131/1/761 · 131-1-761-001
Zatwierdzenie przez arcybiskupa Jana Tarnowskiego fundacji Jana Sobieskiego dla lwowskich bonifratrów
Arcybiskup lwowski Jan Tarnowski potwierdza i aprobuje fundację Jana Sobieskiego zabezpieczoną na dobrach Błudów, erygując konwent oraz szpital bonifratrów przy kościele św. Wawrzyńca we Lwowie. Dokument inkorporuje kościół do uposażenia zakonników oraz reguluje kwestie immunitetu kościelnego i nienaruszalności praw miejscowej parafii.
Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.
[Oprawa przednia, tłoczona i złocona skóra, monogramy wokół herbu:] I. Z. S. CH. K. S. IA. ST. P. W. I. K. M.
[k. 1r]
W IMIĘ PAŃSKIE. AMEN.
Na wieczną rzeczy pamiątkę.
Ktokolwiek nieustannym i gorliwym rozmyślaniem kontempluje nieskończone skarby Boskiej Dobroci, najobficiej wylane na cały rodzaj ludzki, ten dopiero osiąga – jak się uznaje – prawdziwe szczęście wiecznej błogości, gdy ku ulżeniu ludzkiemu niedostatkowi oraz osobom srodze wyczerpanym na ciele i duchu przez wrogie strzały macoszej Fortuny, wyciąga i podaje szczodre dłonie swej prawicy, wspomagając je ze współczucia. Co częstokroć w myślach rozważając znakomitego rodu bohater, jaśnie wielmożny Jan z Sobieszyna Sobieski, chorąży koronny, jaworowski i stryjski starosta, dziedzic na Żółkwi, a pragnąc zażywać wiecznej szczęśliwości Królestwa Niebieskiego, dla ratunku zbawienia swej duszy i na odpuszczenie grzechów, sumę trzydziestu tysięcy złotych polskich na dobrach swych własnych i dziedzicznych zwanych Błudów, leżących w województwie wołyńskim i powiecie łuckim, na fundację konwentu czyli klasztoru i szpitala Zakonu Błogosławionego Jana Bożego, pospolicie zwanych bonifratrami, szczodrze i łaskawie przeznaczył i zapisał. Dlatego też
[k. 1v]
MY, JAN TARNOWSKI, Z BOŻEJ I STOLICY APOSTOLSKIEJ ŁASKI ARCYBISKUP LWOWSKI, WIECZYSTY ADMINISTRATOR OPACTWA W MOGILE.
Wszystkim i każdemu z osobna, tak obecnym, jak i przyszłym, niniejszym naszym pismem oznajmiamy. Iż stając osobiście przed nami zasiadającymi w trybunale i dla wymierzania sprawiedliwości oraz przed naszym sądem, czcigodni i zakonni ojcowie bracia Melchior Maiorowski, Grzegorz Policki, kapłan, profesi Zakonu Błogosławionego Jana Bożego, oraz prawomocni plenipotenci zakonnych ojców i braci tegoż zakonu, pospolicie zwanych bonifratrami, opiekunów szpitali i chorych, na dzisiejszym terminie, wynikającym z listów krydy w mocy generalnego pozwu przeciwko wszystkim i każdemu z osobna, łącznie lub z osobna, roszczącym sobie przeciwne prawo i jakikolwiek interes do niżej spisanych rzeczy, wydanych z naszej kancelarii i prawomocnie – jak było widać – wykonanych przez przybicie do wrót kościołów położonych wewnątrz i na zewnątrz murów miasta Lwowa przez czcigodnego Wojciecha Spławskiego, wikariusza kościoła metropolitalnego lwowskiego, oskarżyli z należytą usilnością o niestawiennictwo wszystkich i każdego z osobna, wspomnianymi listami krydy pozwanych, a niestawających, i pod ich nieobecność autentyczną fundację i zapis, niżej włączone, sumy głównej trzydziestu tysięcy złotych, na czynsz roczny z prawem wykupu w wysokości dwóch tysięcy i stu złotych, z tejże sumy głównej przypadający, na fundację i erygowanie klasztoru czyli konwentu oraz szpitala wyżej spisanych ojców i ich zakonu,
[k. 2r]
przez jaśnie wielmożnego Jana z Sobieszyna Sobieskiego, chorążego koronnego, jaworowskiego i stryjskiego starostę, pułkownika Jego Królewskiej Mości, nader pobożnie ofiarowaną, a na dobrach w treści fundacji i zapisu dokładnie oznaczonych zabezpieczoną i obciążoną hipoteką, przedłożyli, pokornie prosząc, aby wszyscy i każdy z osobna pozwani, a niestawający, zostali uznani za nieposłusznych i pod ich nieobecność tenże zapis we wszystkich punktach, klauzulach i artykułach został zatwierdzony, wzmiankowana suma pieniężna główna wraz z czynszem od niej pochodzącym do wolności i immunitetu kościelnego została przypisana, wcielona i włączona, oraz aby na tej sumie głównej i czynszu klasztor, konwent formalny czyli erem i szpital wspomnianych zakonnych ojców i braci oraz ich zakonu przy kościele św. Wawrzyńca, na Przedmieściu Halickim miasta Lwowa położonym i istniejącym, po skasowaniu i zniesieniu tytułu prebendariusza, został erygowany, ufundowany i uposażony, a zezwolenie na budowę klasztoru czyli konwentu i szpitala wspomnianych na tymże miejscu wzmiankowanym ojcom i braciom udzielone, tudzież inne rzeczy w tym względzie i wokół tego z przepisu świętego Soboru Trydenckiego i konstytucji apostolskich wydanych w sprawie wznoszenia nowych klasztorów, a także statutów synodu prowincjonalnego, jak również reguły i wyżej rzeczonego zakonu potrzebne zostały postanowione i zarządzone, oraz aby potrzebne dokumenty na to w zwykłej formie zostały wydane.
Której to fundacji osnowa następuje taka:
Jan z Sobieszyna Sobieski, chorąży koronny, starosta jaworowski. Wiadomo czynię tym pismem moim, iż ja, czyniąc zadość natchnieniu Bożemu i pobożnemu mojemu ku zakonowi ojców bonifratrów afektowi, a życząc sobie tego, abym doczesnymi i znikomymi fortunami ziemskimi, których mi ręka Boska powierzyła, pozyskał wiekuiste i na owe
[k. 2v]
błogosławieństwo sobie zarobił, które jest miłośnikom ubogich przyrzeczone: „Błogosławiony, który ma wzgląd na potrzebującego i ubogiego, w dniu nieszczęścia wybawi go Pan”, umyśliłem wspomnianemu świątobliwemu zakonowi konwent tu we Lwowie i szpital, w którym bym i Stwórcę Przedwiecznego wielbić, i członkom Chrystusa Pana, to jest ludziom chorym ubogim, ratunku w potrzebnym zdrowiu służyć mógł, od samych podstaw ufundować. Której to tak przedsięwziętej myśli mojej już mi jaśnie wielmożny Jego Mość ksiądz JAN TARNOWSKI, arcybiskup lwowski, opat mogilski, kościołka na przedmieściu lwowskim halickim pod tytułem świętego Wawrzyńca wystawionego pozwalając, pomaga; tedy tym chętniej ją wykonywam. Summę tedy trzydzieści tysięcy złotych polskich na majętności mojej własnej dziedzicznej zwanej Błudów i na wszystkich przyległościach jej, w województwie wołyńskim a powiecie łuckim leżących, aby wiecznymi czasy konwentowi i szpitalowi ojców bonifratrów zakonników Zakonu Błogosławionego Jana Bożego tu we Lwowie przy kościele pomienionym przeze mnie fundowanemu, teraz i napotym nieprzestajnie następującemu należała, zapisuję. Od której to sumy czynszu rocznego dwa tysiące sto złotych polskich corocznie trzema ratami onym płacić ja i sukcesorowie moi, i wszelcy dóbr pomienionych dziedzice i posesorowie powinien będę, a po mnie zaś pomienieni następcy powinni będą: to jest pierwszą ratę na każde święto Trzech Króli Świętych złotych siedemset; drugą ratę na Zielone Świątki złotych polskich siedemset; a trzecią ratę na każde święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny także złotych polskich siedemset, a to za kwitami przełożonego teraz i napotym
[k. 3r]
będącego ręcznymi, które takiej wagi być mają, jako i w księgach koronnych zeznane. Płacenie tej prowizji na blisko przyszłych Trzech Króli zacząć się ma, na który też czas i ojcowie pomienieni zakonni do konwentu i szpitala tutecznego nowo założonego w liczbie czterech braci a piątego kapłana tegoż zakonu stawić się, i ośmiu chorych ubogich przybrawszy, onym usługę za pomocą Bożą, tak udzielaniem sakramentów świętych na zbawienie duszy, jako i doczesnymi [staraniami] ku polepszeniu zdrowia ciała, począć powinni będą. Tenże kapłan z braci pomienionych raz w tydzień, na każdy wtorek, Mszę Świętą o odpuszczenie grzechów za mnie po czas życia mego, a po śmierci mojej requiem odprawować wiecznymi czasy powinien będzie. A gdy się trafi w ten dzień uroczyste święto, tedy nazajutrz uczynić ma. A że tej fundacji mojej teraz od zaraz z braku sądu ziemskiego zapisać ani roków blisko następujących dla usługi wojennej czekać nie mogę, tedy zobowiązuję się, iż da Pan Bóg na rokach ziemskich lwowskich, które się po Trzech Królach Świętych bezpośrednio odprawować zwykły, wykonam i to w obliczu pełnego sądu ziemskiego przyznam, iż tę fundację od samych podstaw czynię; i Boga biorę na świadka, że z samej czystej szczodrobliwości mojej, pieniędzy żadnych za nią nie wziąwszy, jakoż i teraz pod wiarą, honorem i sumieniem też przyznawam. Co wszystko aby tym większą moc swoję miało, dlatego pismo to moje księgami grodzkimi lwowskimi oblatuję i ono we wszystkim wypełnić, i sukcesorowie moi, pod zakładem sumy trzydziestu tysięcy złotych polskich obliguję się. Działo się we Lwowie dnia dziewiętnastego
[k. 3v]
miesiąca sierpnia roku Pańskiego tysiąc sześćset pięćdziesiątego dziewiątego. Jan Sobieski, chorąży koronny, ręką własną.
Zapisu czyli oblaty wyżej włączonej fundacji osnowa jest tego rodzaju:
Działo się na Zamku Dolnym we Lwowie w piątek przed świętem świętego Mateusza Apostoła i Ewangelisty najbliższy, roku Pańskiego tysiąc sześćset pięćdziesiątego dziewiątego. Przed urzędem i obecnymi aktami grodzkimi starościńskimi lwowskimi stając osobiście wielmożny Jan z Sobieszyna Sobieski, chorąży koronny, jaworowski starosta, będąc zdrowym na umyśle i ciele, zaniechawszy jakiegokolwiek swego sądu właściwego i pominąwszy własną jurysdykcję, a obecną grodzką starościńską lwowską na siebie, potomków oraz dobra swe ogólnie wszystkie, o ile do tego aktu należy, dobrowolnie przyjąwszy, jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał: Iż on pewne pismo ręczne przez siebie, zeznającego, z powodu pewnych rzeczy i warunków w nim wyrażonych, z czynnością i datą jego tu we Lwowie, dnia dziewiętnastego września roku obecnego na rzecz i osoby zakonnych ojców braci Zakonu Błogosławionego Jana Bożego, zwanych bonifratrami, sporządzone i spisane, ręką własną swą, zeznającego, podpisane i zapieczętowane, wadium trzydziestu tysięcy złotych polskich umocnione, we wszystkich tegoż pisma warunkach, punktach, klauzulach, artykułach, węzłach, wadium, zobowiązaniach i pożytkach w ogóle wszystkich roboruje, potwierdza i ratyfikuje. Zapisując siebie ze swymi sukcesorami na dobrach ogólnie wszystkich, ruchomych i nieruchomych, dziedzicznych i zastawnych,
[k. 4r]
oraz wszelkich sumach pieniężnych posiadanych i mających być posiadanymi, to samo pismo mocno trzymać, wypełnić, wykonać i nienaruszalnie zachowywać; oraz jemu tak w całości, jak w jakiejkolwiek najmniejszej jego części – odnosząc pismo wspomniane do niniejszego zapisu oblatowanego, a niniejszy zapis oblatowany do pisma wspomnianego wzajemnie i nawzajem – zadośćuczynić. A to pod wyżej spisanym wadium trzydziestu tysięcy złotych polskich, przez wyżej spisanego wielmożnego zeznającego i potomków jego, w razie jakiegokolwiek wykroczenia przeciw niniejszemu zapisowi oblatowanemu i pismu wspomnianemu, wspomnianym zakonnym ojcom braciom Zakonu Błogosławionego Jana Bożego lub ich następcom do zapłacenia podlegającym i przepadającym. Za które to wadium, w sposób wyżej wymieniony, do zapłaty przypadłe i naruszone, a w przypadku niewypełnienia jakiejkolwiek rzeczy i warunku niniejszego zapisu oblatowanego oraz pisma wspomnianego, niemniej jednak mającego być wypełnionym, przedmianowany wielmożny chorąży koronny zeznający ze swymi potomkami prawnie pozwany, zrzekając się sądu właściwego jak wyżej, przed obecnym urzędem grodzkim starościńskim lwowskim, któremu siebie ze swymi potomkami i dobrami swymi w ogólności wszystkimi w tej części poddaje i wciela, na pierwszy pozew wspomnianych zakonnych ojców braci Zakonu Błogosławionego Jana Bożego lub ich następców kategorycznie odpowiedzieć, stanąć, prawu być posłusznym
[k. 4v]
i wszelki wyrok znieść ze swymi potomkami winien będzie i zobowiązany; pierwszego terminu i innych wszystkich stąd następujących zawsze zawitych, żadnymi odroczeniami w ogóle wszystkimi, wybiegami, zawieszeniami, obronami, przedawnieniami, protestacjami, przeszkodami prawnymi i jakimikolwiek zarzutami, wnioskami i ich popieraniem, sprawami Rzeczypospolitej, listami królewskimi lub zwolnieniami, prawdziwą lub zwykłą chorobą, małoletnością sukcesorów, akcją pro maiori, ad munimenta, ad quietiorem i w ogóle wszystkimi środkami prawnymi i obronami nie uchylając się ani nie uciekając, owszem zrzekając się ich w całości, lecz niniejszemu zapisowi oblatowanemu i wszystkim jego treściom oraz wadium wspomnianego pisma, ilekroć będzie potrzeba, zapłaciwszy, zadośćuczynić, siebie, sukcesorów oraz dobra swe w ogólności wszystkie do tego obligując i obciążając. Za pośrednictwem tego swego osobistego zeznania we wszystkim i w każdym z osobna. Z akt grodzkich starościńskich lwowskich wypisano. Michał Sebastian Wyszowaty, pisarz grodzki lwowski, ręką własną. Miejsce + pieczęci.
MY ZAŚ, JAN TARNOWSKI, ARCYBISKUP wyżej wspomniany, pobożną i chwalebną wyżej mianowanego jaśnie wielmożnego pana chorążego koronnego i fundatora intencję do upragnionego końca pragnąc doprowadzić, przede wszystkim wspomnianych pozwanych, dłużej i ponad godzinę posłuchania oczekiwanych, a niestawających się, za nieposłusznych
[k. 5r]
jako słusznie zasłużyli, za radą sprawiedliwości uznaliśmy, i pod ich nieobecność, po dojrzałym namyśle i należytym a pilnym zbadaniu niniejszej sprawy, zważywszy nade wszystko na to, że wszystkie i poszczególne formalności z przepisu konstytucji Stolicy Apostolskiej, a także statutów świętego Soboru Trydenckiego wydanych o zakładaniu nowych klasztorów zostały dopełnione; przeto wezwawszy imienia CHRYSTUSA, wyżej włączoną fundację i zapis sumy głównej trzydziestu tysięcy złotych polskich oraz rocznego czynszu dwóch tysięcy i stu złotych we wszystkich i poszczególnych ich punktach, klauzulach, artykułach i warunkach wszystkich uznaliśmy za godne zatwierdzenia, potwierdzenia, ratyfikacji, nadania mocy powagi ordynariackiej i wieczystej trwałości, jak również wyrok na to za godny wydania, wspomnianą sumę główną wraz z rocznym czynszem do wolności i immunitetu kościelnego za godną przypisania, wcielenia i włączenia, oraz na tej sumie pieniężnej głównej i rocznym czynszu konwent formalny czyli klasztor lub erem i szpital, jak również zakonnych ojców i braci wspomnianego Zakonu Błogosławionego Jana Bożego, pospolicie zwanych bonifratrami, opiekunów szpitalnych i chorych, na wzór innych kościołów i konwentów zakonnych oraz ich zakonu, przy kościele św. Wawrzyńca na Przedmieściu Lwowskim położonym i istniejącym, za godne erygowania, fundowania i uposażenia; wspomniany kościół św. Wawrzyńca, po zniesieniu i skasowaniu tytułu prebendariusza, po pilnej naradzie, którą z czcigodną kapitułą lwowską, braćmi naszymi, odbyliśmy, oraz za jednomyślną i wyraźną zacnego
[k. 5v]
magistratu miasta Lwowa, jako wspomnianego kościoła patronów i prowizorów zgodą, tymże ojcom i braciom Błogosławionego Jana Bożego ze wszystkimi tegoż kościoła owocami, pożytkami, dochodami, czynszami, placem, gruntem i innymi przynależnościami oraz wszystkimi jego przyległościami za godny przydzielenia, wcielenia i włączenia, upoważnienie zaś i pozwolenie wznoszenia i budowy klasztoru, konwentu czyli eremu formalnego i szpitala tymże zakonnikom wspomnianego zakonu z pewnej wiedzy naszej za godne udzielenia, a ich do niego wprowadzenia, a wprowadzonych w używanie i spokojne ich posiadanie za godnych wieczystego utrzymywania i zachowywania uznaliśmy – jako też rzeczywiście aprobujemy, zatwierdzamy, ratyfikujemy, nakładamy, przypisujemy, wcielamy, włączamy, erygujemy, fundujemy, uposażamy, przydzielamy, udzielamy, wprowadzamy, utrzymujemy i zachowujemy; oraz aby tamże zakonni ojcowie i bracia rzeczonego zakonu, teraz i po czasy będący i przebywający, według praw i zwyczaju oraz przepisu swej reguły, jak również regularnej obserwancji i dekretów Kongregacji Interpretatorów Świętego Soboru Trydenckiego, w spokoju ducha i ciała mogli Najwyższemu swobodnie służyć, odtąd zezwalamy i przez kogokolwiek zezwalać się powinno, chcemy i postanawiamy. Nadto orzekamy i orzekając na wieki postanawiamy, aby kościół parafialny miejsca czyli placu i gruntu oraz kościoła wspomnianych i wszystkich ich przynależności oraz przyległości, na których konwent czyli klasztor i szpital niedawno przez nas został erygowany, od tegoż konwentu i szpitala, jak powiedziano, świeżo erygowanego, i jego przełożonych oraz osób zakonnych jakichkolwiek, wraz ze swymi doczesnymi rektorami i sługami, żadnego uszczerbku, szkody i pomniejszenia lub uszczuplenia w swoich dochodach z tytułu szafowania sakramentów kościelnych, tak
[k. 6r]
dobrowolnych, jak i koniecznych, pogrzebów, serenad i innych jakichkolwiek dochodów wszystkich i każdego z osobna, ani jakichkolwiek przeszkód w prawach parafialnych, które tu za wyrażone chcemy mieć, nigdy nie doznawał ani nie miał. Który to kościół i jego rektorów oraz sługi tymiż prawami parafialnymi i dawnymi zwyczajami w całości i w pełni cieszyć się, władać i zażywać przez niniejsze nasze oświadczenie chcemy. A jeśliby cokolwiek, jakiekolwiek wykroczenie z powodu tego rodzaju praw (przed czym niech Bóg uchowa) wynikło, wówczas wspomniany kościół, klasztor czyli konwent i szpital oraz nowo ustanowieni zakonnicy na dany czas będący, po wieczne przyszłe czasy jurysdykcji naszej ordynariackiej oraz jaśnie wielmożnych i najprzewielebniejszych następców naszych arcybiskupów lwowskich oraz ich jakichkolwiek komisarzy lub oficjałów na wieki podlegać będą, i żadnymi wyłączeniami, zarzutami, apelacjami oraz środkami prawnymi i faktycznymi nie będą mogli się zasłaniać. Który to nasz dekret, postanowienie i oświadczenie rozciągamy i rozszerzamy na wszystkie i poszczególne parafialne i wszelkie inne kościoły wewnątrz i na zewnątrz murów miasta Lwowa leżące, i prawo pozywania przed nas i najprzewielebniejszych następców naszych oraz ich komisarzy tudzież jakichkolwiek oficjałów tymże kościołom na zawsze pozostawiamy, oraz pismo zatwierdzenia i potwierdzenia fundacji i erekcji w zwykłej formie wydajemy. Działo się to we Lwowie na Rusi dnia dwudziestego szóstego miesiąca września roku Wcielonego Słowa tysiąc sześćset pięćdziesiątego dziewiątego, indykcji rzymskiej dwunastej. Za pontyfikatu najświętszego pana naszego,
[k. 6v]
pana ALEKSANDRA, z Bożej Opatrzności papieża, tego imienia Siódmego, szczęśliwie panującego, w roku piątym. W obecności jaśnie wielmożnych i wielce wielebnych panów: Łukasza Witkowskiego, dziekana lwowskiego, prepozyta jaworowskiego, protonotariusza apostolskiego; Wojciecha Piątkowskiego, lwowskiego i poznańskiego kanonika, prepozyta złakowskiego, sekretarza Jego Królewskiej Mości; Jakuba Gawatha, kanonika i prepozyta bractwa Najświętszego Ciała Chrystusa w kościele metropolitalnym lwowskim, plebana w Wiżnianach; oraz znakomitego Macieja Kuczankowicza, magistra sztuk, doktora filozofii Akademii Krakowskiej, notariusza publicznego ze świętej powagi apostolskiej i aktów przed nami, i wielu innych wiarogodnych.
Jan Tarnowski, arcybiskup lwowski, ręką własną.
[Znak notarialny:]
Maciej Kuczankowicz, doktor filozofii, notariusz publiczny ze świętej powagi apostolskiej i aktów kurii jaśnie wielmożnego pana arcybiskupa, ręką własną.
[Pieczęcie tuszowe:] ARCHIWUM AKT DAWNYCH MIASTA LWOWA / ARCHIVUM CIVITATIS LEOPOLIENSIS
[Oprawa tylna, tłoczona i złocona skóra, napisy:]
EREKCJA FUNDACJI LWOWSKIEJ PRZY ŚWIĘTYM WAWRZYŃCU
I. Z. S. CH. K. S. IA. ST. P. W. I. K. M.
ZAKONU BŁOGOSŁAWIONEGO JANA BOŻEGO
R. P. 1660
[Oprawa przednia, tłoczona i złocona skóra, monogramy wokół herbu:] I. Z. S. CH. K. S. IA. ST. P. W. I. K. M.
[k. 1r]
IN NOMINE DOMINI AMEN.
Ad perpetuam rei memoriam.
Infinitos Bonitatis Divinæ Thesauros, in universum genus humanum uberrime profusos, jugi & assiduâ meditatione qui contemplantur, tum demum, veram æternæ beatitudinis felicitatem consequi censentur, cùm sublevandæ indigentiæ humanæ, ac personis, adversis, novercantis Fortunæ telis, in carne & spiritu funestè confectis, Munificas dexterâ suâ palmas, ex commiseratione eisdem subveniendo, extendunt & porrigunt. Quod Illustris Prosapiæ Heros Magnificus Joannes a Sobieszyn Sobieski Vexillifer Regni, Javorovien[sis], Stryen[sis] Capitaneus, Hæres in Zolkiew, frequentiùs ipse secum recogitans, cupiensq[ue] æternâ Cœlestis Regni beatitudine perfrui, in remedium Salutis animæ suæ, & in expiationem peccatorum, summam Triginta Millium Florenorum Polonicalium, in & super bonis Suis propriis & Hæreditariis Błudow nuncupatis, in Palatinatu Volhyniæ & Districtu Luceoriensi existentibus, pro Fundatione Conventus seu Monasterii & Hospitalis Ordinis Beati Joannis Dei, Vulgò dictorum Bonifratelli, liberaliter & gratiosè contulit, & inscripsit. Proinde
[k. 1v]
NOS JOANNES TARNOWSKI DEI ET AP[OSTO]LICÆ SEDIS GRATIA ARCHIEPISCOPUS LEOPOLIEN[SIS], ABBATIAE CLARAE TUMBAE ADM[I]N[ISTRATO]R PERPETUUS.
Universis & Singulis, tam præsentibus, quàm futuris, his Literis N[ost]ris significamus. Quomodo coram Nobis pro Tribunali, & ad Jura reddenda Sedentibus, Judicioq[ue] N[ost]ro, personaliter comparentes, Venerabiles & Religiosi Patres Fratres Melchior Maiorowski, Gregorius Policki Presbyter, Ordinis B. Joannis Dei Professi, atque Religiosorum Patrum & Fratrum eiusdem Ordinis, vulgò dictorum Bonifratelli Hospitalium & Infirmorum Curatorum Procuratores legitimi, in termino hodierno, ex literis Cridæ, in vim Citationis Generalis, adversus omnes & singulos, communiter, vel divisim, sua ex adverso, Jus & Interesse aliquod, ad infrascripta se habere prætendentes, ex Cancellaria N[ost]ra emanatis, & legitimè uti apparebat, per affixionem valvis Ecclesiarum, intra et extra Mœnia Civitatis Leopolien[sis] sit[arum], à V[enera]bli Alberto Spławski Vicario Eccl[esi]æ Metopolitanæ Leopolien[sis], exequutis, proveniente, Contumaciam omnium et singulorum, dictis Cridæ literis, Citorum & non comparentium, debitâ cum instantiâ accusaverunt, et in eorum Contumaciam, Fundationem et Inscriptionem Authenticas subinsertas Summæ Capitalis Triginta Millium Florenorum, in Censum Annuum Reemptionalem Duorum Millium, & Centum Florenorum, ab eadem Capitali summa provenientem pro Fundatione ac Erectione Monasterii, seu Cœnobii, ac Hospitalis, suprascriptorum Patrum et Ordinis illorum
[k. 2r]
per Illustrem et Magnificum Joannem a Sobieszyn Sobieski Vexilliferum Regni, Javorovien[sis], Stryen[sis] Capitaneum Sacræ Regiæ M[ajes]t[at]is Colonellum, pientissimè oblatâ, inq[ue] & super bonis, in tenore fundationis & Inscriptionis, exactè circumscriptis, assecuratâ et hypothecatâ, reproduxerunt, petentes humiliter, omnes et singulos Citatos, & non comparentes, Contumaces reputari, et in eorum Contumaciam, Inscriptionem huiusmodi, in universis punctis, clausulis, & Articulis approbari, præfatam Summam pecuniariam Capitalem, unà cum Censu ab eadem provenien[ti], libertati & immunitati Ecclesia[sti]cæ adscribi, inuiscerari & incorporari, atque super huiusmodi Capitali Summa, et Censu, Monasterium, Conventum Formalem, seu Cœnobium, & Hospitale, dictorum Religiosorum Patrum & Fratrum, ac Ordinis ipsorum ad Ecclesiam Sancti Laurentii, in Suburbio Halicien[si] Civitatis Leopolien[sis] sit[am] et existentem, extincto & suppresso Titulo Præbendarij, erigi, fundari, dotari, facultatemque struendi Monasterium seu Conventum & Hospitale, præfata, in eodem loco præfatis Patribus & Fratribus concedi, & alia in præmissis, & circa eadem ex præscripto Sacrosancti Concilii Tridentini, & Constitutionum Aplicarum, de & super erigendis novis Monasteriis editarum, tum etiam Statutorum Synodi Provincialis, nec non Regulæ et Ordinis ante dicti necessaria statui, & ordinari, atque literas desuper necessarias in forma solita relaxari.
Cuius quidem Fundationis tenor sequitur talis:
Ian z Sobieszyna Sobieski Chorązy Koronny Starosta Iaworowski. Wiadomo czynię tym pisaniem moim, iz ia natchnienia Bozego y Poboznemu moiemu, ku Zakonowi Oycow Bonifratellow affektowi dosyc czyniąc: a zycząc sobie tego, abym doczesnymi y znikomymi Fortunami Ziemskimi, ktorych mi Ręka Boska powierzyła, pozyskał wiekuiste, y na one
[k. 2v]
Błogosławienstwo sobie zarobił, ktore iest miłosnikom Vbogich przyrzeczone. Beatus qui intelligit super egenum & Pauperem, in die mala liberabit eum Dominus, Vmysliłem pomięnionęmu Swiątobliwęmu Zakonowi, Konuent tu we Lwowie y Szpital, w ktorymbym y Stworcę Przedwiecznego wielbić, y Członkom Christusa Pana, to iest ludziom Chorym vbogim, ratunku w zdrowiu potrzebnym słuzyć mogł, de noua radice ufundować. Ktorey to tak przedsięwziętey mysli moiey, iuż mi Jasnie Wielebny JEMść Xiądz JAN TARNOWSKI Arcibiskup Lwowski Opat Mogilski, Kosciołka na Przedmiesciu Lwowskim Halickim, pod Titułem Wawrzynca Swiętego wystawionego pozwalaiąc, pomaga; tedy tym chętniey onę wykonywam. Summę tedy Trzydziesci Tysięcy Złotych Polskich, na maiętnosci moiey własney Dziedziczney Błudow nazwaney, y na wsystkich przyległosciach iey, w Woiewodztwie Wołynskim a Powiecie Łuckim lezących, aby wiecznymi czasy Konuentowi y Szpitalowi Oycow Bonifratellow Zakonnikow Ordinis B. Joannis Dei, tu we Lwowie przy Kosciele pomięnionym przez mię Fundowanemu, teraz y napotym nieprzestaiąnie następuiącemu nalezała zapissuię. Od ktorey to Summy Czynszu Rocznego Dwa Tysiąca Sto Złotych Polskich corocznie, trzema rathami onym płacić, Ja y Successorowie moi, y wsselcy dobr pomięnionych Dziedzicowie y Possessorowie powinien będę, y po mnie zaś, pomięnieni Nastempcy powinni będą: to iest pierwszą Rathę na Kazde Swięto Trzech Krolow Swiętych Złotych Siedmseth. Drugą Rathę na Zielone Swiątki Złotych Polskich Siedmseth. A trzecią Rathę na każde Swięto Assumptionis Beatissimæ Virginis Mariæ takze Złotych Polskich Siedmseth, a to za quitami Przełozonego teraz y napotym
[k. 3r]
napotym będącego ręcznymi, ktore takëj wagi bydz maią, iako y w Xsiąg Koronnych zeznane. Płacenie tey Prouisiey na blisko przyszłe Przy Krole zacząc się ma, na ktory tesz czas y Oycowie pomięnieni Zakonni, do Konwentu y Szpitala tutecznego nowozałożonego, in Numero Czterech Braciey a Piątego Kapłana eiusdem Ordinis stawić się, y osmiu Chorych vbogich przybrawssy, onym usługę, za pomocą Bozą, tak subministrandis Sacramentis Sacrosanctis in Salutem Animæ, iako & temporalibus, ad restaurationem Valetudinis Corporis, począc powinni będą. Tenże Kapłan z Braciey pomięnionych raz w Tydzień, na każdy Wtorek, Mszą Swiętą pro Remissione peccatorum, za mnie, ad vitæ meæ tempora, a po Smierci moiey Rekwialną odprawować perpetuis temporibus powinien będzie. A gdy się trafi w ten dzień Vroczyste Swięto, tedy nazaiutrz vczynić ma. A że tey Fundaciey moiey teraz ex nunc ob defectum Sądu Ziemskiego zapisać, ani Rokow blisko następuiących, dla usługi Woienney czekać nie mogę, tedy się Submittuię, iz da Pan Bog na Rokach Ziemskich Lwowskich, ktore się po Trzech Krolach Swiętych, immediatè odprawowac zwykły, wykonam, y to in facie Sądu Zupełnego Ziemskiego przyznam, iz tę Fundacią de noua radice czynię: y Deum Testor, ze ex merâ purâ, liberalitate meâ, pieniędzy żadnych za nią niewziąwssy iakoż y teraz, sub fide, et honore, et Conscientiâ tez przyznawam. Co wszystko aby tym większą moc swoię miało, dlatego Pismo to moie Księgami Grodzkimi Lwowskimi roboruię, y ono we wsystkim wypełnić, y Successorowie moi pod zakładem Summy Trzydziestu Tysięcy Złotych Polskich obliguię się. Działo się we Lwowie Dnia Dziewiętnastego
[k. 3v]
Miesiąca Sierpnia, Roku Panskiego, Tysiąc Sześćseth Pięćdziesiątego Dziewiątego. Ian Sobieski Chorązy Koronny M[anu] p[ropr]ia.
Inscriptionis seu Roborationis præinsertæ Fundationis, tenor est eiusmodi.
Actum in Castro Inferiori Leopolien[si] Feriâ Sextâ, ante Festum Sancti Matthæi Apostoli & Euangelistæ proximâ, Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quinquagesimo Nono. Coram Officio Actisque præsentibus Castren[sibus] Capitan[ealibus] Leopolien[sibus] personaliter comparens Magnificus Joannes a Sobieszyn Sobieski Vexillifer Regni Jauorouien[sis] Capitaneus, Sanus mente et corpore existens, Foro suo quovis competenti omisso, & Jurisdictione propriâ posthabita, præsenti Verò Castren[si] Capitan[eali] Leopolien[si] in se, posteros, ac bona sua generaliter omnia, quoad Actum hunc attinet, benevole assumpta, palàm, publicè, liberéque recognovit. Quia ipse Scriptum certum manuale per se Recognoscentem, ratione certarum rerum, & Conditionum in eodem expressarum, de Actu & Data illius, hîc Leopoli, die Decimâ Nonâ Septembris, Anno præsenti in rem & personas Religiosorum Patrum Fratrum Ordinis Beati Joannis Dei, dictorum Bonifratelli, confectum et conscriptum, manu sui Recognoscentis propriâ Subscriptum & Sigillatum: Vadio Triginta Millium Florenorum Polonicalium firmatum, in omnibus eiusdem Scripti Conditionibus, punctis, clausulis, articulis, nexibus, vadio, ligamentis, beneficiisque generaliter universis, roborat, confirmat, et ratificat. Inscribendo Se, suis cum Successoribus, de et super bonis generaliter omnibus, mobilibus & immobilibus, Hæreditarijs & Obligatoriis,
[k. 4r]
Summisque quibusvis pecuniariis, habitis & habendis, hoc idem Scriptum firmiter tenere, complere, exequi, inviolabiliterque observare; eidemque tam in toto, quàm in quavis eius minimâ parte, Scriptum præfatum, ad Inscriptionem præsentem Roboratoriam, et Inscriptionem præsentem Roboratoriam, ad Scriptum præfatum, mutuò, vicissimque referendo, Satisfacere. Idque Sub Vadio Suprascripto Triginta Millium Florenorum Polonicalium, per Suprascriptum Magnificum Recognoscentem posterosque ipsius, in Casu Inscriptioni præsenti Roboratoriæ, & Scripto præfato, in aliquo Contraventionis, memoratis Religiosis Patribus Fratribus Ordinis Beati Joannis Dei, vel eorum Succedaneis ad solvendum luendo & succumbendo. Pro quo quidem Vadio, modo præmisso, ad Solvendum succubito et transgresso, ac re conditioneque aliquâ Inscriptionis præsentis Roboratoriæ, & Scripti præfati non completâ, nihilominus complendâ, prænominatus Magnificus Vexillifer Regni Recognoscens, Suis cum Posteris Jure conventus Foro competenti ut supra, renuntiando, coram præsenti Castrensi Capitan[eali] Leopolien[si] Officio, Cui Se suis cum Posteris, ac bonis suis generaliter omnibus, hac in parte Subjicit & incorporat, Ad primam Instam[tiam] recons[i]t[orum] Religiosorum Patrum Fratrum Ordinis Beati Joannis Dei, vel eorum Succedaneorum, peremptoriè respondere, stare, Juri parere,
[k. 4v]
& omne Judicatum pati, suis cum Posteris, debebit & tenebitur; Primum terminum, & alios omnes exinde subsequentes semper peremptorios, Dilationibus generaliter omnibus Evasionibus, Suspensionibus, Defensionibus, Præscriptionibus, Protestationib[us] Impedimentis legalibus, et quibusvis Exceptionibus, Motionibus, & earum Prosequutionibus, Reipublicæ negotiis, Literis Regium vel Exemptuûs, Verâ vel Simplici Infirmitate, Minorennitate Successorum, Actione pro maiori, ad Munimenta, ad Quietiorem, & in genere universis Juris mediis & defensis, non evadendo, nec subterfugiendo, imò eisdem in toto renuntiando, Sed Inscriptioni præsenti Roboratoriæ, omnibusque eius contentis, ac scripti præfati Vadio quoties opus fuerit Soluto Satisfacere, se Successores, ac bona sua generaliter omnia, ad id obligando & onerando. Hac suâ personali Recognitione in præmissis omnibus & Singulis mediante. Ex Actis Castren[sibus] Capitan[ealibus] Leopolien[sibus] extraditum. Michaël Sebastianus Wyssowaty Notarius Castren[sis] Leopolien[sis] M[anu] p[ropr]ia. Loco + Sigilli.
NOS VERO IOANNES TARNOWSKI ARCHIEPISCOPUS supra memoratus, piam, & laudabilem prænominati Illustris D[omi]ni Vexilliferi Regni, atque Fundatoris intentionem, ad optatum finem deducere cupientes, ante omnia, dictos Citatos, diutiùs, & ultra horam audientiæ expectatos, ac non comparentes, Contumaces
[k. 5r]
prout meritò erant, Justitiâ suadente refutavimus, et in eorum Contumaciam, maturâ deliberatione præhabitâ, & negotio præsenti probè, ac diligenter examinato, eoque potissimum animadverso, quòd Solennitates omnes et singulæ ex Præscripto Constitutionum Sanctæ Sedis Aplicæ, tum S. Concilii Tridentini Statutorum, de erigendis novis Monasteriis editorum præcesserunt; ideo repetito CHRISTI Nomine, præinsertam fundationem & Inscriptionem Summæ Capitalis Triginta Millium Florenorum Polonicalium, et Censitûs annui duorum Millium & Centum Florenorum, in omnibus, et singulis eorundem punctis, clausulis, articulis, & conditionibus universis approbandum, confirmandum, ratificandum, robur Authoritatis Ordinariæ et perpetuæ firmitatis, pariter et Decretum desuper apponendum, præfatam Summam principalem, unà cum Censu annuo, libertati & immunitati Ecclesiasticæ adscribendum, incorporandum, inuiscerandum, atq[ue] Super huiusmodi Summâ pecuniaria Capitali, et Censu annuo Conventum formalem seu Monasterium, vel Cœnobium, & Hospitale, nec non Religiosos Patres & Fratres, dicti Ordinis Beati Joannis Dei vulgò appellatos Bonifratelli, Hospitales & Infirmorum Curatores, ad instar aliarum Ecclesiarum et Conventuum Regularium, et Ordinis ipsorum ad Eccl[esi]am Sancti Laurentij in Suburbio Leopolien[si] sit[am] & existen[tem], erigend[am], fundand[am] et dotand[am], præfatam Eccl[esi]am Sancti Laurentij, extincto & suppresso Titulo Præbendarij, post deliberationem, quam cum V[enerabili] Capitulo Leopolien[si] Fratribus N[ost]ris, habuimus diligentem, et ex unanimi ac expresso Spectabilis
[k. 5v]
Magistratûs Civitatis Leopolien[sis], uti præfatæ Ecclesiæ Patronorum et Provisorum consensu, iisdem Patribus et Fr[atri]bus B. Joannis Dei, cum omnibus eiusdem Ecclesiæ fructibus, proventibus, reditibus, Censibus, Area, fundo, et alijs attinentiis, pertinentiisq[ue] illius universis applicand[am], incorporand[am], inuiscerandam facultatemq[ue] et licentiam ponendi et struendi Monasterium, Conventum seu Cœnobium Formale, et Hospitale, eisdem Religiosis Ordinis prædicti, de certa Scientia N[ost]ra concedendum, eosq[ue] ad illam & illud introducend[os], introductosq[ue] & intromissos, circa usum & possessionem pacificam illorum, perpetuò manutenend[os] & conservand[os] esse ducimus, uti quidem approbamus, confirmamus, ratificamus, apponimus, adscribimus, incorporamus, inuisceramus, erigimus, fundamus, dotamus, applicamus, concedimus, introducimus, manutenemus, et conservamus: utq[ue] ibidem Religiosi Patres et Fr[atr]es Ord[ini]s præfati, nunc et pro tempore ex[iste]ntes, & moram trahentes, iuxta leges et consuetudinem ac præscriptum Regulæ suæ, nec non Regularis Observantiæ, & Decretorum Congregationis S. Concilii Tridentini Interpretum, in tranquillitate animi & Corporis, Altissimo liberè famulari valeant, ex nunc permittimus, & à quibuscunque permitti debere volumus ac statuimus. Insuper decernimus, et decernendo in perpetuum sancimus, ut Eccl[esi]a Parochialis Loci seu Areæ et Fundi ac Eccl[esi]æ præfatorum, attinentiarumq[ue] & pertinentiarum illorum universorum, super quibus Conventus, seu Monasterium & Hospitale, recens per Nos est erectus, ac erectum, ab eodem Conventu et Hospitali, ut præfertur recens erecto, et illius Rectoribus et personis Religiosis quibuscunque cum suis tem[poral]ibus Rectoribus ac Ministris, nullum præiudicium, damnum, & diminutionem aut detractionem in proventibus Suis, ratione administrationis Sacramentorum Ecclesiasticorum, tam
[k. 6r]
voluntariorum, quàm necessariorum Sepulturarum, Serenarum, et aliarum obventionum, omnium & singularum, aut aliqua impedimenta, in Juribus Parochialibus, quæ hic pro expressis haberi volumus, unquam sentiat vel habeat. Quam Eccl[esi]am & illius Rectores ac Ministros eisd[em] Juribus Parochialibus, & antiquis Consuetudinibus, in toto, & plenarie gaudere, potiri, & frui, per hanc N[ost]ram declarationem volumus. Et si aliquid, Contraventio aliqua ratione huiusmodi Jurium (quod Deus avertat) evenerit, ex tunc præfata Ecclesia, Monasterium seu Conventus & Hospitale, ac Religiosi pro tempore ex[iste]ntes de Novo erecti, perpetuis futuris temporibus, Jurisdictioni Nostræ Ordinariæ, & Ill[ustrissi]morum ac R[everen]dissimorum Successorum N[ost]rorum Archiepiscoporum Leopolien[sium], ac eorundem Commissariorum, seu Officialium quorumcunque in perpetuum Subiacebunt, nullisque Exemptionibus, Exceptionibus, Appellationibus, Jurisque & Facti remediis se tueri poterunt. Quod quidem Decretum N[ost]rum, Sancitum & declarationem, ad alias omnes & Singulas Parochiales, & cæteras quasvis Eccl[esi]as intra et extra Mœnia Civitatis Leopolien[sis], consistentes extendimus, & ampliamus, Jusq[ue] conveniendi coram Nobis, & R[everen]dissimis Successoribus Nostris, ac eorundem Commissariis, nec non Officialibus quibuscunque, eisdem Ecclesiis perpetuò relinquimus, literasq[ue] approbationis & Confirmationis Fundationis ac Erectionis in forma solita relaxamus. Acta sunt hæc Leopoli in Russia Die Vigesimâ Sextâ, Mensis Septembris, Anno Verbi Incarnati Millesimo Sexcentesimo Quinquagesimo Nono, Indictione Romanâ Duodecimâ. Pontificatûs SSmi D[omi]ni N[ost]ri
[k. 6v]
D[omi]ni ALEXANDRI Divinâ Providentiâ Papæ, eius nominis Septimi feliciter moderni Anno Quinto. Præsentibus Illustribus & Admodum R[everen]dis D[omi]nis Luca Witkowski Decano Leopolien[si], Præposito Jauorouien[si], Protonotario Aplico, Alberto Piątkowski Leopolien[si] Posnanien[si] Canonico, Præposito Złakowien[si], Sacræ Regiæ M[ajes]t[at]is Secretario, Jacobo Gawath Canonico, & Confraternitatis SSmi Corporis Christi, in Eccl[esi]a Metropolita[na] Leopolien[si] Præposito, Plebano in Wizniany, et Excellente Matthia Kuczankowicz Artium Magistro, Philosophiæ in Academia Cracovien[si] Doctore, Publico S. Authoritate Aplicâ, & Actorum coram Nobis Notario, alijsque plurimis fide dignis.
Joannes Tarnowski Archiep[iscupu]s Leopolien[sis] M[anu] p[ropr]ia.
[Znak notarialny:]
Matthias Kuczankowicz Phil[osophiae] Doctor, Publicus Sacrâ Authoritate Apostolica, et Actorum Curiæ Ill[ustrissi]mi D[omi]ni Archiep[iscop]i Notarius m[anu] p[ropr]ia.
[Pieczęcie tuszowe:] ARCHIWUM AKT DAWNYCH MIASTA LWOWA / ARCHIVUM CIVITATIS LEOPOLIENSIS
[Oprawa tylna, tłoczona i złocona skóra, napisy:]
ERECTIO FUNDATIONIS LEOPOLIEN[SIS] AD SANCTUM LAURENTIUM
I. Z. S. CH. K. S. IA. ST. P. W. I. K. M.
ORDINIS B. IOANNIS DEI
A. D. 1660
Składka pergaminowa w ozdobnej oprawie ze skóry barwionej na brązowo/wiśniowo z bogatymi tłoczeniami i złoceniami (oprawa introligatorska z 1660 r. z herbem Janina Jana Sobieskiego i monogramami fundatora: I[an] Z S[obieszyna] CH[orąży] K[oronny] S[tarosta] IA[worowski] P[ułkownik] W[ojsk] I[ego] K[rólewskiej] M[ości]). Tekst pisany staranną italiką z iluminowanymi nagłówkami i inicjałami (postać rycerza z chorągwią na k. 1r nawiązująca do urzędu chorążego koronnego). Dokument zaopatrzony w podpis własnoręczny arcybiskupa Jana Tarnowskiego oraz znak notarialny i podpis notariusza kurii metropolitalnej Macieja Kuczankowicza. Uwaga: Karta katalogowa archiwum (zdjęcie 1) zawiera całkowicie błędny opis – odnosi się do innego dokumentu abpa Tarnowskiego z 29.03.1669 r. dla Stanisława Głowińskiego na wsie Młynyszcza i Zabłotowce.
Zgłoś błąd transkrypcji
Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.
















