Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

131/1/768 · 131-1-768-001

Potwierdzenie przez króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego ordynacji kolegium ławników miasta Lwowa

Michał [Korybut Wiśniowiecki], król Polski (Michael Dei Gratia Rex Poloniae, Magnus Dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Livoniae, Smolensciae, Severiae, Czerniechoviaeque) Kolegium ławników sądu prawa magdeburskiego miasta Lwowa (Collegium Judicii Scabinalis Civitatis Nostrae Leopoliensis)
Varsaviae die 1 Mensis Maij Anno Domini MDCLXXI, Regni Nostri Secundo Anno · Warszawa (Varsavia)

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza ordynację kolegium sądu ławniczego miasta Lwowa, uchwaloną pierwotnie w 1618 roku i zatwierdzoną przez Jana Kazimierza w 1658 roku. Akt ten sankcjonuje wewnętrzne statuty, obowiązki liturgiczne i zwyczaje lwowskich ławników prawa magdeburskiego.

Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

[k. 1r] MICHAŁ Z BOŻEJ ŁASKI KRÓL POLSKI Wielki Książę Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmudzki, Inflancki, Smoleński, Siewierski i Czernihowski. Wszem wobec i każdemu z osobna, kogo to dotyczy, niniejszym pismem Naszym oznajmiamy. Zostało przed Nami przedłożone pismo papierowe, z akt sądu miejskiego magdeburskiego lwowskiego w drodze wypisu [ekstraktu] wydobyte, ręką szlachetnego Jakuba Mościckiego, doktora filozofii, tegoż prawa i sądu notariusza podpisane i pieczęcią opatrzone, całe, nienaruszone, nieszkodzone i zgoła wolne od wszelkiej cechy podejrzeń i wad. Zawierające w sobie potwierdzenie ordynacji czyli artykułów służących kolegium sądu ławniczego Naszego miasta Lwowa. I zaniesiono do Nas w ich imieniu prośbę, abyśmy raczyli je Naszą powagą królewską aprobować, potwierdzić i ratyfikować. Tegoż zaś pisma brzmienie słowo w słowo następuje i jest tego rodzaju. Sąd gajony potrzebny we Lwowie w środę po najbliższej niedzieli Przewodniej Wielkanocy roku Pańskiego tysiąc sześćset siedemdziesiątego pierwszego został odprawiony. Na tym sądzie miejskim magdeburskim lwowskim stając osobiście szlachetny i czcigodny pan Mikołaj Barez, zaprzysiężony ławnik tego miasta, jako podówczas zastępca czcigodnego starszego ławnika, jawnie i swobodnie okazał oraz do wpisania w niniejsze akta przedłożył aprobatę czyli przywilej Jego Królewskiej Mości na uchwałę [laudum] czyli ordynację istniejącą, sporządzoną przez poprzednich czcigodnych panów kolegów sądu ławniczego lwowskiego, dnia dwunastego miesiąca lutego roku Pańskiego tysiąc sześćset osiemnastego, artykuł po artykule, czyli w częściach ułożoną i w zgodne pismo zredagowaną, uczyniony i temuż szlachetnemu kolegium ławniczemu lwowskiemu w Poznaniu, dnia szóstego miesiąca maja roku Pańskiego tysiąc [k. 1v] sześćset pięćdziesiątego ósmego łaskawie nadany, ręką Najjaśniejszego Jana Kazimierza, Pana Naszego Najłaskawszego podpisany i pieczęcią Kancelarii Mniejszej Koronnej przy nim umocniony, cały, nienaruszony i nieszkodzony, wolny od wszelkiej cechy podejrzenia, prosząc, aby tenże do akt obecnego urzędu został przyjęty i wpisany. Której to aprobaty czyli przywileju Jego Królewskiej Mości brzmienie następuje tej treści: [Brzmienie przywileju Jego Królewskiej Mości:] Jan Kazimierz z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, inflancki, smoleński i czernihowski. A także dziedziczny król Szwedów, Gotów i Wandalów. Wszem wobec i każdemu z osobna, kogo to dotyczy, niniejszym pismem Naszym oznajmiamy. Przedłożono Nam pismo papierowe, niżej opisane, pieczęcią sądu prawa magdeburskiego Naszego miasta Lwowa opatrzone, pewną uchwałę czyli ordynację w sobie zawierające. I zaniesiono do Nas prośbę w imieniu i ze strony czcigodnych ławników prawa magdeburskiego Naszego miasta Lwowa, abyśmy raczyli je Naszą powagą królewską aprobować i potwierdzić. Tegoż zaś pisma brzmienie jest takie, jak następuje: [Brzmienie uchwały czyli ordynacji:] W imię Pańskie, amen. Roku Pańskiego tysiąc sześćset siedemnastego. My, Bartłomiej Uberewicz, dziekan, bakałarz, Jan Alempek, aptekarz, znakomity Andrzej Abrek, doktor filozofii i medycyny, Wojciech Gadyk, rzeźnik, znakomity Paweł Borm, doktor filozofii i medycyny, Melchior Paszkiewicz, Walenty Schole, ślusarz, Wawrzyniec Schmith, Stanisław Czepielowski, Hieronim Michajłowic, kuśnierz, Andrzej Zechenticz, aptekarz, przysięgli ławnicy miasta Lwowa. Wszem wobec i każdemu z osobna, kogo to będzie dotyczyć, czynimy jawno i zaświadczamy. Że My, z boskiego powołania i z powagi zwierzchniej władzy do niniejszego urzędu ławniczego wybrani, zważywszy, iż dochody, prawa, porządki, statuty i pewne zwyczaje między nami bez żadnych pism były przestrzegane i Nam jakby z rąk do rąk przekazane, które to przyjąwszy, i ze względu na zmienność czasów oraz konieczne uzupełnienia, abyśmy zarówno sami mieli to w sposób ciągły i utwierdzony, jak i pozostawili je w urzędzie następcom na wzór dla potomności, za wsparciem łaski bożej, postanowiliśmy, co następuje, w formie wieczystej ordynacji na piśmie zredagować, przez Nas i po Nas następujących mocno do przestrzegania. Artykuł pierwszy. Przede wszystkim rozpoczynając od kultu Bożego i egzekwii zmarłych, pragniemy zachować dawny obyczaj Naszych Poprzedników, aby w uroczystsze dni świąteczne w kościele katedralnym lub innych, gdzie pan wójt wspólnie lub osobno z naszym kolegium będzie obecny, do czego obecność urzędu jest wymagana, albo też jeśli zdarzy się, że msza o Najświętszym Sakramencie będzie w kościele katedralnym odprawiana w obecności panów [...] [k. 2r - k. 3v: Articuli II-XI oraz formuły końcowe laudu z 1618 r. i przywileju Jana Kazimierza z 1658 r.] [...] Działo się we Lwowie, w rezydencji całego kolegium panów ławników, dnia dwunastego miesiąca lutego roku tysiąc sześćset osiemnastego [...] [...] Dan w Poznaniu dnia szóstego miesiąca maja roku Pańskiego tysiąc sześćset pięćdziesiątego ósmego [...] Jan Kazimierz król [...] [k. 4r] [... własnoręcznie:] M[istrz] Jakub Mościcki, doktor filozofii, notariusz sądu miejskiego lwowskiego, ręką własną. Miejsce pieczęci miejskiej. MY przeto, król Michał, do wyżej rzeczonej prośby jako sprawiedliwej i słuszności odpowiadającej łaskawie się przychylając, przedłożone wyżej pismo we wszystkich jego punktach, klauzulach, artykułach, powiązaniach, warunkach i zobowiązaniach za godne aprobowania, potwierdzenia i ratyfikowania uznaliśmy, jako też (o ile prawu pospolitemu nie uchybiają i są w użyciu) niniejszym Naszym pismem aprobujemy, potwierdzamy i ratyfikujemy. Stanowiąc, że toż ma moc i wagę wieczystej trwałości zachować. Na czego wiarę niniejsze pismo ręką Naszą podpisane pieczęcią koronną opatrzyć rozkazaliśmy. Dan w Warszawie dnia 1 miesiąca maja roku Pańskiego 1671, panowania Naszego roku drugiego. Michał król [ręką własną] [Nota kancelaryjna:] Potwierdzenie ordynacji czyli uchwały kolegium sądu ławniczego miasta Lwowa. Starszy Hieronim Pinocci, sekretarz Jego Królewskiej Mości [k. 4v - Verso:] [Pieczęć tuszowa nowożytna okrągła:] ARCHIWUM AKT DAWNYCH MIASTA LWOWA [Zapiska archiwalna XVII w.:] 1671 Króla Michała dla ławników [Zapiska archiwalna:] Przywileje ławników lwowskich

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

[k. 1r] MICHAEL DEI GRATIA REX POLONIAE Magnus Dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Livoniae, Smolensciae, Severiae, Czerniechoviaeque. Significamus praesentibus literis Nostris quorum interest universis et singulis. Productas coram Nobis fuisse literas papyraceas, ex Actis Judicii Civilis Magdeburgensis Leopolien[sis] per Extractum depromptas, manu Nobilis Jacobi Mościcki Ph[ilosophi]ae Docto[ris], Juris et Judicii eiusdem Notarii subscriptas et Sigillo communitas, sanas, salvas, illaesas, omnique prorsus suspitionis et vitii nota carentes. Continentes in se Confirmationem Ordinationis seu Articulorum Collegii Judicii Scabinalis Civitatis Nostrae Leopoliensis, servientium. Supplicatumque est Nobis nomine eorundem, quatenus easdem authoritate Nostra Regia approbare, confirmare et ratificare dignaremur. Quarum quidem literarum tenor de verbo ad verbum sequitur, estque eiusmodi. Judicium necessarium Bannitum Leopoli Feria Quarta post Dominicam Conductus Paschae proxima. Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Septuagesimo primo celebratum est. In eo Judicio Civili Magdeburgensi Leopoliensi, residens personaliter Nobilis et Honoratus Dominus Nicolaus Barez, Scabinus Civitatis huius Juratus, uti protunc Honorati Senioris Scabini locum tenens, palam et libere exhibuit, et ad inserendum Actis praesentibus porrexit, Approbationem seu Privilegium Sac[rae] Reg[iae] Ma[iesta]tis super Laudum seu Ordinationem extantem, per Antecedentes Honorabiles Dominos Collegas Judicii Scabinalis Leopolien[sis], die duodecima Mensis Februarii, Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Decimo Octavo, articulatim, seu per partes conditam, et in scripturam consentaneam redactam, factum, et eidem Nobili Collegio Scabinali Leopoliensi, Posnaniae, die sexta Mensis Maii, Anno Domini Millesimo [k. 1v] Sexcentesimo Quinquagesimo Octavo, benigniter collatum, manuque Serenissimi Joannis Casimiri Domini Nostri Clementissimi subscriptum, et Sigillo Minoris Cancellariae Regni penes illud communitum, sanum, salvum, et illaesum, omni suspitionis nota vacuum, petens illud ad Acta Officii praesentis suscipi et ingrossari. Cuius quidem Approbationis seu Privilegii Sacrae Regiae Maiestatis tenor sequitur huiusmodi: [Tenor Privilegii Sacrae Regiae Maiestatis:] Joannes Casimirus Dei gratia Rex Poloniae, Magnus Dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Livoniae, Smolensciae, Czerniechoviaeque. Nec non Suecorum, Gottorum, Vandalorumque Haereditarius Rex. Significamus praesentibus literis Nostris quorum interest universis et singulis. Oblatas Nobis esse literas papyraceas, infrascriptas, Sigillo Judicii Juris Magdeburgensis Civitatis Nostrae Leopoliensis munitas, Laudum seu Ordinationem certam in se continentes. Supplicatumque est Nobis nomine, et pro parte Honoratorum Juris Magdeburgensis Civitatis Nostrae Leopoliensis Scabinorum, ut easdem authoritate Nostra Regia approbare et confirmare dignaremur. Quarum quidem literarum tenor est talis qui sequitur: [Tenor Laudi seu Ordinationis:] In Nomine Domini Amen. Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Decimo Septimo. Nos Bartholomaeus Uberewicz, Decanus Baccalaureus, Joannes Alempek Aromatarius, Excellens Andreas Abrek Philosophiae et Medicinae Doctor, Albertus Gadyk Lanio, Excellens Paulus Borm Philosophiae et Medicinae Doctor, Melchior Paszkiewicz, Valentinus Schole Ferristrarius, Laurentius Schmith, Stanislaus Czepielowski, Hieronymus Michajłowic, Pellio, Andreas Zechenticz Aromatarius, Scabini Jurati Civitatis Leopoliensis. Universis et singulis quorum intererit notum testatumque facimus. Quia Nos, Divina vocatione, et Superioris Magistratus authoritate ad Officium praesens Scabinale electi, attendentes Reditus, Jura, Ordines, Statuta et Consuetudines quasdam inter nos, sine scriptis ullis observasse, et Nobis quasi per manus tradidisse, quibus Nos acceptatis, et pro vicissitudine temporum, ac necessariis Suppletis, ut tam Nosmetipsi continuatum et stabilitum haberemus, et illos in Officio Successoribus relinquamus ad posteritatis exemplum, divina suffragante gratia, decrevimus, sequentes per modum Ordinationis perpetuae, in scriptis redigendas per Nos et Nobis posthac succedentes firmiter observandas. Articulus Primus. In primis a cultu Divino et Exequiis mortuorum incipiendo, antiquam morem Antecessorum Nostrorum retinere cupimus, ut solennioribus Festivitatibus Diebus in Ecclesia Metropolitana, vel aliis ubi Dominus Advocatus, in communi, aut separatim cum Collegio nostro fuerit, ad quam Offitii praesentia requiritur, vel etiam si contingat Missam de Venerabili Sacramento, in Ecclesia Metropolitana celebrari, praesentibus Dominis [...] [k. 2r - k. 3v: Articuli II-XI oraz formuły końcowe laudu z 1618 r. i przywileju Jana Kazimierza z 1658 r.] [...] Actum Leopoli in Residentia totius Collegii Dominorum Scabinorum Duodecima Mensis Februarii Anno Millesimo Sexcentesimo Decimo Octavo [...] [...] Datum Posnaniae die sexta Mensis Maii Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quinquagesimo Octavo [...] Joannes Casimirus Rex [...] [k. 4r] [... manu propria:] M. Jacobus Mościcki Doctor Philosophiae, Judicii Civilis Leopoliensis Notarius m[anu] p[ropria]. Locus Sigilli Civitatis. NOS itaque Michaël Rex Supplicationi praedictae uti iustae, et aequitati consonae, benigne annuentes, praeinsertas literas in omnibus earum punctis, clausulis, articulis, nexibus, conditionibus, et ligamentis, approbandas, confirmandas, et ratificandas esse duximus, uti quidem (inquam quantum Juri communi non derogant, et usus earum habetur) approbamus, confirmamus, et ratificamus praesentibus literis Nostris. Decernentes easdem vim et robur perpetuae firmitatis valorem obtinere debere. In cuius rei fidem praesentes manu Nostra subscriptas Sigillo Regni communiri iussimus. Datum Varsaviae die 1. Mensis Maij Anno Domini MDCLXXI, Regni Nostri Secundo Anno. Michael Rex [manu propria] [Nota kancelaryjna:] Confirmatio Ordinationis seu Laudi Collegii Civitatis Leopoliensis Judicii Scabinalis. Senior Hieronimus Pinocci Regiae Maiestatis Secretarius [k. 4v - Verso:] [Pieczęć tuszowa nowożytna okrągła:] ARCHIWUM AKT DAWNYCH MIASTA LWOWA [Zapiska archiwalna XVII w.:] 1671 Regis Michaelis pro Scabinis [Zapiska archiwalna:] Privilegia Scabinorum Leopoliensium

Uwagi do odczytu

Dokument pergaminowy w formie poszytu (książeczki z 4 kart pergaminowych, paginowanych 1-4). Do dokumentu przywieszona na żółto-złotym sznurze jedwabnym pieczęć wielka koronna króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego w metalowej puszce (misce). Dokument zawiera transumpt ekstraktu z ksiąg miejskich lwowskich z 1671 r., transumującego przywilej króla Jana Kazimierza wydany w Poznaniu 6 maja 1658 r., który z kolei potwierdzał statut (ordynację) ławników lwowskich z 12 lutego 1618 r. (opracowaną w 1617 r.).

Zakres opracowania: Odczyt automatyczny (15.10.2026), niesprawdzony z oryginałem przez człowieka; nieczytelne fragmenty oznaczono [...].

ekstrakcja: 15.10.2026 15:51 · model: gemini-3.8-flash

Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

131/1/768 · 11 · zdjęcia: recto, verso, pieczęcie