta Lwowa bądź jakiekolwiek inne, kiedykolwiek mogące wyniknąć, z pełni Naszej władzy królewskiej uzupełniając, tychże zakonników kaznodziejów [tegoż] konwentu przy tymże użytkowaniu wody dotychczasową powagą zachowujemy, a niniejsze pismo podpisane ręką Naszą niech uzyska moc wieczystej trwałości i niech przez starostów naszych lwowskich na dany czas urzędujących, jak i przez magistrat oraz całe pospólstwo będzie w rzeczywistości wprowadzane w wykonanie. Na czego wiarę niniejsze pismo, podpisane Naszą ręką, nakazaliśmy umocnić pieczęcią Koronną. Dan we Lwowie, dnia 26 miesiąca maja roku Pańskiego 1663, panowania Naszego w Polsce i Szwecji 15 roku. Jan Kazimierz, król [Nota po prawej stronie na dole:] Potwierdzenie praw Ojców Zakonników Konwentu Lwowskiego św. Dominika pod wezwaniem Najświętszego Ciała Chrystusa na służący [im] wodociąg. [Podpis sekretarza:] Stefan Hankiewicz, sekretarz Królewskiej Mości, ręką własną [Nota w dolnym prawym rogu:] Staraniem i pracą wielce wielebnego i zakonnego ojca Jacka Rzeczkowskiego, doktora świętej teologii, przeora konwentu lwowskiego Najświętszego Ciała Chrystusa Zakonu Kaznodziejskiego. [Pieczęć:] [Brak pieczęci; zachowane jedwabne sznury pieczętne przewleczone przez plikę] [Verso:] [Nota:] Króla Kazimierza potwierdzenie wodociągu [...] [Nota:] Przywilej [...] [Data:] 1650 [lub 1656?] [Sygnatury:] Nr 20; Litera F; Nr 10; .10.; 10 [Nota:] Potwierdzenie króla Kazimierza na wodociąg [Sygnatura:] Zarejestrowano pod nr. 335. [Sygnatura:] Fascykuł I. Nr = 1643 [lub 1673?] [Nota przy brzegu:] Z przywilejów Konwentu [...] Lwowskiego Dominikanów [...]

IOANNES CASIMIRUS Dei gra[tia] Rex Poloniae, Magn[us] Dux Lithuan[iae], Rus[siae], Prus[siae], Masouia[e], Samogitia[e], Liuon[iae], Smolen[sciae], Czerniechouiaeq[ue]; nec n[on] Suec[orum], Gottor[um], Vandalor[um]q[ue] haer[editarius] Rex. Significamus praesentibus literis nostris quorum interest universis & singulis. Quòd quemadmodum Serenissima Domus Nostra, D[ivique] Praedecessores Nostri, magnis quoque negotiis Regni primarie rerum Ecclesias[ticarum] curam, anteponebant curas, ita et Nos ex innata virtute, sanctis eorum inhaerentes vestigiis etiam quotidianis id comprobare [conamur?] exemplis, quanta in prosequendo Divino cultu, fideque Catholica protegenda et amplianda ducimur pietate, et quantum augendis pariter bonorum, prout et libertatum, Privilegiorum, immunitatum, Ecclesiarum et Coenobiorum favemus ac studemus incrementis: Ac ideò cum Nobis nomine Religiosorum Praedicatorum Conventus Leopolien[sis] ad Ecclesiam Sacratissimi Corporis Christi existen[tium] supplicatum sit, ut ipsis Jus ac inscriptionem per Magistratum Leopoliensem super ductum aquae modo infrascripto collat[um], et per Regulare Privilegium à Serenissimo Divoe memoriae Parente Nostro confirmat[um], etiam Suprema authoritate Nostra Regia approbare et consolidare dignaremur: Cuius quidem Privilegii et Juris tenor de verbo ad verbum sequitur et est talis. Sigismundus III Dei gratia Rex Poloniae, Magnus Dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Livoniaeque, nec non Suecorum, Gottorum, Vandalorumque haereditarius Rex. Significamus praesentibus literis Nostris quorum interest universis & singulis. Exhibitas Nobis esse literas pergameneas, manu Famosi Proconsulis et Consulum Civitatis Leopoliensis, inferius in contextu isto literarum specificatorum subscriptas, et duobus Sigillis subcaeruleis, tum generali Civitatis ejusdem Leopoliensis quam privatis, dicti Magistratus et eorundem communitas, aquaeductum in fundis Civitatis ad radices montis [...] pro parte fratris sui conventus ab eorundem Religiosis Patribus Ord[inis] S. Dominici ad Ecclesiam tituli Sacrat[issimi] Corporis Christi consisten[tium] concessione sanas salvas et illaesas, omnique suspitione carentes, supplicatumq[ue] Nobis esse, ut easdem literas authoritate Nostra Regia approbare et confirmare dignaremur, quarum literarum tenor est qui sequitur. In nomine Domini Amen, ad perpetuam immensae Dei et mortalium memoriam. Cum abunde experiatur Religiosos Praedicatores Patres Ord[inis] Sa[nc]ti Dominici in Civitate Leopoliensi ad Ecclesiam tituli Sacrat[issimi] Corporis Christi ab annis plurimis fundatos magno crevisse augmento, non solum pietatem Divinique cultus propagationem ac inde salutem animarum sedundis excolendis compluribus labores, singulari favore ac benevolentia complectimur, [...] commodis et ornamentis obtendendis dare est plurimum studemus: Quamobrem cum a Nobis petierint dicti Patres Religiosi Patres, [qvod?] ductum in fundis Civitatis ad radices montis [...] puro fontis suae scaturien[tis] abundantem per eosdem Fratres Religiosos Patres sumptu proprio extructum concederemus et in perpetuum attribueremus, Nos itaque Proconsul et Consules Civitatis huius considerantes, quod Religiosi fratres institoris S. Dominici, [conteg?] Leopoli Civitati eidem maxima pietatis [...] in caelo Divini propagando adcreverunt, suffragiis et execrationibus noxas Civitatis expiant, juvantque [...] aquae nominatum ductum Thomas R[everen]di Patris Fratris Stanislai [...] tempore ac Actus Civitatis Civitatis Religiosis Patribus et Fratribus nunc et in futurum existentibus cum omnibus ejusdem aquae fontibus, canalibus, fornicibus attinentiis et generaliter [...] Civitatis in perpetuum permisimus, prout quidem iam commune et de facto ipso damus et conferimus ac attribuimus, in futurum et in perpetuum ac in aevum absque ulla exceptione [...] erga ipsos effect[u] complacere, eam suam Famosi Consules Leopolien[ses] nunc et in futurum existentes Religiosos Patres ac Fratres, nomine gratitudinis ma[gnae] hoc quoque observantia potius, quam bene fecerunt argumentum puro animo acceptaturos Civitati bene futuros, ac denique sanctis apud Deum precibus ac sacrificiis Numen Divinum propitium atque [...] placatum reddituros, ac praesidium contra Turcas et Tartaros Christi nomini immanissimos hostes, quippe in Civitate frequentibus barbarorum incursionibus exposita votis et supplicationibus piis allaturos esse, ita tamen [...] Religiosi Patres citra usum suum perpetuum defluxum huius aquae Civitatis nostris Armeniis [...] sub actu diei praesentis ad Civitatis eiusdem acta perpetuo suscepto extat communicent et beneficii sibi ad praesens concessi sine quovis eius aquae praejudicio participes faciant. [...] Christianis, tum ex donationis praesentem concessionem modo praemisso determinatis atque limitantis [...] Civitatis quam cuiusque nullo unquam existente subamovebimus praentibusque subscriptis manu [...] fidem et authoritatem Maiorum suorum observari et [...] eorumdem aequo cursu modo praemisso perenniter conservari, et plenam Donationem nostram puram et irrevocabilem perpetuis temporibus sint habituri. Data in Praetorio Leopoliensi feria quarta ipso die Festo Mensis Julii Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Decimo Tertio. Paulus Dominicus Klosowic Proconsul Leopol[iensis] suo et actu Nobilium [...] nomine m[anu] p[ropria]. D. Erasmus Syxtus Medicus et Consul Leop[oliensis] m[anu] p[ropria]. Alphonsus Belle Ordinationis Consul Leop[oliensis] m[anu] p[ropria]. Martinus Nicolaus pianus Doctor Cons[ul] Leop[oliensis] m[anu] p[ropria]. Stanislaus Niewiarowic Consul Leopol[iensis] m[anu] p[ropria]. Martinus Korzeniewski Consul Leop[oliensis] m[anu] p[ropria]. Melchior Zachtirius Cons[ul] Leop[oliensis] m[anu] p[ropria]. Nos itaque praefatus Sigismundus Rex supplicationi praedicti con[ven]tus benignè annuentes, pro Nostra erga Religiosos S. Dominici Ordinis in omnibus punctis suis, clausulis et articulis approbandam ratificandam esse duximus, prout quidem quantum de Jure est approbamus ratificamus et confirmamus praesentibus literis n[ost]ris decernentes easdem robur suum perpetuum obtinere debere. In quorum fidem praesentes manu Nostra subscriptas Sigillo Regni communiri jussimus. Dat[um] Varsaviae die XI Mensis Novembris Anno D[omi]ni MDCXXVIII Regnorum Nostrorum Poloniae XXXXII, Sueciae XXXVII Anno. Sigismundus Rex. Locus Sigilli pensilis. Nicolaus Gembicki Secretarius Illustr[issi]mi m[anu] p[ropria]. NOS itaque Joannes Casimirus Poloniae & Sueciae Rex supplicationi memorat[orum] benignè annuentes, eoque attento, quod iidem Religiosi Praedicatores hunc suum ductum aquae, toto anteactorum temporum tractu tanta cura, arte et expensis foverint, ut etiam [...] Czarniecki et Moschos, licet adii omnes ductus aquae Civitatis per hostes intercepti fuerant, is vero tamen Patribus Praedicatoribus aquaeductus intactus fuerit manseritq[ue], et totum populum [...] manentem aquis suppeditaverit, libenter suprascriptam Serenissimi Parentis Nostri rationem et in ea consensum seu Donationem Magistratus Leopol[iensis] inscriptam in omnibus punctibus et conditionibus approbandam [...] censuimus, prout quidem vigore huius emp[ti]onis communis per scriptum Authoritate Nostra Regia approbamus et confirmamus, defectus omnes in quantum aliqui experirentur et aliquo nominatim verba communitatis Civitatis eiusdem Leopol[iensis] seu quocunque alioqui quandoque poterint ex plenitudine potestatis n[ost]rae Regiae supplentes, eorundem Religiosorum Praedicatorum [iidem?] Conventus circa eundem usum aquae eousque illos autoritate conservamus, praesentesque manu Nostra subscriptas perpetuae firmitatis robur obtineat et a Capitaneis n[ost]ris Leopolien[sibus] pro tempore existentibus, tum et a Magistratu et tota communitate in reali habeatur exequutione. In cuius rei fidem praesentes manu Nostra subscriptas Sigillo Regni communiri iussimus. Datum Leopoli die XXVI Mensis Maii Anno Domini MDCLXIII Regnorum Nostrorum Poloniae & Sueciae XV Anno. Joannes Casimirus Rex [Nota po prawej stronie na dole:] Confirmatio Jurium Religiosorum PP. Patrum Conventus Leopoliensis S. Dominici tituli Sacrat[issi]mi Corporis Christi super aquaeductum servien[tem]. [Podpis sekretarza:] Steph[anu]s Hankiewicz secr[etari]us Reg[iae] M[aiesta]tis m[anu] p[ropria] [Nota w dolnym prawym rogu:] Cura et labore Adm[odum] R[eve]ndi et Rel[igiosi] P[at]ris Hyacinthi Rzeczkowski S. Th. D. Prioris Conventus Leopolien[sis] SS. Corporis Christi Ordinis Praedicatorum. [Pieczęć:] [Brak pieczęci; zachowane jedwabne sznury pieczętne przewleczone przez plikę] [Verso:] [Nota:] Aquaeductu Confirmatio Casimiri Rex [...] [Nota:] Privilegium [...] [Data:] 1650 [lub 1656?] [Sygnatury:] No 20; Litt. F; No 10; .10.; 10 [Nota:] Confirmatio Casimiri Regis super Aquaeductum [Sygnatura:] Consignat[us] Nro 335. [Sygnatura:] Fasc. I. N. = 1643 [lub 1673?] [Nota przy brzegu:] Ex Privilegia Conventus [...] Leopoliens[is] Dominici [...]