Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

131/1/845 · 131-1-845-001

Potwierdzenie praw i przywilejów cechu piekarzy miasta Lwowa przez króla Stanisława Augusta

Stanisław August Poniatowski, król polski Cech piekarzy miasta Lwowa (Contubernium Pistorum Civitatis Nostrae Leopoliensis)
Datum Varsaviae Die [brak] Mensis [brak] Anno Domini MDCCLXIX Regni vero Nostri VI Anno · Warszawa

Król Stanisław August Poniatowski zatwierdza prawa, przywileje i ordynacje cechu piekarzy miasta Lwowa na prośbę starszych cechowych. Dokument transumuje wcześniejszy przywilej konfirmacyjny Jana III Sobieskiego z 1690 roku wraz z zawartymi w nim aktami dawniejszych królów i dekretami miejskimi.

Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

[f. 1r] STANISŁAW AUGUST, Z BOŻEJ ŁASKI KRÓL POLSKI, WIELKI KSIĄŻĘ LITEWSKI, RUSKI, PRUSKI, MAZOWIECKI, ŻMUDZKI, KIJOWSKI, WOŁYŃSKI, PODOLSKI, PODLASKI, INFLANCKI, SMOLEŃSKI, SIEWIERSKI I CZERNIECHOWSKI. Oznajmiamy niniejszym pismem naszym wszystkim, których to dotyczy [...] tak publicznym, jak i prywatnym, że przedłożono przed nami niżej spisany list przywileju, ręką świętej pamięci Najjaśniejszego Jana III, naszego poprzednika, króla Polski, podpisany i pieczęcią koronną wiszącą umocniony, pergaminowy, zdrowy, cały i nienaruszony oraz wolny od wszelkiej skazy podejrzenia, zawierający w sobie potwierdzenie praw i przywilejów cechu piekarzy naszego miasta Lwowa. Oraz że upraszano nas w imieniu tegoż cechu przez pewnych naszych doradców, abyśmy i my raczyli te same listy naszą powagą królewską zaaprobować, potwierdzić i ratyfikować. Tych to listów dosłowny tekst następuje w ten sposób: JAN III, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, kijowski, wołyński, podolski, podlaski, inflancki, smoleński, siewierski i czerniechowski. Oznajmiamy niniejszym pismem naszym wszystkim i każdemu z osobna, których to dotyczy, że przedłożone zostały przed nami listy, tak papierowe, jak i pergaminowe, służące cechowi piekarzy naszego miasta Lwowa, zawierające w sobie przede wszystkim potwierdzenie praw, przywilejów, ordynacji i innych praw tegoż oraz dobrego zarządu tegoż cechu dotyczących, rękami Najjaśniejszych niegdyś wspomnianego Jana Kazimierza, Władysława IV, Zygmunta III, Stefana, Zygmunta Augusta i Zygmunta I, poprzedników naszych, podpisane, potwierdzone oraz pieczęciami tak większej, jak i mniejszej kancelarii koronnej umocnione, a od Najjaśniejszego Kazimierza II [IV], naszego poprzednika, temuż cechowi na nowo dane i nadane, zdrowe, całe, nienaruszone i wolne od wszelkiej skazy podejrzenia. I upraszano nas w imieniu [...] przez pewnych naszych doradców, abyśmy i my raczyli te same listy powagą majestatu królewskiego zaaprobować, potwierdzić i ratyfikować, których [...] [f. 1v] [... tekst następuje taki: Kazimierz, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki etc., pan i dziedzic. Oznajmiamy treścią niniejszego wszystkim, którym to przystoi. Że gdy w ubiegłych latach dowiedzieliśmy się, iż piekarze nasi lwowscy w swoich prawach i wolnościach przez pewnych ludzi wewnątrz i poza miastem Lwowem przebywających [...] Dan w Piotrkowie na zjeździe walnym, w sobotę po święcie Trójcy Przenajświętszej, roku Pańskiego 1479. Stanisław, podkanclerzy. Relacja [...] Władysław, król [...] Dan we Lwowie, dnia 17 miesiąca października, roku Pańskiego 1634, naszych królestw polskiego 2, a szwedzkiego 3 roku. Władysław, król. Piotr Gembicki, sekretarz, własnoręcznie. [...] Jan Kazimierz, król [...] Dan w Warszawie, dnia 16 miesiąca kwietnia, roku Pańskiego 1652, królestw naszych polskiego i szwedzkiego 4 roku. Jan Kazimierz, król. Miejsce pieczęci. Wojciech Górski [...] Jan Kazimierz, z Bożej łaski król [...] Oznajmiamy niniejszym naszym pismem [...] Działo się we Lwowie w poniedziałek po uroczystości Wszystkich Świętych najbliższy, roku Pańskiego 1646. Sławetni cechmistrze na ten czas w roku 1646 obrani przysięgli cechu piekarskiego lwowskiego, mając przy sobie przywilej wielu innych braci, starszych i młodszych pomienionego cechu swego, przypozwali do biura i urzędu lwowskiego rybczarzy, alias przedawników czynszowników swoich, także i tych, którzy opłatną łatą przydatkami, więc i tych, którzy kręple robią z mąki szrotowanej, tak z masłem, jako i z oliwą; którzy wszyscy wyżej pomienieni, będąc legalnie pozwani, w obronie przed Urzędem Ratusznym Wojskowym Lwowskim stanęli, przeciwko którym strona powodowa, to jest cechmistrze i inni bracia cechu piekarskiego ustnie proponowała, uskarżając się, iż mianowani wyżej pozwani niektórzy jakoby prawom, przywilejom, ordynacjom i zwyczajom cechu swego piekarskiego wykroczenie i w różne powinności, tudzież i obrzędów cechowych nie wystrudzili [...] [f. 2r - f. 3v: transumpty ordynacji i dekretów cechowych w języku polskim oraz łacińskim z lat 1637, 1646, 1659, 1704, 1708, m.in. uniwersał Adama Mikołaja Sieniawskiego i przywilej Jana Kazimierza] [f. 4r] [...] Dan w Warszawie na sejmie walnym koronnym dnia 14 miesiąca maja, roku Pańskiego 1690, a panowania naszego 16 roku. Jan, król. Miejsce pieczęci wiszącej większej kancelarii koronnej. Wojciech Stanisław Chrościński, sekretarz Jego Królewskiej Mości. My zatem, Stanisław August, KRÓL, przychylając się łaskawie do wyżej wymienionej prośby jako sprawiedliwej, uznaliśmy za słuszne wyżej wymienione prawa, przywileje i ordynacje cechowe piekarzy naszego miasta Lwowa we wszystkich ich punktach, klauzulach, artykułach i warunkach zaaprobować i potwierdzić, tak jak i niniejszym pismem naszym bezpiecznie z mocy prawa dajemy, aprobujemy, potwierdzamy i ratyfikujemy oraz postanawiamy, że powinny one uzyskać moc i powagę wieczystej trwałości. Na czego świadectwo niniejsze pismo, własną ręką naszą podpisane, pieczęcią koronną umocnić nakazaliśmy. Dan w Warszawie, dnia [brak] miesiąca [brak], roku Pańskiego 1769, a panowania naszego 6 roku. [f. 4v] [Nota kancelaryjna / tytularz na zgięciu:] Potwierdzenie praw i przywilejów służących cechowi piekarzy miasta Lwowa. [Owalny stempel archiwalny:] ARCHIWUM AKT DAWNYCH MIASTA LWOWA

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

[f. 1r] STANISLAVS AVGVSTVS DEI GRATIA REX POLONIÆ MAGNVS DVX LITHVANIÆ, RVSSIÆ, PRVSSIÆ, MASOVIÆ, SAMOGITIÆ, KIJOVIÆ, VOLHYNIÆ, PODOLIÆ, PODLACHIÆ, LIVONIÆ, SMOLENSCIÆ, SEVERIÆ, et CZERNIECHOVIÆ. Significamus præsentibus Literis Nostris Quorum interest Universis [...] tam publicis quam privatis, Repræsentatas esse coram Nobis Literas Privilegij infra scriptas, Manu Serenissimi olim memoriæ Joannis III Antecessoris Nostri Regis Poloniarum subscriptas, et sigillo Regni pensili communitas, Pergameneas, sanas, salvas & illæsas, omniq[ue] suspicionis nota carentes, Continentes in se Confirmationem Jurium & Privilegiorum Contubernij Pistorum Civitatis Nostræ Leopoliensis: Supplicatumq[ue] Nobis esse Nomine Ejusdem Contubernij per certos Consiliarios Nostros, quatenùs & Nos easdem Literas Authoritate Nostra Regia approbare, confirmare & ratificare dignaremur: Quarum quidem Literarum de verbo ad verbum tenor sequitur ejusmodi: JOANNES III DEI Gratia Rex Poloniæ, Magnus Dux Lithvaniæ, Russiæ, Prussiæ, Masoviæ, Samogitiæ, Kijoviæ, Volhyniæ, Podoliæ, Podlachiæ, Livoniæ, Smolensciæ, Severiæ, Czerniechoviæq[ue]. Significamus præsentibus Literis Nostris quorum interest universis & singulis. Productas coram Nobis esse Literas, tam papyraceas quam pergameneas Contubernio Pistorum Civitatis Nostræ Leopoliensis servientes: Continentes in se p[er] modum primas Confirmationem Jurium, Privilegiorum, Ordinationum & aliorum iurium eorundem ac bonum Regimen ejusdem Contubernij spectantium, Manibus Serenissimorum olim Dicti Joannis Casimiri, Vladislai IV, Sigismundi III, Stephani, Sigismundi Augusti & Sigismundi I Antecessorum Nostrorum subscriptas, Confirmatas, atq[ue] Sigillis tum Majoris tum Minoris Cancellariæ Regni communitas, à Serenissimo vero Casimiro II Antecessore Nostro eidem Contubernio de novo fuisse datas & concessas, sanas, salvas, illæsas omniq[ue] suspicionis notâ carentes. Supplicatumq[ue] Nobis esse nomine [...] a per certos Consiliarios Nostros, quatenus & Nos easdem Literas Majestatis Authoritate regia approbare confirmare & ratificare dignaremur, Quarum [...] [f. 1v] [... tenor sequitur talis: Casimirus DEI Gratia Rex Poloniæ Magnus Dux Lithvaniæ, Russiæ, Prussiæ, Masoviæ, &c Dominus & Hæres. Significamus tenore præsentium, quibus expedit universis. Quod cum superioribus Annis intelleximus Pistores Nostros Leopolienses in ipsorum Juribus & Libertatibus, per quosdam homines intra & extra Civitatem Leopoliensem consisten[tes] [...] Datt in Conventione Generali Petricovien[si] Sabbatho post Festum SS. Trinitatis Anno Dni MCCCCLXXIX. Stanislaus Vicecancellarius. Relatio [...] Vladislaus Rex [...] Datt Leopoli Die XVII. Men: Octob: A: Dni MDCXXXIV Regnorum Nror[um] Pol: II. Svec[iae] vero III. Anno. Vladislaus Rex. Petrus Gembicki Secretarius mpr. [...] Joannes Casimirus Rex [...] Datt Varsaviæ Die XVI. Men: Apr: A: Dni MDCLII Regnorum Nostrorum Polon: & Sveciæ IV Anno. Joannes Casimirus Rex. Locus Sigilli. Albertus Gors[ki] [...] Joannes Casimirus DEI Gratia Rex [...] Significamus præsentibus Literis Nris [...] Actum Leopoli Secunda post Festum Omnium SS. proxima Anno Dni MDCXLVI. Sławetni Cechmistrze na ten czas w roku 1646 obrani Przysięgli Cechu Piekarskiego Lwowskiego, maiąc przy sobie przywilej wielu innych Braci, starszych y Młodszych pomienionego Cechu swego, przypozwali do Biura y Urzędu Lwowskiego Rybczarzow, alias Przedawnikow Czynszownikow swoich, także y tych ktorzy opłatną łatą przydatkami więc y tych ktorzy kręple robią z mąki szrotowaney tak z masłem iako y z oliwą, ktorzy wszyscy wyzey pomienieni będąc legalnie pozwani, obronie przed Urzędem Ratusznym Woyskowym Lwowskim stanęli przeciwko ktorym Strona powodowa to iest Cechmistrze y inni Bracia Cechu Piekarskiego ustnie proponowała, uskarżaiąc się iż mianowani wyżey pozwani nich iedni iakoby Prawom, Przywileiom, Ordynacyom y zwyczaiom Cechu swego Piekarskiego wykroczenie y w rożne powinności, tudzież y Obrzędow Cechowych nie wystrudzili [...] [f. 2r - f. 3v: transumpty ordynacji i dekretów cechowych w języku polskim oraz łacińskim z lat 1637, 1646, 1659, 1704, 1708, m.in. uniwersał Adama Mikołaja Sieniawskiego i przywilej Jana Kazimierza] [f. 4r] [...] Datum Varsaviæ in Comitiis Regni Generalibus Die XIV Mensis Maii, Anno Domini MDCLXXXX. Regni vero Nostri XVI Anno. Joannes Rex. Locus sigilli pensilis M. Cancell: Regni. Adalbertus Stan: Chroszinski S: R: Mtis Secretarius. Nos itaq[ue] Stanislaus Augustus REX Supplicationi prænominatæ uti justæ benignè annuentes, prærecensita Jura, Privilegia, & Ordinationes Contubernales Pistorum Civitatis Nostræ Leopoliensis in omnibus carum punctis, clausulis, articulis & conditionibus approbandas confirmandas esse duximus, Prout quidem præsentibus Literis Nostris tuti de jure damus, approbamus, confirmamus & ratificamus, easq[ue] vim & robur perpetuæ firmitatis obtinere debere decernimus. In quorum fidem præsentes Manu Nostra subscriptas Sigillo Regni communiri jussimus. Datum Varsaviæ Die [spatium] Mensis [spatium] Anno Domini MDCCLXIX. Regni verò Nostri VI Anno. [f. 4v] [Nota kancelaryjna / tytularz na zgięciu:] Confirmatio Jurium & Privilegiorum Contubernio Pistorum Civitatis Leopoliensis servien[tium] [Owalny stempel archiwalny:] ARCHIWUM AKT DAWNYCH MIASTA LWOWA

Zakres opracowania: Odczyt automatyczny (15.10.2026), niesprawdzony z oryginałem przez człowieka; nieczytelne fragmenty oznaczono [...].

ekstrakcja: 15.10.2026 16:13 · model: gemini-3.8-flash

Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

131/1/845 · 10 · zdjęcia: recto, verso, pieczęcie