Potwierdzenie przez króla Augusta III praw i przywilejów Bractwa Strzeleckiego we Lwowie

[s. 1 / okładka kodeksu skórzana z tłoczeniami; s. 2-4 / karty czyste z dawnymi sygnaturami] [s. 5 / p. 6:] [U góry pieczęć herbowa / stempel skarbowy: herb Rzeczypospolitej i Saksonii] AUGUST III, Z BOŻEJ ŁASKI KRÓL POLSKI, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, kijowski, wołyński, podolski, podlaski, inflancki, smoleński, siewierski i czernihowski, A TAKŻE DZIEDZICZNY KSIĄŻĘ Saksonii i KSIĄŻĘ ELEKTOR. Oznajmiamy niniejszym pismem Naszym wszystkim razem i każdemu z osobna, kogo to dotyczy: że przedłożono Nam pismo pergaminowe Najjaśniejszego, świętej pamięci Augusta Drugiego, Króla, najukochańszego Rodzica Naszego, własną jego ręką podpisane i pieczęcią mniejszej Kancelarii Koronnej umocnione, całe, zdrowe i nienaruszone oraz wolne od wszelkiego podejrzenia, zawierające w sobie potwierdzenie listów, przywilejów, praw i wolności nadanych przez Najjaśniejszych Poprzedników Naszych, Królów Polski, Bractwu Strzelców Miasta Lwowa, z prośbą do Nas skierowaną, abyśmy powagą Naszą Królewską raczyli je zaaprobować i potwierdzić. Tegoż zaś pisma osnowa jest następująca: August Drugi, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, kijowski, wołyński, podolski, podlaski, smoleński, siewierski i czernihowski, a także dziedziczny książę Saksonii, książę i elektor. Oznajmiamy niniejszym pismem Naszym wszystkim razem i każdemu z osobna, którzy wiadomość o tym posiądą. Iż skoro za łaską Niebios powołani zostaliśmy do steru berła przesławnego Królestwa Polskiego i zasłużyliśmy na ozdobienie Koroną Królewską, niczego bardziej nie możemy mieć w życzeniach i pragnieniach Naszych, jak tylko obficie zabiegać o pożytki i korzyści poddanych Naszych. Dlatego też, dowiedziawszy się, że Miasto Nasze Lwów jest we wszelkich kunsztach zarządu miejskiego, w wojnie i w pokoju tak wyćwiczone, iż zasługuje na miano przedmurza i niezwyciężonej twierdzy niemal całego Królestwa Polskiego, [s. 6 / p. 7:] a Nas samych, niedawno wyruszających na świętą wojnę przeciwko potędze osmańskiej, odprowadziło ze wszelkimi dowodami czci i chwały; gdy tylko doniesiono Nam przez pewnych Radców Naszych, wówczas przy Boku Naszym asystujących, że miasto to zwłaszcza dzięki Bractwu Strzelców stoi silne i obfituje w nieustanne ćwiczenie się w tej sztuce, a sami przełożeni owego Bractwa, szlachetni i przezacni mężowie Jan Michał Kotorowicz i Józef Kazimierz Wilczek, sekretarze Nasi, rajcy lwowscy, stawiwszy się przed Naszym Majestatem, przedłożyli przywileje na tego rodzaju ćwiczenia i związane z nimi immunitety, przestrzegane niemal od założenia miasta, a przez Najjaśniejszych Poprzedników, mianowicie Zygmunta Augusta, a następnie także przez Najjaśniejszego Jana Trzeciego, Poprzednika Naszego, uroczystym dyplomem w Warszawie dnia 8 kwietnia 1677 roku potwierdzone, własną jego ręką podpisane i pieczęcią koronną opatrzone, upraszając Nas przez tychże Radców Naszych, abyśmy raczyli te ich prawa i przywileje powagą Naszą Królewską potwierdzić, zaaprobować i objaśnić oraz wszelkie braki uzupełnić. Owego zaś pisma osnowa jest następująca: Jan Trzeci, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, kijowski, wołyński, podolski, podlaski, inflancki, smoleński, siewierski i czernihowski. Oznajmiamy niniejszym pismem Naszym wszystkim razem i każdemu z osobna, kogo to dotyczy. Jakkolwiek już przy samym pomyślnym początku Koronacji Naszej potwierdziliśmy przysięgą, prawami i listami (którymi niczym najsilniejszymi więzami zwykło się utwierdzać płynną i zawodną pamięć ludzką) wszelkie prawa i przywileje tak ogólnie wszystkich stanów i poddanych Naszych, jak i w szczególności Miasta Naszego Lwowa. Niemniej jednak uważamy to za powinność Naszego urzędu królewskiego, aby ci, którzy w nieprzerwanym biegu czasów, a nawet chwil, stałą wiernością, posłuszeństwem oraz siłami i majątkiem dobrze zasłużyli się Nam i całej Rzeczypospolitej, doznawali z dnia na dzień z Majestatu Szczytu Naszego Królewskiego coraz większych dowodów szczodrobliwości i łaskawości, ilekroć w potrzebie nadarzy się ku temu sposobność. Z tego powodu tym goręcej i z większym zobowiązaniem bierzemy w opiekę rzeczone Miasto Nasze Lwów i jego prośby, im mocniej jesteśmy przekonani, że z serca troszczy się ono o zachowanie, obronę swoją i wprawę rycerską na wypadek wszelkich napaści wrogów. Przeto gdy szlachetny i przezacny Jan Stefan Ubaldini, rajca i ówczesny delegat miasta Lwowa, jako starszy Bractwa Strzelców, przedłożył przed Nami oryginalne pismo pergaminowe, zawierające w sobie potwierdzenie praw i przywilejów temuż Bractwu Strzelców Lwowskich przez Najjaśniejszych Poprzedników Naszych łaskawie nadanych, dokonane we Lwowie dnia 30 miesiąca października roku Pańskiego 1671 przez Najjaśniejszego, świętej pamięci Michała, [s. 7 / p. 8:] [U góry stempel skarbowy] Michała, Króla Polski, Poprzednika Naszego, podpisane własną ręką Najjaśniejszego Michała, Poprzednika Naszego, i umocnione pieczęcią koronną, oraz prosił Nas przez pewnych Radców Naszych, abyśmy raczyli to pismo powagą Naszą Królewską nie tylko potwierdzić, lecz także w pewnych punktach z niżej opisanych przyczyn polepszyć i wszelkie braki uzupełnić. Owego zaś pisma osnowa jest następująca: Michał, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, inflancki, kijowski, smoleński, siewierski i czernihowski. Oznajmiamy niniejszym pismem Naszym wszystkim razem i każdemu z osobna, kogo to dotyczy. Że przedłożono i w nienaruszonych oryginałach okazano przed Nami niżej opisane pięć pism pergaminowych. Pierwsze z nich, tutaj w pełnym swym brzmieniu zamieszczone, podpisane ręką Najjaśniejszego Jana Kazimierza, Poprzednika Naszego, i opieczętowane pieczęcią koronną Kancelarii Większej, wiszącą w puszce blaszanej. Tego pierwszego pisma osnowa następuje tej treści: Jan Kazimierz, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, inflancki, smoleński i czernihowski, a także dziedziczny król Szwedów, Gotów i Wandalów. Oznajmiamy niniejszym pismem Naszym wszystkim razem i każdemu z osobna, kogo to dotyczy: Iż świętej pamięci Zygmunt Trzeci, najukochańszy Rodzic Nasz, udzielił Bractwu Strzelców Miasta Naszego Lwowa, nader pożytecznie w tymże mieście ustanowionemu w celu odwracania i odpierania grożących napaści nieprzyjacielskich, możności i zgody na pobieranie na pożytek tegoż Bractwa opłaty zwanej pospolicie szpaszne, od wszystkich kupców pędzących woły i inne jakiegokolwiek gatunku bydło i trzody z Wołoszczyzny i skądinąd, tak do Korony, jak i poza Koronę, i zatrzymujących je na terytorium lwowskim oraz poza nim przez kilka dni lub przez pewien czas na pastwiskach – po jednym groszu od każdego wołu ze stada, a od mniejszego bydła ze stada po pół grosza, na wieczne czasy. Ponieważ jednak w owym zezwoleniu nie określono ściśle przestrzeni ani odległości miejsca, w obrębie którego wspomniany pobór ma im przysługiwać, przeto dla usunięcia wszelkiej niepewności, jaka mogłaby stąd wyniknąć, niniejszym Reskryptem Naszym wyjaśniamy i postanawiamy, że to pozwolenie ma sięgać i rozciągać na dwanaście mil. Tak aby rzeczona Konfraternia Strzelców mogła i miała prawo tę opłatę od wspomnianego bydła i trzód, i to od wszystkich kupców, bez czyjegokolwiek sprzeciwu i przeszkody, na odległość wspomnianych dwunastu mil swobodnie pobierać. Aby zaś to Bractwo poznało dowód Naszej przychylnej woli i królewskiej szczodrobliwości za swe zasługi, sowicie dowiedzione przy odparciu i odrzuceniu od murów ze znaczną ich klęską wiarołomnych i zbuntowanych Kozaków, którzy niedawno ogromną rzeszą przez kilka tygodni uporczywie usiłowali zdobyć to miasto – dzięki biegłości i zręczności strzeleckiej braci – temuż Bractwu Strzeleckiemu dla powiększenia i zachowania jego całości oraz dla krzewienia ćwiczenia w sztuce strzeleckiej nadajemy wszelkie prawo i możność pobierania [s. 8 / p. 9:] od wszystkich kupców obcych i przyjezdnych, z jakichkolwiek stron i narodów przybywających do tego miasta tak na zwykłe jarmarki, jak i w każdym innym czasie do składu towarów, lub stamtąd powracających – od każdych stu florenów, czy to w gotówce wwiezionej w celach handlowych, czy też w ich towarach jakiegokolwiek rodzaju i gatunku, po oszacowaniu ich przez rzeczonych kupców pod przysięgą – po jednym groszu, i obracania go na swój pożytek i wygodę. Co podając do wiadomości wszystkim razem i każdemu z osobna, kogo to dotyczy, zwłaszcza zaś urzędowi grodzkiemu i miejskiemu lwowskiemu oraz wszelkim innym urzędom, nakazujemy im pod łaską Naszą, aby rzeczone Bractwo Strzelców przy tym Naszym pozwoleniu w całości i nienaruszalnie po wieczne czasy zachowywali i utrzymywali oraz przez tych, których to dotyczy, zachowywane i utrzymywane być sprawili. Na czego wiarę niniejsze pismo ręką Naszą podpisane pieczęcią koronną umocnić rozkazaliśmy. Dan we Lwowie, dnia 11 sierpnia roku Pańskiego 1651, panowania Naszego polskiego roku trzeciego, a szwedzkiego czwartego. Jan Kazimierz, król. Miejsce pieczęci większej Kancelarii Koronnej wiszącej, zawartej w puszce blaszanej, a wyciśniętej w czerwonym wosku. Wojciech Kadziałowski, sekretarz Królewskiego Majestatu, własną ręką. Drugie pismo, również pergaminowe, ręką tegoż Najjaśniejszego Jana Kazimierza podpisane i pieczęcią również Kancelarii Większej Koronnej wiszącą umocnione, zawierające w sobie przywilej darowizny pewnej sumy, mianowicie pięćdziesięciu florenów polskich, z Wieży, inaczej zwanej Basztą Samostrzelnicy, corocznie przypadającej i przez Bractwo Strzeleckie Lwowskie pobieranej, z czynności we Lwowie we wtorek po niedzieli Krzyżowej najbliższy, roku Pańskiego 1653, oraz darowizny pewnego gruntu, czyli roli na przedmieściu tegoż miasta, zwanym Halickie, na Łanie Zalborskim leżącej, temuż Bractwu ze względu na ćwiczenia strzeleckie z czynności we Lwowie w środę po niedzieli Exaudi najbliższą tegoż roku przez Magistrat lwowski, czyli Porządki tegoż miasta zeznanej, a przez tegoż Najjaśniejszego Jana Kazimierza z daty we Lwowie w same kalendy miesiąca sierpnia roku wyżej rzeczonego potwierdzonej. Trzecie pismo, podobnie pergaminowe, ręką Najjaśniejszego Zygmunta III Króla podpisane, pieczęcią większej Kancelarii Koronnej wiszącą umocnione, z daty w Warszawie dnia 30 miesiąca sierpnia roku 1628, zawierające w sobie opłatę zwaną szpaszne, to jest uprawnienie do pobierania na wieczne czasy przez Bractwo Strzelców Lwowskich po jednym groszu od kupców pędzących woły i inne bydło oraz trzody z Wołoszczyzny i skądinąd do Korony i poza Koronę, i zatrzymujących je przez pewien czas na pastwiskach w granicach terytorium lwowskiego. [s. 9 / p. 10:] [U góry stempel skarbowy] Czwarty list, również pergaminowy, Najjaśniejszego Henryka Pierwszego, ręką jaśnie wielmożnego Walentego Dembińskiego, kanclerza Królestwa Polskiego podpisany i pieczęcią koronną Kancelarii Większej wiszącą w puszce woskowej, wyciśniętą w czerwonym wosku umocniony, z daty w Krakowie na Sejmie Walnym Koronnym Koronacji tegoż Najjaśniejszego Króla, drugiego dnia miesiąca maja roku 1574, zawierający potwierdzenie przywileju, czyli prerogatywy Bractwa Strzelców, nadanej łaskawie przez Najjaśniejszego, świętej pamięci Zygmunta Augusta dla rozwoju ćwiczenia strzeleckiego – mianowicie aby w strzelaniu, ilekroć któryś z mieszczan strąci i zrzuci ptaka czyli kura zrobionego z drewna, umieszczonego jako cel strzelecki na górze dla strzelców postawionej, był wolny od wszelkich podatków, tak królewskich, jak i uchwalonych oraz mających być uchwalonymi przez Rzeczpospolitą, tak długo, dopóki przez innego strzelca podobny ptak nie zostanie strącony. Oraz szerszą prerogatywę nadaną przez tegoż Najjaśniejszego Henryka strzelcom i puszkarzom, aby ten, kto strąci owego sporządzonego ptaka, lub puszkarz, który jakimkolwiek działem wojennym trafi w sam środek celu, był wolny od podatków miejskich, czyli poborów pod jakąkolwiek nazwą występujących. Nadto zawierający nałożony na burmistrza i rajców miasta Lwowa obowiązek wypłacania strzelcom i puszkarzom z kasy miejskiej każdego roku, wieczyście i na zawsze, pod karą tysiąca grzywien polskich, sumy czterdziestu florenów polskich na zakup klejnotów. Piąte wreszcie i ostatnie pismo, podpisane ręką Najjaśniejszego Zygmunta III Króla, zapieczętowane również wiszącą pieczęcią mniejszej Kancelarii Koronnej, zawartą także w puszce woskowej, obejmujące potwierdzenie wyżej opisanego przywileju Najjaśniejszego Henryka, czyli prerogatyw w tymże przywileju wyrażonych, z daty w Warszawie dnia 15 miesiąca kwietnia roku Pańskiego 1600. Wszystkie te pięć listów przywilejów zdrowe, całe, nienaruszone i wolne od wszelkiego podejrzenia. A ponieważ wstawili się do Nas Radcy Nasi, przebywający wówczas przy Naszym Boku, w imieniu i na rzecz starszych, młodszych i całego Bractwa Strzelców założonego w Mieście Naszym Lwowie, metropolii Rusi, abyśmy raczyli wyżej wymienione pięć listów przywilejów powagą Naszą Królewską zaaprobować i potwierdzić: MY, zważywszy, że ćwiczenie strzeleckie dla odwracania i odpierania grożących napaści nieprzyjacielskich od najdawniejszych czasów w najlepszym zamiarze i z pożytkiem publicznym zostało ufundowane i aż dotąd zachowane jako ze wszech miar konieczne, przychylając się łaskawie na wstawiennictwo Naszych Radców do wspomnianej prośby, uznaliśmy za słuszne wyżej włączone pisma – tak pierwsze w pełnym brzmieniu tu wpisane, jak i pozostałe, z czynności i daty tylko wyszczególnione (które jednak chcemy mieć za włączone i wpisane) – czy raczej prawa i przywileje wyżej wyrażone oraz wszelkie inne reskrypty i dyplomy [s. 10 / p. 11:] przez Najjaśniejszych Królów Polski, Poprzedników Naszych, wspomnianemu Bractwu Strzelców Lwowskich łaskawie udzielone i potwierdzone, a także zwyczaje, obyczaje, wolności i immunitety, służące wyłącznie dobru i pożytkowi Królestwa oraz tegoż miasta, aż dotąd jaśniejące i uwiecznione, we wszystkich ich punktach, klauzulach, artykułach, warunkach i spójnikach, tak jakby tu wszystkie i każde z osobna słowo w słowo zostały wpisane, zaaprobować i potwierdzić, jako też powagą Naszą Królewską aprobujemy, potwierdzamy i ratyfikujemy, a rzeczone Bractwo Strzelców Lwowskich przy tychże prawach, przywilejach, prerogatywach, reskryptach, listach, wolnościach, immunitetach, zwyczajach i obyczajach od dawna im służących, z pełni Władzy Naszej Królewskiej zachowujemy i utrzymujemy. Postanawiając, iż rzeczone pięć listów przywilejów i wszystko w nich zawarte ma mieć moc i wagę należytej oraz nienaruszalnej trwałości (w zakresie, w jakim opierają się na prawie i są w użyciu). Na czego wiarę niniejsze pismo ręką Naszą podpisane pieczęcią koronną umocnić rozkazaliśmy. Dan we Lwowie, dnia 30 miesiąca października roku Pańskiego 1671, panowania zaś Naszego roku 3. Michał, król. Miejsce wiszącej pieczęci mniejszej Kancelarii Koronnej, Stanisław Bużeński, kanonik gnieźnieński i warmiński, regent Kancelarii Koronnej. Przeto MY, Jan Król, łaskawie przychylając się do prośby wspomnianych Radców Naszych, wniesionej do Nas w imieniu owego Bractwa Strzelców Lwowskich – jako że wielce zależy Nam i całej Rzeczypospolitej, aby miasto to, leżące w sąsiedztwie granic pogańskich (z którymi pokój, chociażby dawnymi i nowymi przymierzami zawarty, nigdy nie może być wolny od podejrzeń), niemal w ich paszczy i pod kowadłem nieszczęść postawione, stało się jak najmocniej obwarowane i w broń zaopatrzone, a choć z Naszej gorliwości o Rzeczpospolitą dzieła i szańce zewnętrzne, starością czasu zniszczone i w większości upadłe, podźwignęliśmy z samych ruin niemałym nakładem z własnego funduszu królewskiego, o wykonanie pewnych nowych pilnie się zatroszczyliśmy i ile od Nas zależy, trudzimy się w kontynuowaniu fortyfikacji – pragnąc niemniej mieć to Miasto Lwów nie tylko murami, wałami, stanowiskami, szańcami i umocnieniami ze wszech stron obwarowane, lecz także obsadzone załogą, mężami walecznymi, biegłymi i wyćwiczonymi w sztuce strzeleckiej oraz zaopatrzonymi w pozostały rynsztunek, powagą Naszą Królewską nie tylko aprobujemy, ratyfikujemy i potwierdzamy wyżej włączone pismo o ćwiczeniu strzeleckim, czyli raczej prawa, przywileje, reskrypty, dyplomy, zwyczaje, obyczaje, wolności i immunitety, wszystkie ogółem i każde z osobna, we wszystkich punktach, artykułach i warunkach, lecz także, aby tym większą [s. 11 / p. 12:] gorliwość w ozdabianiu i obwarowywaniu miasta wzbudzić w tychże mieszczanach lwowskich, z pewnej wiedzy i namysłu Naszego Królewskiego oraz za zgodą Radców Naszych i całej Rzeczypospolitej obecnych z Nami na tym Walnym Zjeździe Naszego Królestwa, niniejszym oświadczamy, że wspomniane Bractwo Strzelców winno po wieczne czasy pobierać i egzekwować nie tylko opłatę zwaną szpaszne od wołów, bydła i trzód prowadzonych lub sprowadzanych z Wołoszczyzny i skądinąd do Królestwa Polskiego i poza nie – po jednym groszu od każdego wołu, krowy, cielęcia oraz konia tureckiego, mołdawskiego, wołoskiego lub węgierskiego, a od mniejszej trzody lub bydła po pół grosza – lecz także od wszystkich kupców obcych i krajowych, ze wschodu, z północy i innych części oraz stron świata skądkolwiek przybywających z sumami i towarami wszelkiego rodzaju i gatunku, wielkiej lub mniejszej ceny, jak również z trunkami przedniejszymi i kosztowniejszymi, mianowicie winem węgierskim, małmazją, hiszpańskim, włoskim, wołoskim, miodem pitnym surowym lub warzonym, przywożonymi lub stamtąd wywożonymi nie tylko do Lwowa, lecz do całego województwa ruskiego oraz miasteczek i wsi do niego należących, teraz i w przyszłości, w czasie jarmarków i poza nimi, w jakimkolwiek czasie, a także od mieszkańców Korony, zgodnie z przywilejami Najjaśniejszych Królów Jana Kazimierza i Michała, Poprzedników Naszych, na mocy niniejszej Naszej Deklaracji – nie tylko do dwunastu mil ani na samym terytorium lwowskim, lecz na całym obszarze i we wszystkich częściach, miejscach, miasteczkach i wsiach ziem i powiatów Rusi, po uprzednim otaksowaniu i oszacowaniu owych towarów zagranicznych i krajowych oraz kosztownych trunków do sumy słusznej i należytej, którą kupcy obowiązani będą wykazać pod przysięgą – po jednym groszu od każdych stu [florenów], przez swoich poborców, którzy powinni być obecni przy administratorach, superintendentach i pisarzach ceł koronnych i Naszych w owych ziemiach Rusi. Wszelako bez jakichkolwiek uciążliwych sporów z kupcami i ich skarg; a uzyskane sumy niech wiernie obracają na potrzeby, amunicję, wyprowadzanie i przyprowadzanie dział oraz ich naprawę, na nagrody dla dobrze strzelających i na inne wydatki dotyczące wyłącznie samego ćwiczenia strzeleckiego (z zachowaniem obowiązku zdawania rachunku przed Magistratem), i niech ową łaską i łaskawością Naszą Królewską w niczym nie nadużywają. Nawiązując także do punktu przywileju z roku 1574, nadanego temuż Bractwu Strzelców przez Najjaśniejszego Henryka, Poprzednika Naszego, na Sejmie Koronacyjnym w Krakowie – aby każdy ze strzelców [s. 12 / p. 13:] pojmując sztukę celniejszego i regularniejszego wystrzeliwania kul z większych dział, trafiania w cel i środek tarczy, uczył się jej z gorliwszym duchem i zapałem, i był dla innych chwalebnym przykładem – postanawiamy i ogłaszamy, że ów zwycięzca, pospolicie Królem zwany (który jednak musi być zaprzysiężonym obywatelem), trafiający z jakiejkolwiek machiny wojennej w środek celu, oraz jego następcy trafiający w cel w równy lub celniejszy sposób, nie tylko mają być udekorowani wyznaczoną nagrodą słusznej i odpowiedniej wartości oraz klejnotami na ten użytek i cześć od dawna przeznaczonymi (które z tego przyszłego dochodu toż Bractwo Strzelców jak najszybciej powinno wykupić), lecz także niechaj ów Król będzie wolny i zwolniony od wszelkich podatków i ciężarów Naszych oraz Rzeczypospolitej, od opłacania ceł Naszych i Rzeczypospolitej, tudzież innych opłat mostowych, wodnych i lądowych, w Koronie i poza Koroną, w jakichkolwiek miejscach, komorach i rogatkach, od wszelkich towarów, tak przy wyjeździe, jak i powrocie, w czasie jarmarków i po nich – tak jak go powagą niniejszego sejmu Naszego wolnym i zwolnionym ogłaszamy, dopóki inny podobną lub lepszą sztuką i trafem w tenże cel lub jakikolwiek znak środka tarczy nie trafi i tejże chwały nie zdobędzie. Nadto nakazujemy Magistratowi lwowskiemu jako ówczesnym i przyszłym prowizorom tegoż Bractwa, aby tych obywateli wpisanych lub mających być wpisanymi do rejestru strzelców – nie z jakichkolwiek względów i faworów, lecz z zasług i pilności, jako mężów zdatnych i doskonalących się w sztuce strzeleckiej – traktował szczególnie i po ojcowsku, jeśli chodzi o prywatne kontrybucje i ciężary miejskie, i w pewnej mierze z owych ciężarów miejskich im łaskawie folgował; i niechaj pod łaską Naszą nigdy nie dopuszczają, aby byli oni przez dziesiętników czyli wiertelników przymuszani i obciążani jakimikolwiek strażami, czuwaniami wspólnymi, inaczej do wiertelów, dziennymi i nocnymi w bramach i furtach (skoro w wieżach, bastionach i wałach w nagłej potrzebie i z nakazu Magistratu przy cięższych działach koleją, jak obyczaj każe, bezsenne noce spędzać są obowiązani). Postanawiając, iż wszystkie te prawa i przywileje oraz niniejsze Nasze zarządzenie i deklaracja, zaaprobowane prawem publicznym na obecnym Sejmie Walnym, mają mieć moc i wagę prawa, uchwały i Naszego postanowienia oraz wieczystej, nienaruszalnej trwałości, która nigdy przez Nas, Najjaśniejszych Następców Naszych, Królów Polski, ani przez ówczesny i przyszły Magistrat lwowski nie może być wzruszona. Aby zaś to wszystko doszło do powszechnej wiadomości, niechaj [s. 13 / p. 14:] wszelkie sądy i urzędy Królestwa, grodzkie i miejskie, zwłaszcza ziem ruskich, przyjmują do swych akt przedłożony dokument tego przywileju i Naszego postanowienia i przez woźnego generalnego koronnego na rynku publicznym każą go obwołać, a także niech dbają o to, by to pismo przez wszystkich było ściśle w całości przestrzegane, i sami go przestrzegają. Życząc sobie ponadto, aby miejsca poświęcone chwalebnemu ćwiczeniu corocznego strzelania z mniejszych strzelb, zwanych muszkietami, jako to zwane celstatem, zajęte przez puszkarzy Naszego Arsenału Królewskiego, inaczej przez ruszkarzów odjęte i obrócone na cele świeckie, zostały temuż Bractwu jak najprędzej zwrócone i opuszczone – nakazujemy, aby ciż puszkarze Królewskiego Cekhauzu Naszego we Lwowie na pierwsze wezwanie ich lub zwierzchników tegoż Bractwa, bez zwłoki, pod groźbą Naszej surowej kary, rzeczone miejsca zwane celstatem opuścili i zwrócili. Na czego wiarę niniejsze pismo ręką Naszą podpisane pieczęcią koronną obwarować rozkazaliśmy. Dan w Warszawie, na Walnym Sejmie Koronnym, dnia 8 miesiąca kwietnia roku Pańskiego 1677, panowania Naszego roku trzeciego. Jan, król. Miejsce pieczęci wiszącej mniejszej Kancelarii Koronnej. Mikołaj Szulc, sekretarz Jego Królewskiej Mości, własną ręką. W poniedziałek, w wigilię święta świętych Apostołów Piotra i Pawła, roku Pańskiego 1677, na skutek oblaty przedłożonej przez uczciwego Jakuba Jarąckiego, mieszczanina i kupca oraz pisarza Bractwa Strzelców Miasta Lwowa, Urząd Grodzki Lwowski przyjął to pismo, wpisał do obecnych akt i polecił ogłosić przez szlachetnego Jana Szagalskiego, woźnego generalnego koronnego. Przeto MY, AUGUST KRÓL, poruszeni prośbą tychże Strzelców rzeczonego Miasta Lwowa, za radą Naszych urzędników wówczas przy Nas obecnych, ów przywilej Najjaśniejszego Jana Trzeciego, Poprzednika Naszego, nadany Bractwu tychże Strzelców, a konstytucją sejmową publiczną z roku 1677 zaaprobowany i potwierdzony – My także powagą Naszą Królewską we wszystkich i poszczególnych punktach, klauzulach, warunkach i spójnikach, tak jak wyżej w niniejszym piśmie Naszym słowo w słowo wiernie zostało przepisane, aprobujemy, potwierdzamy, ratyfikujemy i aby we wszystkich swych artykułach i punktach, zgodnie z ich brzmieniem, a także immunitetami, wolnościami, prerogatywami, zwyczajami, rocznymi opłatami i cłami, w których posiadaniu dotychczas byli i są, przez wszystkich mieszkańców Naszego Królestwa, [s. 14 / p. 15:] starostów grodowych, celników, ich namiestników i kogokolwiek innego były przestrzegane, surowo nakazujemy, obwieszczamy, przykazujemy i bezwzględnie zachowane mieć chcemy. A ponieważ dotychczas owo ćwiczenie strzeleckie, nader potrzebne do obrony tego miasta i całego Królestwa, uprawiane było z powodu braku funduszy i nakładów jedynie z większych rusznic, inaczej z hakownic, z zaniechaniem innych broni – przeto opierając się na wyżej przytoczonych prawach i przywilejach, z pełni Naszej Władzy Królewskiej odnawiając je, nakazujemy i przykazujemy Magistratowi tegoż miasta, aby odtąd każdego roku w owym ćwiczeniu strzeleckim przestrzegał następującego porządku: po święcie Zmartwychwstania Pańskiego, upatrzywszy dogodny czas, niechaj wszyscy obywatele i mieszkańcy Miasta Naszego Lwowa najpierw rozpoczną strzelanie z mniejszej broni, to jest z muszkietów, do którego odbycia obowiązani będą dziesiątkami lub setkami; następnie w oznaczonym czasie i wedle dotychczasowego zwyczaju niechaj strzelają z większych rusznic, mianowicie z hakownic. Wreszcie co trzy lata, po święcie świętego Michała Archanioła, zobowiązani będą odprawić strzelanie z dział, z należytymi ceremoniami i wymogami, rozpoczynając ten porządek bez zwłoki w najbliższym roku 1699. Co się zaś tyczy miejsc do odbywania tego ćwiczenia strzeleckiego z broni ręcznej, czyli z muszkietów, które są zatarasowane i zajęte przez sługi Artylerii Koronnej, i aż dotąd nie zostały zwolnione nawet na częste prośby mieszczan, z jawnym gwałtem zadanym przywilejowi Najjaśniejszego Poprzednika Naszego – nakazujemy, aby tenże Magistrat nalegał u Jaśnie Wielmożnego Starszego nad Armatą Koronną, by sprawił opuszczenie i zwrot owych miejsc potrzebnych i koniecznych do strzelania. Na czego wiarę niniejsze pismo ręką Naszą podpisane pieczęcią koronną umocnić rozkazaliśmy. Dan w Warszawie dnia 17 miesiąca października roku Pańskiego 1722, panowania zaś Naszego roku 26. August, król. Miejsce wiszącej pieczęci mniejszej Kancelarii Koronnej. Adam Stanisław Grabowski, dziekan katedralny chełmiński, sekretarz Jego Królewskiej Mości. MY przeto, AUGUST KRÓL, przychylając się łaskawie do prośby skierowanej do NAS przez szlachetnego Mikołaja Sachagowicza, pisarza i aktualnego starszego tegoż Bractwa Strzelców Lwowskich, rzeczone [s. 15 / p. 16:] pismo i wszystko, co w nim zawarte, uznaliśmy za godne zaaprobowania i potwierdzenia, jako też: o ile opierają się na prawie i są w użyciu, aprobujemy i potwierdzamy niniejszym pismem Naszym, stanowiąc, że mają one posiadać moc i wagę należytej trwałości. Na czego wiarę niniejsze pismo ręką Naszą podpisane pieczęcią koronną obwarować rozkazaliśmy. Dan w Warszawie, dnia piątego miesiąca kwietnia roku Pańskiego 1739, panowania zaś Naszego roku VI. August, król [Nota intabulacyjna z lewej strony:] Niech będzie wciągnięte do akt. Postanowiono w Radzie Królewskiej Magistratu Miasta Metropolitalnego Lwowa dnia 11 stycznia 1794 roku. Alojzy Rzerbelski, własną ręką [Nota kancelaryjna z prawej strony:] Potwierdzenie praw i przywilejów Bractwa Strzelców Lwowskich. Teodor de Klevel, scholastyk katedralny inflancki, kanonik wieluński [?], sekretarz Jego Królewskiej Mości i mniejszej pieczęci koronnej [s. 16 / p. 17:] 244. Tabula 1794 Księga Przywilejów I, strona 62, numer 20. Wpisano dnia 30 stycznia 1794 r. Niniejszy przywilej został wpisany do Ksiąg Miejskich Lwowskich, do Księgi Przywilejów, tom 1, str. 62, nr 20, oraz odnotowany w Księdze Dóbr Dziedzicznych, tom XX, str. 221 co do gruntu Zalborskie i młyna, str. 229 co do kamienicy nr 92, a także w Dóbr Dziedzicznych tomie IV, str. 385 co do gruntów Celstatu, oraz w Dóbr Dziedzicznych tomie XV, str. 213 nad kamienicą nr 5 co do rocznego czynszu 50 złp. Dnia 30 stycznia 1794 r. Kazimierz Medyński, własną ręką, registrator ksiąg miejskich. [Nota podatkowa:] 98. Taksator Skolacjonował Antoni Kaszuba, własną ręką. [Ślad po papierowej pieczęci pod romboidalną osłonką] [s. 17-20 / karty czyste; s. 21 / wyklejka barwna]

[s. 1 / okładka kodeksu skórzana z tłoczeniami; s. 2-4 / karty czyste z dawnymi sygnaturami] [s. 5 / p. 6:] [U góry pieczęć herbowa / stempel skarbowy: herb Rzeczypospolitej i Saksonii] AUGUSTUS III DEI GRATIA REX POLONIÆ, Magnus Dux Lithvaniæ, Rufsiæ, Pruſsiæ, Masoviæ, Samogitiæ, Kijoviæ, Volhyniæ, Podoliæ, Podlachiæ, Livoniæ, Smolensciæ, Severiæ, Czerniechoviæq[ue], NEC NON HÆREDITARIUS DUX Saxoniæ & PRINCEPS ELECTOR. Significamus præsentibus Literis Nostris Quorum interest Universis et singulis: Exhibitas Nobis efse Literas Pergamenas Serenis- simi Divæ memoriæ Augusti Secundi Regis, desideratiſsimi Pa- rentis Nostri, manu ipsius propria Subscriptas, et Sigillo mi- noris Cancellariæ Regni, communitas, sanas, salvas, et illæsas, omniq[ue] Suspitione carentes, Confirmationem Literarum Pri- vilegiorum, Jurium, et Libertatum à S[ereni]fsimis Prædeceſsoribus N[ost]rīs, Regibus Poloniæ, Confraternitati Jaculatorum Civitatis Leopoliensis conces- sarum in se continentes, Supplicatumq[ue] Nobis efse, ut eas Authoritate n[ost]rā Regia approbare, et confirmare, dignaremur. Quarum quidem Literarum Te- nor est Talis: Augustus Secundus DEI Gratia Rex Poloniæ, Magnus Dux Li- thvaniæ, Rufsiæ, Pruſsiæ, Masoviæ, Samogitiæ, Kijoviæ, Volhyniæ, Podoliæ, Podla- chiæ, Smolensciæ, Severiæ, Czerniechoviæq[ue], nec non Hæreditarius Dux Saxoniæ, Princeps et Elector. Significamus præsentibus Literis Nostris Quorum interest Universis et Singulis, harum Notitiam habituris. Quod posteaquam Superis faventibus Sceptris, Incliti Poloniæ Regni admoti essemus, Coronaq[ue] Regia insi- gniri meruimus, nihil magis in Votis Nostris, et desiderijs habere pofsumus, quā commodis, et utilitatibus Subditorum Nostrorum, abundè prospicere. Eapropter cum Civitatem Nostram Leopoliensem, omnibus politicæ administrationis arti- bus, bello, et pace excultam efse accepimus, adeo ut totius fere Regni Poloniæ, [s. 6 / p. 7:] antemurale et invictum haberi mereatur propugnaculum, Nosq[ue] ipsos ad bellum s[acr]u[m] verum contra Othomanicam potentiam nuper proficiscentes, omnibus proseqvuta fuerit honoris et gloriæ argumentis; ubi primum relatum Nobis fuit, per certos Con- siliarios Nostros, Lateri Nostro tunc aſsistentes, eandem præcipue Confraternitate Jaculatorum, efse stabilitam, exercitationeq[ue] continua illius artis abundare, ipsiq[ue] eius- dem Confraternitatis Præsidentes, Nobiles et Spectabiles Viri, Joannes Michaël Koto- rowicz, Josephus Casimirus Wilczek, Secretarij Nostri, Consules Leopolienses, ad No- stram Præsentiam venientes, Privilegia super eiusmodi exercitio, et Immunitati- bus, ad illud spectantibus, à condita fere Urbe observatis, à Serenissimis Antecessori- bus, videlicet Sigismundo Augusto, subsequenter, etiam à Serenissimo Joanne Tertio, Prædeceſsore Nostro, Solenni Diplomate, Varsaviæ, Die VIII. Aprilis, MDCLXXVII. Anno confirmata, manuq[ue] illius subscripta, et Sigillo Regni munita, exhibuiſsent, Nobisq[ue] per eosdem Consiliarios Nostros, quatenus eadem illorum Jura, et Privile- gia, Authoritate Nostra Regia, confirmare, et eadem approbare, et declarare, defe- ctusq[ue] omnes Supplere, dignaremur: Quarum quidem Literarum Tenor est eiusmodi: Joannes Tertius DEI Gratia Rex Poloniæ, Magnus Dux Lithvaniæ, Rufsiæ, Pruſsiæ, Masoviæ, Samogitiæ, Kijoviæ, Volhyniæ, Podoliæ, Podlachiæ, Livoniæ, Smolensciæ, Severiæ, Czerniechoviæq[ue], Significamus præsentibus Literis Nostris Quorum interest Universis et Singulis. Licet in ipso felicis Coronationis Nostræ auspi- cio, ut omnium generaliter Statuum, et Subditorum Nostrorum, ita Singulari- ter Civitatis Nostræ Leopoliensis, Jura omnia, et Privilegia Sacramento Jurisju- randi Legibus, et Literis (quibus tanquam validiſsimis retinaculis fluxa et labi- lis hominum memoria Stabiliri consvevit) confirmaverimus. Nihilominus tamen id muneris Nostri Regij, esse arbitramur, ut ij, qui interrupta temporum imo momen- torum serie, constanti fide, obseqvio, tum Viribus et Fortunis de Nobis, deq[ue] tota Repu- blica bene mereantur, maiora quoq[ue] in dies, ex Maiestate Culminis Nostri Regij, mu- nificentiæ, ac Liberalitatis, qua votis qualiteris dum se necefsitatis porrigit occa- sio, experiantur, argumenta, quibus eo impensius, ac obligatius, dictam Civitatem Nostram Leopoliensem, eiusq[ue] instantias amplectimur, quo magis eandem Con- servationi, defensioniq[ue] suæ, ac rei militaris in omnes hostium insultus eruditioni ex animo studere persuasum habemus. Proinde cum reproduxerint, coram Nobis Nobilis ac Sp[ecta]blis Joannes Stephanus Ubaldini, Consul, et protunc Ablegatus Civitatis Leopoliensis, uti Confraternitatis Jaculatorum Senior, Literas Pergamenas, Origi- nales, Confirmationem Jurium Privilegiorum eidem Confraternitati Jaculatorum Leopolien[si] à Serenissimis Anteceſsoribus Nostris benignè collatorum, Leopoli, Die XXX Mensis Octobris, Anno Domini, MDCLXXI. per S[ereni]fsimūm Divæ memoriæ Michaëlem [s. 7 / p. 8:] [U góry stempel skarbowy] Michaëlem Regem Poloniæ, Prædeceſsorem Nostrum factam, in se continentes, ma- nuq[ue] propria Serenissimi Michaëlis Prædeceſsoris Nostri Subscriptas, et Sigillo Re- gni communitas, Supplicaretq[ue] Nobis, per certos Consiliarios Nostros, quatenus easdem Literas, Authoritate Nostra Regia, non modo confirmare, verum in certis punctis ex rationibus infrascriptis, meliorare, ac defectus omnes Supplere, dignaremur: Quarum quidem Literarum Tenor est eiusmodi: Michaël DEI Gratia Rex Poloniæ, Magnus Dux Lithvaniæ, Rufsiæ, Pruſsiæ, Masoviæ, Samogitiæ, Livoniæ, Kijoviæ, Smolensciæ, Severiæ, Czerniechoviæq[ue], Significamus præsentibus Literis Nostris Quo- rum interest Universis et Singulis. Reproductas et in suis originalibus illæsis, com- monstratas fuisse, coram Nobis Literas, infrascriptas qvinq[ue] Pergamenas. Primas quidem hic de toto suo Tenore insertas, Manu Serenissimi Joannis Casimiri Anteceſ- soris Nostri Subscriptas, et Sigillo Regni Cancellariæ Maioris pensili, in pixide la- minea contento, obsignatas. Qvarum primarum Literarum Tenor seqvitur eiusmodi: Joannes Casimirus DEI Gratia Rex Poloniæ, Magnus Dux Lithvaniæ, Rufsiæ, Pruſsiæ, Masoviæ, Samogitiæ, Livoniæ, Smolensciæ, Czerniechoviæq[ue], nec non Sveconum Gottorum Vandalorumq[ue] Hæreditarius Rex, Significamus præsentibus Literis No- stris Quorum interest Universis et Singulis: Concefsisse Divum Sigismundum Ter- tium, Progenitorem Nostrum desideratiſsimum, Fraternitati Jaculatorum Civita- tis Nostræ Leopoliensis, ad avertendos, et propulsandos ingruentes hostium insultus, in eadem Civitate apprime utiliter Institutæ, Facultatem et Consensum, pro usu eius- dem Confraternitatis, Pensionem vulgo Szpaszne dictam, ab omnibus Mercatoribus boves, aliasq[ue] cuiusvis Speciei pecudes, ac greges, ex Valachia, et aliunde, tam in Re- gnum, quam extra Regnum, agentibus, et pellentibus, eosq[ue] intra et extra Territorium Leopolien[se], per aliqvot dies, vel aliqvod tempus, in pascuis detinentibus, per unum gre- gum, à qvolibet bove, à minoribus vero è grege pecudibus, per medium groſsum, tem- poribus perpetuo duraturis exigendi. Cæterum cum in eadem Conceſsione interca- pedo, sive interstitium loci, intra quod nimirum præfata exactio competere ipsi debeat, Specifice non sit, exarata. Proinde ad tollendam omnem, quæ inde oriri poſsit, ambiguitatem, eandem conceſsionem, ad Duodecim Milliaria porrigi et extendi debere, præsenti Rescripto Nostro, declaramus, et edicimus. Ita ut ean- dem Pensionem, prænominata Jaculatorum Confraternitas, à memoratis pecori- bus et pecudibus, idq[ue] ab omnibus Mercatoribus, tantum sine cuiusvis contradi- ctione, et impedimento, ad præfatorum Duodecim Milliarium distantiam, libere exigere poſsit, et valeat; Quo vero ea ipsa Confraternitas, pro meritis suis, fidefragos, et rebelles Cosacos, oppugnationem, eiusdem Civitatis, non ita pridem per aliquot septimanas, pertinaciter ingenti, agmine tentantes, peritia, ac dexte- ritate iaculandi, à manibus, cum insigni illorum Clade, retrudendo, ac reijciendo, [s. 8 / p. 9:] abunde contestatis, propensæ Nostræ in se Voluntatis, Liberalitatisq[ue] Regiæ, agno- scat argumentum, illi ipsi Jaculatoriæ Confraternitati, pro augenda conservandaq[ue] ipsius integritate, ac promovendo Artis Jaculatoriæ Exercitio, Jus, et facultatem omni- modam tribuimus, ab omnibus Mercatoribus externis, et peregrinis, et quibuscunq[ue] oris et nationibus, in eandem Civitatem, tam ad Nundinas solitas, quam quovis alio tempore, ad depositorium venientibus, vel inde redeuntibus, a quibuslibet Centum Florenis, sive in parata pecunia, mercandi gratia, illata et importata, sive in Merci- bus illorum, cuiuscunq[ue] illæ generis, et Speciei fuerint, æstimationem eorundem per dictos Mercatores, Juramento liquidan[dam], contentis, per grofsum unum, exigendi, et in usum commodumq[ue] suum, convertendi. Quod omnibus et Singulis quorum interest, præsertim vero Castrensi, et Civili Leopoliensi, alijs q[ue] quibusvis Officijs, ad notitiam deducentes, eisdem mandamus, ut prænominatam Confraternitatem Jaculatorum, circa eandem Conceſsionem N[ost]ram, integrè, et inviolabiliter, perpetuo, conservent et manu- teneant, conservariq[ue], et manuteneri, ab ijsdem quorum interest, curent, Pro Gratia Nostra. In cuius rei fidem, præsentes manu N[ost]rā Subscriptas, Sigillo Regni, communiri iufsi- mus. Datum Leopoli, Die 11. Augusti, Anno Domini, MDCLI. Regnorum Nostrorum Poloniæ, III. Sveciæ IV. Anno. Joannes Casimirus Rex. Locus Sigilli Majoris Cancella- riæ Regni pensilis in pixide laminæ contenti, in cera vero rubra expressi. Alb[ertu]s Ka- działowski Secretarius Reg[iæ] Maiestatis, m[anu] p[ropri]a. Secundas itidem Pergamenas, ma- nu eiusdem Serenissimi Joannis Casimiri Subscriptas, et Sigillo itidem Maioris Can- cellariæ Regni pensili communitas, Privilegium Donationis, Summæ certæ, scilicet Lvingvaginta Florenorum Polonicalium, ex Turri, alias z Baszty Samostrzelnicy di- cta, quot annis provenientis, per Confraternitatem Jaculatoriam Leopolien[sem] perci- piendæ, de Actu Leopoli, Feria Tertia, post Dominicam Rogationum proxima, Anno 1653. Domini, Millesimo Sexcentesimo Quinqvagesimo Tertio, et Donationis Fundi, seu Agri certi, in Suburbio eiusdem Civitatis, Halickie dicto, in Laneo Zalborskie nun- cupato, existentis, eidem Confraternitati, propter Exercitium Jaculatorium, de Actu Leopoli, Feria Qvarta, post Dominicam Exaudi, proxima, Anno eodem, per Magistratum Leopolien[sem], seu Ordines Civitatis eiusdem recognitæ, ac per eundem Serenissimum Joannem Casimirum, de Data Leopoli, ipsis Kalendis Mensis Augusti, Anno quo Supra confirmatæ, in se continentes. Tertias similiter Per- gamenas, manu Serenissimi Sigismundi III. Regis Subscriptas, Sigillo Maioris Cancellariæ Regni pensili firmatas, de Data Varsaviæ, Die XXX Mensis Augu- sti, Anno Millesimo Sexcentesimo Vigesimo Octavo, continentes in se Pensionem Szpaszne vocatam, nimirum Facultatem exigendi à Mercatoribus boves aliasq[ue] pecudes et greges, ex Valachia, et aliundè in Regnum et extra Regnum pellentibus, easq[ue] intra Territorium Leopolien[se], per aliquod tempus in pascuis detinentibus [s. 9 / p. 10:] [U góry stempel skarbowy] detinentibus, per unum grofsum, perpetuis temporibus per Confraternitatem Jacu- latorum Leopolien[sem], recipiendi. Qvartas itidem Pergamenas, Serenissimi Henrici Pri- mi, manu Ill[ustri]ci Valentini Dembinski Regni Poloniæ Cancellarij Subscriptas, et Sigillo Regni, Cancellariæ Maioris pensili, in pixide cerea contento, cera vero rubra expressa roboratas, de Data Cracoviæ, in Conventu Regni Gn[er]āli Coronationis, eiusdem Serenissi- mi Regis, Secunda Die Mensis Maij, Anno Millesimo Qvingentesimo Septuagesimo Qvarto, Confirmationem Privilegij, seu Prærogativæ Confraternitati Jaculatorum, per Serenissimum Divæ Memoriæ Sigismundum Augustum, ut scilicet in exerci- tio iaculandi, quoties aliquis Civium, Avem seu Gallum, ex Ligno fabricatum, pro Scopo Jaculatorio, sibi supra montem ipsi Sagittariorum positum, detruserit, et de- iecerit, ab exactionibus quibusvis, tam Regijs quam Reipublicæ laudatis, et laudan- dis, tam diu liber esse debeat, quam diu ab alio Jaculatore, similis avis deiecta non fuerit, præfatæ Fraternitati, ut Jaculationis Exercitium cresceret, benigne con- ceſsæ. Atque uberiorem Prærogativam, per eundem Serenissimum Henricum Jacu- latoribus et Pixidarijs, ut idem Deiaculator avis fabricatæ, vel Pixidarius Scopum quavis Machina bellica medius attingens, immunis sit à Contributionibus, seu Exactione Civili quocunq[ue] nomine nuncupata. Insuper onus Proconsuli, et Consu- libus Civitatis Leopolien[sis], ut Jaculatoribus, et pixidarijs Pensionem Qvadraginta Florenorum Polonicalium, pro clenodijs coëmendis, ex aerario Civili, qvolibet An- no, perpetuo, et in ævum, sub pœna Mille marcarum Polonicalium extradant, im- positum, compræhendentes. Qvintas deniq[ue], et ultimas Literas, manu Serenissimi Sigismundi III. Regis Subscriptas, Sigillo similiter pensili, Minoris Cancellariæ Regni in pixide itidem cerea contento obsigillatas, suprascripti Privilegij Serenissimi Henrici, seu Prærogativarum in Privilegio eodem exprefsarum, confirmationem complectentes, de data Varsaviæ, Die XV Mensis Aprilis Anno D[omi]ni MDC. Omnes easdem Literas Privilegiorum quinq[ue], Salvas, sanas, illæsas, et quavis Suspitione ca- rentes. Supplicatumq[ue] Nobis esse, per Consiliarios Nostros, pronunc ad Latus Nrūm residentes, nomine, et pro parte Seniorum, Juniorum, ac totius Confraternitatis Jaculatorum, in Civitate Nostra Metropoli Ruysiæ Leopolien[si] fundatæ, quatenus præinsertas Literas Qvinq[ue] Privilegiorum, Authoritate N[ost]rā Regia, approbare, et confirmare dignaremur: NOS, Exercitium Jaculatorium ad avertendos, et pro- pulsandos ingruentes, hostium insultus, ab antiquiſsimis temporibus, optima intentione, et cum publico commodo fundatum, et hucusq[ue] observatum, quam ma- xime neceſsarium esse, advertentes, ad interceſsionem Consiliariorum Nostrorum, Supplicationi prædictæ benigne annuentes, superius insertas Literas, tam scilicet Primas de toto Tenore hic inscriptas, quam alias duntaxat, de Actu, et Da- ta Specificatas (quas tamen hic pro insertis, et ingroſsatis haberi volumus) seu potius Jura et Privilegia, superius expressa, et alia omnia Rescripta, Diplomata, [s. 10 / p. 11:] Confraternitati præmemoratæ, Jaculatorum Leopoliensium, à Serenissimis Re- gibus Poloniæ, Anteceſsoribus Nostris, benigne collata et confirmata nec non usus consvetudines, Libertates, Immunitates, et non nisi cum bono ac utili Regni acci- vitatis eiusdem, hucusq[ue] clarescentes, et perpetuatas in omnibus earum punctis Clausulis, Articulis, Conditionibus et Ligamentis, ac si hic omnia et Singula de verbo ad verbum inserta essent, approbandum et confirmandum, esse duximus, prout Authoritate Nostra Regia, approbamus, confirmamus, et ratificamus, me- moratamq[ue] Confraternitatem Jaculatorum Leopolien[sem], circa eadem Jura, Privile- gia, Prærogativas, Rescripta, Literas, Libertates, Immunitates, usus, consvetudines, ipsis antiqvitus servientes, de plenitudine Potestatis Nostræ Regiæ, conservamus et manutenemus. Decernentes præfatas Literas, Privilegiorum Qvinq[ue], et omnia in eis contenta, vim et robur debitæ, ac inviolabilis firmitatis (inquantum Juris est, et usus earum habetur) obtinere debere. In cuius rei fidem, Manu Nostra præsentes subscriptas, Sigillo Regni communiri iuſsimus. Datum Leopoli, Die XXX Mensis Octobris, Anno Domini MDCLXXI. Regni vero Nostri III. Anno. Michael Rex. Locus Sigilli pensilis Minoris Cancellariæ Regni, Stanislaus Buzenski Sne- snen[sis] Varmien[sis], Canonicus, Regens Cancellariæ Regni. NOS, itaq[ue] Joannes Rex Supplicationi præfatorum Consiliariorum Nostrorum, ex parte eius Confrater- nitatis Jaculatorum Leopolien[sis], ad Nos factæ, benigne annuentes. Cum multum intersit Nobis, totiq[ue] Reipublicæ, ut Civitas illa finibus Paganorum (cum quibus pax quamvis fœderibus antiquis, et recentibus facta, unquam esse suspecta non possit) vicina et pene in faucibus illorum, ac sub incude malorum posita quāv[is] munitissima, armisq[ue] instructissima reddatur, ac efficiatur, pro Nostro in Rem publicam studio, quamvis opera, et propugnacula externa, vetustate temporis consumpta, et dilapsa, maiori ex parte, imo ab ipsis Ruderibus non mediocri Sumptu, ex peculio Nostro Regio, ereximus, non nulla nova fieri sollicite procu ravimus, et quantum ex Nobis est, in continuanda fortificatione, desudamus, Nihilominus cupientes, eandem Civitatem Leopolien[sem], non modo muris, Vallis, Sta- tivis, propugnaculis, manibus, circumquaque munitam, verum Præsidiis, Viris bellicosis, et artem iaculandi bene pollentibus, ac exercitatis, reliquoq[ue] instrumen- torum apparatu instructam habere, et ornatam non modo supra insertas Lite- ras Exercitij Jaculatorij, seu potius Jura, Privilegia, Rescripta, Diplomata, Usus, consvetudines, Libertates, Immunitates, omnes, in genere, et Singulas in Specie, in omnibus punctis, Articulis, et conditionibus, authoritate Nostra Re- gia, approbamus, ratificamus, et confirmamus, verum ut tanto maius [s. 11 / p. 12:] studium ornandæ ac muniendæ Civitatis in iysdem Civibus Leopolien[sibus] accenda- mus, de certa scientia, ac deliberatione Nostra Regia, ac cum Consensu Consili- ariorum Nostrorum, totiusq[ue] Reipublicæ in hoc Generali Regni nostri Conven- tu Nobiscum extan[tium] declaramus præsentibus, quatenus dicta Confraternitas Ja- culatorum, non solum Pensionem Szpaszne, nuncupatt[am], a bobus pecoribus et gregi- bus, ex Valachia, et aliundè, in et extra Regnum Poloniæ, ducendis, vel reducendis per unum gróſsum, a quolibet bove, vacca, Vitulo, et eqvo Turcico, Moldavico, va- lachico, vel Hungarico, à minori vero grege, vel pecudibus, per medium groſsum verum ab omnibus Mercatoribus externis, et internis, ab oriente vel septemtrione ac alijs orbis partibus, et plagis, undequaque cum Summis et Mercibus cuiusvis generis, et speciei magni vel minoris pretij, tum et liquoribus pretiosioribus et potioribus, ut pote Vino hungarico, Malmatico, Hispanico, Italico, Valachico, mulso, crudo, vel cocto, non modo Leopolim, sed in totum Russiæ Palatinatum ac Oppida, et Villas eidem annexas, nunc et in posterum, ad et extra Nundinas, quovis tempore, advehendis, vel inde evehendis, tum et ab Incolis Regni, iuxta Pri- vilegia Serenissimorum Joannis Casimiri, et Michaëlis Regum Prædecessorum Nostrorum authoritate præsentis Declarationis Nostræ, non modo ad Duo- decim Milliaria, aut in solo Territorio Leopolien[si], verum in toto et omnibus par- tibus, ac Locis, Oppidis, et Villis Terrarum ac Districtuum Ruſsiæ, præviâ Taxa et reductione, earundem Mercium, exoticarum, et domesticarum, tum Liquo- rum pretiosorum, ad Summam iustam et congruam, quam Mercatores sub Ju- ramento liquidare tenebuntur, per unum groſsum, à quolibet Centum per su- os Succollectores, qui circa Administratores et Superintenclentes Notariosq[ue] The- loneorum Regni, et Nostrorum, in dictis Terris Ruſsiæ præsentes, adesse debe- bunt, temporibus perpetuis, sine tamen ulla depactatione Mercatorum, quo: rumvis, et querela ipsorum, exigat, emoneat, et in neceſsitates ammunitio: nes, eductiones, et reductiones Tormentorum, ac meliorationes ipsorum, præmia bene iaculantium, et in alias expensas mere solum iaculandi e: xercitium respicientes, fideliter (salvo Calculo, coram Magistratu Consu- lari faciendo) convertant, neq[ue] eadem Gratia, et Clementia N[ost]rā Regia, in aliquo abutantur. Inhærendo quoq[ue] Puncto Privilegij 1574 per Sere: nifsimum, Henricum Prædeceſsorem N[os]trūm, in Comitijs Coronationis suæ, Cracoviæ, eidem Confraternitati Jaculatorum, dati ut qvilibet Jaculatorum [s. 12 / p. 13:] artem rectius, et regularius, pilas è maioribus Tormentis, explodendi finem et Centrum Orbis, vulgo Tarcza dict[i], attingendi æmulo ac ferventiori Spiritu et mente concipiat, ediscat, alijsq[ue] in præmyssis laudabili incitamento sit, eiusmodi deplosor vulgo Krol, nuncupat[us] (qui Civis tamen iuratus esse debebit) medium quavis machina bellica, Scopulum attingens, ipsiusq[ue] Succedanei pari vel rectiori modo Terminum attingentes, non modo præmio sibi proposito, iusti et æqvivalentis pretij, et clenodijs huic usui, et honori ab antiquo applicatis (quæ ex hoc futuro Pro- ventu, eadem Confraternitas Jaculatorum, quantocius eximere tenebitur) deco- retur, verum ab omnibus, et singulis Contributionibus, et oneribus N[ost]rīs, et Reipu- blicæ tum à Solutione Theloneorum Nostrorum, Reiq[ue]publicæ, aliarumq[ue] exactionū Pontalium, Aqvariarum, et Terranearum, intra et extra Regnum, in quibusvis Locis Diverticulis, Cameris, a quibusvis mercibus, tam in eundo quam redeundo tempore nundinarum, vel post liber et immunis sit, prout eundem authoritate præsen- tis conventus Nostri liberum et immunem declaramus, tam diu quamdiu alius simili, vel meliori arte, et sorte eandem metam, seu quodvis Signum Termini medium non attigerit, eandemq[ue] gloriam lucratus non fuerit decla- ramus et Statuimus. Hoc insuper Magistratui Consulari Leopolien[si], tanquam eiusdem Confraternitatis Provisoribus, nunc et pro tempore existentibus, injun- gentes, ne eosdem Cives, albo Jaculatorum nullo alio prætextu et favore sed me- ritis et industria inscriptos, vel inscribendos Viros habiles, et in arte iaculandi crescentes, Singulariter et Paternè quantum ad privatas Contributiones, et one- ra Civilia, respiciat, et in parte aliqua, de oneribus Civilibus ysdem favorabiliter remittat; neq[ue] eos ad ullas excubias, vigilias Contubernales alias do Wiertelow diurnas et nocturnas, in Portis Portulis (Siquidem in Turribus Propugnaculis et Vallis, urgente necessitate, et iuſsu Magistratus, circa grandiora Tormenta, per Turnum ut moris est sistere noctesq[ue] insomnes, agere adstricti sunt;) per cen- turiones alias Wiertelnikow, stringi et aggravari unquam permittant, pro Gratia N[ost]rā. Decernentes ea omnia Jura, et Privilegia, Nostramq[ue] præsentem Ordinationem et Declarationem, per Legem publicam, in præsenti Generali Conventu approbatam, vim et robur Legis Plebisciti, et Sancti nostri perpetuaq[ue] ac unquam per Nos Serenissimos Successores Nostros, Reges Poloniæ, aut per Magistratum Leopolien[sem], nunc et pro tempore existentem, inviolabilis firmitatis habere debere. Quæ omnia, ut ad notitiam quorumvis deducantur, quatenus quievis [s. 13 / p. 14:] quævis Judicia et Officia Regni Castrensia et Civilia præsertim Terrarum Rufsiæ, obla- tas eiusmodi Privilegij, ac Sanctiti Nostri Literas, ad Acta sua suspiciant, et per Mi- nisterialem Regni Generalem, in Foro publico, proclamari faciant, easdemq[ue] Literas ab omnibus inviolabiliter in toto observari, curent, ipsiq[ue] observent, Volentes insuper Loca laudabili usui, è minoribus Sclopetis Muszkiety dictis, annuatim exploden- di consecrata, ut pote Celstat nuncupata, per Pixidiarios Arsenalis Nostri Regij, occupata, alias przez Ruszkarzow odięte, et in usus profanos, conversa eidem Con- fraternitati quantocius restitui, ac deoccupari mandamus, quatenus ijdem Pi- xidiarij Armamentarij Nostri Regales Leopolienses ad primam vel ipsorum Su- premi Officiales eiusdem Confraternitatis requisitionem, sine mora sub gravi ani- madversione Nostra, loca præfata, Celstat dicta, deoccupent, ac restituant. In cu- ius rei fidem, præsentes Manu Nostra subscriptas, Sigillo Regni, communiri iuſsi- mus. Datum Varsaviæ, in Conventu Regni Generali, Die VIII. Mensis Aprilis, Anno Domini MDCLXXVII. Regni Nostri Tertio Anno. Joannes Rex. Locus Si- gilli pensilis Minoris Cancellariæ Regni. Nicolaus Szulc Regiæ M[aies]t[at]is Secretar[iu]s, m[anu] p[ropri]a. Feria Secunda, in Vigilia Festi Sanctorum Petri et Pauli Apostolorum, Anno Do- mini Millesimo Sexcentesimo Septuagesimo Septimo, ad Oblationem Honorati Jacobi Jarącki, Civis et Mercatoris, atq[ue] Notarij Confraternitatis Jaculatorum Ci- vitatis Leopolien[sis], Officium Castren[se] Leopolien[se] suscepit, et in Acta præsentia induxit, et per Ministerialem Regni Gn[er]ālem, Nobilem Joannem Szagalski, publi- cari demandavit. NOS itaq[ue] AUGUSTUS REX. Supplicatione eorundem Jaculatorum, prædictæ Civitatis Leopolien[sis], permoti de Consilio Nostrorum Officiali- um tunc circa Nos præsentium eiusmodi Privilegium Serenissimi Joannis Tertij Prædecessoris Nostri, Confraternitati eorundem Jaculatorum impertitum, con- stitutione Regni publica, Anni Millesimi Sexcentesimi Septuagesimi Septi- mi approbatum, et confirmatum. Nos quoq[ue] authoritate Nostra Regia,- in omnibus et singulis punctis, clausulis, Conditionibus, et ligamentis pro: ut supra in Literis Nostris, præsentibus, de verbo ad Verbum, fideliter descri [ptum continetur, approbamus,] confirmamus, ratificamus, et ut in omnibus su is articulis et punctis, iuxta obloqventiam earundem, tum Immunitatibus, Libertatibus, Prærogativis, consvetudinibus, pensionibus, annuis, vectigalibus in quorum usu hactenus, extabant, et exstant, ab omnibus Incolis Regni [s. 14 / p. 15:] Nostri Locorum Præfectis, Theloneatoribus, eorumq[ue] Vicesgerentibus, et qui: busvis alijs observentur, serio mandamus edicimus, præcipimus, et omnino haberi volumus. Et quoniam hactenus eiusmodi Exercitium Jaculatorium, Summe ad defensionem Civitatis istius, et totius Regni necessarium, tantummo- do ex maioribus Bombardis, alias z Hakownic intermissis alijs, ob inopiam sumptus et impensarum, in usu fuisse deducitur: proinde inhærendo Juribus et Privilegijs præallegatis, de plenitudine Potestatis Nostræ Regiæ, eadem innovantes. Magistratui eiusdem Civitatis mandamus, et præcipimus, qua- tenus abhinc quolibet Anno, in eiusmodi Exercitio Jaculatorio, hunc ordi- nem observari curent, ut post Festum Sacri Paschatis, omnibus Civibus et Incolis Civitatis Nostræ Leopolien[sis], captato tempore, primo Jaculationem ex minoribus pixidibus, alias z Muszkietow instituant, quam decuriatim sive per Centurias, expedire tenebuntur; Porro ex maioribus Bombardis, nempe z Hakownic, stato tempore, et hactenus observato expediant. Deniq[ue] quolibet Triennio, ex Tormentis, post Festum Sancti Michaëlis Archangeli, Jaculationem eiusmodi, cum suis Ceremonijs, et requisitis, perficere tene: buntur, incipiendo eiusmodi Ordinem, Anno proxime imminenti, Millesi- mo Sexcentesimo Nonagesimo Nono, indilate. Quod vero attinet Loca ad eiusmodi expediendum exercitium Jaculationis, ex pixidibus, seu z Muszkietow, impedita, et a Ministris Artilleriæ Regni, occupata, nec huc- usq[ue], etiam ad sæpissimas Civium requisitiones, in manifestam Privile- gij Serenissimi Anteceſsoris Nostri, convulsionem, dimissa, quatenus idem Magistratus, apud Mag[ni]ficum Artilleriæ Regni Supremum Præfectum, in- stet, ut eiusmodi Loca ad iaculandum requisita, et necessaria deoccupa: re faciat, et restitui curet, mandamus. In cuius rei fidem, præsentes ma- nu Nostra subscriptas, Sigillo Regni communiri, iuſsimus. Datum Var- saviæ Die XVII Mensis Octobris, Anno Domini MDCCXXII. Regni vero Nostri Anno XXVIº Augustus Rex. Locus Sigilli pensilis Minoris Cancellariæ Regni. Adamus Stanislaus Grabowski Decanus Cath[edralis] Culmen[sis] S[acr]æ R[egi]æ M[aies]t[at]is Secretarius. NOS igitur AUGUSTUS REX. Supplicationi eiusmodi per Nobilem Nicolaum Sachagowicz Notarium, et Seniorem ad præsens eiusdem Confraternitatis Jacula- torum Leopolien[sium], ad NOS factæ, benigne annuendo, præinsertas [s. 15 / p. 16:] Literas, et omnia in eis contenta, approbandas, et confirmandas esse du- ximus, uti quidem: prout Juris sunt, et usus earum habetur; approbamus, et confirmamus præsentibus Literis Nostris, Decernendo easdem, vim et robur debitæ firmitatis, obtinere debere. In cuius rei Fidem præsentes Manu Nostra Subscriptas, Sigillo Regni communiri iuſsimus. Datum Varsaviæ Die Quinta Mensis Aprilis Anno Domini MDCCXXXIX, Regni vero Nostri VI. Anno. Augustus Rex [Nota intabulacyjna z lewej strony:] Intabuletur. Decretum in Consilio Regio Urbis Metropolitanæ Leopo- liensis Magistratus. die 11. Januarii 794. Aloisius Rzerbelski / m[anu] p[ropri]a [Nota kancelaryjna z prawej strony:] Confirmatio Jurium et Privi- legiorum Confraternitatis Ja- culatorum Leopolien[sis] Theodorus le Klevel Scholast[icus] Cathed[ralis] Livoniensis Can[oni]cus Viel[unensis?] S[acr]æ R[egi]æ M[aies]t[at]is & Sigilli Minoris Regni Secretarius [s. 16 / p. 17:] 244. Tabull 794 Libro Privilegiorum I. pag: 62. Nro 20. die 30 Januarii 794 ingrofs. Præsens Privilegium apud Leopolienses Tabulas Civicas Libro Privilegiorum Tomo 1. pag. 62. n. 20. ingr[ossum], et in Lib: Hæredit[atum] Tomo XX. pag. 221. quo ad fun- dum Zalborskie et molam, pag. 229. quo ad Lapideam Nro 92. tum Hæred: Tomo IV. pag. 385. quo ad fundos Celstat, atque Hæred: Tomo XV. pag. 213. super lapidea Nro 5. quo ad annuum censum 50. flp. prænotatum est. Die 30. Jan[uarii] 1794. Casimir Medyński m[anu] p[ropri]a Tabl[arum] C[ivicarum] Registrator [Nota podatkowa:] 98. Taxator Collationavit Anton: Kaszuba m[anu] p[ropri]a [Ślad po papierowej pieczęci pod romboidalną osłonką] [s. 17-20 / karty czyste; s. 21 / wyklejka barwna]