Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

131/1/839 · 131-1-839-001

Nadanie arcybiskupa Wacława Sierakowskiego dla kapituły lwowskiej wsi Czarnuszowice i dwóch wójtostw

Wenceslaus Hieronymus de Bogusławice Sierakowski Dei & Apostolicae Sedis Gratia Archiepiscopus Metropolitanus Leopoliensis Venerabile Capitulum Metropolitanae Ecclesiae Leopoliensis
hac Die 6ta Martij Anno Domini 1765to · in Palatio Nostro Archiepiscopali Obroszynensi

Arcybiskup lwowski Wacław Hieronim Sierakowski oddziela prałatury od kanonikatów w kapitule metropolitalnej, a na uposażenie nowo kreowanych prałatów i kanoników oraz powiększenie dystrybucji codziennych wciela do dóbr kapituły wieś Czarnuszowice oraz wójtostwa w Kąkolnikach i Stawczanach.

Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

[Stempel tuszowy u góry z herbem i literami: A. F. R. G.] Wacław Hieronim z Bogusławic Sierakowski, z Bożej i Stolicy Apostolskiej łaski arcybiskup metropolita lwowski. Wszystkim i poszczególnym, których to dotyczy lub w przyszłości w jakikolwiek sposób dotyczyć może, mającym widzieć, czytać i słyszeć niniejszy list nasz, mający mieć moc wiecznej pamięci, pozdrowienie w Panu. Wierzymy, że owo niebiańskie Miasto Święte Jeruzalem, które jest ojczyzną błogosławionych zapisanych w niebiosach, mianowicie Kościół tryumfujący, niepojętym zrządzeniem Najwyższego tak zostało uporządkowane, aby owi mieszkańcy niebios według miary i zasług otrzymywali miejsce i chwałę. Wiemy bowiem, że aniołowie dzielą się na swoje rzędy i chóry, jedni są wywyższeni nad innych, a każdy zajmuje swoje miejsce i urząd, gdyż w Domu Ojca Przedwiecznego jest mieszkań wiele. Czytamy wreszcie w Apokalipsie, że postawiona została Stolica, a wokół niej dwadzieścia cztery trony i tyluż Starców siedzących, którzy oddawali błogosławieństwo, cześć i chwałę Siedzącemu na Tronie i Barankowi. Z czego powinniśmy wnosić, że i pozostali Błogosławieni różnią się między sobą dostojeństwem i tworzą przedziwną hierarchię niebieską, aby tym jawniejsza stawała się wspaniałość Niezmierzonego Majestatu Bożego, im bardziej orszak Świętych jest uporządkowany i świetny. Nie wątpimy również, że ten Kościół pielgrzymujący na ziemi jest obrazem owego tryumfującego w Ojczyźnie, a Baranka zabitego wyznajemy Głową obydwu; [wierzymy], że Ten, będąc jego Twórcą, chciał, aby także w tym [Kościele] widzialnym zachowana była hierarchia na wzór niewidzialnego, dla okazania chwały Najwyższego Boga, wyższości prawdziwej Religii, powagi Kościoła, czci Świętego Senatu, miłości Narodu i szacunku dla stanu kapłańskiego, a zarazem aby we wszystkim uwidaczniała się Najwyższa Władza Tego, który wszystkim słodko i mądrze rozrządza. Stąd, oprócz Świętego Kościoła Rzymskiego, Matki i Mistrzyni Świata, także w innych znaczniejszych, mianowicie patriarchalnych, metropolitalnych, katedralnych, ustanowieni są wyżsi biskupi, godności, prałatury personaty, urzędy; tak jak i w tym naszym [Kościele] metropolitalnym lwowskim uznajemy powołane prałatury. Lecz ponieważ dowiedzieliśmy się, że one to, od owego mianowicie czasu, kiedy z Bożego zrządzenia powołani zostaliśmy do rządu tym Kościołem, posiadane są łącznie z prebendami kanonickimi bez żadnego przywileju lub dyspensy Stolicy Apostolskiej; a ponieważ miesza to porządek hierarchii kościelnej i trąci nadużyciem, wbrew wyraźnemu postanowieniu świętych kanonów zawartemu w Szóstych Dekretaliach, nie mogliśmy ścierpieć, abyśmy nie dołożyli starań ku usunięciu tego nadużycia oraz oddzieleniu prałatur od kanonikatów i na odwrót kanonikatów od prałatur: aby na wzór Świątyni Salomona, w której uroczystym poświęceniu kapłani trwali na swych urzędach, a lewici gotowi byli przy instrumentach pieśni Pańskich, podobnie prałaci naszego Kościoła według swego urzędu zajmowali swe miejsce, a pozostali wypełniali chór. Ponieważ zaś Czcigodna Kapituła rzeczonego naszego Kościoła metropolitalnego, zważywszy na owo nasze rozporządzenie co do oddzielenia prałatur od kanonikatów i wprowadzenia nowych osób na rzeczone prałatury bądź kanonikaty, chociaż uznała je za sprawiedliwe i zgodne z prawem, to jednak uznała za równie sprawiedliwe i słuszne najpokorniej nam przedłożyć, iż ma szczupłe dochody, zaledwie wystarczające na jej przyzwoite utrzymanie; tym bardziej zaś uważała, że trzeba je powiększyć ze względu na nowo ustanowione osoby, o których nie wątpi, że należy je dopuścić do równego ze sobą udziału. I zanosiła usilne prośby, aby – jeśli już ma dojść zupełnie do odróżnienia godności od kanonikatów i należy opatrzyć godnościami jedne odrębne osoby i podmioty, a kanonikatami inne – byśmy raczyli przynajmniej łaskawie postarać się o przysporzenie i powiększenie dochodów dla tejże Czcigodnej Kapituły. My, którzy z ojcowskiej życzliwości zobowiązani jesteśmy popierać i pomnażać dobro Kapituły oraz zaradzać jej niedostatkowi, wielce ceniąc roztropność Czcigodnej Kapituły i sprawiedliwość w łączeniu się z należną zgodą wraz z nami ku temu, co nakazuje prawo, chętnie i z serca przyjęliśmy jej pragnienie, jako pod każdym względem sprawiedliwe nam przedłożone, oraz wniesioną prośbę, i na pomnożenie i powiększenie dystrybucji codziennych uznaliśmy za właściwe wieś Czarnuszowice z dóbr naszego Stołu Arcybiskupiego, ze wszystkimi jej przynależnościami, prawami, pożytkami i wszelkimi dochodami, tejże Czcigodnej Kapitule odstąpić, scedować i wcielić z dóbr Stołu Arcybiskupiego; tak jak w istocie niniejszym listem cedujemy, odstępujemy i inkorporujemy, i wszelkie prawo, jakie nam oraz najjaśniejszym naszym poprzednikom arcybiskupom do wspomnianej wsi przysługiwało, na rzeczoną Czcigodną Kapitułę przenosimy wieczyście i na zawsze. A ponadto także dwa wójtostwa w tychże dobrach naszego Stołu Arcybiskupiego – jedno w Kąkolnikach, drugie w Stawczanach – zwykle z naszej łaski nadawane osobom świeckim nam służącym, uznaliśmy za stosowne podobnie inkorporować i wcielić wspomnianej Czcigodnej Kapitule na powiększenie prestymoniów dla prałatów i kanoników według stopnia i starszeństwa przypadających z czasem na kogoś, do uzyskiwania wedle obyczaju i zwyczaju praktykowanego przy innych prestymoniach, aby stąd stawali się i byli ochotniejsi do świadczenia większych posług Kościołowi; jako też w istocie, z zachowaniem jednak praw obecnych świeckich posiadaczy tychże wójtostw, niniejszym inkorporujemy i wcielamy wieczyście i na zawsze. Chcemy jednak, aby dla większej mocy wieczystej trwałości jak najprędzej uzyskana została aprobata apostolska i potwierdzenie niniejszego naszego listu inkorporacji, tak wsi Czarnuszowice, jak i wspomnianych wójtostw. Na czego świadectwo niniejszy list naszej woli, postanowienia, rozporządzenia, cesji, przeniesienia, inkorporacji i wcielenia, własną ręką podpisany, pieczęcią umocnić nakazaliśmy w naszym Pałacu Arcybiskupim w Obroszynie, dnia 6 marca Roku Pańskiego 1765. Wacław, arcybiskup [własnoręcznie]. [Po lewej nota intabulacji:] Wpisać do ksiąg. Dekretem w Radzie Cesarsko-Królewskiego Forum Nobilium we Lwowie, dnia 30 czerwca 1796 roku. Kniszkowy [?] [Po prawej nota intabulacji:] Niniejszy dekret inkorporacji wciągnięto do Cesarsko-Królewskich Tabul Galicyjskich w Księdze Fundacji, tom 99, str. 298, a w Księdze Dóbr Dziedzicznych, tom 84, str. 196, nr 1, w rubryce dziedzictwa przy dobrach Czarnuszowice zanotowano. Dan we Lwowie, dnia 11 sierpnia 1796. Teodor Filimonowicz, pisarz C. K. Tabuli Galicyjskiej [własnoręcznie]. [W prawym dolnym rogu podpis notariusza:] Franciszek Lasocki, notariusz publiczny z powagi apostolskiej, akt sądu [kurii] Jego Dostojności [sekretarz?] [własnoręcznie]. [Verso:] [U góry po lewej:] Roku Pańskiego 1765, w środę dnia dwunastego miesiąca czerwca. Niniejszy list do akt Konsystorza Generalnego Lwowskiego przez oblatę został wniesiony i do nich wpisany oraz wciągnięty. Wojciech Markiewicz, sztuk wyzwolonych i teologii magister, notariusz Konsystorza Generalnego Lwowskiego. [Pośrodku:] Przywilej Najjaśniejszego i Najprzewielebniejszego Pana Wacława Hieronima Sierakowskiego, arcybiskupa metropolity lwowskiego, w sprawie inkorporacji wsi Czarnuszowice oraz dwóch wójtostw znajdujących się w dobrach Jego Stołu Arcybiskupiego na powiększenie dystrybucji codziennych Najprzewielebniejszej Kapituły z racji powiększenia liczby osób przez oddzielenie prałatur od kanonikatów, w Obroszynie dnia 6 marca 1765. [Poniżej i obok sygnatury i wpisy kancelaryjne/tabularyczne m.in.:] Akta nr 10126 / 1796 Fasc: 1. vol: 22. [...] wieś Czarnuszowice Loc. 28. Vol. 1. 9216 / Zapłacono 18 lipca 1796. Księga Fundacji, tom 99, str. 298. Wpisano.

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

[Stempel tuszowy u góry z herbem i literami: A. F. R. G.] Wenceslaus Hieronymus de Bogusławice Sierakowski Dei & Apostolicae Sedis Gratia Archiepiscopus Metropolitanus Leopoliensis. Universis et singulis quorum interest, aut in futurum quomodolibet interesse poterit, praesentes Literas Nostras ad perpetuam memoriam valituras visuris, lecturis, et audituris, Salutem in Domino. Supernam illam Civitatem Sanctam Hierusalem quae est Beatorum descriptorum in Caelis Patria, Ecclesiam scilicet triumphantem, incomprehensibili dispositione Altissimi ita credimus esse ordinatam; ut Caelites illi pro ratione et mensura meritorum, locum et gloriam accipiant. Novimus enim Angelos per suos Ordines et Choros distingui, alios alijs praeferri, ac unumquemq[ue] suum locum et officium tenere; cum in Domo Patris Aeterni sint mansiones multae. Legimus demum in Apocalipsi positam fuisse Sedem, et in circuitu ejus Sedilia viginti quatuor, totidemq[ue] Seniores, sedentes, qui darent benedictionem, honorem, et gloriam, Sedenti in Throno et Agno. Unde intelligere debeamus reliquos etiam Beatos dignitate inter se differre, et admirabilem constituere hierarchiam Caelestem; ut eo manifestior Immensae Majestatis Divinae fiat excellentia, quo laetus Sanctorum sit distinctior ac illustrior. Non dubitamus quoque Ecclesiam hanc in via militantem, illius triumphantis in Patria Typum esse, et Agnum qui occisus est, utriusq[ue] Caput profitemur; in hac etiam Visibili, ad normam Invisibilis voluisse servari Hierarchiam Eum, quia Conditor ipsius est; ad ostendendam Summi Dei gloriam, verae Religionis eminentiam, Ecclesiae Authoritatem, Sacri Senatus honorem, Gentis amorem, Populiq[ue] Sacerdotalis reverentiam; et perinde ut pareat in omnibus cuncta suaviter et sapienter Disponentis Suprema Potestas. Hinc ultra Sanctam Romanam Ecclesiam, Matrem et Magistram Orbis, in alijs quoq[ue] majoribus, utpote Patriarchalibus, Metropolitanis, Cathedralibus, potiore esse Pontifices, Dignitates, Personatus, Officia; prout et in hac Nostra Metropolitana Leopoliensi, institutas cognovimus Praelaturas. Verùm quoniam easdem, ab eo inquam tempore, quo Divinâ Ordinatione ad regimen istius Ecclesiae vocati sumus, unà cum Praebendis Canonicatibus, nullo accedente Privilegio, aut Dispensatione Sanctae Sedis Apostolicae possideri intelleximus; cum id confundat ordinem Hierarchiae Ecclesiasticae, sapiatque corruptelam; contra expressam Sacrorum Canonum dispositionem in Sexto Decretalium contentam, pati non potuimus; quin ad tollendum hunc abusum, Praelaturasq[ue] à Canonicatibus, et vicissim Canonicatus à Praelaturis distinguendos operam non daremus: ut adinstar Templi Salomonis, in cujus Dedicatione Solemniq[ue] stabant Sacerdotes in Officijs suis, et Levitae in Organis Carminum Domini Parati 2. Praelati pariter Ecclesiae Nostrae pro officio suo tenerent locum suum; implerentq[ue] Chorum reliqui. Quia verò Venerabile Capitulum dictae Ecclesiae Nostrae Metropolitanae, attentâ ejusmodi Nostrâ dispositione, in separatione Praelaturarum à Canonicatibus, et introductione Novarum Personarum ad dictas Praelaturas sive Canonicatus, licet eas justas et legi conformes censuerit, tamen Nobis humillimè exponendum aequè justum et dignum putavit, se tenues habere proventus, pro sui congrua sustentatione, vix sufficientes; multo magis extendendum se certò credidit, per noviter instituendas Personas, quas ad aequalem secum participationem admittendas fore non dubitat. Supplicarisque precibus enixissimis, ut si jam omninò ad distinctionem Dignitatum à Canonicatibus veniendum sit, alijsque Distinctis Personis et Subjectis de Dignitatibus, ac alijs de Canonicatibus providendum, saltim de impinquatione et augmentatione proventuum, Eidem Venerabili Capitulo providere benignissimè dignaremur. Nos qui bonum Capituli promovere, et augere, ac inopiae illius subvenire pro Paterna benignitate tenemur, Aequanimitatem Venerabilis Capituli et justitiam in concurrendo cum Debito Consensu unà Nobiscum ad ea quae Legis sunt, plurimùm aestimantes, desiderium Ejus uti omnimodè justum, Nobis expositum, et supplicationem factam libenter ex Animo acceptavimus, ac in Augmentum et impinquationem Distributionum quotidianarum, Villam Czarnuszowice de Bonis Mensae Nostrae Archiepiscopalis, cum omnibus ipsius attinentijs, juribus, fructibus et emolumentis universis Eidem Venerabili Capitulo dimittendam cedendam et incorporandam Mensa Archiepiscopali duximus; prout de facto praesentibus Literis cedimus, dimittimus, et incorporamus; omniq[ue] jure quo Nobis, et Illustrissimis Praedecessoribus Nostris Archiepiscopis ad praefatam Villam competierat, in dictum Venerabile Capitulum transfundimus, perpetuò et in aevum. Nec non insuper duas Advocatias in ijsdem Bonis Mensae Nostrae Archiepiscopalis unam in Konkolniki; alteram in Stawczany pro gratia in Personas laicas elargiendas Nobis inservientes, memorato Venerabili Capitulo in Augmentum Praemonitionum [vel: Praestimoniorum] pro Praelatis et Canonicis pro ratione et Senio Antiquiori in quempiam pro tempore incidentis, juxta morem et consuetudinem cum alijs Praestimemonijs [!] practicatam obtendorum, ut indè ad obsequia majora Ecclesiae praestanda alaciores reddantur et fiant, pariter incorporandas, et inviscerandas esse censuimus; uti quidem salvis tamen modernis earundem Advocatiarum Possessoribus Laicis, incorporamus et invisceramus ibidem perpetuò et in aevum. Volumus tamen ut propter majus perennis firmitatis robur Beneplacitum Apostolicum quam primùm super his Incorporationum Nostrarum tam Villae Czarnuszewicze, quàm Advocatiarum praedictarum Literis, et Approbatio earum obtineatur. In quorum fidem praesentes Literas Nostras Voluntatis, Ordinationis, Dispositionis, Cessionis, Transfusionis, Incorporationis et Inviscerationis manu Nostrâ subscriptas Sigillo communiri jussimus in Palatio Nostro Archiepiscopali Obroszynensi hac Die 6ta Martij Anno Domini 1765to. Wenceslaus Archiep[iscop]us. [m.p.] [Po lewej nota intabulacji:] Intabuletur. Decretô in Consilio Cae[sa]s[areo] Reg[io] Fori Nobil[ium] Dwovih. Leopoli Die 30 Junij 1796to Anno Kniszkowy [?] [Po prawej nota intabulacji:] Praesens Decretum incorporationis apud Caesareo Regias Galicienses Tabulas in Libro Fundationum Tomo 99. Pag. 298. ingres= satum, atquè Libro Haeredit[ario] Tomo 84. pag. 196. n. 1mo in rubrica haereditatis circa Bona Czarnuszewice praenotatum est. Datum Leopoli Die 11. Augusti 1796. Theod[or] Filimonowicz C. R. Tab[ulae] G[aliciensis] S[criba] [m.p.] [W prawym dolnym rogu podpis notariusza:] Franciscus Lasocki Publicus Sacrâ Authoritate Apo= stolica Notarius, Actorum Curiae Suae Celsitudinis [Secretarius?] [m.p.] [Verso:] [U góry po lewej:] Anno D[omi]ni 1765 Die Mercurii Duodecima Mensis Junii. Praesentes literae ad Acta Consistorii G[e]n[er]alis Leopolien[sis] per oblatam sunt porrectae, ijsdemq[ue] insertae, et ingros= satae. Adalbertus Markiewicz arcium et theologiae Magister, et Consistorii G[e]n[er]alis Leopolien[sis] Notarius. [Pośrodku:] Privilegium Ill[ustrissi]mi ac Reveren[dissi]mi D[omi]ni Wence= slai Hieronymi Sierakowski Archiepiscopi Metropolitae Leopoliens[is] super incorporatione Vil= lae Czarnuszowice ac duarum Advocatiarum in Bonis Mensae Suae Archiepiscopalis ex= istentium, in augmentum Distributionum Quo= tidianarum R[everen]dissi[mi] Capituli occasione auctionis Perso= narum per divisionem Praelaturarum à Canonicatibus in Obroszyn d[ie] 6 Martij 1765. [Poniżej i obok sygnatury i wpisy kancelaryjne/tabularyczne m.in.:] Act. Nro 10126 / 1796 Fasc: 1. vol: 22. [...] villa Czarnuszowice Loc. 28. Vol. 1. 9216 / Solvit 18. Julii 1796. Fundat. Tom. 99. Pag. 298. Ingrossat[um]

Uwagi do odczytu

Dokument pergaminowy w bardzo dobrym stanie zachowania. Do dolnej krawędzi przymocowana szeroka jedwabna wstęga w kolorze niebieskim, na której zawieszona jest pieczęć w okrągłej metalowej puszce (czerwony wosk, odcisk herbu arcybiskupa Wacława Hieronima Sierakowskiego). Na dokumencie widnieje także sucha pieczęć pod papierowym opłatkiem oraz stempel skarbowy/tuszowy. Na dokumencie i verso liczne wpisy rejestracyjne z 1765 (konsystorz lwowski) oraz 1796 r. (Cesarsko-Królewskie Galicyjskie Tabule Krajowe we Lwowie).

Zakres opracowania: Odczyt automatyczny (15.10.2026), niesprawdzony z oryginałem przez człowieka; nieczytelne fragmenty oznaczono [...].

ekstrakcja: 15.10.2026 16:13 · model: gemini-3.8-flash

Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

131/1/839 · 12 · zdjęcia: recto, verso, pieczęcie