Ugoda magistratu Lwowa z wikariuszami katedry lwowskiej w sprawie opłat mesznego i stołowego

[W lewym górnym rogu stempel pieczętny skarbowy z herbem] W IMIĘ BOŻE, AMEN. Pomiędzy Czcigodnymi Ojcami Wikariuszami Kościoła Archikatedralnego Lwowskiego, reprezentowanymi przez Ichmościów Księży: Wawrzyńca Dąbrowskiego – seniora, Stefana Mikulskiego – protonotariusza apostolskiego i penitencjarza, oraz Kaspra Dominika Rudołowskiego – prokuratora Kolegium Wikariuszów Lwowskich, z jednej strony, a Szlachetnym Magistratem, Wszystkimi Stanami i Nacjami Stołecznego Miasta Jego Królewskiej Mości Lwowa, reprezentowanymi przez szlachetnych panów Piotra Kupińskiego – seniora, oraz Jana Wilczka – radców lwowskich, do aktu niniejszej ugody uchwałą publiczną z dnia [...] maja roku bieżącego przez wszystkie stany i nacje wybranych i uproszonych, z drugiej strony: doszło do zawarcia pewnej i na wieki w niczym niezmiennej ugody i postanowienia w toczących się sporach dotyczących mesznego i stołowego należnego od Szlachetnego Magistratu i całego Stołecznego Miasta, mieszczan, przedmieszczan, wsi, folwarków, poddanych i ogrodników do miasta Lwowa należących, a Ichmościom Księżom Wikariuszom lwowskim powinnego, jak też przez ustawiczne kwity i ostatni wyrok Jego Królewskiej Mości z dnia 15 marca 1738 roku potwierdzonego i przysądzonego, jak również co do kosztów prawnych, zwłaszcza wyłożonych na komisję, która nakładem Ichmościów Księży Wikariuszów w roku 1740 została sprowadzona, a przez Szlachetny Magistrat po wniesieniu pozwów po sądzie Jego Królewskiej Mości została odwołana. Od których to odwołań, procesów i dochodzeń prawnych obie wyżej wspomniane strony odstępując, w wymienionych kwestiach zawierają następującą ugodę: Przede wszystkim co do mesznego: Szlachetny Magistrat, wszystkie stany i nacje deklarują oddawać to meszne Ichmościom Księżom Wikariuszom z roku na rok po wieczne czasy w następujący sposób: z całego łanu, w myśl kompromisu zawartego 8 listopada 1407 roku – który to kompromis należną z jednego łanu kłodę żyta i kłodę owsa zredukował do półkłody żyta i półkłody owsa (kłoda obejmuje osiem półmiarków, a półkłoda – cztery półmiarki) – oraz w myśl ostatniego wyroku Jego Królewskiej Mości z wyżej wymienionej daty i roku, każdy poddany osiadły na łanie corocznie obowiązany będzie oddawać półkłody żyta i półkłody owsa, to jest cztery półmiarki żyta i cztery owsa według miary teraźniejszej, zawierającej w sobie trzydzieści dwa garnce; z półłanu – dwa [półmiarki] żyta i dwa owsa; z ćwierci – półmiaror żyta i półmiaror owsa; z półćwierci – macę żyta i macę owsa; czyli na jakiej roli który poddany siedzi, z takiej meszne w ziarnie oddawać powinien. A unikając kosztu, który musiałyby ponieść obie strony w przypadku mającego nastąpić pomiaru łanów nakazanego wyrokiem Jego Królewskiej Mości – ponieważ bez takiego pomiaru obejść się można, zwłaszcza że w sposób ścisły wynika to tak z dawnych, jak i teraźniejszych inwentarzy wspomnianych wsi, a także z rejestrów Ichmościów Księży Wikariuszów, w których wymienione wsie, to jest: Kleparów, Hołosko Wielkie, Hołosko Małe, Zamarstynów, Brzuchowice, Bithornyż i Wolica są opisane pod względem położenia i liczby łanów, na których wieś jest osadzona – przeto każda wieś według opisu wspomnianych inwentarzy i rejestrów powinna takie meszne z pól uprawnych i obsianych corocznie oddawać Ichmościom Księżom Wikariuszom na dzień świętego Marcina. W razie zaś nieoddawania takiego mesznego ze wspomnianych wiosek, stosownie do wyroków Najjaśniejszych Królów z lat 1597 i 1599 oraz wielu innych, poddani ci powinni być przez Szlachetny Magistrat przymuszeni prawem, więzieniem albo też inną karą do oddawania owego mesznego. Zastrzega tu sobie Szlachetny Magistrat dla wspomnianych poddanych – od czego niech Bóg uchowa – lata klęskowe, jak znaczny nieurodzaj, głód, mór, gradobicie, wojnę itp., w których to razach Ichmoście Księża Wikariusze powinni mieć wzgląd na owych poddanych, aby przez egzekucję takiego mesznego nie byli w owych czasach do cna zrujnowani. A że we wsiach tych wyżej wspomnianych są zagrodnicy korzystający z tychże gruntów, z których meszne należy się Ichmościom Księżom Wikariuszom, tacy zagrodnicy corocznie z jednej zagrody płacić będą winni po sześć groszy. Inwentarze wspomnianych wsi celem powzięcia wiadomości szlachetni panowie ekonomowie, czy to osobiście, czy przez posesorów wspomnianych wiosek, deklarują rzetelnie udostępniać Ichmościom Księżom Wikariuszom przed świętem świętego Marcina Biskupa i Wyznawcy. Co się zaś tyczy łanów należących do lonherii, ponieważ Szlachetny Magistrat domagał się od Ichmościów Księży Wikariuszów, aby z owych łanów lonherii meszne to płacone było kwotą pieniężną, przeto Ichmoście Księża Wikariusze, zabiegając o pokój i dla ceny wiecznej obopólnej zgody, na to zezwolili. Z tych to łanów pozostających w faktycznym posiadaniu lonherii wspomniana lonheria oraz szlachetni panowie ekonomowie lub posesorowie wspomnianych wiosek i łanów winni płacić corocznie po dwieście dwadzieścia złotych polskich i niniejszą ugodą do tego się zobowiązują. Posesorowie zaś łanów pierwotnie przynależnych do lonherii, które trzymają w emfiteuzie, tudzież obywatele prywatni nie wchodzą w niniejszą ugodę, lecz o takie łany winni będą z osobna układać się z Ichmościami Księżmi Wikariuszami, każdy ze swojej posesji. W ten zatem sposób, według niniejszej ugody, wspomniane meszne – tak wioski w ziarnie, jak i lonheria w pieniądzu – zaczną oddawać w roku teraźniejszym na święto świętego Marcina Biskupa i Wyznawcy i corocznie punktualnie oddawać będą powinni. Co się tyczy zaległego mesznego, które od roku 1738 za pięć lat – nie wliczając roku bieżącego – powinno być oddane, za nie Szlachetny Magistrat z lonherii, licząc według dawnej praktyki po osiemdziesiąt złotych na rok, uiści złotych czterysta, które to pieniądze deklarują oddać na święto świętej Małgorzaty Panny i Męczennicy w roku bieżącym. Wioski podobnie za przeszłych pięć lat według dawnego zwyczaju zapłacić powinny, nie wliczając roku bieżącego, za który oddadzą meszne w ziarnie. Co zaś do kosztów, które Ichmoście Księża Wikariusze wyłożyli na komisję w roku 1740 i na sprowadzenie geometry, takowe Szlachetny Magistrat wynagradzając, trzysta sześćdziesiąt złotych na toż święto świętej Małgorzaty Ichmościom Księżom Wikariuszom rzetelnie wyliczy i odda. Stołowe w myśl dekretu królewskiego obywatele Stołecznego Miasta Lwowa według woli i upodobania swego Ichmościom Księżom Wikariuszom w Wielką Sobotę Wielkanocną da[dzą...]. Którą to ugodę we wszystkich punktach, klauzulach, warunkach i zobowiązaniach obie strony honorem i wiarą zaręczają i dotrzymać będą powinny, i tę własnymi rękami przy pieczęciach Szlachetnego Magistratu oraz Kolegium Wikariuszy podpisują, a dla większej mocy niniejszą ugodę tak w księgach partykularnych Szlachetnego Magistratu, jak i w aktach sądu miejskiego oblatują i umacniają; Ichmoście Księża Wikariusze zaś uproszą zatwierdzenie tejże ugody u Jaśnie Wielmożnego i Najprzewielebniejszego Arcypasterza Naszego. Działo się we Lwowie dnia 23 czerwca roku Pańskiego tysięcznego siedemsetnego czterdziestego czwartego. [Aprobata arcybiskupa:] Mikołaj Ignacy z Wyżyc Wyżycki, z Bożej i Stolicy Apostolskiej łaski arcybiskup metropolita lwowski. Wszystkim razem i każdemu z osobna, kogo to dotyczy, niniejszym pismem naszym oznajmiamy i do niewątpliwej wiadomości podajemy: iż My wyżej spisaną ugodę zawartą między Miastem Lwowem, reprezentowanym przez jego delegatów i pełnomocników z jednej, a Czcigodnymi Wikariuszami Kościoła Naszego Katedralnego z drugiej strony, pod dniem 23 miesiąca czerwca roku bieżącego, z okazji mesznego, we wszystkich i poszczególnych punktach, klauzulach i warunkach za godną zatwierdzenia i potwierdzenia uznaliśmy, jako też niniejszym pismem naszym aprobujemy, zatwierdzamy i ratyfikujemy; moc i walor wieczystej trwałości tudzież wszelką potrzebną sankcję do niej przykładamy. Na czego wiarę itd. Dane we Lwowie dnia 3 miesiąca sierpnia roku Pańskiego 1744. Mikołaj Ignacy z Wyżyc Wyżycki, arcybiskup metropolita lwowski. [Podpisy po lewej:] Piotr Kupiński, senior radca miasta Lwowa, jako do tej ugody za zgodą wszystkich stanów wyznaczony delegat, podpisuję własnoręcznie. Jan Wilczek, radca deputat do tej ugody przez stany miasta obrany, podpisuję się własnoręcznie. [Podpisy po prawej:] Ksiądz Wawrzyniec Dąbrowski, senior Kolegium Wikariuszów Katedralnych Lwowskich, własnoręcznie. Ksiądz Szczepan Mikulski, protonotariusz apostolski, penitencjarz i wikariusz Kościoła Katedralnego Lwowskiego, własnoręcznie. Ksiądz Gaspar Dominik Rudołowski, prokurator Kolegium Wikariuszów, własnoręcznie. [Grzbiet / Verso:] Wiązka 28, tom 4, Rzeczywiste. Pozycja 14, tom 4. Pozycja 27, tom 4. [Odcisk pieczęci papierowo-opłatkowej z herbem] Niniejszy dokument po uprzedniej zgodzie sądowej został wpisany do lwowskich ksiąg grodzkich przywilejów, tom II, karta 11, nr 4, oraz przepisany do księgi dziedzictw, tom LXVII, karta 89, co do wsi Kleparów i Bersenkówka; do tejże księgi, karta 113, co do wsi Bithornyż; do tejże księgi, karta 129, co do wsi Brzuchowice; do tejże księgi, karta 146, co do wsi Kleparów; do tejże księgi, karta 161, co do wsi Hołosko Wielkie; do tejże księgi, karta 177, co do wsi Hołosko Małe; do tejże księgi, karta 195, co do wsi Zamarstynów, Wolica i Borycze; oraz do księgi dziedzictw, tom LVI, karta 17, co do folwarku Wola Kamianowska. We Lwowie, dnia 4 listopada roku Pańskiego 1753. Jerzy Kasztelan Leszanowski, własnoręcznie, trabant dworu biskupiego, ingrosista. [Na marginesie grzbietu:] Wikariusze

[W lewym górnym rogu stempel pieczętny skarbowy z herbem] IN NOMINE DOMINI AMEN. Między Wielebnemi OO: Wikaryußami Kościoła Archikathedralnego Lwowskiego przez Ichmmościow XX: Wawrzyńca Dą[brow]skiego Seniora, Stefana Mikulskiego Protonotaryußa Apostolskiego Penitencyarza, Kaspra Dominika Rudołowskiego Prokuratora Collegii Wikaryow Lwowskich z iedney, a Szlachetnym Magistratem, Wszystkiemi Stanami y Nacyami Stołecznego Miasta JKMci Lwowa przez Szlachetnych Immciow Panow Piotra Kupińskiego Seniora, Jana Wilczka Radźcow Lwowskich ad Actum præsentis Complanetionis per Laudum publicum de Data illius Die [brak?] Mensis Maij, Anno nunc currenti, ab omnibus Ordinibus et Nationibus obranych y uproszonych z drugiey strony: Stała się pewna y wiecznie w niczym nieodmienna ugoda y postanowienie, a to w zachodzących kontrowersyach, według Meßnego, y Stołowego od Szlachetnego Magistratu, y całego Stołecznego Miasta, Mieszczan, Przedmieszczan, Wsi, Folwarkow, Poddanych y Ogrodnikow do Miasta Lwowa należących y poddanych ImmXX: Wikaryom Lwowskim powinnych, iako tez przez ustawiczne Recepta, y ostatni JKMci Dekret de Data illius Die 15ta Mensis Martij, Anno D[omi]ni Millesimo Septingentesimo Trigesimo Octavo utwierdzonych y przysądzonych, tudzież według expens prawnych, osobliwie na Kommißyą wyłożonych; ktora sumptem Immxx: Wikaryow w Roku 1740 sprowadzona, a przez Szlachetny Magistrat za położeniem Mandatow post Curiam JRMttis ewokowana była: Od ktorych ewokacyi, proceßow y prosekucyi prawnych Obydwie wyżey pomienione Strony odstępuiąc, w wyrazonych kathegoryach takową czynią ugodę: A na sam przod co do Meßnego: To Meßne takowym sposobem rok od roku wiecznemi czasy oddawać deklaruie się Szlachetny Magistrat, wszytkie Stany y Nacye Imm xx: Wi[kar]yom: Z Łanu całego ad mentem Kompromißu in Anno 1407 Die 8va Mensis Novembris zawartego, ktory Kompromiß z iednego Łanu należącą kłodę Żyta y kłodę Owsa redukował na poł kłody Żyta, y poł kłody Owsa [: kłoda includit ośm połmiarkow, poł kłody, cztery połmiarki :] Tudzież ad mentem Dekretu ostatniego JKMći wyzey de die et anno, poł kłody Żyta a poł kłody Owsa, to iest czterey połmiarki żyta a cztery owsa miarą teraźnieyszą, ktora w sobie zawiera garcy trzydzieści y dwa poddany każdy na łanie siedzący quotannis oddawać będzie powinien, z poł łanu, dwa żyta, dwa Owsa, z ćwierci połmiarek żyta połmiarek owsa, z połćwierci macę żyta, macę owsa: Aliàs na iakim polu ktory poddany siedzi, z takiego dawać meszne in grano powinien; a unikając kosztu, ktoryby ponosić musiały obie Strony in casum subsequendæ dimensationis lancorum per Decretum SRMttis injunctæ, ponieważ bez takowey dymensuracyi obeyść się może, ile ze adæquatè constat tak z dawnych iako y teraźnieyszych Inwentarzow wsi pomienionych, tudzież z Regestrow Imm XX: Wikaryow, w ktorych pomienione Wsi, iako to: Kleparow, Hołowsko wielkie, Hołowsko małe, Zamarsztynow, Brzuchowica, Bithornyż, Wolica są opisane, na situ, łanach wieś ktora iest osadzona; Więc każda Wieś według opisania pomienionych Inwentarzow y Regestrow Imm xx Wikaryom takowe Meßne ex agris cultis et cœnseminatis quotannis oddawać powinni na Swięty Marcin. In casum zaś nieoddawania takowego meßnego z pomienionych Wiosek, według Dekretow Nayiasnieyszych Krolow Anni 1597 & 1599 y innych wielu, takowe powinni per Nobilem Magistratum powinni być przyciśnieni juremco, więzieniem, albo tez inną karą, do oddawania takowego meßnego. Salvat tu sobie Nobilis Magistratus dla pomienionych poddanych, czego uchoway Boże, annos calamitatis, iako to nieurodzaiu znacznego, głodu, powietrza, gradobicia, woyny &c gdzie wzgląd Immxx: Wikaryowie na takowych poddanych mieć będą powinni, a żeby przez exakcyą takowego Meßnego zupełnie wyciśnieni w takowe czasy nie byli. A że są w tychże Wsiach wyżey namienionych zagrodnicy, ktorzy tychże gruntow zażywsią, z ktorych męźne należy się Immxx: Wikaryom, takowi zagrodnicy z iedney Zagrody po groszy sześć quotannis płacić będą powinni. Inwentarze Wsi namienionych in ordine ad habendam informationem cizlachetni ImmPanowie Ekonomowie, czyli przez siebie samych, czyli przez poßeßorow pomienionych Wiosek ante Festum Sancti Martini E[pisco]pi & Confessoris Immxx: Wikaryom fideliter kommunikować deklaruią się. Co się zaś tycze łanow do Lonheryi należących, ponieważ Szlachetny Magistrat pretendował tego u Immxx: Wikaryow, a żeby z pomienionych Lonheryi łanow quotâ pecuniariâ takowe meszne płacone było; Immxx: Wikaryowie studendo paci, pretio perpetuæ concordiæ mutuæ, na to zezwolili: Z ktorych to łanow in actuali poßeßione Lonheryi zostaiących po Złotych Polskich Dwieście Dwadzieścia corocznie płacić pomieniona Lonherya y Szlachetni ImmPanowie Ekonomowie lub Poßeßorowie pomienionych Wiosęk y Łanow płacić powinni & præsenti Complanetione obligua[ntur]. Poßeßorowie zaś Łanow do Lonheryi originaliter należących, ktore per Emphiteusim trzymaią, tudzież privati Cives in Complanetionem præsentem nie wchodzą, ale seorsivè o takowe Łany z Immxx: Wikaryami komplanować się będą powinni każdy z swoiey poßeßyi. Takowym tedy sposobem według ninieyszey Komplanacyi pomienione Meßne tak Wioski in grano, iako y Lonherya pieniędzmi w Roku teraznieyszym pro Festo Sancti Martini E[pisco]pi et Conf: oddawać zaczną y punktualnie corocznie oddawać będą powinni. Co się tycze zatrzymanego Meßnego, ktore ab anno 1738 za lat pięć non includendo annum currentem powinno być oddane, za te Szlachetny Magistrat z Lonheryi juxta antiquam praxim na Rok po złotych ośmdziesiąt komputuiąc, uczyni złotych Czterysta, ktœre pro Festo Sanctæ Margaritæ Virg: & Martyr: oddać deklaruią się in anno præsenti: Wioski podobnie za przeszłych lat pięć według dawnego zwyczaiu zapłacić powinny non includendo præsentem annum za ktory in grano męźne oddadzą. Co zaś do expens, ktore Immé XX: Wikaryowie na kommißyą w Roku 1740 y sprowadzenie Geometry wydali, takowe Szlachetny Magistrat nagradzaiąc, Złotych Trzysta Sześćdziesiąt na toż Święto Świętey Małgorzaty Immxx: Wikaryom rzetelnie wyliczy y odda. Stołowe ad mentem Decreti R[egi]i Obywatel Stołecznego Miasta Lwowa według woli y upodobania swego Immxx: Wikaryom Sabbato Sancto Paschatis da... Ktorą to komplanacyą in omnibus punctis, clausulis, conditionibus ligamentis Obydwie Strony sub fide et honore obliguią się y będą powinny y tę rękami swoiemi przy pieczęciach Szlachetnego Magistratu & Collegii Vicarialis podpisuia, & in majus robur ninieyszą Komplanacye tam in Actis peculiaribus Nobilis Magistratus, quam in Actis Judicii Civilis oblatuią y roboruią; Imm XX: Wikaryowie approbacyą teyże Komplanacyi u Jaśnie Wielmożnego Nayprzewielebnieyszego Arcypasterza Naßego impetrount. Działo się we Lwowie Dnia 23. Czerwca, Roku Pańskiego Tysiącznego Siedmsetnego Czterdziestego Czwartego. [Aprobata arcybiskupa:] Nicolaus Ignatius in Wyzyce Wyzycki, Dei & Apostolicæ Sedis Gratiâ Archiepiscopus Metropolitanus Leopoliensis. Universis et singulis quorum interest, præsentibus Literis Nostris significamus & ad indubitatam notitiam deducimus: Quin Nos suprascriptam Compositionem inter Civitatem Leopoliensem per Deputatos et Plenipotentiarios Ipsius ex una, et Venerabiles Vicarios Ecclesiæ Nostræ Cathedralis, sub Die 23. Mensis Junii, Anno præsenti, occasione Messalium factam, in omnibus et singulis, punctis, clausulis et conditionibus, approbandam et confirmandam esse duximus, uti quidem præsentibus Literis nostris approbamus, confirmamus et ratificamus; vim et robur perpetuæ firmitatis, et quodvis super necessarium ipsis apponimus. In quorum fidem &c: Datum Leopoli Die 3tia Mensis Augusti, Anno Domini 1744to. Nicolaus Ignatius de Wyzyce Wyzycki Archiepiscopus Metropolitanus Leopoliensis. [Podpisy po lewej:] Piotr Kupiński Senior Rayca Miasta Lwowa Jako do tey Komplanacyi przez Konsens Wszystkich Stanow Naznaczony Delegat podpisuię m[anu] p[ropria] Jan Wilczek Rayca Deputat do tey Komplanacyi przez Stany Miasta obrany podpisuię się m[anu] p[ropria] [Podpisy po prawej:] X. Wawrzyniec Dąbrowski Senior Kollegii Wikar[yuszów] Kated[ralnych] Lwow[skich] m[anu] p[ropria] X. Szczepan Mikulski Protonotariusz Apostolski Penitencyarz y Wikary Kosciola Kathedral[nego] Lwow[skiego] m[anu] p[ropria] X. Gaspar Dominik Rudołowski Prokurator Coll[egii] Wikary[uszów] m[anu] p[ropria] [Verso:] Fasc: 28. vol: 4. Real: Locat: 14. vol: 4. Locat. 27. Vol. 4. [Odcisk pieczęci papierowo-opłatkowej z herbem] Præsens Instrumentum prævie judiciali consensu apud Leopoliense Tabulas C[astrenses] Privileg: Tom: II pag: 11. n. 4. ingrossatum, et Libro Hæreditatt: Tom: LXVII. pag. 89. super villa Kleparow et Bersenkowka Libro eodem pag 113. super villa Bitohornycz Libro eodem pag. 129. super villis Brzuchowica Libro eodem pag: 146. super villa Kleparow Libro eod[em] pag: 161. super villis Hołosko wielkie Libro eod[em] pag. 177. super villa Hołosko małe Libro eod[em] pag. 195. super villis Zamarstynow, Wolica et Borycze et Hæreditatt: Tom. LVI. pag. 17. super Prædio Wola Kamianowska translatum est Leopoli die 4. Novembris Anno D[omi]ni 1753. Georgius Castell: Leßanowski m[anu] p[ropria] Trab[ant] Cur[iae] Ep[iscopalis] Ingroßista. [Na marginesie verso:] Vicarii